Лялька-сужэнцы

Добра жыць і не тужыць, або Народныя парады для мужоў і жонак

240
(абноўлена 18:18 31.05.2018)
Этнограф Ларыса Мятлеўская распавядае цікавыя прыкметы пра сужэнства і вучыць гатаваць поліўку з рабрынкамі.

Нашы продкі заўсёды падкрэслівалі важнасць трывалых шлюбных адносінаў. У народзе існавала шмат цікавых прыкмет,  "як добра жыць і не тужыць".

Многа цікавых назіранняў па гэтай тэме ёсць у этнографа Чэслава Пяткевіча. Піша ён пра Палессе, але заўвагі падыходзяць да адносінаў паміж мужам і жонкай па ўсёй тэрыторыі Беларусі, таму што адрозніваюцца толькі ў некаторых рэгіёнах.

Вясковая культура беларускага сялянства ў дачыненні да сямейных адносінаў удасканальвалася стагоддзямі. У выніку з'явіліся пэўныя звычаі, парушэнне якіх было непрымальным. Напрыклад, лічылася, што паўторная жаніцьба, як і частая змена месца жылля, не дае чалавеку паўнаважна пражыць сваё жыццё — пусціць карані, выхаваць дзяцей. Менавіта таму ў народзе казалі: "Не дай Божа часта жаніцца і часта сяліцца".

Сужэнства (шлюб) — ёмкае беларускае слова, якое практычна забыта ў наш час.  Лічылася, што першая жонка — ад Бога, другая — ад людзей, а трэцяя — ад чорта.

Жаніцьба ёсць, а "разжаніцьбы" няма

Нашы продкі лічылі, што дваццацігадовы юнак ці сямнаццацігадовая дзяўчына мелі права ўступіць у шлюб толькі ў тым выпадку, калі гэта не пярэчыла волі бацькоў. Самавольная жаніцьба па каханню была вельмі рэдкім выпадкам і асуджалася вясковай супольнасцю. У такіх выпадках часта не абыходзілася без скандалаў: бацька паграджаў сыну праклёнам і пазбаўленнем спадчыны.

Звычайна жонку для сына бацькі шукалі ў сваёй вёсцы, паколькі суседскія дзяўчаты ім былі добра вядомыя.

Абярэг на жаночае шчасце ад майстрыхі Гульнары Качан
© Sputnik Ларыса Мятлеўская
Абярэг на жаночае шчасце ад майстрыхі Гульнары Качан

Здаралася так, што юнаку, каб пазбегнуць моцнага ўплыву цёшчы на хатнія справы, раілі не браць жонку са свайго сяла. Таму часта бацькі засылалі сватоў у суседняе і абіралі нявестку сярод незнаёмых сыну кандыдатак. Бацькам было абыякава, ці прывабная яна знешне, ці заможная, а на ўзрост звярталі ўвагу, толькі каб яна не выглядала як маці свайго мужа.  

Галоўнае патрабаванне да будучай нявесткі — разуменне гаспадаркі, працавітасць, сціпласць і добрае здароўе. Апошні крытэр тлумачыўся тым, што "мужык любіць толькі сястру багатую, а жонку здаровую".

"Галышы тыкаюць, а нам не гадзіцца"

Існавалі свае традыцыі і ў зносінах паміж мужам і жонкай. Яны павінны былі заўсёды звяртацца адзін да аднаго па імені і на "ты". Звычай "выкаць" існаваў толькі паміж заможнымі і тлумачыўся тым, што толькі "галышы тыкаюць, а нам не гадзіцца".

Знаходзячыся сярод чужых без жонкі, муж казаў "мая жонка", "баба", "хазяйка" або "гаспадыня", а жонка пра мужа "мой мужык", "чалавек", "хазяін", а часам "гаспадар", у прысутнасці радні называлі сябе па імёнах.

Прозвішчы жонак узнікалі шляхам далучэння канцовак —ыха, —іха да афіцыйнага прозвішча мужа. Напрыклад, Таўмач — Таўмачыха, Бурак — Бурачыха, Верабей — Верабеіха. Тыя самыя канцоўкі, дададзеныя да імёнаў мужоў, служылі імёнамі жонак: Хведар —  Хведарыха, Васіль — Васіліха і іншыя. Таксама ж і мянушкі мужоў аналагічным спосабам даставаліся жонкам: Шэпелюн — Шэпелюніха, Лізун — Лізуніха.

Жонка не рукавіца, з рукі не скінеш

У кнізе "Грамадская культура Рэчыцкага Палесся" Чэслаў Пяткевіч пісаў: "Сужонкі звычайна жывуць досыць згодна, калі не лічыць розных сутыкненняў, спрэчак, а часам і лаянкі, чаго цяжка пазбегнуць у іх працоўным жыцці. Сваркі ўзнікаюць раптоўна і гэтаксама хутка патухаюць, не пакідаючы прыкрых слядоў на раўнавазе і гармоніі сямейнага гурта".

У народзе пра гэта казалі так: "Мужык з жонкаю — то як бліскаўка, паморгае, пагрукае, да й як бы ні ў чом не бывала".

Цікава, што пяшчотныя і выключна дабразычлівыя прылюдныя паводзіны мужа ў дачыненні да жонкі выклікалі абурэнне. Таму мужу раілі: "Любі сабе жонку як душу, ды трасі як грушу".

Менавіта таму, напачатку сужэнства малады муж імкнуўся трымаць жонку ў дысцыпліне дзеля замацавання сваёй улады, якая з цягам часу слабела, і муж з жонкай ядналіся паміж сабой. Пра такія адносіны казалі: "Мужык і жонка  — адна машонка".

Прыкладам ладу ў сям'і лічылася тое, што у самых важных справах, напрыклад, будаўніцтва ці перабудова хаты, абмен свойскай жывёлы і многае іншае, муж заўсёды раіўся з жонкай.

Адкуль пайшоў выраз "вадой не разліць"?

Пра сужэнцаў, якія былі моцна з'яднанымі ў каханні, казалі "вадой не разліць". І гэты выраз меў сваю гісторыю.

Маладых яшчэ ў бацькоўскай хаце вучылі правілам паводзінаў у сужэнстве. Напрыклад, у спрэчках яны павінны былі заўсёды саступаць адзін аднаму. Калі хтосьці не хацеў, пачыналася амаль штодзённая бойка, справа магла дайсці нават да сінякоў. Калі падчас такіх спаборніцтваў у хату заходзіў сусед, то прынята было крычаць: "Вады! Вады!". Так на вёсцы звычайна суцяшалі бойкі сабак.

Калі можна біць жонку

Калі пасля перыядычных боек у выхаванні жонкі перамагаў муж, то яна вельмі рэдка заставалася пры ім ў такім прыніжэнні і пакоры: часта пакідала яго з дзецьмі і адыходзіла да радні ў прочкі.

Гэтым часам на мужа звальваўся догляд дзяцей і ўся жаночая праца па гаспадарцы, і ён вымушаны быў шукаць шляхоў прымірэння з жонкай з дапамогай родзічаў і прыяцелек.

Жонка добра разумела, што апошняе слова застанецца за ёй, доўга была няумольнай. Нездарма ў народзе казалі: "Бабы не пераможаш і табакі не ператрэш!"

Жонка вярталася дадому пасля працяглых перамоў і працягвала далей кіраваць домам, а мужу нічога не заставалася, каб пагадзіцца з лёсам.

Яшчэ сто гадоў таму ў вёсцы лічылася нормай біццё жонкі мужам, але садызм і калецтва асуджаліся. Такога чалавека жонка магла пакінуць назаўсёды.

Муж мог пабіць жонку за бяздумнасць, гультайства, марнатраўнасць, неахайнасц і п'янства, а за здрады ўвогуле выганяў з хаты.

Каб муж, які прыйшоў з працы галодны, быў задаволены сваёй каханай, прапаную гаспадыням рэцэпт простай і смачнай стравы — поліўка з рабрынкамі.

Інгрэдыенты:

  • Курыца
  • Свіныя рабрынкі
  • Цыбуліна
  • Некалькі гарошын чорнага перцу
  • Лаўровы ліст
  • 2 ст. лыжкі пшанічнай мукі

Як гатаваць:

Неабходна зварыць курыны булён, дадаўшы туды цыбуліну, соль па смаку і некалькі гарошын чорнага перцу. Пасля гэтага развесці ў халоднай гатаванай вадзе некалькі лыжак пшанічнай мукі і ўліць паціху ў гарачы булён, увесь час мяшаючы, каб не ўтварыліся камячкі. Павінна атрымацца рэдкая мачанка.

Рабрынкі для поліўкі
© Sputnik Ларыса Мятлеўская
Рабрынкі для поліўкі

Асобна падсмажыць столькі свіных рабрынак з цыбуляй, колькі будзе порцый. Пакласці іх разам са смажанай цыбуляй у поліўку, дадаць лаўровы ліст і крыху паварыць.

Жадаю сужэнцам смачна есці і добра жыць — не тужыць.

240
Тэмы:
Спадчына: традыцыі і вераванні нашых продкаў (96)
По теме
Фотафакт: традыцыйнае палесскае вяселле ўзнавілі беларускія студэнты

Брэсцкі канструктывізм: экскурсія для знатакоў стылю

11
(абноўлена 09:43 10.07.2020)
  • Будынак у стылі канструктывізму ў Брэсце
  • Будынак у стылі канструктывізму ў Брэсце
  • Будынак у стылі канструктывізму ў Брэсце
  • Будынак у стылі канструктывізму ў Брэсце
  • Будынак у стылі канструктывізму ў Брэсце
  • Будынак у стылі канструктывізму ў Брэсце
  • Будынак у стылі канструктывізму ў Брэсце
  • Будынак у стылі канструктывізму ў Брэсце
  • Будынак у стылі канструктывізму ў Брэсце
  • Валанцёры распавядаюць аб брэсцкім канструктывізме з дапамогай налепак у кавярнях горада
  • Будынак у стылі канструктывізму ў Брэсце
  • Будынак у стылі канструктывізму ў Брэсце
  • Будынак у стылі канструктывізму ў Брэсце
  • Будынак гісторыка-культурнага значэння
  • На адну з экскурсій па мадэрнісцкім Брэсце запрасілі Міхала Пшчулкоўскага
Неабыякавыя берасцейцы стварылі праект папулярызацыі гарадской забудовы ў стылі канструктывізму. Для знатакоў міжваеннай архітэктуры яны падрыхтавалі анлайн карту, а гараджане могуць паўдзельнічаць у выратаванні помнікаў.

"Брэсцкі канструктывізм" - так у горадзе над Бугам называюць архітэктуру, пабудаваную тут у 1920-30-х гадах. Спецыялісты адносяць яе да агульнаеўрапейскага стылю мадэрнізму, які ў свой час адмовіўся ад старых традыцый.

Гэты стыль ўключае ў сябе функцыяналізм, канструктывізм, манументалізм і іншыя стылістычныя напрамкі. У Брэсце яго можна пазнаць па некалькіх характэрных рысах. Гэта выкарыстанне простых кубічных формаў, пераменная вышыня будынкаў, стужачныя вокны і плоскія дахі.

У канструктывісцкім духу берасцейцы будавалі не толькі жылыя дамы. Храмы, адміністрацыйныя будынкі, турма, установы аховы здароўя і адукацыі - новы стыль удала ўпісаўся ў гарадскую тканіну. Да прыкладу, амаль увесь паўднёва-заходні бок галоўнай гарадской плошчы - запар помнікі эпохі 1920-30-х.

Одна из волонтеров проекта Марина Завражная
© Sputnik Артем Кирьянов
Адна з валанцёраў праекта Марына Заўражная распавядае, што да нядаўніх часоў валанцёры знаёмілі берасцейцаў з канструктывізмам на "Мадэрнісцкіх шпацырах". Пакуль экскурсіі вырашылі адкласці з-за эпідэміялагічнага становішча.

Сёння ў Брэсце налічваецца больш за два дзясяткі будынкаў у гэтым стылі. Знайсці іх і пазнаёміцца з гісторыяй славутасцяў можна на анлайн карце праекта. Таксама валанцёры распрацавалі алгарытмы выратавання помнікаў архітэктуры ў выпадку пагрозы іх захаванасці.

11
  • Будынак у стылі канструктывізму ў Брэсце
    © Sputnik Артем Кирьянов

    Мабыць, самы незвычайны прыклад брэсцкага канструктывізму - кірха на сучаснай вуліцы Карла Маркса. Яе пабудавалі ў 1938 годзе для евангелісцка-аўгсбургскай абшчыны горада з 198 вернікаў. У савецкі час тут працаваў кінатэатр "Змена", а цяпер будынак займае рэкламнае агенцтва.

  • Будынак у стылі канструктывізму ў Брэсце
    © Sputnik Артем Кирьянов

    Адзін з найбуйнейшых помнікаў канструктывізму - будынак былой швейнай фабрыкі "Надзея". Будаваўся ён як дом Яніны Урбановіч. Берасцейцы кажуць, па форме дом чымсьці нагадвае знакаміты хмарачос- "прас" у Нью-Ёрку. Пасля рамонту тут з'явіліся офісы ў стылі лофт.

  • Будынак у стылі канструктывізму ў Брэсце
    © Sputnik Артем Кирьянов

    На паўднёва-заходнім баку плошчы Леніна ў стылі канструктывізму пабудаваны не толькі будынак цяперашняга аблвыканкама. Упраўленне КДБ, адміністрацыя Ленінскага раёна, бальніца хуткай дапамогі - цэлая вуліца стала вялікім помнікам стылю.

  • Будынак у стылі канструктывізму ў Брэсце
    © Sputnik из личного архива Юрия Рубашевского

    У стылі канструктывізму планавалі перабудаваць і галоўны каталіцкі храм Брэста. Але з-за вайны планам было не наканавана спраўдзіцца. Так што Крыжаўзвіжанскі касцёл застаўся ў ранейшых формах позняга класіцызму.

  • Будынак у стылі канструктывізму ў Брэсце
    © Sputnik Артем Кирьянов

    Традыцыі "брэсцкага канструктывізму" жывыя і сёння: архітэктары выкарыстоўваюць традыцыйныя мясцовыя формы пры ўзвядзенні новых будынкаў у цэнтры горада.

  • Будынак у стылі канструктывізму ў Брэсце
    © Sputnik Артем Кирьянов

    Усе помнікі архітэктуры брэсцкага канструктывізму і іх гісторыя сабраныя на адной анлайн карце.

  • Будынак у стылі канструктывізму ў Брэсце
    © Sputnik Марта Мартынюк

    На жаль, гэты "цацачны" асабняк 1937 года ў рэдкім стылі стрымлайн мадэрна выратаваць не ўдалося. Будынак павольна руйнаваўся з-за будаўніцтва па суседстве тэатра лялек. Помнік архітэктуры састарэў, яго пазбавілі статусу гісторыка-культурнай каштоўнасці і знеслі год таму.

  • Будынак у стылі канструктывізму ў Брэсце
    © Sputnik Артем Кирьянов

    У гэтым доме з характэрным для канструктывізму стужачным шкленнем сёння працуе знакаміты брэсцкі майстар Мікалай Кузьміч.

  • Будынак у стылі канструктывізму ў Брэсце
    © Sputnik Артем Кирьянов

    "За польскім часам" берасцейцы атрымалі нават спартыўны манеж у стылі канструктывізму. У ынаш час ён застаецца дзеючым, а час ад часу тут адбываліся гарадскія выставы-кірмашы.

  • Валанцёры распавядаюць аб брэсцкім канструктывізме з дапамогай налепак у кавярнях горада
    © Sputnik Артем Кирьянов

    Валанцёры распавядаюць аб брэсцкім канструктывізме з дапамогай налепак у кавярнях горада.

  • Будынак у стылі канструктывізму ў Брэсце
    © Sputnik Артем Кирьянов

    Эпоха брэсцкага канструктывізму памятае і прысуд Веры Харужай. У гэтым будынку ў 1927 году падпольшчыцу асудзілі на шэсць гадоў катаргі.

  • Будынак у стылі канструктывізму ў Брэсце
    © Sputnik Артем Кирьянов

    Турысты могуць пазнаёміцца з архітэктурай мадэрна і па выдадзенай праектам брашуры. Усе помнікі міжваеннай эпохі сабраны ў адным выданні - па ім лёгка арыентавацца падчас прагулкі па горадзе.

  • Будынак у стылі канструктывізму ў Брэсце
    © Sputnik Артем Кирьянов

    Дом у стылі канструктывізму пабудаваў для сябе і галоўны прадстаўнік брэсцкай школы мадэрна Юзэф Бараньскі. Архітэктар меў асабістую гербавую пячатку і валодаў правам праектаваць будынкі любой складанасці. Яму належаць шматлікія знакавыя для горада збудаванні: філармонія, корпус чыгуначнага каледжа і касцёл на Граеўцы ў форме паравоза.

  • Будынак гісторыка-культурнага значэння
    © Sputnik Артем Кирьянов

    Амаль усе помнікі гэтай эпохі ў Брэсце ўключаныя ў спіс гісторыка-культурнай спадчыны. На выпадак пагрозы захаванасці будынкаў валанцёры падрыхтавалі тры алгарытмы дзеянняў, якія дапамогуць выратаваць помнікі архітэктуры.

  • На адну з экскурсій па мадэрнісцкім Брэсце запрасілі Міхала Пшчулкоўскага
    © Sputnik Артем Кирьянов

    На адну з экскурсій па мадэрнісцкім Брэсце запрасілі Міхала Пшчулкоўскага - буйнога польскага спецыяліста па архітэктуры канструктывізму. Натхніўшыся тэмай, адна з валанцёраў праекта напісала ўласную навуковую працу аб брэсцкім мадэрне.

Тэги:
спадчына, архітэктура, Брэст
Агрэст

Віно і смажаныя кураняты: што яшчэ гатавалі нашы продкі з агрэсту

202
(абноўлена 10:09 10.07.2020)
Этнограф Ларыса Мятлеўская распавядае пра лекавыя ўласцівасці агрэсту і прапануе прыгатаваць незвычайны дэлікатэс - кураня з агрэстам.

Радзіма агрэсту — Заходняя Еўропа. У пісьмовых крыніцах узгадваць ягаду пачалі з ХІ стагоддзя, калі яе вырошчвалі манахі ў садах пры кляштарах. Дарэчы, у тыя ж часы вырошчвалі расліну і ў Расіі, дзе ў старажытнасці яе называлі "огрыз", "крыж" і "берсень". У Беларусі ў некаторых мясцінах вясковыя жыхары называлі агрэст "яграст".

Паступова дзікі агрэст акультурвалі. Пік дасягненняў у селекцыі расліны прыйшоўся ў XVIII-XIX стагодззях на Англію, дзе было выведзена шмат буйнаплодных гатункаў. Магчыма, адсюль у сады еўрапейскіх дзяржаў і ў тым ліку ў Вялікае Княства Літоўскае траплялі новыя гатункі агрэсту. Невядома, ці займаліся селекцыяй гэтай культуры беларускія гаспадары, але ёсць звесткі, што пры фальварках нашай шляхты існавалі цэлыя агрэставыя плантацыі.

Ягаду называлі "паўночным вінаградам" і нават экспартавалі. Асабліва цанілася вырабленае з яго віно — шыпучае, падобнае да шампанскага.

Рэцэпты ад літоўскай гаспадыні

У кулінарных кнігах таго часу шмат рэцэптаў з агрэсту. Напрыклад, у кнізе Ганны Цюндзявіцкай "Літоўская гаспадыня". Твор напісаны ў сярэдзіне XIX стагоддзя, калі культура была вельмі моднай. З далікатнай на смак ягады гатавалі не толькі салодкія дэсерты і напоі, але і соусы да мяса. Былі ў тагачасных гаспадыняк рэцэпты агрэста для пенак на зіму, белага і ружовага жэле, агрэставага торту і нават стравы з куранят з агрэстам.

Агрэст
© Sputnik Ларыса Мятлеўская
Агрэст

Каб захаваць агрэст на зіму, яго змяшчалі ў адмысловая бутэлькі, а зімой дадавалі ў стравы па патрэбе.

"Каля пятнаццатага ліпеня зняць буйны агрэст, ачысціць яго ад чаранкоў, ссыпаць у сухія бутэлькі і ў той жа дзень закаркаваць, асмаліць і паставіць у склеп у пясок. Добра мець спецыяльныя бутэлькі, з больш шырокай адтулінай і шыйкай. Такі агрэст ужываецца як гарнір да розных страў. Акрамя таго, звараны, ён служыць зімой прыправай для пенак і крэмаў", — піша Цюндзявіцкая пра захаванне агрэсту на зіму.

Каб прыгатаваць агрэст для пенак на зіму, літоўская гаспадыня прапануе "ягады з бутэлек зварыць у вадзе да мяккасці, працерці праз сіта, а атрыманым мармеладам запраўляць пенкі, узбітыя з бялкоў, дадаўшы ваніль".

Агрэставая таблетка ад усіх хвароб

Агрэст — непаўторная па сваіх карысных якасцях ягада. Яна ўтрымвае ў сабе вітаміны С, Р, В і А. Ёсць у ёй шмат фосфара, медзі, жалеза, калія, натрыя, магнія. Лісце агрэсту ўтрымвае ў сабе дубільныя і фарбуючыя рэчывы.

Пры дапамозе агрэсту можна лячыць малакроўе, носавыя крывацёкі, захворванні слізістай абалокі ротавай поласці і парушэнне абмену рэчываў. Таксама ягада выкарыстоўваецца як жоўцегонны сродак і нармалізуе артэрыяльны ціск.

Асаблівую каштоўнасць маюць ягады агрэсту цёмнай афарбоўкі. Яны ўтрымліваюць вітамін Р і вялікую колькасць пекцінавых рэчываў, што спрыяе вывядзенню з арганізма чалавека  солей цяжкіх металаў і радыёнуклідаў. Настой пладоў агрэсту выводзіць з аргаганізму шкодны халестэрын, у сумесі з мёдам карысны пры скураных хваробах.

Людзям з язвай страўніка і дванаццаціперснай кішкі, калітамі і энтэракалітамі ўжываць агрэст забаронена, а пры хваробах нырак ягады ўжываюць у невялікіх колькасцях.

Страва з куранят з агрэстам

Прапаную прыгатаваць куранят з агрэстам — страву ад Вінцэнты Завадскай.

Інгрыдыенты:

  • 4 кураняці
  • 1-2 морквіны
  • 1 цыбуліна
  • 1 корань пятрушкі
  • 0,5 карняплода сельдэрэю
  • 0,75 шклянкі агрэсту
  • 2-3 ст лыжкі цукру
  • 1 ст лыжка масла
  • 1 ст лыжка мукі
  • 1/3 шклянкі віна
  • Соль

Як гатаваць:

Зварыць парэзаных на кавалкі куранят у юшцы з розным карэннем. Недаспелы агрэст патушыць у некалькіх лыжках гэтай юшкі, дадаўшы цукар. Падсмажыць муку ў растопленым масле, развесці юшкай, дадаць падтушаны агрэст, заліць ім куранят і перад падачай яшчэ раз давесці да кіпення.

Каб кураняты былі прыгажэйшымі і мяккімі, іх можна, абмакнуўшы ва ўзбітыя яйкі і сухары, падсмажыць на масле, а потым патушыць у соусе.

Смачна есці!

202
Тэги:
Нацыянальная кухня, Ларыса Мятлеўская, Беларусь
Тэмы:
Прыродная сталоўка: гатуем з таго, што пад нагамі
По теме
Таблетка ад страху і абярэг ад нячысцікаў: чым яшчэ праславіўся часнок
Кухня нашых продкаў: як гатаваць прываротнае зелле і любімы соус Гётэ
Адзначаем Дзень рыбалова, ці Як з карпа зрабіць селядца
Герасім Гракоўнік: сустракаем гракоў і ласуемся бобэныкамі
Прыродная сталоўка: гатуем з таго, што пад нагамі
Пісьменнік Андрэй Жвалеўскі

"Гэты вірус ударыў па мазгах": Жвалеўскі распавёў, як перахварэў на COVID-19

0
(абноўлена 09:20 10.07.2020)
Ні чытаць, ні думаць не мог, было вельмі складана на чымсьці сфакусавацца, стамляльнасць была падвышанай і ўвесь час хацелася спаць, кажа пра трохтыднёвую хваробу пісьменнік Андрэй Жвалеўскі і разважае пра тое, чаго не варта рабіць падчас пандэміі.
"Этот вирус ударил по мозгам": Жвалевский рассказал, как переболел COVID-19

Спачатку была высокая тэмпература, думаў - тыповая ВРВІ, праз два дні ўсё ж пайшоў да ўрача, там паслухалі, адразу зрабілі мазок, і ён апынуўся станоўчым, - так каронавірус пачаўся ў самога Жвалеўскага, а пазней высветлілася, што заразілася і яго суаўтар Яўгенія Пастэрнак.

"У маім выпадку акрамя высокай тэмпературы былі праблемы са страўнікава-кішачным трактам, нюх не зніказ, густ не знікаў, чатыры дні былі вельмі жорсткія з высокай тэмпературай, мне далі прапіць курс антыбіётыкаў, яны гэту ўсю справу знялі, і два тыдні я хварэў без выражаных сімптомаў", - распавядае Жвалеўскі.

"Вірус б'е па самаму дарагому"

"Адчуванне было вельмі непрыемнае, мне галоўнае, што гэты вірус ударыў мне па мазгах, я нават чытаць не мог, настолькі было цяжка сфакусавацца, пастаянна ўсё забываўся, яшчэ не да канца прайшло, але цяпер ужо значна лепш", - працягвае аповяд пісьменнік.

Яшчэ ўвесь час хацелася спаць - спаў па 16 гадзін у суткі, стамляльнасць была вельмі высокай, калі здараліся нейкія анлайн-сустрэчы, пасля іх прыходзілася два гадзіны адсыпацца, дадаў пісьменнік. Пасля выздараўлення стаў хадзіць па вуліцы, балазе, побач ёсць парк, спрабаваў займацца спортам, але пакуль задышка не дае гэтага зрабіць, максімум гэта 15-30 хвілін ёгі ў дзень, хоць у крамы і іншыя людныя месцы суразмоўца Sputnik пакуль хадзіць не рызыкуе.

Творчасць на час хваробы таксама давялося адкласці, "не тое што пісаць кнігі, чытаць не мог і нават думаць", паўтарае аўтар, "дайшоў да таго, што пачаў глядзець тэлевізар - мужчынскае кіно, "Рабакоп"- тое, што не патрабуе інтэлектуальных высілкаў". Але як толькі намецілася паляпшэнне, Жвалеўскі і Пастэрнак тут жа ўзяліся за новую кнігу.

"Жорсткі каранцін праблем не вырашае, затое іншыя стварае, гэтакія лекі, якія горш за хваробу, зразумела, што эканамічныя, псіхалагічныя пачынаюцца праблемы, людзі пачынаюць піць, лаяцца... Але тое, што ў нас адбывалася, - тое, што не ўвялі жорсткага каранціну, напэўна, правільна, але збіраць людзей у гэты час на масавыя мерапрыемствы, на футбольныя матчы, праводзіць нейкія дэманстрацыі - падчас пандэміі здаровы сэнс падказвае, што напэўна так не трэба", - адзначае пісьменнік.

Поўную версію размовы з пісьменнікам Андрэем Жвалеўскім слухайце ў аўдыёзапісы.

0
Тэги:
каронавірус
Тэмы:
Каронавірус COVID-19