Спаса-Еўфрасіньеўскі манастыр, архіўнае фота

Парэшткі сына Усяслава Чарадзея могуць знаходзіцца ў Полацку

52
Напярэдадні археолагі знайшлі храм-пахавальню і мяркуюць, што яна належала бацьку Еўфрасінні Полацкай.

МІНСК, 10 кас - Sputnik. Падземны храм-пахавальню знайшли археолагі падчас раскопак у Полацку, паведамляецца на сайце Полацкага дзяржаўнага ўніверсітэта.

Па словах спецыялістаў, аналагічных пахавальняў на тэрыторыі Старажытнай Русі спецыялісты не знаходзілі. Пакуль вядомы толькі адзін прыклад – царква-пахавальня ў Чарнігаве - але ад полацкай знаходкі яна адрозніваецца тым, што размяшчалася на паверхні зямлі. Пабудова ж, якую выявілі археолагі на гэты раз, знаходзіцца пад зямлёй поўнасцю.

"Гэта падземны храм невялікага памеру. Ён з’яўляецца ніжнім ярусам асобнай пабудовы, якая знаходзілася непасрэдна каля сцен Спаскага сабора. Яе пабудавалі адначасова з той жа плінфы, што і сцены храма, і саму галерэю", - распавёў пра ўнікальную знаходку загадчык сектарам архітэктурнай археалогіі Дзяржаўнага Эрмітажа Санкт-Пецярурга Яўген Торшын.

Археолагі лічаць, што знойдзеная пахавальня разлічана на аднаго чалавека. Справа ў тым, што ў паўночнай сцяне гэтага падземнага храма пад аркай знаходзіцца глыбокая ніша, ці аркасолій, прызначаная для пахавання.

Мяркуючы па памерах нішы – 1 метр 40 сантыметраў глыбінёй і 50 сантыметраў даўжынёй – можна дапусціць, што хавалі туды не непасрэдна цела, а мошчы.

Акрамя самога храма-пахавальні археолагі зрабілі яшчэ шмат цікавых знаходак, напрыклад, фрагменты каменнага абраза, на якім захаваўся надпіс намаляванага там Святога Георгія. Абапіраючыся на гэтыя дадзеныя, спецыялісты лічаць, што знойдзеная пахавальня была пабудавана для бацькі Еўфрасінні Полацкай і сына Усяслава Чарадзея – Георгія Усяславіча.

"Гэта, без перабольшванняў, унікальная з’ява! У адрозненне ад вялікіх князёў літоўскіх і князёў кіеўскіх, пра месцы пахавання полацкіх уладароў мы не ведалі нічога. Сёлета праца паступова ўжо згортваецца. Але мы чакаем, што пры адкрыцці пахавальнага аркасолія ў падземным храме мы ўсё ж зможам знайсці парэшткі аднаго з полацкіх князёў – князя Святаслава-Георгія – бацькі Ефрасінні Полацкай. Калі гэта здарыцца, то гэта будзе "бомба" ў свеце гісторыі і археалогіі!" - дадаў магістр гістарычных навук археолаг Аляксей Коц.

Храм-пахавальня - гэта не першая ўнікальная полацкая знаходка гэтага сезону. Дагэтуль археолагі знайшлі сутарэнне, пабудаванае па загадзе Еўфрасінні Полацкай, каля сцен Спаса-Прэабражэнскага храма.

52
Тэги:
Еўфрасіння Полацкая, Полацк
Тэмы:
Беларуская археалогія: самыя цікавыя знаходкі (39)
Багач - 2020

Усё па традыцыях: у Дукоры адзначылі Багач

88
(абноўлена 13:36 22.09.2020)
Працаваць на свята багатага ўраджаю строга забаронена, таму госці ад душы танчылі і весяліліся.

Багач у народным календары прымеркаваны да свята збору ўраджаю. Назву сваю ён атрымаў, бо лічылася, што менавіта ў гэтыя дні у добрых гаспадароў у хаце "усяго багата". На святкаванне Багача ў Дукорскім маёнтку патрапіў фатограф Sputnik Альфрэд Мікус.

Багач - 2020
© Sputnik Альфрэд Мікус
Багач - гэта адмысловы лубок з зернем
Багач - 2020
© Sputnik Альфрэд Мікус
На свята жыхары вёскі збіраліся грамадой

Для святкавання Багача ўсе жыхары старадаўняй беларускай вёскі збіраліся талакой і рабілі адмысловы лубок з зернем, у сярэдзіну якога ўстаўлялі свечку. У гэты лубок, які атрымаў сваю назву ад наймення свята, кожны вясковец прыносіў па жменьцы зерня з новага ўраджаю. Лубок з запаленай свечкай праносілі абавязкова па ўсёй вёсцы. Усе гэтыя дзеянні былі скіраваныя на захаванне дабрабыту, ураджайнасці, плоднасці жывёлы і сямейнага ладу.

Багач - 2020
© Sputnik Альфрэд Мікус
Багач абавязкова праносілі па ўсёй вёсцы
Багач - 2020
© Sputnik Альфрэд Мікус
Кожны вясковец дадаваў у лубок зерне з новага ўраджаю

Напрыканцы Багач размяшчалі пад абразамі на покуці хаты гаспадароў, якіх грамада ў гэтым годзе абірала лепшымі.

Падчас святкавання Багача ўсім сялянам увогуле забаранялася працаваць: яны хадзілі ў госці адзін да аднаго, ладзілі кірмашы і гулянні, танчылі і спявалі.

Багач - 2020
© Sputnik Альфрэд Мікус
госці ў Дукоры вучыліся розным майстэрствам
Багач - 2020
© Sputnik Альфрэд Мікус
І хоць працаваць на Багач забаронена, але ж вучыцца ніхто не забараняў!
Багач - 2020
© Sputnik Альфрэд Мікус
Выдатны майстар навучыць каго заўгодна

Не засталіся ў баку ад гэтай традыцыі і госці Дукорскага маёнтка. Пад музыку гуртоў Стары Ольса і PAWA і беларускага народнага ансамбля "Вербіца" яны ад душы есяліліся і скакалі, а таксама вучыліся майстэрству керамікі, разьбы па дрэве, пляценню лапцей, ткацтву і вырабу лялек.

88
Тэги:
Народныя традыцыі, Багач
Багач

Багач на парозе: завяршаем гаспадарчую працу і назіраем за надвор’ем

882
(абноўлена 10:03 14.09.2020)
Этнограф Ларыса Мятлеўская распавядае аб народных традыцыях, звязаных са святам ураджаю.

Згодна з беларускім народным календаром сёння святкуецца Малая Прачыстая або Багач — так называюць заключнае свята збору ўраджаю.

На вёсцы ў гэты дзень усе жыхары збіраліся талакой, перш за ўсё рабілі Багач — лубок з зернем, у сярэдзіну якога ўстаўлялася свечка. Кожны вясковец па жменьцы прыносіў зерне новага ўраджаю для Багача. У адну з хат запрашалі святара, а пасля набажэнства лубок з жытам або пшаніцай і запаленай свечкай праносілі па вёсцы і абавязкова вакол статка. У працэсіі ўдзельнічалі усе жыхары вёскі.

Пшеничное поле, архивное фото
© Sputnik / Сергей Венявский
Пшанічнае поле

Потым Багач размяшчалі пад абразамі на покуці хаты тых гаспадароў, якіх грамада ў гэтым годзе абрала лепшымі. Усе гэтыя дзеянні былі скіраваныя на захаванне дабрабыту, ураджайнасці, плоднасці жывёлы і сямейнага ладу.

У народзе гэты дзень лічылі не толькі часам падвядзення вынікам.

Пятровіца – 2018
© Sputnik Альфрэд Мікус
Багач - свята ўраджаю

Менавіта на Багач нашы продкі планавалі будучыя работы, таму і з'явіліся такія прымаўкі:"Багач — бярыся за рагач (саху), ідзі пад авёс араць", "Прыйшоў Багач — кідай рагач, бяры сявеньку і сей памаленьку".

Што рабілі нашы продкі

На Багача сяляне імкнуліся адпачыць ад гаспадарчай працы: хадзілі адзін да аднаго ў госці, ладзілі кірмаш і гулянні, падчас якіх хлопцы выглядалі дзяўчат, а дзяўчаты куплялі чырвоныя хусткі і пацеркі ды чакалі жаніхоў.

Слуцкія паясы-2017
© Sputnik Альфрэд Мікус
Абавязкова на Багач ладзілі кірмашы

Гэта было дарэчы, паколькі ў некаторых мясцінах Беларусі вяселлі ладзіліся пераважна ўвосень, да Каляднага посту.

Гаспадыні да гэтага свята пяклі хлеб і пірагі, а таксама гатавалі розныя стравы з гародніны і мяса. У заходніх раёнах Беларусі на Багача забівалі хатнюю скаціну, а гаспадароў, якія шкадавалі гэта рабіць, перасцерагалі, што "жывёлу воўк парве".

Таксама у гэты дзень назіралі за надвор'ем і паводзінамі жывёл. Напрыклад, калі раніцай туман, то хутка пойдуць дажджы, калі ж дзень ясны, то добрае надвор'е пратрымаецца да канца кастрычніка. Калі пасля Малой Прачыстай хатняя жывёла імкнецца на пашу вельмі рана, то і зіма будзе ранняя.

882
Тэги:
народныя прыкметы, Народныя традыцыі, Багач, Беларусь
Лагатып УЕФА

Кангрэс УЕФА перанеслі з Беларусі ў Швейцарыю

0
(абноўлена 16:45 24.09.2020)
Беларусь упершыню ў гісторыі павінна была прыняць Кангрэс УЕФА ў сакавіку 2021-га, але сёння было прынята рашэнне аб пераносе мерапрыемства.

МІНСК, 24 вер - Sputnik. Кангрэс УЕФА ў 2021 годзе пройдзе ў Швейцарыі, а не ў Беларусі, як планавалася раней, заявіў прэзідэнт арганізацыі Александэр Чэферын.

​Выканкам УЕФА ў сакавіку прыняў рашэнне аб правядзенні пасяджэння вышэйшага органа еўрапейскага футбольнага саюза ў Мінску вясной будучага года.

"Кангрэса УЕФА ў сакавіку 2021 года ў Мінску не будзе, ён пройдзе ў Швейцарыі", - сказаў Чэферын на прэс-канферэнцыі па выніках выканкама УЕФА ў Будапешце.

Акрамя таго, было прынята рашэнне аб тым, што ўсе карпаратыўныя сустрэчы арганізацыі ў бліжэйшыя паўгода пройдуць у Швейцарыі. Таксама ў Швейцарыі пройдуць пасяджэнні выканкама УЕФА, запланаваныя на снежань 2020 года і сакавік 2021 года.

0
Тэги:
Швейцарыя, Беларусь, УЕФА