Замак Скаклёстэр, рэстаўрацыяй якога кіраваў Дзік Сандберг

Шведскі архітэктар: ідэальны рэстаўрацыйны праект зрабіць немагчыма

69
(абноўлена 17:36 31.05.2018)
Спецыяліст Дзік Сандберг паразважаў у Мінску пра ідэальную рэстаўрацыю і тое, як эга архітэктараў уплывае на праекты.

МІНСК, 31 мая — Sputnik. Выбар паміж рэстаўрацыяй і кансервацыяй узораў гісторыка-культурнай спадчыны залежыць ад кантэксту, у якім інсуе будынак. Такое меркаванне карэспандэнту Sputnik выказаў архітэктар SAR/MSA, кіраўнік рэстаўрацыі найвялікшага ў Швецыі прыватнага замка ў Скаклёстэры (Skokloster Castle) Дзік Сандберг.

Аўтар кнігі "Гуманная архітэктура" выступіў у Мінску з лекцыяй для беларускіх калег.

"Вельмі рэдка бывае, што будынак знаходзіцца проста ў лесе ці ў полі. Гэта заўсёды пэўны кантэкст. Напрыклад, мінскія будынкі, якія напачатку былі зробленыя з чырвонай цэглы, а потым іх пакрылі тынкоўкай, каб больш пасавалі агульнаму стылю. Спрэчнае пытанне: ці трэба зараз вяртацца да былога стылю толькі таму, што яны так выглядалі раней?" — разважаў спецыяліст.

Па яго меркаванні, многае ў працэсе рэстаўрацыі таксама залежыць і ад ідэалогіі.

"Напрыканцы XIX стагоддзя Швецыя страціла Нарвегію, а яшчэ на некалькі гадоў раней — Фінляндыю. Нам патрэбна было неяк напампаваць сваё эга. Таму калі шведы рэстаўравалі палацы сям'і Ваза, і яны былі недастаткова старымі, іх змянялі. У Мінску таксама шмат будынкаў сталінскіх часоў, але мы вымушаныя адносіцца да іх як да культурнай спадчыны, нават калі яны не падабаюцца", — дадаў Сандберг.

Разважаючы пра ўласны досвед, знакаміты архітэктар падкрэсліў, што заўсёды імкнецца захаваць адбіткі гісторыі на будынку, нават калі гэта вельмі складана.

Будынкі ў Шанхаі — дрэнная архітэктура для амбітных заказчыкаў

Сандберг упэўнены, што ідэальная сітуацыя як у архітэктуры, так і ў рэстаўрацыі — дасягненне экалагічнай, сацыяльнай і фінансавай устойлівасці.

"Зараз я з'яўляюся старэйшым кансультантам у маладой архітэктаркі Лэйлы Хадзіч з Босніі, якая вельмі добра ведае Хартыі па пытаннях захавання і рэстаўрацыі. Чым больш яна даведвалася падчас навучання, тым больш упадала ў фрустрацыю: нічога з таго, што яна бачыла ў рэальнасці, не супадала з гэтымі хартыямі. І гэта зразумела, бо кожны праект унікальны", — распавёў архітэктар.

У кожнага спецыяліста на гэты конт існуе сваё меркаванне, таму амаль што немагчыма стварыць ідэальны рэстаўрацыйны праект.

Ёсць выключэнні, якія толькі пацвярджаюць правілы. Напрыклад, сабор Санта-Марыя-дэль-Ф'ёра ў Фларэнцыі, дзе "гіганцкія амбіцыі кліента сустрэліся з такімі ж амбіцыямі архітэктара".

Прыкладам сутыкнення амбітных заказчыкаў з дрэннымі архітэктарамі Сандберг лічыць Шанхай, дзе кожны будынак быццам крычыць "паглядзі на мяне, я тут самы вялікі".

"Гэта сумна і смешна адначасова", — кажа спецыяліст.

Амбіцыі ці гісторыя?

Сандберг расказаў пра свайго настаўніка — аднаго з найбуйнейшых архітэктараў Скандынавіі, які ведаў усю тэорыю і аргументацыю і нягледзячы на гэта галоўным лічыў эстэтычны складнік — супадзене якасці і прыгажосці.

"У шведскіх архітэктараў у прынцыпе вельмі развіта эга, таму і ўзнікаюць многія недарэчнасці. Маладыя архітэктары параўноўваюць сябе са сталымі і пачынаюць лічыць, што менавіта так мы і мусім развівацца",  — распавёў Сандберг.

Ён жа ўпэўнены, што "трэба быць вельмі асцярожнымі, прыбіраючы нешта з гісторыі, нават калі гэта гісторыя не зусім камфортная для нас".

Ацаніць работы беларускіх рэстаўратараў Сандберг не змог, таму што бачыў вельмі мала.

69
Тэги:
рэстаўрацыя, Дзік Сандберг, Мінск
Багач - 2020

Усё па традыцыях: у Дукоры адзначылі Багач

68
(абноўлена 13:36 22.09.2020)
Працаваць на свята багатага ўраджаю строга забаронена, таму госці ад душы танчылі і весяліліся.

Багач у народным календары прымеркаваны да свята збору ўраджаю. Назву сваю ён атрымаў, бо лічылася, што менавіта ў гэтыя дні у добрых гаспадароў у хаце "усяго багата". На святкаванне Багача ў Дукорскім маёнтку патрапіў фатограф Sputnik Альфрэд Мікус.

Багач - 2020
© Sputnik Альфрэд Мікус
Багач - гэта адмысловы лубок з зернем
Багач - 2020
© Sputnik Альфрэд Мікус
На свята жыхары вёскі збіраліся грамадой

Для святкавання Багача ўсе жыхары старадаўняй беларускай вёскі збіраліся талакой і рабілі адмысловы лубок з зернем, у сярэдзіну якога ўстаўлялі свечку. У гэты лубок, які атрымаў сваю назву ад наймення свята, кожны вясковец прыносіў па жменьцы зерня з новага ўраджаю. Лубок з запаленай свечкай праносілі абавязкова па ўсёй вёсцы. Усе гэтыя дзеянні былі скіраваныя на захаванне дабрабыту, ураджайнасці, плоднасці жывёлы і сямейнага ладу.

Багач - 2020
© Sputnik Альфрэд Мікус
Багач абавязкова праносілі па ўсёй вёсцы
Багач - 2020
© Sputnik Альфрэд Мікус
Кожны вясковец дадаваў у лубок зерне з новага ўраджаю

Напрыканцы Багач размяшчалі пад абразамі на покуці хаты гаспадароў, якіх грамада ў гэтым годзе абірала лепшымі.

Падчас святкавання Багача ўсім сялянам увогуле забаранялася працаваць: яны хадзілі ў госці адзін да аднаго, ладзілі кірмашы і гулянні, танчылі і спявалі.

Багач - 2020
© Sputnik Альфрэд Мікус
госці ў Дукоры вучыліся розным майстэрствам
Багач - 2020
© Sputnik Альфрэд Мікус
І хоць працаваць на Багач забаронена, але ж вучыцца ніхто не забараняў!
Багач - 2020
© Sputnik Альфрэд Мікус
Выдатны майстар навучыць каго заўгодна

Не засталіся ў баку ад гэтай традыцыі і госці Дукорскага маёнтка. Пад музыку гуртоў Стары Ольса і PAWA і беларускага народнага ансамбля "Вербіца" яны ад душы есяліліся і скакалі, а таксама вучыліся майстэрству керамікі, разьбы па дрэве, пляценню лапцей, ткацтву і вырабу лялек.

68
Тэги:
Народныя традыцыі, Багач
Багач

Багач на парозе: завяршаем гаспадарчую працу і назіраем за надвор’ем

881
(абноўлена 10:03 14.09.2020)
Этнограф Ларыса Мятлеўская распавядае аб народных традыцыях, звязаных са святам ураджаю.

Згодна з беларускім народным календаром сёння святкуецца Малая Прачыстая або Багач — так называюць заключнае свята збору ўраджаю.

На вёсцы ў гэты дзень усе жыхары збіраліся талакой, перш за ўсё рабілі Багач — лубок з зернем, у сярэдзіну якога ўстаўлялася свечка. Кожны вясковец па жменьцы прыносіў зерне новага ўраджаю для Багача. У адну з хат запрашалі святара, а пасля набажэнства лубок з жытам або пшаніцай і запаленай свечкай праносілі па вёсцы і абавязкова вакол статка. У працэсіі ўдзельнічалі усе жыхары вёскі.

Пшеничное поле, архивное фото
© Sputnik / Сергей Венявский
Пшанічнае поле

Потым Багач размяшчалі пад абразамі на покуці хаты тых гаспадароў, якіх грамада ў гэтым годзе абрала лепшымі. Усе гэтыя дзеянні былі скіраваныя на захаванне дабрабыту, ураджайнасці, плоднасці жывёлы і сямейнага ладу.

У народзе гэты дзень лічылі не толькі часам падвядзення вынікам.

Пятровіца – 2018
© Sputnik Альфрэд Мікус
Багач - свята ўраджаю

Менавіта на Багач нашы продкі планавалі будучыя работы, таму і з'явіліся такія прымаўкі:"Багач — бярыся за рагач (саху), ідзі пад авёс араць", "Прыйшоў Багач — кідай рагач, бяры сявеньку і сей памаленьку".

Што рабілі нашы продкі

На Багача сяляне імкнуліся адпачыць ад гаспадарчай працы: хадзілі адзін да аднаго ў госці, ладзілі кірмаш і гулянні, падчас якіх хлопцы выглядалі дзяўчат, а дзяўчаты куплялі чырвоныя хусткі і пацеркі ды чакалі жаніхоў.

Слуцкія паясы-2017
© Sputnik Альфрэд Мікус
Абавязкова на Багач ладзілі кірмашы

Гэта было дарэчы, паколькі ў некаторых мясцінах Беларусі вяселлі ладзіліся пераважна ўвосень, да Каляднага посту.

Гаспадыні да гэтага свята пяклі хлеб і пірагі, а таксама гатавалі розныя стравы з гародніны і мяса. У заходніх раёнах Беларусі на Багача забівалі хатнюю скаціну, а гаспадароў, якія шкадавалі гэта рабіць, перасцерагалі, што "жывёлу воўк парве".

Таксама у гэты дзень назіралі за надвор'ем і паводзінамі жывёл. Напрыклад, калі раніцай туман, то хутка пойдуць дажджы, калі ж дзень ясны, то добрае надвор'е пратрымаецца да канца кастрычніка. Калі пасля Малой Прачыстай хатняя жывёла імкнецца на пашу вельмі рана, то і зіма будзе ранняя.

881
Тэги:
народныя прыкметы, Народныя традыцыі, Багач, Беларусь
Бабіна лета

Бабіна лета сыходзіць: прагноз надвор'я ў Беларусі на выхадныя і пачатак тыдня

0
(абноўлена 16:34 23.09.2020)
Мяркуючы па доўгатэрміновых прагнозах, гэтыя выхадныя будуць апошнімі цёплымі ў гэтым годзе: пахаладанне чакаецца ўжо ў пачатку будучага працоўнага тыдня.

МІНСК, 23 вер - Sputnik. Пахаладанне прыйдзе ў Беларусь у пачатку будучай працоўнага тыдня. Пра гэта сведчаць дадзеныя прагнозу надвор'я рэспубліканскага гідраметцэнтра.

У краіне ўстанавілася сухое цёплае надвор'е з сярэднясутачнай тэмпературай паветра на 2-6°С вышэй за кліматычную норму. Мяркуючы па прагнозе, цяпло захаваецца да самага канца тыдня.

"24 верасня (у чацвер) надвор'е ў Беларусі будзе фармаваць вобласць павышанага атмасфернага ціску і цёплая паветраная маса, якая паступае з паўднёвага захаду Еўропы, толькі ўдзень па захадзе краіны адаб'ецца ўплыў малаактыўны атмасфернага фронту", - паведамілі сіноптыкі.

У гэты дзень чакаецца пераменная воблачнасць. Ападкаў не прагназуецца, толькі месцамі па захадзе Брэсцкай і Гродзенскай абласцей ў другой палове дня пройдуць невялікія кароткачасовыя дажджы, а ўначы і раніцай у асобных раёнах зноў пачнуць згушчацца непрацяглыя туманы. Уначы будзе +8 .. + 13, удзень пацяплее у сярэднім па краіне да +21 .. + 27°С. Атмасферны ціск істотна не зменіцца.

Паводле інфармацыі Белгідрамета, у наступныя двое сутак, 25-26 верасня, надвор'е ў краіне працягне фармаваць цёплая паветраная маса. У пятніцу пры зменнай воблачнасці ападкаў па краіне не чакаецца, толькі слабы туман зноў згусціцца ноччу і раніцай у асобных раёнах, днём можа ўзмацніцца парывісты вецер.

Тэмпература паветра ўначы не апусціцца ніжэй + 5°С па ўсходзе і + 14°С па захадзе краіны, удзень будзе +22 .. + 28°С у залежнасці ад рэгіёна (напрыклад, у паўночна-ўсходніх раёнах - не цяплейшы +20 .. + 21°С).

Апошнія цёплыя выхадныя?

Выхадныя ў Беларусі таксама будуць цёплымі, прычым, мяркуючы па доўгатэрміновых прагнозах, апошнімі гэтай восенню. У суботу, 26 верасня, на надвор'і на паўднёвым захадзе рэспублікі адаб'ецца ўплыў франтальнага падзелу.

У першы выхадны прагназуецца пераменная воблачнасць, пераважна без ападкаў, але з кароткачасовымі дажджамі (і, можа, нават навальніцамі) месцамі па Брэсцкай вобласці ў дзённыя гадзіны, раніцай і ўдзень амаль па ўсёй Беларусі ўзмоцніцца парывісты вецер. Уначы тэмпература паветра будзе знаходзіцца ў межах ад + 8°С па ўсходзе да + 17°С па захадзе краіны, максімальная ўдзень дасягне +22 .. + 28°С.

А ў нядзелю, 27 верасня, надвор'е сапсуецца: удзень амаль па ўсёй краіне пройдуць кароткачасовыя дажджы, месцамі прагрымяць навальніцы, у многіх раёнах узмоцніцца вецер: яго парывы могуць дасягаць 15-20 метраў у секунду. Уначы будзе не халадней +10 .. + 17°С, пасля абеду паветра прагрэецца ад + 15°С па паўднёвым захадзе да + 23°С па паўднёвым усходзе Беларусі.

На пачатку тыдня пахаладае

Тэмпературны фон знізіцца ўжо ў панядзелак, 28 верасня, паведамляюць сіноптыкі: у Беларусі пахаладае. Удзень месцамі зноў магчымы кароткачасовыя дажджы, начная тэмпература не выйдзе за межы +7 .. + 14°С, пасля абеду пацяплее толькі да +12 .. + 19°С.

А ў аўторак, 29 верасня, у Беларусі стане яшчэ трохі халаднавата: у дзённы час пацяплее ўсяго да +10 .. + 17°С у залежнасці ад рэгіёна.

Кароткачасовыя дажджы прагназуюцца на большай частцы тэрыторыі краіны.

Ранняе бабіна лета прыйшло ў Беларусь у апошняй дэкадзе верасня, аднак за апошняй цёплай тыднем рушыць услед адчувальнае пахаладанне ў першыя дні другога восеньскага месяца. Але не варта забываць, што доўгатэрміновыя прагнозы нярэдка памыляюцца.

0
Тэги:
Прагноз надвор'я, Беларусь