Дакладную копію абраза Каложскай Божай Маці, напісаную больш за сто гадоў таму, выпадкова знайшлі на антыкварным аўкцыёне ў Германіі

Копію цудатворнага абраза, які знік сто гадоў таму, прывезлі ў Гродна

113
(абноўлена 15:41 12.03.2019)
Гістарычную копію цудатворнага абраза Маці Божай Каложскай, які знік сто гадоў таму, выпадкова знайшлі на антыкварным аўкцыёне, магчыма, яна была напісана ў падарунак імператару Мікалаю II.

ГРОДНА, 13 сак - Sputnik, Іна Грышук. Дакладную копію старадаўняга цудатворнага абраза Маці Божай Каложскай, які знік сто гадоў таму, прывезлі ў Гродна. Адзіны вядомы гістарычны спіс каштоўнага для Каложы і праваслаўнай царквы абраза Маці Божай парафіяне змогуць убачыць у храме праз паўтара месяца.

Цудатворны абраз бясследна знік

Пошукі зніклага арыгінала абраза Каложскай Божай Маці пачаліся ў постсавецкі час і працягваюцца да гэтага часу. Сапраўдны абраз быў страчаны падчас эвакуацыі Каложскага храма ўглыб Расіі ў Першую сусветную вайну. Апошняе месца знаходжання святыні - адзін з манастыроў у прыгарадзе Масквы ў 1915 годзе. Затым пачалася рэвалюцыя, абраз бясследна знік.

Абраз Маці Божай Каложскай з'явіўся ў Барысаглебскай (Каложскай) царкве ў канцы XVII стагоддзя. Паводле падання, яго насіў з сабой нейкі жабрак, які выконваў узяты на сябе зарок, а перад смерцю ў яго было ўяўленне, што абраз трэба перадаць у Каложскі храм. Неўзабаве абраз праславіўся сваёй цудатворнай сілай. У летапісе Барысаглебскага манастыра апісваецца мноства вылячэнняў.

Як распавёў настаяцель Каложскай царквы айцец Аляксандр Балоннікаў, самы вядомы выпадак, калі абраз паказаў сваю цудатворную сілу - гэта пазбаўленне Гродна ад кайзераўскіх войскаў у 1914-м.

Настоятель Коложской церкви Александр Болонников
© Sputnik / Инна Гришук
Настаяцель Каложскай царквы Аляксандр Балоннікаў упершыню паказаў гістарычны спіс абраза

"У 1914 годзе нямецкія войскі падступілі да Гродна. Камендант гродзенскай крэпасці бачыў у ваколіцах шлемы кайзераўскіх салдат. Нічога ім не перашкаджала ўзяць і разрабаваць горад. Тады было вырашана вынесці абраз у цэнтр горада і пры вялікай колькасці гараджан правесці набажэнства", - адзначыў Балоннікаў.

Пасля здзейсненага набажэнства нямецкія войскі адступілі і не набліжаліся да Гродна на працягу года.

Копія напісана з арыгінала

Ужо больш за сто гадоў пра арыгінальны спіс нічога не вядома. У Каложскім храме ёсць толькі прыкладная копія, напісаная з другой копіі. Пра тое, каб знайсці і прывезці ў храм гістарычны спіс святыні, тут нават баяліся марыць. Аднак у снежні мінулага года мара стала бліжэй: на адным з антыкварных аўкцыёнаў у Германіі з'явіўся лот "Выява Каложскай Прасвятой Багародзіцы".

"Гэта выклікала здзіўленне, насцярожанасць і трапятанне. Мы павінны былі зрабіць усё, каб не ўпусціць гэты абраз. Узялі блаславенне ў арцыбіскупа Гродзенскага і Ваўкавыскага Арцемія і адправіліся ў Берлін", - успамінае Балоннікаў.

Копия образа Коложской Богоматери, которая была написана с оригинала чудотворной иконы
© Sputnik / Инна Гришук
Гэтая копія абраза Каложскай Маці Божай - адзіная з вядомых у свеце, якая была напісана з арыгінала цудатворнага абраза

Усё прайшло добра, і 19 снежня абраз быў набыты. У царкве падкрэсліваюць, што сімвалічнай апынулася і дата набыцця - дзень Мікалая Цудатворца. Дакладную суму, якую прыйшлося за яго заплаціць, не называюць. Пры гэтым адзначаюць, што вялікага конкурсу на набыццё таксама не было. Абраз тут жа перадалі на экспертызу, і таксама рэстаўратарам. Эксперты пацвердзілі, што набыты абраз быў напісаны на пачатку XX стагоддзя, калі згублены арыгінал яшчэ знаходзіўся ў Гродне.

Абраз напісалі для імператара Мікалая II?

Па словах настаяцеля храма, гэты абраз - адзіная вядомая гістарычная копія важнай для Гродна і Каложскай царквы святыні. Яна такіх жа памераў (прыкладна 20 на 20 сантыметраў), дакладна напісана і выява Богамаці і немаўля Ісуса. Ён паказаў надпіс, зроблены на адваротным баку абраза: "Напісаны абраз у Лаўрскай іканапіснай іераманаха Рыгорам".

© Sputnik / Инна Гришук
Надпіс на адваротным баку абраза

"Гістарычныя і навуковыя даследаванні яшчэ працягваюцца. У тыя часы было ўсяго чатыры Лаўры. У якой з іх - дакладна не вядома, мы накіравалі туды запыты", - дадаў Балоннікаў.

Той факт, што копію выконвалі не ў гродзенскім храме, а ў Лаўры, дзе служылі аўтарытэтныя іканапісцы, таксама дапаможа разгадаць загадку набытага абраза. Звычайна так рабілася, калі спіс абраза прызначаўся для нейкага вельмі важнага чалавека.

"У 1914 годзе ў Гродна прыязджаў імператар Мікалай II з дзецьмі і жонкай. Вядома, што ён наведаў Каложскую царкву, памаліўся каля арыгінала абраза Маці Божай Каложскай. І можна меркаваць, што дадзеную копію напісалі спецыяльна, каб падарыць імператару", - дзеліцца меркаваннем настаяцель .

Схаваюць пад браніраванае шкло

Зараз унікальны для Гродна абраз захоўваецца ў праваслаўнай епархіі. Прыхаджане і турысты змогуць убачыць яго толькі на пачатку мая. Для абраза ужо збудавалі спецыяльную ўпрыгожаную шафу - ківот. Сам абраз будзе змешчаны пад браніраванае шкло.

Копию иконы Коложской Божьей Матери
© Sputnik / Инна Гришук
Для святыні збудавалі адмысловую шафу ківот, у якой яе змесцяць пад браніраванае шкло

"Цяпер пачаўся Вялікі пост, які мы хочам прысвяціць малітвам-падзякам і за абнаўленне і заканчэнне рамонту Каложскага храма, і за вяртанне важных святынь ў храм", - адзначыў Балоннікаў.

Абраз плануюць перанесці ў Каложу і ўсталяваць пасля Вялікадня. Чакаецца, што ўрачыстае набажэнства з гэтай нагоды пройдзе першага мая. Таксама Балоннікаў дадаў, што яны рыхтуюць хадайніцтва, каб зрабіць першы мая адзіным днём ушанавання Маці Божай Каложскай. Раней гэтую дату адзначалі ў першую нядзелю пасля 24 мая.

Нагадаем, што на пачатку года ў Каложскай царквы завяршылася маштабная рэканструкцыя, якая доўжылася больш за год. У студзені 2018 года тут цалкам замянілі драўляную сцяну, якая прыйшла ў аварыйны стан. А на пачатку гэтага года завяршыўся рамонт ўнутранай часткі храма: абшылі і пафарбавалі ў светлыя тоны новую драўляную сцяну, замянілі столь, балкон для хору над уваходам і галерэю, якая ідзе ўздоўж аўтэнтычнай сцяны.

Каложская царква ў Гродне была пабудавана ў канцы XII стагоддзя. У сярэдзіне і канцы XIX стагоддзя частка заходняй і ўся паўднёвая сцены разбурыліся, так як схіл гары абвалілася. Каложа лічыцца адным з самых старых дзеючых храмаў краіны, ахоўваецца дзяржавай як помнік архітэктуры нулявы (вышэйшай) катэгорыі. У 2004 годзе храм быў уключаны ў лік кандыдатаў на ўнясенне ў спіс Сусветнай спадчыны ЮНЭСКА.

113
Тэги:
Каложская царква, Гродна

Абрад "Ваджэнне і пахаванне Стралы" па традыцыі прайшоў у вёсцы Стаўбун

43
(абноўлена 15:49 01.06.2020)
  • Абрад Ваджэнне і пахаванне Стралы зараз праводзіцца толькі ў дзвюх беларускіх вёсках. Знаходзяцца яны на Гомельшчыне.
  • У гэтым годзе фотакарэспандэнт Альфрэд Мікус патрапіў у вёску Стаўбун.
  • Абрад праводзіцца на Ушэсце - саракавы дзень пасля Вялікадня. Галоўная мэта таямнічых дзеянняў - каб вясновыя навальніцы з дажджамі і агністымі стрэламі маланак не нашкодзілі людзям, а былі павернуты ў поле і садзейнічалі паспяванню ўраджаю.
  • Жанчыны водзяць карагоды, спяваюць песні і паступова рухаюцца ў бок поля, каб сваімі песнямі адвесці пагрозу пажараў ад пасеваў і накіраваць на іх энергію сонца і дождж.
  • У Веткаўскім раёне ёсць вёскі, дзе толькі адна-дзве спявачкі на Ушэсце спяваюць стрэльныя песні, пасылаючы ў неба гэты таямнічы незвычайны кліч-мальбу.
  • Галоўнай стрэльнай песняй лічылася тая, у якой утрымліваўся зварот-маленне да нябеснай стыхіі.
  • Як пушчу стралу дай уздоўж вёскі, ох і вой люлі, дай уздоўж сяла... упоперак вуліцы.
  • Абавязкова на полі трэба было пакачацца па зямлі і закапаць тое, што лічылася сімвалам стралы.
  • Сімвалам Стралы ў кожнай вёсцы былі свае рэчы - манеты, упрыгажэнні, каласкі.
  • У некаторых вёсках закапвалі ляльку з травы і анучы, якая сімвалізавала вясну.
  • Лічыцца, што карані ў свята паганскія, а стралою раней называлі маланку - сімвал Перуна.
  • Акрамя Гомельшчыны абрад праводзілі раней на поўначы Украіны і захадзе Браншчыны.
  • Кожная гаспадыня зрывала сем каласкоў, адносіла іх да хаты і ў якасці абярэгу захоўвала ў Чырвоным куце за абразом.
  • Традыцыя згасае, абрад ужо цалкам нідзе не праводзіцца, але ён яшчэ важны жыхарам сам сабою і гучаннем вясновых песень і карагодаў.
  • Быццам бы яны напаўняюць жыццё сэнсам, вучаць падпарадкоўвацца законам прыроды і адчуваць сябе яе неад'емнай часткай.
  • Пасля абрада ў вёсцы ладзілі застолле, дзе збіраліся ўсе яго удзельнікі.
Народнае беларускае свята Ушэсця не мае пэўнай даты - яно прыпадае на саракавы дзень пасля Вялікадня. Звычайна на Ушэсце на Беларусі ладзілі таямічы абрад, традыцыя правядзення якога захавалася толькі ў некалькіх беларускіх вёсках.

Абрад "Ваджэнне і пахаванне Стралы" традыцыйна ладзілі на Беларусі на Ушэсце - свята, якое прыпадае на саракавы дзень пасля Вялікадня. Сёння ён праводзіцца толькі у некалькіх вёсках Веткаўскага і Чачэрскага раёна на Гомельшчыне.

Напрыклад, у 2005 годзе гэтаму абраду ў вёсцы Казацкія Балсуны надалі статус нематэрыяльнай культурнай спадчыны краіны.

На гэты раз фотакарэспандэнт sputnik Альфрэд Мікус патрапіў на ваджэнне Стралы ў вёсцы Стаўбун. З-за эпідэміялагічнага становішча сюды не запрашалі вялікай колькасці гасцей і правялі абрад толькі ў коле блізкіх людзей.

Глядзіце ў фотастужцы Sputnik, як на Беларусі захоўваюць традыцыю аднаго з самых таямнічых і архаічных абрадаў.

Глядзіце таксама:

  • Як прайшоў абрад "Ваджэнне і пахаванне Стралы" ў вёсцы Валасовічы – фота
  • Традыцыя жыве: на Палессі зноў зладзілі "Юраўскі карагод"

43
  • Абрад Ваджэнне і пахаванне Стралы зараз праводзіцца толькі ў дзвюх беларускіх вёсках. Знаходзяцца яны на Гомельшчыне.
    © Sputnik Альфрэд Мікус

    Абрад "Ваджэнне і пахаванне Стралы" зараз праводзіцца толькі ў дзвюх беларускіх вёсках. Знаходзяцца яны на Гомельшчыне.

  • У гэтым годзе фотакарэспандэнт Альфрэд Мікус патрапіў у вёску Стаўбун.
    © Sputnik Альфрэд Мікус

    У гэтым годзе фотакарэспандэнт Альфрэд Мікус патрапіў у вёску Стаўбун.

  • Абрад праводзіцца на Ушэсце - саракавы дзень пасля Вялікадня. Галоўная мэта таямнічых дзеянняў - каб вясновыя навальніцы з дажджамі і агністымі стрэламі маланак не нашкодзілі людзям, а былі павернуты ў поле і садзейнічалі паспяванню ўраджаю.
    © Sputnik Альфрэд Мікус

    Абрад праводзіцца на Ушэсце - саракавы дзень пасля Вялікадня. Галоўная мэта таямнічых дзеянняў - каб вясновыя навальніцы з дажджамі і агністымі стрэламі маланак не нашкодзілі людзям, а былі павернуты ў поле і садзейнічалі паспяванню ўраджаю.

  • Жанчыны водзяць карагоды, спяваюць песні і паступова рухаюцца ў бок поля, каб сваімі песнямі адвесці пагрозу пажараў ад пасеваў і накіраваць на іх энергію сонца і дождж.
    © Sputnik Альфрэд Мікус

    Жанчыны водзяць карагоды, спяваюць песні і паступова рухаюцца ў бок поля, каб сваімі песнямі адвесці пагрозу пажараў ад пасеваў і накіраваць на іх энергію сонца і дождж.

  • У Веткаўскім раёне ёсць вёскі, дзе толькі адна-дзве спявачкі на Ушэсце спяваюць стрэльныя песні, пасылаючы ў неба гэты таямнічы незвычайны кліч-мальбу.
    © Sputnik Альфрэд Мікус

    У Веткаўскім раёне ёсць вёскі, дзе толькі адна-дзве спявачкі на Ушэсце спяваюць стрэльныя песні, пасылаючы ў неба гэты таямнічы незвычайны кліч-мальбу.

  • Галоўнай стрэльнай песняй лічылася тая, у якой утрымліваўся зварот-маленне да нябеснай стыхіі.
    © Sputnik Альфрэд Мікус

    Галоўнай "стрэльнай" песняй лічылася тая, у якой утрымліваўся зварот-маленне да нябеснай стыхіі.

  • Як пушчу стралу дай уздоўж вёскі, ох і вой люлі, дай уздоўж сяла... упоперак вуліцы.
    © Sputnik Альфрэд Мікус

    "Як пушчу стралу дай уздоўж вёскі, ох і вой люлі, дай уздоўж сяла... упоперак вуліцы".

  • Абавязкова на полі трэба было пакачацца па зямлі і закапаць тое, што лічылася сімвалам стралы.
    © Sputnik Альфрэд Мікус

    Абавязкова на полі трэба было пакачацца па зямлі і закапаць тое, што лічылася сімвалам стралы.

  • Сімвалам Стралы ў кожнай вёсцы былі свае рэчы - манеты, упрыгажэнні, каласкі.
    © Sputnik Альфрэд Мікус

    Сімвалам Стралы ў кожнай вёсцы былі свае рэчы - манеты, упрыгажэнні, каласкі.

  • У некаторых вёсках закапвалі ляльку з травы і анучы, якая сімвалізавала вясну.
    © Sputnik Альфрэд Мікус

    У некаторых вёсках закапвалі ляльку з травы і анучы, якая сімвалізавала вясну.

  • Лічыцца, што карані ў свята паганскія, а стралою раней называлі маланку - сімвал Перуна.
    © Sputnik Альфрэд Мікус

    Лічыцца, што карані ў свята паганскія, а стралою раней называлі маланку - сімвал Перуна.

  • Акрамя Гомельшчыны абрад праводзілі раней на поўначы Украіны і захадзе Браншчыны.
    © Sputnik Альфрэд Мікус

    Акрамя Гомельшчыны абрад праводзілі раней на поўначы Украіны і захадзе Браншчыны.

  • Кожная гаспадыня зрывала сем каласкоў, адносіла іх да хаты і ў якасці абярэгу захоўвала ў Чырвоным куце за абразом.

    Кожная гаспадыня зрывала сем каласкоў, адносіла іх да хаты і ў якасці абярэгу захоўвала ў Чырвоным куце за абразом.

  • Традыцыя згасае, абрад ужо цалкам нідзе не праводзіцца, але ён яшчэ важны жыхарам сам сабою і гучаннем вясновых песень і карагодаў.
    © Sputnik Альфрэд Мікус

    Традыцыя згасае, абрад ужо цалкам нідзе не праводзіцца, але ён яшчэ важны жыхарам сам сабою і гучаннем вясновых песень і карагодаў.

  • Быццам бы яны напаўняюць жыццё сэнсам, вучаць падпарадкоўвацца законам прыроды і адчуваць сябе яе неад'емнай часткай.
    © Sputnik Альфрэд Мікус

    Быццам бы яны напаўняюць жыццё сэнсам, вучаць падпарадкоўвацца законам прыроды і адчуваць сябе яе неад'емнай часткай.

  • Пасля абрада ў вёсцы ладзілі застолле, дзе збіраліся ўсе яго удзельнікі.
    © Sputnik Альфрэд Мікус

    Пасля абрада ў вёсцы ладзілі застолле, дзе збіраліся ўсе яго удзельнікі.

Тэги:
Беларусь, Традыцыі і абрады
Тэмы:
Спадчына: традыцыі і вераванні нашых продкаў
Дзядоўнік

Алей, суп і каша: што яшчэ нашы продкі гатавалі з дзядоўніка

15
(абноўлена 12:58 31.05.2020)
Этнограф Ларыса Мятлеўская вучыць гатаваць лекі і смачныя стравы с самага знакамітага пустазелля.

Другая палова мая ў народзе лічылася самай прыгожай парой года. Нездарма пра яе казалі: "Май і пад кустом рай".

Для тых, хто цікавіцца народнай медыцынай, надышоў час нарыхтоўкі лекавых раслін. Некаторыя зёлкі збіраюць толькі ў маі, паколькі лічыцца, што менавіты ў гэтыя часы яны валодаюць найлепшымі карыснымі ўласцівасцямі. Сярод іх лопух вялікі, які ў народзе і цяпер называюць "дзед" або "дзядоўнік". Дарэчы, дзядоўнікам у народзе называлі яшчэ шэраг "калючых" раслін, якія па-руску называюцца "чертополох" і "татарник".

Дзядоўнік - дзіўная па сваіх лекавых і харчовых якасцях расліна, але лічыцца яна злосным пустазеллем з-за вялікай колькасці насення. Дзядоўнік можна сустрэць на пустках, уздоўж дарог, па берагах рэк і азёр, а таксама каля жытла чалавека. Яго карысныя ўласцівасці не засталіся не заўважаным народнымі лекарамі і як у даўнія часы, так і цяпер дзядоўнік у пашане.

З лекавай мэтай звычайна нарыхтоўваюць карані адна-, двухгадовай расліны, але можна таксама збіраць і маладое лісце і нават насенне. Карані выкопваюць у кастрычніку- лістападзе, калі расліна адцвіла або ранняй вясной на пачатку красавіка, чысцяць, крышаць на кавалкі і сушаць у добра праветрываемых памяшканнях або сушыльнях. Высушаныя карані захоўваюцца ў папяровых або палатняных мяшэчках некалькі гадоў.

Водныя выцяжкі з дзядоўніка маюць мачагоннае, патагоннае, нязначнае жаўцягоннае дзеянне, а таксама паляпшаюць мінеральны абмен. Настоі і адвары на аснове дзядоўніка выкарыстоўваюцца для лячэння такіх захворванняў як цукровы дыябет, гастрыт, хваробы печані і нырак і многіх іншых.

Настой каранёў дзядоўніка на аліўкавым алеі выкарыстоўваюць для ўмацавання валасоў, маззю лечаць скураныя захворванні і апёкі. Алей, мазь, настоі і адвары не цяжка зрабіць самастойна папярэдне параіўшыся са сваім доктарам. Вось некалькі не складаных рэцэптаў.

Алей з дзядоўніка

Здробненыя і ачышчаныя сырыя карані заліваюць гарачым алеем у суадносінах частак 1:5, настойваюць у цёмным месцы два тыдні і ўціраюць у карані валос для іх умацання.

Можна выкарыстоўваць як алей са сланечніка, так і аліўкавы.

Мазь з каранёў дзядоўніка

75 грамаў здробненых і ачышчаных сырых каранёў заліваюць 200 грамамі гарачага сланечнікавага або міндальнага алею і пакідаюць настойвацца ў цёплым месцы на адзін дзень. Затым кіпяцяць на малым агні 15 хвілін, працэджваюць і далей ужываюць як мазевую накладку на гнойныя раны, апёкі, пролежні, экзэму, псарыяз.

Агарод ў парадку, ці як змагацца з пустазеллем
© Photo : Светлана Тарасова, Россия

Свежае лісце дзядоўніка прыкладаюць у выглядзе кампрэсаў на суставы пры рэўматызме, пры высокай тэмпературы, ім абкладаюць хворага. Сок лісця лопуху вельмі гаючы і ў народнай медыцыне выкарыстоўваеццаяк як супрацьпухлінны, гаючы сродак. Але ён вельмі горкі і, каб пазбавіць сок горычы, неабходна лісце вымочваць у халоднай вадзе з дадаткам харчовай солі.

Адціснуты са свежага маладога лісця сок і змяшаны з мёдам  у прапорцыі 10:1 п’юць пры скураных хваробах па 1/3-1/2 шклянкі перад ужываннем ежы, а таксама палошчуць горла пры запаленнях слізістай.

У народнай медыцыне з гэтай раслінай звязаны цэлы шэраг прыкмет і павер’яў. Так на Чэрвеньшчыне казалі, што "каб вылечыцца ад бясплоднасці, трэба было ў дзядоў дзяцей папрасіць".

Ад сурокаў на Полаччыне калючкі дзядоўніка кіпяцілі і мыліся гэтым адварам на захад сонца, а рэшткі ўзвару вылівалі ўбок.

Вельмі сур’ёзна ставіліся ў народзе і да лячэння спужання які, калі яго не лячыць, мог стаць прычынай больш сур’ёзных захворванняў. З гэтай нагоды казалі: "Каб якая хвароба горай не падкаснулася". Сярод мноства спосабаў лячэння спужання выкарыстоўвалі і дзядоўнік. У гэтым выпадку капалі яго далёка ад вёскі, каб у радыюсе 10 кіламетраў не было чутно пеўня, парылі корань і давалі піць хвораму. На Барысаўшчыне рэкамендавалі выкапаць карэнне калючых дзядоў і тры разы пераказаць: "Дзед, дзед, я цябе капаю, з карэнняў вываджу, вывядзі ў майго дзіцяці перапуд". На месцы выкапанага кораня трэба было пакласці кавалак хлеба.

А ў Вілейскім раёне з той жа мэтай пералівалі праз студню ў пустую пасудзіну адвар з напаранымі дзядамі і давалі спуджанаму чалавеку выпіць і абмыць твар.

У Францыі, Бельгіі, ЗША, Японіі і Кітаі лопух вялікі вырошчваюць на агародах і на прамысловых сельскагаспадарчых плантацыях як харчовую расліну. У Беларусі ж яе выкарыстоўваюць выключна як лекі і толькі аматары і хворыя на цукровы дыябет гатуюць з дзядоўніка смачныя стравы. Маладыя карані кладуць у супы, ядуць сырымі, печанымі, смажанымі, гатуюць з іх катлеты, кісла-салодкае павідла, марынуюць і робяць нарыхтоўкі на зіму. Здробненыя на мясарубцы карані захоўваюць ў халадзільніку і дадаюць да мясных і рыбных страў.

Дзядоўнік вараны

Інгрыдыенты:

  • 200 г кораня дзядоўніка
  • 15 г сметанковага масла
  • Соль па смаку

Як гатаваць:

Маладыя карані добра памыць, парэзаць на кавалкі даўжынёй 2-3 см і варыць 20-25 хвілін у падсоленай вадзе. Пасля гатовасці аблупіць скурку і падаць з вяршковым маслам або смятанай.

Дзядоўнік смажаны

Інгрыдыенты:

  • 200 г кораня дзядоўніка
  • 20 г алею
  • 1 цыбуліна
  • 5 г кропу
  • Таматны сок
  • Соль па смаку

Як гатаваць:

Маладыя карані добра памыць, абскрэбці скурку, пасмажыць на алеі. Заправіць таматным сокам, пасаліць і тушыць з накрышанай цыбуляй пад накрыўкай 5-7 хвілін. Гатовую страву пасыпаць зялёным кропам.

Суп з лісця дзядоўніка

Інгрыдыенты:

  • 700 мл вады
  • 60 г капусты
  • 20 г морквы
  • 20 г цыбулі
  • 60 г бульбы
  • 10 г пятрушкі
  • 30 г таматаў
  • 100 г сцябла і лісця дзядоўніка
  • 100 г смятаны
  • Соль і спецыі па смаку

Як гатаваць:

Зварыць булён з гародніны, у канцы варкі дадаць дробна накрышанае сцябло і лісце дзядоўніка і варыць яшчэ 5-7 хвілін. Перад падачай забяліць смятанай і пасыпаць кропам.

Каша з дзядоўніка

Інгрыдыенты:

  • 300 г кораню дзядоўніка
  • 1 шклянка малака
  • 15 г сметанковага масла
  • Цукар і соль па смаку

Як гатаваць:

Маладыя карані добра памыць, абскрэбці скурку, перакруціць праз мясарубку. Заліць малаком, дадаць масла, цукар і соль і варыць на малым агні да гатовасці.

Дзядоўнік можна ўжываць у ежу і проста печаным. Для гэтага неабходна пакласці яго ў жар і пчы да гатовасці, а потым зняць скурку і есці, дадаючы соль па смаку.

15
Тэги:
Народныя традыцыі, Кухня, Ларыса Мятлеўская
Тэмы:
Прыродная сталоўка: гатуем з таго, што пад нагамі
Падлеткі на адпачынку ў дзіцячым лагеры

Мінадукацыі распавяло, што чакаць ад летняй аздараўленчай кампаніі ў Беларусі

0
(абноўлена 15:38 02.06.2020)
Спецыялісты вывучылі рэальную патрэбу ў аздараўленні дзяцей у лагерах: пуцёўкамі забяспечаць дзяцей са шматдзетных і апякунскіх сем'яў, сірот і не толькі.

МІНСК, 2 чэр - Sputnik. Галоўны акцэнт у аздараўленчай кампаніі-2020 у Беларусі зроблены на бяспецы дзяцей, пра гэта заявілі ў прэс-службе міністэрства адукацыі рэспублікі.

"Для навучэнцаў 1-8 і 10-х класаў пачаліся летнія канікулы. Як іх правесці - кожны вырашыць сам. Але разам з тым міністэрства адукацыі звяртае ўвагу на неабходнасць прыняцця вычарпальных мер па забеспячэнні бяспечнай жыццядзейнасці дзяцей у перыяд летніх канікул і летняй аздараўленчай кампаніі. Неабходна забяспечыць кантроль за выкананнем правілаў бяспечных паводзінаў і стварыць бяспечныя ўмовы ў месцах адпачынку і аздараўлення дзяцей", - адзначылі ў Мінадукацыі.

На думку прадстаўнікоў ведамства, неабходна таксама правесці тлумачальную працу з арганізатарамі дзіцячага адпачынку, кіраўнікамі выхаваўча-аздараўленчых устаноў і агульнай сярэдняй адукацыі.

Рыхтаваліся ўвесь год

У Мінадукацыі лічаць, што галоўнае ў летняй аздараўленчай кампаніі - бяспека дзяцей. У ведамстве адзначылі таксама, што на працягу ўсяго года рыхтаваліся да летняга аздараўленчага сезона.

Так, спецыялісты вывучылі рэальную патрэбу ў аздараўленні дзяцей у лагерах з кругласутачным і дзённым знаходжаннем. Асаблівы акцэнт зроблены на забеспячэнні пуцёўкамі дзяцей са шматдзетных і апякунскіх сем'яў, сірот і тых, хто мае патрэбу ў дзяржаўнай абароне.

Адзначаецца, што адукацыйна-аздараўленчыя цэнтры адкрылі летнюю аздараўленчую кампанію яшчэ 27 мая (гаворка, напрыклад, пра цэнтры "Зубраня" і "Лідар"). "Дзённыя" лагеры пачалі працаваць ужо з 1 чэрвеня па заяўнаму прынцыпу, а "кругласутачныя" прымуць дзяцей на адпачынак у другой палове чэрвеня з улікам эпідсітуацыі ў кожным канкрэтным рэгіёне.

Акрамя таго, вядзецца падрыхтоўка лагераў ваенна-патрыятычнага і абаронна-спартыўнага профілю для непаўналетніх, якія знаходзяцца ў сацыяльна небяспечным становішчы (ці ў адносінах да якіх праводзіцца індывідуальная прафілактычная работа): у тым ліку, рабят прыме лагер "Патрыёт". Таксама плануецца правядзенне ваенна-патрыятычнага лагера ў Мар'інай горцы - для выхаванцаў спецыяльных вучэбна-выхаваўчых устаноў і не толькі.

Будуць стабільна працаваць установы дадатковай адукацыі дзяцей і моладзі, стануць праводзіцца заняткі аб'яднанняў па інтарэсах розных профіляў, у тым ліку анлайн, перадае БелТА.

Нагадаем, раней міністр адукацыі Беларусі Ігар Карпенка паведаміў пра пазнейшае пачатку першай змены ў дзіцячых лагерах з-за сітуацыі, якая эпідэміялагічнага становішча. Колькасць месцаў у лагерах, на яго словы, будзе залежаць ад колькасці жадаючых іх наведваць.

0
Тэги:
Беларусь, Дзеці, Міністэрства адукацыі РБ