Зямля, архіўнае фота

Дзяўчынка знайшла меч вікінга старэйшы за 1000 гадоў

32
(абноўлена 10:05 05.10.2018)
На думку гісторыкаў, меч адносіцца да эпохі вікінгаў, а яго ўзрост складае не менш за тысячу гадоў.

МІНСК, 5 кас — Sputnik. Уражлівая знаходка была зроблена ў месцы для купання на возеры Відастэрн ў шведскай правінцыі Смоланд. Васьмігадовая дзяўчынка Сага Ванічэк распавяла пра гэта бацькам, а тыя звязаліся з археолагамі, паведамляе прэс-служба шведскага музея.

Меч прадстаўляе сабой клінок даўжынёю ў 85 сантыметраў, які знаходзіцца ў такім добрым стане, што захаваліся элементы з дрэва і скуры. Па папярэдняй ацэнцы, "узрост" зброі вікінга складае ад 1000 да 1500 гадоў.

У верасні падчас далейшай экспедыцыі на месцы выяўлення мяча археолагі знайшлі фібулу, якая была зроблена ў прамежку паміж 300-400 гадамі нашай эры.

Зараз меч вікінга знаходзіцца на кансервацыі, а наведвальнікі шведскага музея змогуць убачыць яго праз год. Дзяўчынка, якая зрабіла ўнікальную знаходку, атрымае адмысловую ўзнагароду ад Шведскага Нацыянальнага архіва.

У Беларусі ў мінулым годзе археолагі ўпершыню знайшлі цалкам захаваныя "молаты Тора". Знаходкам, зробленым на поўначы нашай краіны, таксама больш за 1000 гадоў, і зроблены яны былі скандынаўскім майстрам.

Посмотреть эту публикацию в Instagram

Публикация от Jönköpings läns museum (@jonkopingslansmuseum) 3 Окт 2018 в 4:44 PDT

На працягу апошніх гадоў беларускія археолагі вывучаюць гарадзішча эпохі вікінгаў, якое было важным фарпостам пры прасоўванні нарманаў на поўдзень і з'явілася на тэрыторыі Усходняй Еўропы раней, чым гарадзішча Гнёздава пад Смаленскам.

32
Тэги:
вікінгі, Археалогія, Швецыя
По теме
Беларускія скарбы: што, дзе, калі?

Бортніцтва Палесся ў спісе ЮНЕСКА: лепшыя фота тысячагадовай традыцыі

105
(абноўлена 11:03 07.05.2021)
  • Борці з мёдам, падвешаныя на дрэвах, можна ўбачыць да гэтага часу на Палессі
  • Традыцыя бортніцтва практычна не перарывалася
  • Спадчыннымі бортнікамі, напрыклад, можна лічыць сям'ю Пятра Гваздзя, які жыве ў Рэчыцы разам з сынам Сяргеем
  • Побач з вёскай Крынкі Рэчыцкага раёна стаіць цэлы бортны лес
  • Быць бортнікам - гэта больш, чым быць проста пчаляром
  • Пчолы ў калодзе могуць прыносіць мёд першыя тры гады
  • У калодзе пчолы ствараюць свой мікракосм
  • Мёд з борцяў
  • Міхаіл Флёрка з палескай вёсачкі Сіманіцкі Млынок Лельчыцкага раёна - таксама спадчынны бортнік
  • Падрыхтоўка калодных вулляў
  • Падрыхтоўка калодных вулляў
  • Падрыхтоўка калодных вулляў
  • Бортнік Палесся Міхаіл Флёрка
  • Бортнік Палесся Міхаіл Флёрка
  • Бортнік Палесся Міхаіл Флёрка
  • Бортнік Палесся Міхаіл Флёрка
  • Бортнік Палесся Міхаіл Флёрка
  • Бортніцтва на Палессі
  • Бортніцтва на Палессі
  • Бортніцтва на Палессі
  • Бортніцтва на Палессі
  • Бортніцтва на Палессі
  • Бортніцтва на Палессі
  • Бортніцтва на Палессі
Культура бортніцтва Беларусі і Польшчы зараз пад абаронай ЮНЕСКА - старажытная традыцыя пчалярства ўвайшла ў рэпрэзентатыўны спіс нематэрыяльнай культурнай спадчыны чалавецтва.

Уключэнне элемента ў Спіс ЮНЕСКА стала вынікам сумеснай работы нацыянальных камісій па справах ЮНЕСКА, міністэрстваў культуры Беларусі і Польшчы, прыгранічных суполак, няўрадавых арганізацый і экспертаў дзвюх краін.

Дзіўна, але на беларускім Палессі захавалася ўнікальная традыцыя - бортніцтва. Гэта месца, дзе яно практычна не перарывалася і перадавалася з пакалення ў пакаленне.

Спадчыннымі бортнікам, напрыклад, можна лічыць сям'ю Пятра Гваздзя, які жыве ў Рэчыцы, які разам з сынам Сяргеем працягвае традыцыю свайго дзеда і прадзеда. Побач з вёскай Крынкі Рэчыцкага раёна стаіць цэлы бортны лес, які налічвае каля 100 борцяў. Некаторым калодам у гэтым лесе да 150-200 гадоў!

Міхаіл Флёрка з палескай вёсачкі Сіманіцкі Млынок Лельчыцкага раёна - таксама спадчынны бортнік. Лепшага апавядальніка, папулярызатара старажытнага ляснога промыслу ў гэтым раёне не адшукаць. Флёрка рамантуе старыя борці, вырабляе і ўстанаўлівае на дрэвах новыя. На беразе рэчкі Крушынка каля яго дома расце шмат крушыны - добры меданос.

Распавядаў Sputnik і пра іншых бортнікаў, якія захоўваюць унікальную культуру бортніцтва.

У чым унікальнасць старажытнай традыцыі? Чалавек, які займаецца бортны зборам мёду, практычна не ўмешваецца ў жыццё пчол, пакідаючы яго максімальна набліжаным да жыцця ў натуральных умовах. У калодзе пчолы ствараюць свой мікракосм, дзе могуць рэгуляваць тэмпературу і ўтрыманне вуглякіслага газу, такім чынам знішчаючы паразітаў. Тут не прымяняюцца дабаўкі прамысловага парафіна да сотаў, цукар і лекі для пчол, атруты для кляшчоў.

Бортніцтву ў Беларусі больш за 1000 гадоў. Гэта асаблівы від промыслу, які згадваецца ў такіх старажытных юрыдычных дакументах, як "Руская праўда" (права Кіеўскай Русі) і статуты ВКЛ. ХVII-ХVIII стагоддзі былі залатымі стагоддзямі для гэтага промыслу. Бортны мёд можна назваць нафтай сярэднявечча і асноўнай экспартнай сыравінай - цяжка ўявіць той час без васковых свечак і мядовых напояў. З ХVIII стагоддзя традыцыя паступова выцесніла калодным пчалярствам і рамачным. На гэта паўплывала тое, што з тых часоў вельмі шмат лесу экспартавалася ў Еўропу.

На сённяшні дзень, па падліках Івана Осіпава, энтузіяста адраджэння традыцыі, жыве каля 190 бортнікаў, ва ўладаннях якіх да 1800 борцяў. Бортніцтва адраджаюць і ў Польшчы.

Глядзіце ў фотастужцы Sputnik, як беларускія бортнікі Палесся захоўваюць няпростую, але вельмі каштоўную традыцыю.

105
  • Борці з мёдам, падвешаныя на дрэвах, можна ўбачыць да гэтага часу на Палессі
    © Sputnik Альфред Микус

    Борці з мёдам, падвешаныя на дрэвах, можна ўбачыць да гэтага часу на Палессі, напрыклад, у вёсцы Пагост. Дзіўна, што тут захавалася ўнікальная традыцыя пчалярства.

  • Бортніцтву ў Беларусі больш за 1000 гадоў
    © Sputnik Сергей Лескеть

    Бортніцтву ў Беларусі больш за 1000 гадоў. Гэта асаблівы від промыслу, які згадваецца ў такіх старажытных юрыдычных дакументах, як "Руская праўда" (права Кіеўскай Русі) і статуты ВКЛ.

  • Традыцыя бортніцтва практычна не перарывалася
    © Sputnik Сергей Лескеть

    Традыцыя бортніцтва практычна не перарывалася і перадавалася з пакалення ў пакаленне. Некаторым калодам у палескім лесе да 150-200 гадоў!

  • Спадчыннымі бортнікамі, напрыклад, можна лічыць сям'ю Пятра Гваздзя, які жыве ў Рэчыцы разам з сынам Сяргеем
    © Sputnik Сергей Лескеть

    Спадчыннымі бортнікамі, напрыклад, можна лічыць сям'ю Пятра Гваздзя, які жыве ў Рэчыцы і разам з сынам Сяргеем працягвае традыцыю свайго дзеда і прадзеда.

  • Побач з вёскай Крынкі Рэчыцкага раёна стаіць цэлы бортны лес
    © Sputnik Сергей Лескеть

    Побач з вёскай Крынкі Рэчыцкага раёна стаіць цэлы бортны лес, які налічвае каля 100 борцяў. Раней у кожнага гаспадара былі борці, але потым хто памёр, хто з'ехаў, у кагосьці дзеці не захацелі працягваць займацца лесам... Але калоды не зніклі, гэта ж грэх - губіць пчол.

  • Быць бортнікам - гэта больш, чым быць проста пчаляром
    © Sputnik Сергей Лескеть

    Быць бортнікам - гэта больш, чым быць проста пчаляром. Трэба любіць пчол, лес, традыцыю. Бо калі звычайны пчаляр з рамачнага вулля можа "выціснуць" 20-30 літраў мёду, то з калоды - 5-10.

  • Пчолы ў калодзе могуць прыносіць мёд першыя тры гады
    © Sputnik Сергей Лескеть

    Пчолы ў калодзе могуць прыносіць мёд першыя тры гады, затым усе соты трэба зрэзаць і вычысціць калоду, і праз некалькі гадоў яны зноў туды вернуцца. Таму бортнікі трымалі шмат калод.
    Чалавек, які займаецца бортным зборам мёду, практычна не ўмешваецца ў жыццё пчол, пакідаючы яго максімальна набліжаным да жыцця ў натуральных умовах.

  • У калодзе пчолы ствараюць свой мікракосм
    © Sputnik Сергей Лескеть

    У калодзе пчолы ствараюць свой мікракосм, дзе могуць рэгуляваць тэмпературу і ўтрыманне вуглякіслага газу, такім чынам знішчаючы паразітаў. Тут не прымяняюцца дабаўкі прамысловага парафіна да сотаў, цукар і лекі для пчол, атруты для кляшчоў.

  • Мёд з борцяў
    © Sputnik Сергей Лескеть

    Мёд з борцяў - на сённяшні дзень адзіны спосаб атрымаць на 100% натуральны прадукт пчалярства. У іншых умовах атрымаць яго практычна немагчыма.

  • Міхаіл Флёрка з палескай вёсачкі Сіманіцкі Млынок Лельчыцкага раёна - таксама спадчынны бортнік
    © Sputnik Альфред Микус

    Міхаіл Флёрка з палескай вёсачкі Сіманіцкі Млынок Лельчыцкага раёна - таксама спадчынны бортнік. Лепшага апавядальніка, папулярызатара старажытнага ляснога промыслу ў гэтым раёне не адшукаць.

  • Падрыхтоўка калодных вулляў
    © Sputnik Альфред Микус

    Кожны тыдзень аб'язджае і аглядае свае вуллі. Рамантуе на сядзібе, а затым перавозіць і ўсталёўвае на краі поля непадалёк ад дома ва ўрочышчы Воўчае новы вулей.

  • Падрыхтоўка калодных вулляў
    © Sputnik Альфред Микус

    Некаторыя трэба перавешваць, таму што ў іх гадамі чамусьці не садзяцца раі. Некаторыя даводзіцца прыбіраць з-за караеда, ад якога Лельчыцкі раён назвалі тэрыторыяй бедства - работнікі лясгасаў вымушаныя былі выразаць шмат лесу.

  • Падрыхтоўка калодных вулляў
    © Sputnik Альфред Микус

    На беразе рэчкі Крушынка каля яго дома расце шмат крушыны - добры меданос. А тут, у лесе, першымі заквітнеюць арэх і лаза, затым бульба ў поле або іншыя гародніна.

  • Бортнік Палесся Міхаіл Флёрка
    © Sputnik Альфред Микус

    Зацягваюць вулей дзедаўскім спосабам - з дапамогай кола, уручную.

  • Бортнік Палесся Міхаіл Флёрка
    © Sputnik Альфред Микус

    Кола рабіў яшчэ дзед Міхаіла - Мікалай Флёрка. Дапамагаюць усталёўваць новы вулей аднавяскоўцы, рабочыя Лельчыцкага лясгасу.

  • Бортнік Палесся Міхаіл Флёрка
    © Sputnik Альфред Микус

    Міхаіл Флёрка замацоўвае вулей на хвоі.

  • Бортнік Палесся Міхаіл Флёрка
    © Sputnik Альфред Микус

    Каб пчолы адразу пачалі працаваць, у чысты вулей Міхаіл кладзе пустыя, але духмяныя вошчнікі.

  • Бортнік Палесся Міхаіл Флёрка
    © Sputnik Альфред Микус

    Прыцягвае пчол і мядовы пах "аскодавы" - вадкасці, якая застаецца ад пераплаўлення воску.

  • Бортніцтва на Палессі
    © Sputnik Альфред Микус

    На сённяшні дзень, па падліках Івана Осіпава, энтузіяста адраджэння традыцыі, жыве каля 190 бортнікаў, ва ўладаннях якіх да 1800 борцяў.

  • Бортніцтва на Палессі
    © Sputnik Альфред Микус

    Бортніку Адаму Восенка з вёскі Новае Палессе 76 гадоў. Ён павесіў калоду ніжэй, таму што з-за праблем са здароўем цяжка ўзбірацца на дрэва.

  • Бортніцтва на Палессі
    © Sputnik Альфред Микус

    На зіму вуллі закрываюць бяростай ці металам. Вуллі Восенкі зімуюць на гародзе.

  • Бортніцтва на Палессі
    © Sputnik Альфред Микус

    А вось борці Мікалая Раманава можна знайсці на палях, у лесе, на берагах ракі. Да вясны бортнікі спяшаюцца адрамантаваць вуллі і падняць на дрэвы.

  • Бортніцтва на Палессі
    © Sputnik Альфред Микус

    Бортніцтвам займаюцца ў многіх абласцях Гомельскай вобласці, традыцыя адраджаецца і ў іншых беларускіх рэгіёнах.

  • Бортніцтва на Палессі
    © Sputnik Альфред Микус

    Бортны мёд можна назваць нафтай сярэднявечча і асноўным экспартным сыравінай - цяжка ўявіць той час без васковых свечак і мядовых напояў. З ХVIII стагоддзя традыцыю паступова выцесніла калоднае пчалярствам і рамачнае.

  • Бортніцтва на Палессі
    © Sputnik Альфред Микус

    Старажытная традыцыя пчалярства 17 снежня ўвайшла ў рэпрэзентатыўны спіс нематэрыяльнай культурнай спадчыны чалавецтва.

Тэги:
Польшча, Беларусь, ЮНЕСКА

Месцы сілы: карта прыродных святынь Мінскай вобласці

1298
(абноўлена 17:34 07.05.2021)
Сучасныя беларусы ходзяць з ахвяраваннямі да дрэў, крыніц і валуноў і просяць збавіць ад слепаты, падарыць добрага мужа і палегчыць роды. Што, дзе і ў чаго прасіць – у інфаграфіцы Sputnik.
Карта прыродных святынь Мінскай вобласці – інфаграфіка sputnik.by
© Sputnik Беларусь / Інфаграфіка

Па сціплых падліках, на Міншчыне знаходзіцца больш за 40 шанаваных прыродных святынь. Гэта камяні, крыніцы і нават дрэвы.

Гэтыя месцы здаўна ахутаныя легендамі і паданнямі. Напрыклад, побач з вёскай Крыжоўка Мінскага раёна ёсць Волас-камень, які, згодна з народнымі меркаваннямі, адказвае за ўрадлівасць і багацце. Назва каменя паходзіць ад язычніцкага бога Вялеса, які быў заступнікам хатняй жывёлай. Нават зараз на дрэвах вакол каменя можна знайсці чарапы быкоў і кароў.

Тут жа непадалёк знаходзіцца "Камень кахання", які 150 тысяч гадоў таму прынёс сюды ледавік. Да яго прыходзяць людзі не толькі ў пошуках бясконцага кахання, але і пары з просьбамі зачаць дзіця і палегчыць роды.

Самыя папулярныя прыродныя святыні Мінскай вобласці з інфармацыяй аб іх – на карце Sputnik.

КАЛІ Ў ВАС НЕ АДЛЮСТРОЎВАЕЦЦА ІНФАГРАФІКА — ГЛЯДЗІЦЕ МАТЭРЫЯЛ НА ПОЎНАЙ ВЕРСІІ САЙТА>>

1298
Тэги:
Святыні, дрэвы, камяні, Беларусь, Мінская вобласць
Тэмы:
Забытыя і знакамітыя: самыя цікавыя славутасці Беларусі
По теме
Дзе беларусы шукаюць здароўе і каханне і як у гэтым дапамагаюць камяні і вада

Не тое, што вы падумалі: дзіўную скульптуру ўсталявалі ў Германіі відэа

33
(абноўлена 14:22 13.05.2021)
Драўляная статуя, якую ўсталявалі на Рынкавай плошчы нямецкага горада Таргаў, абурыла многіх мясцовых жыхароў. Па задумцы кампазіцыя павінна быць падобная на спаржу. Але калі ўважліва паглядзець - то гэта не зусім "каралева гародніны". Глядзіце відэа.

Сродкі масавай інфармацыі звярнуліся за каментарамі да стваральніка скульптуры "Спаржа" Маркуса Шольца. Ён заявіў, што ў яго кампазіцыі нічога дзіўнага няма, яна павінна заахвоціць жыхароў Таргаў "заставацца ўстойлівымі і быць у добрым настроі" ў часы пандэміі каронавіруса.

Супярэчлівую па задумцы працу майстра прыбіраць з плошчы не сталі. Магчыма, улады гарадка паверылі мастаку. А можа, проста паставіліся да увасобленай ідэі з гумарам.

Ды і спаржа ў Германіі сапраўды вельмі папулярная. У краіне налічваецца амаль 2 тысячы фермерскіх гаспадарак, якія вырошчваюць гэту гародніну. У сярэднім кожны жыхар Германіі з'ядае каля 2 кг спаржы ў год.

Яе адварваюць ці рыхтуюць на пару. "Каралеву гародніны" немцы яшчэ і экспартуюць. Штогадовы абарот складае каля паўмільярда еўра.

Глядзіце таксама:

33
Тэги:
статуя, відэа, Германія, Скульптура