Скрынка з золатам

Кожнаму па 5 тысяч рублёў: узнагароду за залаты скарб выплацілі ў Гродне

68
(абноўлена 14:47 26.04.2019)
Кампенсацыю за знойдзеную пры разборцы даху старога яўрэйскага дома шкатулку з золатам атрымалі трое будаўнікоў і фірма-ўладальнік будынка.

ГРОДНА, 26 кра - Sputnik, Іна Грышук. Кампенсацыю за знойдзеную і адданую ў музей шкатулку вязня яўрэйскага гета, у якой выявілі шмат залатых манет, зліткаў, і ўпрыгажэнняў, выплацілі ў Гродне. Грошы атрымалі трое будаўнікоў і ўласнік будынка.

Кампенсацыю чакалі год

Залаты скарб яўрэйскага вязня знайшлі 14 красавіка мінулага года падчас рэканструкцыі старога будынка па вуліцы 2-й Працоўнай ў Гродне. Будынак з'яўляецца часткай былога яўрэйскага квартала, які падчас вайны ўваходзіў у тэрыторыю яўрэйскага гета.

Золата захоўвалася ў скрынцы ад тытуню і было схавана пад бэлькай столі. Яго знайшоў адзін з будаўнікоў пры разборы даху.

Директор медицинского центра Медэлит Олег Разин
© Sputnik / Инна Гришук
Дырэктар медыцынскага цэнтра "Медэліт" Алег Разін

У скрыначцы ляжалі залатыя манеты Расійскай імперыі і міжваеннага польскага перыяду, упрыгажэнні, зліткі золата. Агульная вага залатых вырабаў - амаль 500 грамаў.

Працэдура выплаты кампенсацыі зацягнулася на год. Справа ў тым, што спецыялістам давялося доўга высвятляць, як правільна дакументальна аформіць дадзеныя выплаты і сабраць усе неабходныя дакументы.

Перстень с Мальтийским крестом – самая дорогая вещь клада с улицы 2-й Трудовой в Гродно
© Sputnik / Инна Гришук
Пярсцёнак з Мальтыйскім крыжом - самая дарагая рэч скарба

Як распавёў Sputnik уладальнік будынка, у якім выявілі залаты скарб, - дырэктар медыцынскага цэнтра "Медэліт" Алег Разін, грашовую кампенсацыю выплацілі на гэтым тыдні.

"Мы ўсім задаволеныя. Вядома, дзіўна, што ў выніку кампенсацыю дзялілі на чатыры часткі, а не на дзве, як абяцалі адразу. Але мы атрымалі чвэрць ад сумы, якая належыць да выплаты", - адзначыў Разін.

Суразмоўца меў на ўвазе той факт, што першапачаткова шкатулку з золатам знайшоў адзін будаўнік, але пры афармленні ў пратакол ўнеслі прозвішчы трох работнікаў, якія ў той дзень знаходзіліся на аб'екце.

Па пяць тысяч рублёў

Да выплаты належыла 9712 долараў - палова ад кошту скарбу. Па законе, дадзеную суму ў роўных долях падзялілі на чатыры часткі і выплацілі траім будаўнікам і юрыдычнай асобе ТАА "Панэ" у асобе Алега Разіна. Кампенсацыю выплачвалі ў беларускіх рублях па курсе Нацбанка. У выніку кожны атрымаў крыху больш за 5000 рублёў.

Уласнікі будынка, у якім быў знойдзены залаты скарб, ужо вырашылі, як распарадзіцца грашыма. Па словах Разіна, фірма якраз займаецца купляй медыцынскага абсталявання - халцэраўскіх сутачных маніторынгаў ЭКГ.

"Калі закупім, правядзем акцыю для ўсіх гараджан. Яна будзе доўжыцца месяц ці два. Кожны жадаючы зможа за сімвалічную плату скарыстацца дадзеным абсталяваннем. Так залаты скарб мы пастараемся ўкласці ў здароўе гараджан", - падзяліўся планамі Разін.

Скарб захоўваецца ў музеі

Зараз скарб з вуліцы 2-й Працоўнай захоўваецца ў Гродзенскім гісторыка-археалагічным музеі. Яго можна назваць адным з самых буйных і каштоўных з выяўленых у апошнія гады на тэрыторыі Гродзеншчыны: у старой металічнай скрынцы з-пад тытуню ляжалі 23 залатыя манеты Расійскай імперыі і міжваеннага польскага перыяду, больш за дзясятак кольцаў, два ланцужкі, некалькі зліткаў золата, пазалочаныя зубныя каронкі і некалькі купчых дакументаў.

Золотые монеты, украшения и слитки весом почти 500 граммов были спрятаны в коробку от табака.
© Sputnik / Инна Гришук
Залатыя манеты, упрыгажэнні і зліткі вагой амаль 500 грамаў былі схаваныя ў скрынку ад тытуню.

Самыя незвычайныя з упрыгажэнняў - залаты медальён з абрэзанымі бакамі і пярсцёнак з мальтыйскім крыжам. Аб медальёне пакуль мала вядома, а пярсцёнак мог належаць выпускніку пажаскага корпуса ў Пецярбургу, дзе ў XIX - пачатку XX стагоддзяў рыхтавалі вайскоўцаў. Ужо цяпер пярсцёнак лічыцца самай дарагой рэччу скарбу, яго ацанілі ў 1500 долараў ЗША.

Эксперты сышліся ў меркаванні, што скрынка з золатам належала яўрэйскаму зубному тэхніку. У скрыначцы знаходзіліся розныя стаматалагічныя інструменты, дакументы на іх, а таксама раскатаныя пласцінкі золата, якія павінны былі пайсці на зубныя каронкі. А манеты і кольцы выкарыстоўваліся для разліку за працу ўрача і аплату матэрыялаў. Хутчэй за ўсё, падчас вайны гаспадар шкатулкі, як і ўсе гродзенскія яўрэі, трапіў у мясцовае гета, быў адпраўлены ў канцлагер і загінуў.

68
Тэги:
Скарб, Гродна
Гасцёўня ў мінскім музей Янкі Купалы

Гасцей пільнаваў сабака: як праходзілі застоллі ў Янкі Купалы

541
(абноўлена 12:17 07.07.2020)
Чым частавалі сяброў і сваякоў у купалаўскім доме і навошта ў сенцах іх чакала нямецкая аўчарка, карэспандэнту Sputnik Алесі Шаршнёвай паведамілі ў Дзяржаўным літаратурным музеі Янкі Купалы.

Адной з любімых простых страў класіка беларускай літаратуры былі крышаны — так называлі бульбяны суп са шкваркамі. Сябры пісьменніка ўзгадваюць, што маці "крышыла крышаны", седзячы на парозе мінскага дома, куды сын перавёз яе, ратуючы ад раскулачвання.

Любіў піць квас прама з дзежкі

Многія сучаснікі лічылі Купалу гурманам, але на самой справе класік беларускай літаратуры не любіў вылучацца сярод астатніх. Напрыклад, сяляне, якія жылі ў мястэчку Ляўкі Аршанскага раёна (зараз там знаходзіцца аднаіменны мемарыяльны запаведнік, а раней было лецішча — Sputnik), узгадвалі, што аднойчы пасля працы на ўчастку паэту паднеслі кіслы бярозавы квас у крышталёвым графіне. Ён адмовіўся ад пачастунку, які вельмі любіў, і сам адправіўся ў студню, прыгаворваючы: "Люблю піць квас прама з дзежкі ".

Макет лецішча Купалы ў Ляўках
© Sputnik / Виктор Толочко
Макет лецішча Купалы ў Ляўках

Купалу хацелася быць бліжэй да народа, таму ён заўсёды запрашаў за стол усіх сялян, што дапамагалі яму ці проста працавалі побач з домам.

Самастойна літаратар хадзіў на кірмаш: не даручаў гэту справу ні жонцы, ні слугам. Яшчэ ў дзяцінстве ён напаткаў там бабулю-прадаўшчыцу зёлак, якой пасля прысвяціў адзін з вершаў.

"Сапраўдны" рыбак

Шмат часу Купала праводзіў на прыродзе — любіў паляванне, у тым ліку і "ціхае", і рыбалку. Ляснік Шыманскі ўспамінаў, што часцей за ўсё на паляванні паэт страляў трусоў, мяса якіх вельмі любіў есці з падлівай.

"Успамінаю дзядзьку Янку — вельмі любіў ён пагрызі заячую лапку ", — казаў ляснік.

Купала як прафесійны рыбак лавіў рыбу без вудаў ці рагулек, а з дапамогай спецыяльных шнуроў ці закідушак. У якасці жыўца выкарыстоўваў маленькіх яшчарак — верацяніцаў. Улоў не заўсёды быў удалым, таму, вяртаючыся дадому, ён мог набыць на кірмашы свежай рыбы. Жонка Уладзіслава Францаўна заўсёды заўважала падман, але ніколі не падавала віду.

Вясельны здымак
© Sputnik / Виктор Толочко
Вясельны здымак

У Мінску разам з Купалам на рыбалку хадзілі і іншыя пісьменнікі: рыбачылі звычайна ў пасёлку Ждановічы на Свіслачы. Абавязковым патрабаваннем для гэтага мерапрыемства былі аловак і лісток паперкі. Купала не разумеў, як сапраўдны паэт ці пісьменнік можа ісці на прыроду без гэтых прыладаў — у галаве могуць з'явіцца нейкія цікавыя думкі ці нават радкі, а запісаць іх будзе няма куды.

На варце гасціннасці — Рэкс

Купалаўскі дом славіўся на ўсю сталіцу як адзін з самых гасцінных. Многія беларускія аўтары не аднойчы ўспаміналі застоллі і казалі, што "гэта немагчыма апісаць словамі".

Пісьменнік Іларыён Барашка ўзгадваў, што як толькі з'яўляўся госць, яго настойліва ўсаджвалі за стол і абавязкова частавалі вяндлінкай. Па ўспамінах іншых наведвальнікаў, нават у небагатыя часы Купала частаваў дранікамі, блінамі з мачанкай, вэнджанымі кілбаскамі, падсушанымі сырамі, яечняй са скваркамі і гарачай бульба. Яго маці і сёстры некаторы час жылі на вёсцы, таму многія прадукты траплялі на стол прама з грады.

Пасадзіць госця за стол было цэлым абрадам. Паэт абавязкова даставаў бутэлечку шампанскага, бо з'яўленне сяброў і сваякоў у хаце лічылася сапраўдным святам.

Фотапартрэт Янкі Купалы
© Sputnik / Виктор Толочко
Фотапартрэт Янкі Купалы

На стражы гасціннасці ў мінскім доме Янкі Купалі заўсёды знаходзіўся сабака — нямецкая аўчарка Рэкс. Ён пільнаваў у сенцах, і калі хто-небудзь з гасцей спрабаваў непрыкметна сыйсці з-за стала і адправіцца па сваіх справах, сабака пачынаў брахаць на ўсю хату.

Гаспадар лавіў уцекача са словамі: "Куды сабраўся, паночку? Ты так мне гасцей да пары параспускаешь. Талеркі яшчэ стаяць на стале, вось і ты вяртайся".

Пісьменнік Міхась Лынькоў пісаў, што сапраўднае беларускае хлебасольства гаспадароў купалаўскага дома ледзь не ўвайшло ў прымаўку.

Кубак для кавы, знойдзены на папялішчы дома. Тое, што кубак належаў Купале пацвердзіла жонка
© Sputnik Алеся Шаршнёва
Кубак для кавы, знойдзены на папялішчы дома. Тое, што кубак належаў Купале пацвердзіла жонка

Кармілі тут і бедных студэнтаў. У 1909-1913 гадах Купала быў у ліку студэнтаў, якія наведвалі ў Санкт-Пецярбургу так званыя суботнікі прафесара Браніслава Эпімах-Шыпілы — яго называлі патрыярхам беларускага адраджэння. Купала добра памятаў галодныя студэнцкія часы і пачастункі на суботніках, таму і арганізаваў такую ж гасцёўню ў сваім мінскім доме.

Дарэчы, менавіты гэтыя сустрэчы ўвайшлі ў спіс абвінавачванняў у адрас Купалы падчас рэпрэсій.

541
Тэги:
Дзяржаўны літаратурны музей Янкі Купалы, Янка Купала, Беларусь
Тэмы:
Класічная кухня: што елі і чым частавалі знакамітыя беларусы
По теме
Прывітанне са "Смалявуда": пад Мінскам пачаліся здымкі фільма пра Купалу
З-за крытыкі гледачоў новы спектакль пра Купалу зменіць назву
Як мылі помнік Янку Купалу напярэдадні яго дня нараджэння
А хто там ідзе: знакаміты верш Купалы выйшаў у перакладзе на 101 мову свету
Brutto выпусцілі кліп на верш Янкі Купалы
Бульба з кіслым малаком і бланманжэ: якім было меню Якуба Коласа
Купальскія песні: на Купала сонца гуляла

Купальскія песні: на Купала сонца гуляла

926
(абноўлена 16:11 06.07.2020)
У таямнічую купальскую ноч вясковая моладзь збіралася вакол вогнішча і спявала традыцыйныя купальскія песні.

Песні – неад'емная частка не толькі жыцця беларуса, але і абрадавага цыклу. З адмысловымі спевамі дзяўчыны збіралі зёлкі, звівалі іх у вяночкі, варажылі і вадзілі карагод вакол вогнішча.  

Купальскае вогнішча звычайна ладзілі каля ракі або поля, на выгане або нават на галоўнай плошчы мястэчка. Хлопцы збіралі галлё, салому і складвалі высокае вогнішча. Лічылася, што калі пераскочыць праз яго, агонь ачысціць усё дрэннае, што было дагэтуль, і прынясе ўдачу.

Галоўныя матывы купальскіх песень – будучы ўраджай і, зразумела, каханне. Жыта ўжо стаіць высокае, наліваюцца каласы, а кароткія ночы – самыя цёплыя ў годзе. Спавалі на Купалле і жартаўлівыя песні, у якіх можна заўважыць не толькі абрадавыя матывы, але і звесткі пра штодзённае жыццё і зносіны беларусаў.

Купальскія песні сабраў у сваёй манаграфіі беларускі фалькларыст Арсень Ліс. Sputnik прыводзіць некаторыя з гэтых песень – мабыць, вы нават ведаеце матыў?

926
Тэги:
Традыцыі і абрады, песні, Купалле
У цэнтры занятасці, архіўнае фота

Cпортсмен за $5 тыс і дырэктар піўзавода: якіх работнікаў шукаюць у Беларусі?

0
(абноўлена 16:40 10.07.2020)
Сярод самых высокааплатных вакансій - шмат месцаў для спартсменаў і трэнераў у футбольныя, хакейныя і гандбольныя клубы.

МІНСК, 10 ліп - Sputnik. Спартсмена-інструктара ў хакейны клуб "Дынама-Мінск" на заробак ад дзесяці тысяч рублёў шукаюць сёння праз Дзяржаўную службу занятасці.

На сёння ў Беларусі зарэгістравана 76878 вакансій. З іх заробак парадку 1000 долараў і вышэй абяцаюць у 156 месцах.

Традыцыйна, у топе вакансій - пілоты для "Белавія", якіх шукаюць не першы месяц.

Цікава, што ў спісе вакансій, на якіх можна атрымаць максімальны заробак - спартсмен-інструктар для ХК "Дынама-Мінск". Суіскальніку абяцаюць ад дзесяці тысяч рублёў.

Дзве вакансіі для спартсменаў-інструктараў адкрыты ў футбольным клубе "Іслач": з заробкам ад трох і ад пяці тысяч рублёў. У ФК "БАТЭ" таксама шукаюць спартсмена-інструктара, заробак абяцаюць ад двух тысяч рублёў. У "Шахцёр" патрэбны трэнер за 1,5 тысячы рублёў.

Цікава, што ў той жа час у гарадзенскі ФК "Нёман" спартсмена-інструктара шукаюць на больш сціплы заробак - 375 рублёў.

Сярод іншых цікавых высокааплатных вакансій - месца для прараба з заробкам вышэй за 6918 рублёў. Таксама шукаюць новага гендырэктара аднаго з піўзаводаў - на заробак ад 3,5 тысячы рублёў.

0
Тэги:
вакансіі, Беларусь