Месца раскопак каля Гальшан

Рэчы беларускага вайскоўца X стагоддзя знайшлі каля Гальшан

281
(абноўлена 11:51 03.08.2018)
Артэфакты, знойдзеныя падчас раскопак, належылі дружынніку з "вайсковай эліты".

МІНСК, 2 жні — Sputnik. Дом дружынніка X стагоддзя знайшлі археолагі падчас раскопак каля вёскі Гальшаны Ашмянскага раёна, паведаміў карэспандэнту Sputnik кіраўнік экспедыцыі, навуковы супрацоўнік Інстытута гісторыі НАН Беларусі Павел Кенька.

Каля Гальшан размяшчаецца комплекс археалагічных помнікаў, які ўключае гарадзішча, селішча і тры курганныя групы.

Раскопкі ў гэтых мясцінах беларускія навукоўцы праводзяць ужо адзінаццаць гадоў. За гэты перыяд зроблена шмат знаходак, у тым ліку, антычныя манеты і гунскія наканечнікі стрэл.

"Да гэтага мы знаходзілі пабудовы XI-XV стагоддзяў, а у гэтым годзе ўдалося знайсці жылую пабудову X стагоддзя. Яна ўяўляе сабой два ланцужкі падмурка з буйных валуноў, печ-каменку, а таксама агмень для гатавання ежы", — распавёў спецыяліст.

Гальшанскія знаходкі мінулых гадоў
© Photo : Павел Кенька
Гальшанскія знаходкі мінулых гадоў

Вядома, што такія пабудовы сустракаліся ў найбольш важных цэнтрах беларускага і літоўскага Панямоння, напрыклад, у Ваўкавыску, Крэве, Навагрудку, Вільні.

Акрамя самой пабудовы былі знойдзены прадметы, якія таксама датуюцца X стагоддзем: паясныя накладкі на дружынны пояс з Волжскай Булгарыі, фрагмент наканечніка похваў мяча са Скандынавіі, фрагмент срэбнага дырхема, адчаканенага ў Арабскім халіфаце, гірка для ўзважвання срэбра, фрагмент бранзалета і гузік на кафтан з Кіева.

Можна меркаваць, што ўсе гэтыя артэфакты належалі дружынніку, блізкаму да князя, бо мячы ў тыя часы маглі насіць толькі так званыя прадстаўнікі "вайсковай эліты".

281
Тэги:
археалагічныя раскопкі, Археалогія, Гальшаны, Гродзенская вобласць
Тэмы:
Беларуская археалогія: самыя цікавыя знаходкі (39)

Як "закалыхвалі" моладзь у Салігорскім раёне на Дабравешчанне

173
(абноўлена 19:10 08.04.2021)
  • Абрад Закалыхванне на арэлях на Дабравешчанне
  • Абрад Закалыхванне на арэлях на Дабравешчанне
  • Абрад Закалыхванне на арэлях на Дабравешчанне
  • Абрад Закалыхванне на арэлях на Дабравешчанне
  • Абрад Закалыхванне на арэлях на Дабравешчанне
  • Абрад Закалыхванне на арэлях на Дабравешчанне
  • Абрад Закалыхванне на арэлях на Дабравешчанне
  • Абрад Закалыхванне на арэлях на Дабравешчанне
  • Абрад Закалыхванне на арэлях на Дабравешчанне
  • Абрад Закалыхванне на арэлях на Дабравешчанне
  • Абрад Закалыхванне на арэлях на Дабравешчанне
  • Абрад Закалыхванне на арэлях на Дабравешчанне
  • Абрад Закалыхванне на арэлях на Дабравешчанне
  • Абрад Закалыхванне на арэлях на Дабравешчанне
  • Абрад Закалыхванне на арэлях на Дабравешчанне
  • Абрад Закалыхванне на арэлях на Дабравешчанне
Старадаўні абрад "Закалыхванне" у вёсцы Гаўрыльчыцы Салігорскага раёна Беларусі святкуюць з спрадвечных часоў на Дабравешчанне 7 красавіка.

У цыкле веснавых свят беларускага народнага календара асаблівае месца займае Дабравешчанне. 7 красавіка - Трэцяя сустрэча вясны. Дабравешчанне - старажытнае веснавое свята, яно лічылася вялікім - святам прылёту бусла, ластаўкі.

Весела было! Жыхары вёскі і госці выйшлі на высокае месца, расклалі вогнішча, спявалі песні, вадзілі карагоды.

Усе ўпрыгожвалі папяровымі вясновымі птушачкамі дрэвы. Потым па народнай традыцыі птушак выпускалі на волю па-сучаснаму - птушачкі былі прывязаны да паветраных шарыкаў!

Значнае месца ў забавах дзяцей і моладзі займала гушканне на калыханцы або на арэлях.

На Дабравешчанне, яшчэ зранку маладыя хлопцы, знаходзілі галоўны атрыбут свята - "вужышча" - гэта доўгая вяроўка з канаплі ці лейцы. Потым трэба было знайсці месца, дзе будзе гэта свята адбывацца. Так, як у той час усе жылі на хутарах, месца адводзілася у лесе, альбо у каго небудзь на двары, дзе знаходзілася азярода (прыспасабленне для сушкі сена). Азярода была як мага добрым прыстасаваннем, каб зачапіць калыханку ці арэлі. На свята зыходзіліся з усёй акругі, старыя і маладыя.

Першымі закалыхвалі самых смелых, каб можна было ўпэўніцца ў добрым мацаванні калыханкі, затым - усiх, хто прысутнічаў. Абавязкова павінны закалыхацца дзеці, каб былі ўвесь год дужыя і здаровыя. Па павер'і, хто ў гэта свята закалыхаецца, той будзе здаровы цэлы год.

І традыцыя была такой - чым вышэй цябе разгойдваюць, чым больш ты баішся, тым лепш. Калі "закалыхацца" на арэлях ў гэты дзень, то цэлы год не будзе хвароб.

А калі хацелі выйсці замуж (ажаніцца), дык таксама трэба было "закалыхацца" на арэлях і гучна крычаць імя каханага. І разгойдвалі да таго часу, пакуль дзяўчаты і юнакі не прызнаюцца, каго яны любяць.

Потым былі народныя песні, агульны стол… з гарачай юшкай, мясцовымі блінамі з печы і сапраўдным збожжавым "бярозавым сокам"!

Чытайце таксама:

173
  • Абрад Закалыхванне на арэлях на Дабравешчанне
    © Sputnik Альфред Микус

    Старадаўні абрад "Закалыхванне" у вёсцы Гаўрыльчыцы Салігорскага раёна Беларусі святкуюць з спрадвечных часоў на Дабравешчанне.

  • Абрад Закалыхванне на арэлях на Дабравешчанне
    © Sputnik Альфред Микус

    7 красавіка - Трэцяя сустрэча вясны. Благавешчанне - старажытнае веснавое свята

  • Абрад Закалыхванне на арэлях на Дабравешчанне
    © Sputnik Альфред Микус

    Яно лічылася вялікім - святам прылёту бусла, ластаўкі.

  • Абрад Закалыхванне на арэлях на Дабравешчанне
    © Sputnik Альфред Микус

    Весела было! Жыхары вёскі і госці знайшлі высокае месца...

  • Абрад Закалыхванне на арэлях на Дабравешчанне
    © Sputnik Альфред Микус

    ...на свята прыйшлі людзі з усёй акругі - старыя і маладыя...

  • Абрад Закалыхванне на арэлях на Дабравешчанне
    © Sputnik Альфред Микус

    ...расклалі спякотнае вогнішча...

  • Абрад Закалыхванне на арэлях на Дабравешчанне
    © Sputnik Альфред Микус

    ...спявалі народныя песні...

  • Абрад Закалыхванне на арэлях на Дабравешчанне
    © Sputnik Альфред Микус

    ...вадзілі сонечныя карагоды, бо карагод - здаўна сімвал сонца!

  • Абрад Закалыхванне на арэлях на Дабравешчанне
    © Sputnik Альфред Микус

    Усе ўпрыгожвалі папяровымі вясновымі птушачкамі дрэвы.

  • Абрад Закалыхванне на арэлях на Дабравешчанне
    © Sputnik Альфред Микус

    Потым па народнай традыцыі птушак выпускалі на волю па-сучаснаму - птушачкі былі прывязаны да паветраных шарыкаў!

  • Абрад Закалыхванне на арэлях на Дабравешчанне
    © Sputnik Альфред Микус

    Значнае месца ў забавах дзяцей і моладзі займала гушканне на калыханцы або на арэлях.

  • Абрад Закалыхванне на арэлях на Дабравешчанне
    © Sputnik Альфред Микус

    Першымі закалыхвалі самых смелых, каб можна было ўпэўніцца ў добрым мацаванні калыханкі, затым - усiх, хто прысутнічаў. Абавязкова павінны закалыхацца дзеці, каб былі ўвесь год дужыя і здаровыя. Па павер'і, хто ў гэта свята закалыхаецца, той будзе здаровы цэлы год.

  • Абрад Закалыхванне на арэлях на Дабравешчанне
    © Sputnik Альфред Микус

    А калі хацелі выйсці замуж (ажаніцца), дык таксама трэба было "закалыхацца" на арэлях і гучна крычаць імя каханага. І разгойдвалі да таго часу, пакуль дзяўчаты і юнакі не прызнаюцца, каго яны любяць.

  • Абрад Закалыхванне на арэлях на Дабравешчанне
    © Sputnik Альфред Микус

    Але якое ж свята без пачастункаў!?

  • Абрад Закалыхванне на арэлях на Дабравешчанне
    © Sputnik Альфред Микус

    Удзельнікі свята падрыхтавалі багаты агульны стол...

  • Абрад Закалыхванне на арэлях на Дабравешчанне
    © Sputnik Альфред Микус

    ...з гарачай юшкай, мясцовымі блінамі з печы і сапраўдным збожжавым "бярозавым сокам"!

Тэги:
Беларусь, вёска, Закалыхванне, абрады, Дабравешчанне, Салігорскі раён, моладзь
Дудуткі. Рыцары ў прадчуванні паядынкаў

Дудуткі запрашаюць у беларускае сярэднявечча на сапраўдны рыцарскі турнір

23
(абноўлена 21:08 06.04.2021)
Інтэрактыўны гістарычны праект "Легендарныя эпохі" вяртаецца ў знакаміты музейны комплекс ля вёскі Птіч.

МІНСК, 7 кра – Sputnik. У вясновым сезоне на тэрыторыі музейнага комплекса "Дудуткі" аднаўляецца папулярная інтэрактыўная праграма, удзельнікі якой кожныя выхадныя будуць даведвацца пра самыя значныя эпохі, падзеі і асобы, якія пакінулі прыкметны след у гісторыі Беларусі.

10 красавіка адбудзецца першае мерапрыемства, прысвечанае Рыцарам Вялікага Княства і цікавым сярэдневяковым беларускім традыцыям. Займальны экскурс у гісторыю беларускай дзяржавы пачнецца з аповеда пра даспехі, зброю і тактыку бою сярэднявечных войскаў.

Дудуткі. У чаканні саперніка па турніры
© Photo : "Берсерк"
Дудуткі. У чаканні саперніка па турніры

Наведвальнікаў Дудутак чакаюць рыцарскія баталіі, старажытныя танцы, традыцыйныя гульні і рамёствы бяларускага сярэднявечча.

Гасцей свята ахіне атмасфера часоў высакародных рыцараў і вандроўных менестрэляў з касцюміраваным тэатралізаваным прадстаўленнем і пастановачнымі паядынкамі!

На працягу ўсяго дня наведвальнікі будуць мець магчымасць адчуць прыгажосць беларускай сярэднявечнай музыкі і змогуць паўдзельнічаць у майстар-класах па старажытных танцах.

Дудуткі. Хутка пачнуцца бугурты
© Photo : "Берсерк"
Дудуткі. Хутка пачнуцца бугурты

Арганізатары свята падрыхтавалі розныя інтэрактыўныя лакацыі з сярэдневяковымі гульнямі і забавамі, уключаючы лучны і арбалетны цір, а такасама шмат іншага.

Дарэчы, праграмы ў межах праекта "Легендарныя эпохі" будуць праходзіць кожную суботу з 12 да 17 гадзін і будуць прысвечаны розным гістарычным перыядам. Таму кожны, хто пажадае, зможа і сэрцам, і рукой дакарнуцца да беларускай спадчыны праз імклівыя стагоддзі!

Дзе: Музейны комплекс старадаўніх рамёстваў і тэхналогій "Дудуткі" (Мінская вобласць, ля в. Птіч).

Калі: 10 красавіка, пачатак у 12:00.

Кошт квітка: дарослы – 14 руб., дзіцячы – 7 руб., дашкольнікі – бясплатна.

23
Тэги:
вёска, эпоха, праект, Рыцарскі турнір, турнір, Сярэднявечча, Музейны комплекс "Дудуткі", Дудуткі
Вялікі пост: якія стравы рыхтуюць у Свята-Елісавецінскім манастыры

Вялікі пост: якія стравы рыхтуюць у Свята-Елісавецінскім манастыры

33
(абноўлена 17:46 09.04.2021)
Вялікі пост перад Вялікаднем - час пакаяння і малітвы. Дасягненню асаблівага духоўнага стану ў гэты перыяд дапамагае і абмежаванне ў ежы: адмова ад мяса, малочных прадуктаў і яек.

Старэйшая па трапезнай Свята-Елісавецінскага манастыра манашка Лія расказала карэспандэнту Sputnik Вользе Дземянчук пра тое, якія стравы рыхтуюць у абіцелі ў перыяд Вялікага посту.

Што такое Вялікі пост для манахаў

Як правіла, Вялікі пост пачынаецца ў канцы лютага ці ў пачатку сакавіка. І гэта вельмі сімвалічна: у гэты час абуджаецца прырода, а разам з ёй і душа чалавека. Таму гэты вельмі важны для хрысціяніна перыяд можна таксама назваць і "вясной душы".

Абмежаванне ў ежы падчас Вялікага посту для верніка - не цяжар, ​​а неад'емная частка цялеснага і духоўнага ачышчэння, падрыхтоўкі да светлага свята Пасхі Хрыстовай.

Великий пост: какие блюда готовят в Свято-Елисаветинском монастыре
© Sputnik Ольга Деменчук
Старэйшая па трапезнай манашка Лія

Якія посныя стравы рыхтуюць у манастыры

Манастырская ежа ў перыяд Вялікага посту малакаларыйная, смачная і карысная.

У першую пятніцу Вялікага посту ў манастыры рыхтуюць коліва - страва са звараных з мёдам зерняў пшаніцы.

"Паколькі пшанічные збожжа даволі цвёрдае, мы дадаем у страву рыс, а таксама курагу, чарнасліў, разынкі і мёд. Аздабляецца коліва арэхамі. Коліва асвячаецца ў памяць святога пакутніка Фёдара Цірана, які з’явіўся на пачатку Вялікага посту 362 года ў сне Канстантынопальскаму архіепіскапу Еўдоксію і папярэдзіў яго аб апаганенні ежы на базарах ідалаахвярнаю крывёю", - распавядае манашка.

Великий пост: какие блюда готовят в Свято-Елисаветинском монастыре
© Sputnik Ольга Деменчук
Коліва

У перыяд посту манашкі сілкуюцца два разы на дзень - падчас абеду і вячэры. Аснову манастырскай трапезы ў гэты перыяд складаюць разнастайныя агароднінныя супы: боршч, грыбны суп, капуста.

На другое падаюцца катлеты з кальмараў або галубцы з начыннем з грыбоў разам з грачанай, рысавай кашамі ці просам. Падчас Вялікага посту вернікам можна есці рыбу толькі двойчы - на святы Звеставання Найсвяцейшай Багародзіцы і Уваходу Гасподняга ў Іерусалім (Вербнай нядзелі).

На сталах манастырскай трапезнай заўсёды ёсць салаты з белакачаннай і пекінскай капусты з гароднінай. Са з'яўленнем першай зеляніны, сніткі і дзьмухаўцоў у манастыры пачынаюць рыхтаваць карысныя для імунітэту вітамінныя салаты. Дарэчы, сакрэт адмысловага густу салат - у запраўцы, у склад якой уваходзіць раслінны і аліўкавы алеі, соль, лімонны сок і трохі гарчыцы.

Великий пост: какие блюда готовят в Свято-Елисаветинском монастыре
© Sputnik Ольга Деменчук
Манастырская трапезная

"І, вядома, як і для ўсіх беларусаў, для нас незаменны наш нацыянальны прадукт - бульба. Кухары манастыра яе тушаць, адварваюць, а часам нават робяць смачны манастырскае ласунак - посныя дранікі, у склад якіх уваходзяць толькі бульба, лук, соль і раслінны алей ", - адзначае манашка.

Великий пост: какие блюда готовят в Свято-Елисаветинском монастыре
© Sputnik Ольга Деменчук
Дранікі ў пост гатуюць з бульбы і цыбулі, трохі соляць і пякуць на раслінным алеі

Дэсерты ў пост

"У перыяд посту ў нашым манастыры часам рыхтуюць пірог з капустай, дражджавыя булачкі ці аладкі з варэннем, а таксама бліны, але не звычайныя з даданнем малака, а посныя. Падчас Вялікага посту для сясцёр - гэта такое невялікае гастранамічнае суцяшэнне", - тлумачыць яна.

Манастырскія кухары рыхтуюць такія ж смачныя і карысныя напоі - кампот з сухафруктаў і адвар з пладоў шыпшынніка. Як вядома, у шыпшынніку змяшчаецца шмат вітаміна С, а гэта дапамагае аднавіць сілы і падтрымаць арганізм у перыяд вясновага авітамінозу. Дарэчы, у Свята-Елісавецінскім манастыры ў адвар з шыпшынніка не дадаюць цукар, каб не паменшыць яго вітамінавы склад.

У чым сакрэт адмысловага густу манастырскай ежы

"Сапраўды, манастырская ежа прыкметна адрозніваецца ад звычайнай - у яе асаблівы смак. Гэта звязана з тым, што яна прыгатавана ў асвечаным месцы, з малітвай. Кожную раніцу старэйшая сястра бярэ агеньчык ад абраза прэпадобнапакутніцы Елісаветы, запальвае ад яго лампадку у трапезнай, хрысціць сталы і моліцца. Усе работнікі манастырскай трапезнай таксама моляцца і просяць Божага благаслаўлення перад тым, як пачаць новы працоўнай дзень. У гэтым і заключаецца сакрэт адмысловага густу манастырскай ежы ", - рэзюмуе манашка Лія.

Великий пост: какие блюда готовят в Свято-Елисаветинском монастыре
© Sputnik Ольга Деменчук
Манастырская трапезная

Чытайце таксама:

33