Стары замак у Гродне, архіўнае фота

Рэшткі драўлянага дома XIV стагоддзя знайшлі археолагі ў Гродне

33
(абноўлена 13:59 24.08.2018)
Археолагі знайшлі таксама гаспадарчыя прылады і металічныя ўпрыгажэнні.

МІНСК, 24 жні — Sputnik. Драўляную канструкцыю XIV стагоддзя знайшлі археолагі падчас раскопак на Старым замку ў Гродне, паведамілі ў Гродзенскім гісторыка-археалагічным музеі.

"Канструкцыяй аказалася пабудова канца XIV стагоддзя, якая падзяляецца на жылое памяшканне і памяшканне гаспадарчага прызначэння. Падлога зроблена з габляваных дошак шырынёй да 40 см", — патлумачылі спецыялісты.

Разам з драўлянымі рэшткамі былі знойдзены донцы ад бочкі, драўляная лапата для выемкі хлеба з печы, фрагмент хамума, металічныя ўпрыгажэнні, а таксама арбалетныя балты, пласціна даспеха, рыбалоўны кручок і іншыя рэчы.

Усе знаходкі былі закансерваныя для далейшага вывучэння.

Археолагі пачалі разбіраць драўляную канструкцыю і знайшлі там яшчэ адну канструкцыю больш ранняга перыяду. Яе прызначэнне спецыялісты пакуль вызначаюць.

"Адшуканне падобных аб'ектаў у добрым стане — дастаткова рэдкая з'ява для археалагічных помнікаў на тэрыторыі Беларусі", — падкрэслілі ў музеі.

33
Тэги:
Археалогія, Гродзенскі дзяржаўны гісторыка-археалагічны музей, Гродна
Тэмы:
Беларуская археалогія: самыя цікавыя знаходкі (39)

Дзіцячы вясновы абрад гукання вясны “Жаваронкі”

82
(абноўлена 11:44 13.04.2021)
  • Дзіцячы веснавы абрад гукання вясны Жаваронкі
  • Дзіцячы веснавы абрад гукання вясны Жаваронкі
  • Дзіцячы веснавы абрад гукання вясны Жаваронкі
  • Дзіцячы веснавы абрад гукання вясны Жаваронкі
  • Дзіцячы веснавы абрад гукання вясны Жаваронкі
  • Дзіцячы веснавы абрад гукання вясны Жаваронкі
  • Дзіцячы веснавы абрад гукання вясны Жаваронкі
  • Дзіцячы веснавы абрад гукання вясны Жаваронкі
  • Дзіцячы веснавы абрад гукання вясны Жаваронкі
  • Дзіцячы веснавы абрад гукання вясны Жаваронкі
  • Дзіцячы веснавы абрад гукання вясны Жаваронкі
  • Дзіцячы веснавы абрад гукання вясны Жаваронкі
  • Дзіцячы веснавы абрад гукання вясны Жаваронкі
  • Дзіцячы веснавы абрад гукання вясны Жаваронкі
  • Дзіцячы веснавы абрад гукання вясны Жаваронкі
  • Дзіцячы веснавы абрад гукання вясны Жаваронкі
  • Дзіцячы веснавы абрад гукання вясны Жаваронкі
  • Дзіцячы веснавы абрад гукання вясны Жаваронкі
Абрад прайшоў у вёсцы Забалаць Любанскага раёна Беларусі 10 красавіка. У ім удзельнічалі дзіцячыя калектывы "Верабейкі" з Любані і "Нашчадкі" з Забалацця.

Па вясковай вуліцы з чырвонай хусткай (трымаючы яе за чатыры рагі) ходзяць малыя дзеткі. Яны наведваюцца да самых старых бабуль. Падыходзячы да двара, яны гукаюць бабулю: "Баба Маня, выходзь жаваронкаў страчаць!" і пачынаюць спяваць песню "Жавароначкі прыляціце".

Ходзяць з хусткаю па колу. Бабуля кладзе ў хустку выпячаныя ёю птушачкі-жаваронкі.

Бабуля просіць снег патаптаць, каб хутчэй вясна прыйшла. Дзеткі скачуць і спяваюць:

Ой, топчам мы, ой топчам мы?
А што ж мы да вытапчам?
А ці снег і з лёдам?

А ці зіму з марозам?

Падораных бабулямі птушачак-жаваронкаў саджаюць на палачкі, якія нясуць падняўшы ў гару, па дарозе водзяць кругавыя карагоды услед за сонцам.

Дзеткі ідуць да наступнага двара па дарозе, спяваючы вяснянкі. Абыйшоўшы некалькі двароў, да скрыжавання дарог сходзяцца гурты дзетак, яны бяруцца за рукі, аб’ядноўваюцца ў карагод. У сярэдзіне становяцца дзеці з жаваронкамі. Дзяўчаты ідуць па ходу сонца, а дзеці супраць і падкідваюць жаваронкаў на палачках.

Потым дзеці ідуць да высокага месца, дзе складзены невялікі касцёр.

Дзеці разбіраюць жаваронкаў і садзяць іх на тонкія пруцікі, падымаюць у гару, утыкаюць палачкі вакол кастра са словамі: "Няхай нашы жавароначкі пагрэюцца, каб хутчэй вясна прыйшла".

Затым кожны гурт па чарзе спявае сваю вяснянку, пасля разбіраюць птушачак і з'ядаюць кожны сваю.

Рукавіцы, рукавічкі, рукаўкі, рукавачкі…
© Photo : Ларыса Мятлеўская
Потым ідуць кідаць тварог на бярозу, няхай птушкі прыляцяць, паядуць і на крыльцах вясну прынясуць. Усе запяваюць: "Вол бушуе, вясну чуе", закідаюць тварог на бярозу так, каб ён каціўся па ствале. Потым дзяўчаты развітваюцца з зімовым прадзівам, пад песню "Ой, вясна, ой, вясна, да чужые людзі ткуць кросна" яны падыходзяць да жанчыны з пасмай кудзелі, і высмыкваюць ад яе па кавалку, далей бягуць да бліжэйшых дрэў і чапляюць кудзелю на галінкі, прыгаворваючы "каб болей пальчыкі не калола, каб болей вечарочкі не караціла".

Затым усе ўдзельнікі павязалі рознакаляровыя стужачкі на галіны дрэў для выканання жаданняў і ў дар прыродзе, каб тая стала дабрэй і адарыла добрым ураджаем! Канчаецца свята народнымі танцамі з салодкім сталом.

Глядзіце таксама:

82
  • Дзіцячы веснавы абрад гукання вясны Жаваронкі
    © Sputnik Альфред Микус

    Абрад прайшоў у вёсцы Забалаць Любанскага раёна.

  • Дзіцячы веснавы абрад гукання вясны Жаваронкі
    © Sputnik Альфред Микус

    Удзельнікамі свята сталі дзіцячыя калектывы «Верабейкі» з Любані і “Нашчадкі” з Забалацця.

  • Дзіцячы веснавы абрад гукання вясны Жаваронкі
    © Sputnik Альфред Микус

    Пачынаецца абрад з таго, што па вясковай вуліцы з чырвонай хусткай (трымаючы яе за чатыры рагі) ходзяць малыя дзеткі.

  • Дзіцячы веснавы абрад гукання вясны Жаваронкі
    © Sputnik Альфред Микус

    Малыя дзеткі наведваюцца да самых старых бабуль.

  • Дзіцячы веснавы абрад гукання вясны Жаваронкі
    © Sputnik Альфред Микус

    Ад аднаго двара да другога дзеткі ідуць, спяваючы вяснянкі.

  • Дзіцячы веснавы абрад гукання вясны Жаваронкі
    © Sputnik Альфред Микус

    Абыйшоўшы некалькі двароў, да скрыжавання дарог сходзяцца гурты дзетак, яны бяруцца за рукі, аб’ядноўваюцца ў карагод.

  • Дзіцячы веснавы абрад гукання вясны Жаваронкі
    © Sputnik Альфред Микус

    Дзяўчаты чапляюць кудзелю на галінкі, прыгаворваючы “каб болей пальчыкі не калола, каб болей вечарочкі не караціла”.

  • Дзіцячы веснавы абрад гукання вясны Жаваронкі
    © Sputnik Альфред Микус

    Усе ўдзельнікі павязваюць рознакаляровыя стужачкі на галіны дрэў для выканання жаданняў і ў дар прыродзе.

  • Дзіцячы веснавы абрад гукання вясны Жаваронкі
    © Sputnik Альфред Микус

    Жаваронкаў дзеці садзяць на тонкія пруцікі і ходзяць вакол кастра са словамі: “Няхай нашы жавароначкі пагрэюцца, каб хутчэй вясна прыйшла”.

  • Дзіцячы веснавы абрад гукання вясны Жаваронкі
    © Sputnik Альфред Микус

    Дзеці разбіраюць тварог, дзякуючы якому будуць заклікаць вясну.

  • Дзіцячы веснавы абрад гукання вясны Жаваронкі
    © Sputnik Альфред Микус

    Тварог кідаюць на бярозу, каб птушкі прыляцелі, паелі і на крыльцах вясну прынеслі.

  • Дзіцячы веснавы абрад гукання вясны Жаваронкі
    © Sputnik Альфред Микус

    Пасля свята дзеці разбіраюць птушачак і з'ядаюць кожны сваю.

  • Дзіцячы веснавы абрад гукання вясны Жаваронкі
    © Sputnik Альфред Микус

    Пасля песень і карагода можна і птушачкай пачаставацца.

  • Дзіцячы веснавы абрад гукання вясны Жаваронкі
    © Sputnik Альфред Микус

    Дзеці з задавальненнем водзяць карагоды і спяваюць.

  • Дзіцячы веснавы абрад гукання вясны Жаваронкі
    © Sputnik Альфред Микус

    Дзеці ўздымаюць палачкі са словамі: “Няхай нашы жавароначкі пагрэюцца, каб хутчэй вясна прыйшла”.

  • Дзіцячы веснавы абрад гукання вясны Жаваронкі
    © Sputnik Альфред Микус

    Дзеці штогод з нецярпеннем чакюць абраду гукання вясны "Жаваронкі".

  • Дзіцячы веснавы абрад гукання вясны Жаваронкі
    © Sputnik Альфред Микус

    Дзяўчаты развітваюцца з зімовым прадзівам, пад песню “Ой, вясна, ой, вясна, да чужые людзі ткуць кросна".

  • Дзіцячы веснавы абрад гукання вясны Жаваронкі
    © Sputnik Альфред Микус

    Рознакаляровыя стужачкі на галінках дрэў - дар прыродзе, каб тая стала дабрэй і адарыла добрым ураджаем!

Тэги:
Гуканне вясны, вясна, абрады

Як "закалыхвалі" моладзь у Салігорскім раёне на Дабравешчанне

272
(абноўлена 19:10 08.04.2021)
  • Абрад Закалыхванне на арэлях на Дабравешчанне
  • Абрад Закалыхванне на арэлях на Дабравешчанне
  • Абрад Закалыхванне на арэлях на Дабравешчанне
  • Абрад Закалыхванне на арэлях на Дабравешчанне
  • Абрад Закалыхванне на арэлях на Дабравешчанне
  • Абрад Закалыхванне на арэлях на Дабравешчанне
  • Абрад Закалыхванне на арэлях на Дабравешчанне
  • Абрад Закалыхванне на арэлях на Дабравешчанне
  • Абрад Закалыхванне на арэлях на Дабравешчанне
  • Абрад Закалыхванне на арэлях на Дабравешчанне
  • Абрад Закалыхванне на арэлях на Дабравешчанне
  • Абрад Закалыхванне на арэлях на Дабравешчанне
  • Абрад Закалыхванне на арэлях на Дабравешчанне
  • Абрад Закалыхванне на арэлях на Дабравешчанне
  • Абрад Закалыхванне на арэлях на Дабравешчанне
  • Абрад Закалыхванне на арэлях на Дабравешчанне
Старадаўні абрад "Закалыхванне" у вёсцы Гаўрыльчыцы Салігорскага раёна Беларусі святкуюць з спрадвечных часоў на Дабравешчанне 7 красавіка.

У цыкле веснавых свят беларускага народнага календара асаблівае месца займае Дабравешчанне. 7 красавіка - Трэцяя сустрэча вясны. Дабравешчанне - старажытнае веснавое свята, яно лічылася вялікім - святам прылёту бусла, ластаўкі.

Весела было! Жыхары вёскі і госці выйшлі на высокае месца, расклалі вогнішча, спявалі песні, вадзілі карагоды.

Усе ўпрыгожвалі папяровымі вясновымі птушачкамі дрэвы. Потым па народнай традыцыі птушак выпускалі на волю па-сучаснаму - птушачкі былі прывязаны да паветраных шарыкаў!

Значнае месца ў забавах дзяцей і моладзі займала гушканне на калыханцы або на арэлях.

На Дабравешчанне, яшчэ зранку маладыя хлопцы, знаходзілі галоўны атрыбут свята - "вужышча" - гэта доўгая вяроўка з канаплі ці лейцы. Потым трэба было знайсці месца, дзе будзе гэта свята адбывацца. Так, як у той час усе жылі на хутарах, месца адводзілася у лесе, альбо у каго небудзь на двары, дзе знаходзілася азярода (прыспасабленне для сушкі сена). Азярода была як мага добрым прыстасаваннем, каб зачапіць калыханку ці арэлі. На свята зыходзіліся з усёй акругі, старыя і маладыя.

Першымі закалыхвалі самых смелых, каб можна было ўпэўніцца ў добрым мацаванні калыханкі, затым - усiх, хто прысутнічаў. Абавязкова павінны закалыхацца дзеці, каб былі ўвесь год дужыя і здаровыя. Па павер'і, хто ў гэта свята закалыхаецца, той будзе здаровы цэлы год.

І традыцыя была такой - чым вышэй цябе разгойдваюць, чым больш ты баішся, тым лепш. Калі "закалыхацца" на арэлях ў гэты дзень, то цэлы год не будзе хвароб.

А калі хацелі выйсці замуж (ажаніцца), дык таксама трэба было "закалыхацца" на арэлях і гучна крычаць імя каханага. І разгойдвалі да таго часу, пакуль дзяўчаты і юнакі не прызнаюцца, каго яны любяць.

Потым былі народныя песні, агульны стол… з гарачай юшкай, мясцовымі блінамі з печы і сапраўдным збожжавым "бярозавым сокам"!

Чытайце таксама:

272
  • Абрад Закалыхванне на арэлях на Дабравешчанне
    © Sputnik Альфред Микус

    Старадаўні абрад "Закалыхванне" у вёсцы Гаўрыльчыцы Салігорскага раёна Беларусі святкуюць з спрадвечных часоў на Дабравешчанне.

  • Абрад Закалыхванне на арэлях на Дабравешчанне
    © Sputnik Альфред Микус

    7 красавіка - Трэцяя сустрэча вясны. Благавешчанне - старажытнае веснавое свята

  • Абрад Закалыхванне на арэлях на Дабравешчанне
    © Sputnik Альфред Микус

    Яно лічылася вялікім - святам прылёту бусла, ластаўкі.

  • Абрад Закалыхванне на арэлях на Дабравешчанне
    © Sputnik Альфред Микус

    Весела было! Жыхары вёскі і госці знайшлі высокае месца...

  • Абрад Закалыхванне на арэлях на Дабравешчанне
    © Sputnik Альфред Микус

    ...на свята прыйшлі людзі з усёй акругі - старыя і маладыя...

  • Абрад Закалыхванне на арэлях на Дабравешчанне
    © Sputnik Альфред Микус

    ...расклалі спякотнае вогнішча...

  • Абрад Закалыхванне на арэлях на Дабравешчанне
    © Sputnik Альфред Микус

    ...спявалі народныя песні...

  • Абрад Закалыхванне на арэлях на Дабравешчанне
    © Sputnik Альфред Микус

    ...вадзілі сонечныя карагоды, бо карагод - здаўна сімвал сонца!

  • Абрад Закалыхванне на арэлях на Дабравешчанне
    © Sputnik Альфред Микус

    Усе ўпрыгожвалі папяровымі вясновымі птушачкамі дрэвы.

  • Абрад Закалыхванне на арэлях на Дабравешчанне
    © Sputnik Альфред Микус

    Потым па народнай традыцыі птушак выпускалі на волю па-сучаснаму - птушачкі былі прывязаны да паветраных шарыкаў!

  • Абрад Закалыхванне на арэлях на Дабравешчанне
    © Sputnik Альфред Микус

    Значнае месца ў забавах дзяцей і моладзі займала гушканне на калыханцы або на арэлях.

  • Абрад Закалыхванне на арэлях на Дабравешчанне
    © Sputnik Альфред Микус

    Першымі закалыхвалі самых смелых, каб можна было ўпэўніцца ў добрым мацаванні калыханкі, затым - усiх, хто прысутнічаў. Абавязкова павінны закалыхацца дзеці, каб былі ўвесь год дужыя і здаровыя. Па павер'і, хто ў гэта свята закалыхаецца, той будзе здаровы цэлы год.

  • Абрад Закалыхванне на арэлях на Дабравешчанне
    © Sputnik Альфред Микус

    А калі хацелі выйсці замуж (ажаніцца), дык таксама трэба было "закалыхацца" на арэлях і гучна крычаць імя каханага. І разгойдвалі да таго часу, пакуль дзяўчаты і юнакі не прызнаюцца, каго яны любяць.

  • Абрад Закалыхванне на арэлях на Дабравешчанне
    © Sputnik Альфред Микус

    Але якое ж свята без пачастункаў!?

  • Абрад Закалыхванне на арэлях на Дабравешчанне
    © Sputnik Альфред Микус

    Удзельнікі свята падрыхтавалі багаты агульны стол...

  • Абрад Закалыхванне на арэлях на Дабравешчанне
    © Sputnik Альфред Микус

    ...з гарачай юшкай, мясцовымі блінамі з печы і сапраўдным збожжавым "бярозавым сокам"!

Тэги:
Беларусь, вёска, Закалыхванне, абрады, Дабравешчанне, Салігорскі раён, моладзь
Які сёння дзень: 17 красавіка

Які сёння дзень: 17 красавіка 2021 года

0
(абноўлена 19:29 15.04.2021)
Гэты дзень з'яўляецца сто сёмым па грыгарыянскім календары, да канца года засталося 258 дзён.

Якія падзеі адбыліся 17 красавіка і чым азнаменаваны гэты дзень у народным календары, чытайце ў спраўцы Sputnik.

Гістарычныя падзеі 17 красавіка

  • У 1992 годзе: Беларусь устанавіла дыпламатычныя адносіны з Індыяй і Ірландыяй.

Хто нарадзіўся 17 красавіка

  • 1936 год: Міхась Рудкоўскі, беларускі паэт і перакладчык.
  • 1959 год: Леанід Бражнік, беларускі оперны спявак. 

Таксама сёння нарадзіліся англійскі акцёр Шон Бін і англійская спявачка і мадэль Вікторыя Бекхэм.

17 красавіка ў народным календары

Сёння праваслаўныя вернікі шануюць памяць вялебных Зосімы і Іосіфа Песнапісца.

У народзе святога Іосіфа называлі Осіп Песнапевец, па-свойму трактуючы яго прозвішча. У гэты дзень пачынаюць спяваць першыя пеўчыя птушкі і стракатаць конікі.

Калі на алешыне да гэтага часу ўжо шмат каташкоў, будзе добры ўраджай аўса.

 

0
Тэги:
народны каляндар, які сёння дзень
Тэмы:
Які сёння дзень: каляндар знакавых падзей