Лялька-сужэнцы

Добра жыць і не тужыць, або Народныя парады для мужоў і жонак

240
(абноўлена 18:18 31.05.2018)
Этнограф Ларыса Мятлеўская распавядае цікавыя прыкметы пра сужэнства і вучыць гатаваць поліўку з рабрынкамі.

Нашы продкі заўсёды падкрэслівалі важнасць трывалых шлюбных адносінаў. У народзе існавала шмат цікавых прыкмет,  "як добра жыць і не тужыць".

Многа цікавых назіранняў па гэтай тэме ёсць у этнографа Чэслава Пяткевіча. Піша ён пра Палессе, але заўвагі падыходзяць да адносінаў паміж мужам і жонкай па ўсёй тэрыторыі Беларусі, таму што адрозніваюцца толькі ў некаторых рэгіёнах.

Вясковая культура беларускага сялянства ў дачыненні да сямейных адносінаў удасканальвалася стагоддзямі. У выніку з'явіліся пэўныя звычаі, парушэнне якіх было непрымальным. Напрыклад, лічылася, што паўторная жаніцьба, як і частая змена месца жылля, не дае чалавеку паўнаважна пражыць сваё жыццё — пусціць карані, выхаваць дзяцей. Менавіта таму ў народзе казалі: "Не дай Божа часта жаніцца і часта сяліцца".

Сужэнства (шлюб) — ёмкае беларускае слова, якое практычна забыта ў наш час.  Лічылася, што першая жонка — ад Бога, другая — ад людзей, а трэцяя — ад чорта.

Жаніцьба ёсць, а "разжаніцьбы" няма

Нашы продкі лічылі, што дваццацігадовы юнак ці сямнаццацігадовая дзяўчына мелі права ўступіць у шлюб толькі ў тым выпадку, калі гэта не пярэчыла волі бацькоў. Самавольная жаніцьба па каханню была вельмі рэдкім выпадкам і асуджалася вясковай супольнасцю. У такіх выпадках часта не абыходзілася без скандалаў: бацька паграджаў сыну праклёнам і пазбаўленнем спадчыны.

Звычайна жонку для сына бацькі шукалі ў сваёй вёсцы, паколькі суседскія дзяўчаты ім былі добра вядомыя.

Абярэг на жаночае шчасце ад майстрыхі Гульнары Качан
© Sputnik Ларыса Мятлеўская
Абярэг на жаночае шчасце ад майстрыхі Гульнары Качан

Здаралася так, што юнаку, каб пазбегнуць моцнага ўплыву цёшчы на хатнія справы, раілі не браць жонку са свайго сяла. Таму часта бацькі засылалі сватоў у суседняе і абіралі нявестку сярод незнаёмых сыну кандыдатак. Бацькам было абыякава, ці прывабная яна знешне, ці заможная, а на ўзрост звярталі ўвагу, толькі каб яна не выглядала як маці свайго мужа.  

Галоўнае патрабаванне да будучай нявесткі — разуменне гаспадаркі, працавітасць, сціпласць і добрае здароўе. Апошні крытэр тлумачыўся тым, што "мужык любіць толькі сястру багатую, а жонку здаровую".

"Галышы тыкаюць, а нам не гадзіцца"

Існавалі свае традыцыі і ў зносінах паміж мужам і жонкай. Яны павінны былі заўсёды звяртацца адзін да аднаго па імені і на "ты". Звычай "выкаць" існаваў толькі паміж заможнымі і тлумачыўся тым, што толькі "галышы тыкаюць, а нам не гадзіцца".

Знаходзячыся сярод чужых без жонкі, муж казаў "мая жонка", "баба", "хазяйка" або "гаспадыня", а жонка пра мужа "мой мужык", "чалавек", "хазяін", а часам "гаспадар", у прысутнасці радні называлі сябе па імёнах.

Прозвішчы жонак узнікалі шляхам далучэння канцовак —ыха, —іха да афіцыйнага прозвішча мужа. Напрыклад, Таўмач — Таўмачыха, Бурак — Бурачыха, Верабей — Верабеіха. Тыя самыя канцоўкі, дададзеныя да імёнаў мужоў, служылі імёнамі жонак: Хведар —  Хведарыха, Васіль — Васіліха і іншыя. Таксама ж і мянушкі мужоў аналагічным спосабам даставаліся жонкам: Шэпелюн — Шэпелюніха, Лізун — Лізуніха.

Жонка не рукавіца, з рукі не скінеш

У кнізе "Грамадская культура Рэчыцкага Палесся" Чэслаў Пяткевіч пісаў: "Сужонкі звычайна жывуць досыць згодна, калі не лічыць розных сутыкненняў, спрэчак, а часам і лаянкі, чаго цяжка пазбегнуць у іх працоўным жыцці. Сваркі ўзнікаюць раптоўна і гэтаксама хутка патухаюць, не пакідаючы прыкрых слядоў на раўнавазе і гармоніі сямейнага гурта".

У народзе пра гэта казалі так: "Мужык з жонкаю — то як бліскаўка, паморгае, пагрукае, да й як бы ні ў чом не бывала".

Цікава, што пяшчотныя і выключна дабразычлівыя прылюдныя паводзіны мужа ў дачыненні да жонкі выклікалі абурэнне. Таму мужу раілі: "Любі сабе жонку як душу, ды трасі як грушу".

Менавіта таму, напачатку сужэнства малады муж імкнуўся трымаць жонку ў дысцыпліне дзеля замацавання сваёй улады, якая з цягам часу слабела, і муж з жонкай ядналіся паміж сабой. Пра такія адносіны казалі: "Мужык і жонка  — адна машонка".

Прыкладам ладу ў сям'і лічылася тое, што у самых важных справах, напрыклад, будаўніцтва ці перабудова хаты, абмен свойскай жывёлы і многае іншае, муж заўсёды раіўся з жонкай.

Адкуль пайшоў выраз "вадой не разліць"?

Пра сужэнцаў, якія былі моцна з'яднанымі ў каханні, казалі "вадой не разліць". І гэты выраз меў сваю гісторыю.

Маладых яшчэ ў бацькоўскай хаце вучылі правілам паводзінаў у сужэнстве. Напрыклад, у спрэчках яны павінны былі заўсёды саступаць адзін аднаму. Калі хтосьці не хацеў, пачыналася амаль штодзённая бойка, справа магла дайсці нават да сінякоў. Калі падчас такіх спаборніцтваў у хату заходзіў сусед, то прынята было крычаць: "Вады! Вады!". Так на вёсцы звычайна суцяшалі бойкі сабак.

Калі можна біць жонку

Калі пасля перыядычных боек у выхаванні жонкі перамагаў муж, то яна вельмі рэдка заставалася пры ім ў такім прыніжэнні і пакоры: часта пакідала яго з дзецьмі і адыходзіла да радні ў прочкі.

Гэтым часам на мужа звальваўся догляд дзяцей і ўся жаночая праца па гаспадарцы, і ён вымушаны быў шукаць шляхоў прымірэння з жонкай з дапамогай родзічаў і прыяцелек.

Жонка добра разумела, што апошняе слова застанецца за ёй, доўга была няумольнай. Нездарма ў народзе казалі: "Бабы не пераможаш і табакі не ператрэш!"

Жонка вярталася дадому пасля працяглых перамоў і працягвала далей кіраваць домам, а мужу нічога не заставалася, каб пагадзіцца з лёсам.

Яшчэ сто гадоў таму ў вёсцы лічылася нормай біццё жонкі мужам, але садызм і калецтва асуджаліся. Такога чалавека жонка магла пакінуць назаўсёды.

Муж мог пабіць жонку за бяздумнасць, гультайства, марнатраўнасць, неахайнасц і п'янства, а за здрады ўвогуле выганяў з хаты.

Каб муж, які прыйшоў з працы галодны, быў задаволены сваёй каханай, прапаную гаспадыням рэцэпт простай і смачнай стравы — поліўка з рабрынкамі.

Інгрэдыенты:

  • Курыца
  • Свіныя рабрынкі
  • Цыбуліна
  • Некалькі гарошын чорнага перцу
  • Лаўровы ліст
  • 2 ст. лыжкі пшанічнай мукі

Як гатаваць:

Неабходна зварыць курыны булён, дадаўшы туды цыбуліну, соль па смаку і некалькі гарошын чорнага перцу. Пасля гэтага развесці ў халоднай гатаванай вадзе некалькі лыжак пшанічнай мукі і ўліць паціху ў гарачы булён, увесь час мяшаючы, каб не ўтварыліся камячкі. Павінна атрымацца рэдкая мачанка.

Рабрынкі для поліўкі
© Sputnik Ларыса Мятлеўская
Рабрынкі для поліўкі

Асобна падсмажыць столькі свіных рабрынак з цыбуляй, колькі будзе порцый. Пакласці іх разам са смажанай цыбуляй у поліўку, дадаць лаўровы ліст і крыху паварыць.

Жадаю сужэнцам смачна есці і добра жыць — не тужыць.

240
Тэмы:
Спадчына: традыцыі і вераванні нашых продкаў (96)
По теме
Фотафакт: традыцыйнае палесскае вяселле ўзнавілі беларускія студэнты
Ларыса Геніюш

Вязніца, казачніца, бунтарка: сёння нарадзілася Ларыса Геніюш

360
(абноўлена 13:37 09.08.2020)
Вершы паэткі дэманструюць нязломнасць духа і сталую веру ў лепшае ў людзях.

Ларыса Геніюш (у дзявоцтве Міклашэвіч) нарадзілася 9 жніўня 1910 года ў Гродзенскай губерні (цяпер гэта Гродзенская вобласць, Ваўкавыскі раён) у маёнтку Жлобаўцы паблізу вёскі Воўпы.

Дзяцінства, отрацтва, юнацтва

Калі пачалася Першая сусветная вайна, бацька Ларысы, Антон Міклашэвіч, удзельнік яшчэ Руска-японскай вайны, быў зноў прызваны на фронт, а маці з дзецьмі прыйшлося з'ехаць у эвакуацыю – ва Украіну. Вярнуліся на радзіму яны толькі ў 1919 годзе.

Ларыса атрымала пачатковую адукацыю ў польскай школе, потым – у польскай гімназіі. Беларускіх тады папросту не было: пасля падпісання ў 1921 годзе Рыжскага мірнага дагавору, якім скончылася савецка-польская вайна, Заходняя Беларусь адыйшла да Польшчы. Там жа Ларыса пазнаёмілася са сваім мужам, Янам Геніюшам, які ў той момант вучыўся ў Карлавым універсітэце. Яны ажаніліся ў 1935 годзе, і Ларыса пераехала ў Зэльву – бліжэй да мужа. У тым жа годзе ў Ларысы нарадзіўся сын Юры, а вось з'ехаць у Чэхаславакію ў іх атрымалася толькі ў 1937-м.

Арышт і зняволенне

Пасля далучэння Заходняй Беларусі да СССР у 1939, былі арыштаваныя і высланыя бацькі Ларысы. Маці і сёстры апынуліся ў Казахстане, бацьку расстралялі.

Да 1947 года Ларыса жыла ў Празе і актыўна ўдзельнічала ў палітычным руху БНР. Яна з'яўлялася Генеральным сакратаром ураду і займалася архіўнай працай. Калі скончылася Другая сусветная вайна, савецкія ўлады дамагаліся экстрадыцыі Геніюшаў: іх абвінавацілі ў антысавецкай нацыяналістычнай дзейнасці. У 1948 годзе Ларыса нарэшце была арыштаваная і разам з мужам перададзеная савецкім уладам. Яе дапытваў сам Лаўрэнцій Цанава, які безпаспяхова імкнуўся выцягнуць з яе сведкі пра архівы БНР.

Вяртанне на Радзіму

Праз год утрымання ў мінскай турме Ларысу Геніюш з мужам прыгаварылі да 25 гадоў лагераў. На працягу сямі гадоў яны адбывалі пакаранне ў лагерах Інты і Абезі (Комі) і ў Мардоўскай АССР, пакуль не былі часткова рэабілітаваныя – тэрмін пакарання зменшылі да 8 гадоў, і Геніюшы вярнуліся ў Зэльву. Вядома, што іх дом стаў месцам сустрэч творчай інтэлігенцыі таго часу.

Друкавацца Ларыса Геніюш пачала яшчэ ў 1939 годзе ў беларускай эміграцыйнай перыодыцы, а ў 1942 годзе першы зборнік яе вершаў "Ад родных ніў" убачыў свет ў Празе. Працягвала пісаць Геніюш і ў высылцы. Пасля вызвалення яе творы доўгі час былі забароненыя, пакуль пры садзейнічанні Максіма Танка не быў надрукаваны яе зборнік "Невадам з Нёмана".

Ларыс Геніюш доўгі час была вядомая як дзіцячая пісьменніца – ёй папросту не дазвалялі друкаваць нешта іншае. Амаль адна за другой, у 1972 і 1976 годзе, выйшлі дзве кніжкі яе вершаў для дзяцей "Казкі для Міхаські" і "Добрай раніцы, Алесь". Большасць твораў Ларысы Геніюш былі надрукованы пасмяротна.

Памерла Геніюш у 1983 годзе, пахавана ў Зэльве. Да канца жыцця яна не прыняла савецкага грамадзянства і заставалася грамадзянкай Чэхаславакіі.

360
Тэги:
вершы на беларускай мове, беларускія паэты, біяграфія, Ларыса Геніюш

Як жыве сядзіба Бохвіцаў у вёсцы Флер'янава - фота

13
(абноўлена 18:05 07.08.2020)
  • Невялічкая вёска Флер'янава знаходзіцца ў Ляхавіцкім раёне Брэсцкай вобласці.
  • Менавіта тут у свае часы квітнела сядзіба Бохвіцаў.
  • Гэтая сядзіба - адна з нямногіх, што захаваліся на Беларусі ў добрым стане.
  • Гісторыя сядзібы пачалася ў 60-ых гадах XIX стагоддзя, калі Ян Атон Бохвіц прыехаў сюды пасла года ў астрогу, які атрымаў за ўдзел у паўстанні Кастуся Каліноўскага.
  • Ён вельмі паважаў свайго бацьку Фларыяна, таму змяніў назву маёнтка з Новых Вошкаўцаў на Фларыянава, якое з цягам часу стала Флер'янавым.
  • Развіццём сядзібы ўвесь час займаўся Ян: у лепшыя часы тут налічвалася 19 пакояў, а асаблівай гордасцю была крокетная пляцоўка і вялікая колькасць экзатычных раслін.
  • У летнія часы Ян запрашаў сюды тых, хто хоча адпачыць: за грошы можна было пажыць у адным з пакояў.
  • На пачатку XX стагоддзя тут бывалі пісьменнік і будучы Нобелеўскі лаўрэат Уладзіслаў Рэймант, Рэйтаны, Радзівілы і пісьменніца Алаіза Ажэшка.
  • Дарэчы, Алаіза Ажэшка прыехала ў сядзібу ўлетку 1908 года і засталася тут на год. Яна сябравала з сынам Яна Тадэўшам.
  •  Каханыя пісалі адзін аднаму кранальныя лісты, якія пасля смерці пісьменніцы былі надрукаваныя ў адным томе з 300 старонак.
  • Сёння флер'янаўская сядзіба - гэта цагляны франтон з неагатычнымі вокнамі, які хавае драўляны будынак.
  • У 2012 годзе гэтае месца выкупіў пенсіянер і былы старшыня Генрых Міхайлавіч Траццяк. Зараз разам са сваёй жонкай Ларысай Паўлаўнай ён за ўласныя сродкі аднаўляе сядзібу...
  • ... і праводзіць экскрусіі для рэдкіх гасцей.
  • Сядзіба захавалася дастаткова добра.
  • Траццякі аднаўляюць усё за ўласныя сродкі.
  • Турыстаў тут пакуль няшмат, але ўсіх сустракаюць з радасцю.
  • Сядзіба Бохвіцаў у вёсцы Флер'янава Ляхавіцкага раёна
Зараз сядзібу ў добрым стане за ўласныя сродкі падтрымлівае былы старшыня мясцовага калгаса Генрых Траццяк разам з жонкай. Яны і правялі экскурсію для фотакарэспандэнта Sputnik Альфрэда Мікуса.

Невялічкая вёска Флер'янава знаходзіцца ў Ляхавіцкім раёне Брэсцкай вобласці. Менавіта тут у свае часы квітнела сядзіба Бохвіцаў, куды на мяжы XIX-XX стагоддзя з'язджаліся беларускія і польскія літаратары. Наведваўся сюды і будучы лаўрэат Нобелеўскай прэміі па літаратуры Уладзіслаў Рэймант і пісьменніца Элаіза Ажэшка. Магчыма, гэта і выратавала сядзібу ад разбурэння, якое стала лёсам для шматлікіх гістарычных помнікаў краіны.

Гісторыя сядзібы пачалася ў 60-ых гадах XIX стагоддзя, калі Ян Атон Бохвіц прыехаў сюды пасла года ў астрогу, які атрымаў за ўдзел у паўстанні Кастуся Каліноўскага. Ён вельмі паважаў свайго бацьку Фларыяна, таму змяніў назву маёнтка з Новых Вошкаўцаў на Фларыянава, якое з цягам часу стала Флер'янавым.

Развіццём сядзібы ўвесь час займаўся Ян: у лепшыя часы тут налічвалася 19 пакояў, а асаблівай гордасцю была крокетная пляцоўка і вялікая колькасць экзатычных раслін.

Сёння флер'янаўская сядзіба - гэта цагляны франтон з неагатычнымі вокнамі, які хавае драўляны будынак. У 2012 годзе гэтае месца выкупіў пенсіянер і былы старшыня Генрых Міхайлавіч Траццяк. Зараз разам са сваёй жонкай Ларысай Паўлаўнай ён за ўласныя сродкі аднаўляе сядзібу і праводзіць экскрусіі для рэдкіх гасцей.

У спісе наведвальнікаў аказаўся фотакарэспандэнт Sputnik Альфрэд Мікус. Як зараз выглядае сядзіба Бохвіцаў, глядзіце ў фотастужцы Sputnik.

Глядзіце таксама:

  • Як аднаўляюць сядзібу Наркевічаў-Ёдкаў - фота
  • Ад знакамітага малочнага брэнда да руінаў: як развальваецца Старая Беліца
  • Святыня, якой пашанцавала? Чым зараз жыве Юравіцкі манастыр
13
  • Невялічкая вёска Флер'янава знаходзіцца ў Ляхавіцкім раёне Брэсцкай вобласці.
    © Sputnik Альфред Микус

    Невялічкая вёска Флер'янава знаходзіцца ў Ляхавіцкім раёне Брэсцкай вобласці.

  • Менавіта тут у свае часы квітнела сядзіба Бохвіцаў.
    © Sputnik Альфред Микус

    Менавіта тут у свае часы квітнела сядзіба Бохвіцаў.

  • Гэтая сядзіба - адна з нямногіх, што захаваліся на Беларусі ў добрым стане.
    © Sputnik Альфред Микус

    Гэтая сядзіба - адна з нямногіх, што захаваліся на Беларусі ў добрым стане.

  • Гісторыя сядзібы пачалася ў 60-ых гадах XIX стагоддзя, калі Ян Атон Бохвіц прыехаў сюды пасла года ў астрогу, які атрымаў за ўдзел у паўстанні Кастуся Каліноўскага.
    © Sputnik Альфред Микус

    Гісторыя сядзібы пачалася ў 60-ых гадах XIX стагоддзя, калі Ян Атон Бохвіц прыехаў сюды пасла года ў астрогу, які атрымаў за ўдзел у паўстанні Кастуся Каліноўскага.

  • Ён вельмі паважаў свайго бацьку Фларыяна, таму змяніў назву маёнтка з Новых Вошкаўцаў на Фларыянава, якое з цягам часу стала Флер'янавым.
    © Sputnik Альфред Микус

    Ён вельмі паважаў свайго бацьку Фларыяна, таму змяніў назву маёнтка з Новых Вошкаўцаў на Фларыянава, якое з цягам часу стала Флер'янавым.

  • Развіццём сядзібы ўвесь час займаўся Ян: у лепшыя часы тут налічвалася 19 пакояў, а асаблівай гордасцю была крокетная пляцоўка і вялікая колькасць экзатычных раслін.
    © Sputnik Альфред Микус

    Развіццём сядзібы ўвесь час займаўся Ян: у лепшыя часы тут налічвалася 19 пакояў, а асаблівай гордасцю была крокетная пляцоўка і вялікая колькасць экзатычных раслін.

  • У летнія часы Ян запрашаў сюды тых, хто хоча адпачыць: за грошы можна было пажыць у адным з пакояў.
    © Sputnik Альфред Микус

    У летнія часы Ян запрашаў сюды тых, хто хоча адпачыць: за грошы можна было пажыць у адным з пакояў.

  • На пачатку XX стагоддзя тут бывалі пісьменнік і будучы Нобелеўскі лаўрэат Уладзіслаў Рэймант, Рэйтаны, Радзівілы і пісьменніца Алаіза Ажэшка.
    © Sputnik Альфред Микус

    На пачатку XX стагоддзя тут бывалі пісьменнік і будучы Нобелеўскі лаўрэат Уладзіслаў Рэймант, Рэйтаны, Радзівілы і пісьменніца Алаіза Ажэшка.

  • Дарэчы, Алаіза Ажэшка прыехала ў сядзібу ўлетку 1908 года і засталася тут на год. Яна сябравала з сынам Яна Тадэўшам.
    © Sputnik Альфред Микус

    Дарэчы, Алаіза Ажэшка прыехала ў сядзібу ўлетку 1908 года і засталася тут на год. Яна сябравала з сынам Яна Тадэўшам.

  •  Каханыя пісалі адзін аднаму кранальныя лісты, якія пасля смерці пісьменніцы былі надрукаваныя ў адным томе з 300 старонак.
    © Sputnik Альфред Микус

    Каханыя пісалі адзін аднаму кранальныя лісты, якія пасля смерці пісьменніцы былі надрукаваныя ў адным томе з 300 старонак.

  • Сёння флер'янаўская сядзіба - гэта цагляны франтон з неагатычнымі вокнамі, які хавае драўляны будынак.
    © Sputnik Альфред Микус

    Сёння флер'янаўская сядзіба - гэта цагляны франтон з неагатычнымі вокнамі, які хавае драўляны будынак.

  • У 2012 годзе гэтае месца выкупіў пенсіянер і былы старшыня Генрых Міхайлавіч Траццяк. Зараз разам са сваёй жонкай Ларысай Паўлаўнай ён за ўласныя сродкі аднаўляе сядзібу...
    © Sputnik Альфред Микус

    У 2012 годзе гэтае месца выкупіў пенсіянер і былы старшыня Генрых Міхайлавіч Траццяк. Зараз разам са сваёй жонкай Ларысай Паўлаўнай ён за ўласныя сродкі аднаўляе сядзібу...

  • ... і праводзіць экскрусіі для рэдкіх гасцей.
    © Sputnik Альфред Микус

    ... і праводзіць экскрусіі для рэдкіх гасцей.

  • Сядзіба захавалася дастаткова добра.
    © Sputnik Альфред Микус

    Сядзіба захавалася дастаткова добра.

  • Траццякі аднаўляюць усё за ўласныя сродкі.
    © Sputnik Альфред Микус

    Траццякі аднаўляюць усё за ўласныя сродкі.

  • Турыстаў тут пакуль няшмат, але ўсіх сустракаюць з радасцю.
    © Sputnik Альфред Микус

    Турыстаў тут пакуль няшмат, але ўсіх сустракаюць з радасцю.

  • Сядзіба Бохвіцаў у вёсцы Флер'янава Ляхавіцкага раёна
    © Sputnik Альфред Микус

    Сустракаюць і распавядаюць таямнічыя гісторыі сядзібы.

Тэмы:
Забытыя і знакамітыя: самыя цікавыя славутасці Беларусі
Які сёння дзень: 10 жніўня 2020 года

Які сёння дзень: 10 жніўня 2020 года

0
(абноўлена 10:48 30.07.2020)
Гэты дзень з'яўляецца дзвесце дваццаць трэцім па Грыгарыянскім календары, да канца года застаецца 143 дні.

Пяцьсот год таму беларускі друкар Францыск Скарына выдаў у Празе Кнігу Царстваў. Якія яшчэ падзеі адбыліся 10 жніўня і чым азнаменаваны гэты дзень у народным календары, чытайце ў спраўцы Sputnik.

Гістарычныя падзеі 10 жніўня

  • У 1518 годзе Францыск Скарына выдаў у Празе Кнігу Царстваў.
  • У 1812 падчас вайны Расіі з Напалеонам адбылася бітва пад Пружанамі.
  • У 1919 годзе ў Мінску быў створаны Часовы беларускі нацыянальны камітэт.
  • У 1927 годзе ў Мінску адбыўся з’езд праваслаўных святароў і вернікаў, падчас якога была абвешчана Беларуская аўтакефальная царква.

Хто нарадзіўся 10 жніўня

  • 1788 год: Ігнат Даніловіч, беларускі гісторык і правазнаўца.
  • 1796 год: Ігнат Легатовіч, беларускі і польскі паэт.
  • 1878 год: Еўсцігней Міровіч, беларускі драматург і тэатральны рэжысёр.
  • 1898 год: Тадэвуш Даленга-Мастовіч, польскі і беларускі пісьменьнік.
  • 1923 год: Віктар Ялатаў, беларускі музыказнаўца-фалькларыст.
  • 1929 год: Алесь Ставер, беларускі паэт, драматург.
  • Таксама ў гэты дзень нарадзіліся рускі пісьменнік Міхаіл Зошчанка і іспанскі акцёр Антоніа Бандэрас. 

10 жніўня ў народным календары

Гэты дзень прысвечаны святым Прохару і Пармену – двум апосталам ад сямідзесяці. Лічылася, што 10 жніўня дрэнная прыкмета – абменівацца чымсьці. "На Прохары-Пармены не ладзь аніякія мены", — казалі ў народзе, бо "Хто абмяняе, дурня ў прыдачу атрымае" ды "Змяняй сто рублёў — ні капейкі не застанецца". Лічылася, што пры абмене лёгка быць ашуканым.

Прохар і Пармен – заступнікі кавалёў, таму ў гэты дзень да каваля неслі ўсялякія металічныя прылады, каб той іх паправіў і навастрыў. А калі хто нарадзіўся 10 жніўня, той зможа дасягнуць вяршынь у кавальскай справе.

Працягвалі ў гэты дзень капаць бульбу і збіраць іншую гародніну.

0
Тэги:
народны каляндар, які сёння дзень, Беларусь
Тэмы:
Які сёння дзень: каляндар знакавых падзей
По теме
Які сёння дзень: каляндар знакавых падзей