Этнограф Ларыса Мятлеўская

Кухня нашых продкаў: гатуем бігас, які елі героі Адама Міцкевіча

238
(абноўлена 12:53 10.05.2019)
Этнограф Ларыса Мятлеўская распавядае пра адносіны беларусаў да гаспадара лесу і вучыць гатаваць незвычайную страву.

У маі, калі назіраецца асаблівы росквіт у прыродзе, калісці было прынята ўшаноўваць Лесавіка – гаспадара леса. Яго ўяўлялі ў выглядзе дзеда, а таксама ў выглядзе белага воўка.

Лясун, Лесавік, Дабрахожы, Верасовы дзядок, Лешы, Лясны Дзед, Лясны Хазяін і Часны Леса - усё гэта імёны адной міфалагічнай істоты.

Нашы продкі верылі, што ў лесе ён павялічваецца ў памерах, а у полі – памяншаецца і з’яўляецца сваяком Палевіка і Хатніка. Меліся ў Лесавіка нават жонка і дачкі.

Згодна з паданнямі ў кожным лясным масіве жыў свій Лесавік, на чале ж усіх лясуноў стаяў Часны Леса. Яго імкнуліся асабліва залагодзіць, паколькі лічылася, што за ахвяру або паслугу з боку чалавека ён можа надзяліць знахарскімі здольнасцямі і спрыяць у лясных промыслах. З мэтай дасягнуць апошняга яшчэ ў канцы ХІХ стагоддзя Часному Леса прыносілі ахвяры.

На Смаленшчыне гэта называлася "класці адносы". У народзе існавалі пэўныя  правілы паводзін у лесе: апранацца ў чыстае, увайшоўшы ў лес пакланіцца духу леса і папрасіць дазволу на задуманую справу, дарэмна не ссякаць дрэвы, без патрэбы не забіваць жывое, не браць больш, чым неабходна, а адыходзячы пакланіцца лесу з падзякай.  Лічылася, што калі правільна сябе паводзіць у дачыненні да ляснога валадарства, то будзе ўсё добра.

Природный комплекс Голубые озера
© Sputnik Альфред Микус
У лесе трэба паводзіць вельмі асцярожна

Лясны гаспадар быў першым памочнікам знахарам, якія часта наведваліся ў лес па лекавыя расліны. У замовах яны  называлі яго не іначай як "правялікі пан", "справядлівы",  "цар грозны". Ён фігуруе як выратавальнік ад сполахаў, крыксаў, згубы скаціны і нават нячыстай сілы. Так падчас першага выгану кароў на пашу, звярталіся да Лесавіка, каб "замкнуў ваўкам пашчу" і быццам тады, у дзень святога Юр’я, ён выконваў ролю пастуха ваўкоў.

Верылі, што замова і малітва, чытаная ў лесе, мае асаблівую моц і таму паляўнічыя як і моцныя чараўнікі маліліся толькі ў лесе.

Мог Лесавік не долькі дапамагчы, але і нашкодзіць. Гэта ён прымушае людзей блукаць па лесе, палохае іх і пазбаўляе паляўнічай здабычы. Робіць ён так да таго моманту, пакуль чалавек не зразумее сваю памылку і не ўлагодзіць добрым словам ляснога гаспадара.

Што такое "гультайскі бігас"

Амаль у кожнай беларускай казцы ўзгадваюцца лес, пушча і бор. Вельмі часта галоўным героем выступае чалавек лесу – паляўнічы, егер, ляснік або проста лясны жыхар.

Згодна з паданнямі паляўнічым быў і легендарны продак беларусаў князь Бай ці Бой. Цікава, што  як і сам Лясун, яго жонка і дачкі таксама маюць поўную ўладу над усімі насельнікамі лесу і дапамагаюць герою ў яго лясных прыгодах. Найлепшым завяршэннем небяспечных вандровак па лесе для шчасліўца можа стаць шлюб з прыгажуняй-дачкой Лесавіка і тады яму паўсюдна шанцуе, ён і яго дзеці становяцца "людзьмі лесу".  

Каб ушанаваць добрым словам Лесавіка, можна прыгатаваць бігас – гэтую страву елі на паляванні ў паэме Адама Міцкевіча "Пан Тадэвуш". Рэцэпт бігаса ёсць і ў зборніку Вінцэнты Завадскай, яго і прапаную прыгатаваць.

Інгрыдыенты:

  • 1 літр кіслай капусты
  • Некалькі шклянак булёну
  • 1 ст. лыжка мукі
  • 1 цыбуліна
  • 3-4 ст. лыжкі тлушчу
  • 0.75 кг ялавічыны
  • Соль
  • Перац

Як гатаваць:

Неабходную колькасць  капусты заліць булёнам з ялавічыны, уліць растопленага свінога тлушчу, пасаліць, паперчыць і тушыць. Мяса, на якім быў звараны булён, парэзаць кубікамі, змяшаць з капустай, дадаць муку, падсмажаную на тлушчы, і тушыць, пакуль страва не пацямнее, час ад часу мяшаючы, каб не прыставала да рондаля.

Перад падачай добра абкласці гэтую страву падсмажанай каўбасой.

Чытайце таксама:

238
Тэги:
Нацыянальная кухня, Ларыса Мятлеўская, Адам Міцкевіч
Тэмы:
Прыродная сталоўка: гатуем з таго, што пад нагамі (52)

Абрад "Ваджэнне і пахаванне Стралы" па традыцыі прайшоў у вёсцы Стаўбун

43
(абноўлена 15:49 01.06.2020)
  • Абрад Ваджэнне і пахаванне Стралы зараз праводзіцца толькі ў дзвюх беларускіх вёсках. Знаходзяцца яны на Гомельшчыне.
  • У гэтым годзе фотакарэспандэнт Альфрэд Мікус патрапіў у вёску Стаўбун.
  • Абрад праводзіцца на Ушэсце - саракавы дзень пасля Вялікадня. Галоўная мэта таямнічых дзеянняў - каб вясновыя навальніцы з дажджамі і агністымі стрэламі маланак не нашкодзілі людзям, а былі павернуты ў поле і садзейнічалі паспяванню ўраджаю.
  • Жанчыны водзяць карагоды, спяваюць песні і паступова рухаюцца ў бок поля, каб сваімі песнямі адвесці пагрозу пажараў ад пасеваў і накіраваць на іх энергію сонца і дождж.
  • У Веткаўскім раёне ёсць вёскі, дзе толькі адна-дзве спявачкі на Ушэсце спяваюць стрэльныя песні, пасылаючы ў неба гэты таямнічы незвычайны кліч-мальбу.
  • Галоўнай стрэльнай песняй лічылася тая, у якой утрымліваўся зварот-маленне да нябеснай стыхіі.
  • Як пушчу стралу дай уздоўж вёскі, ох і вой люлі, дай уздоўж сяла... упоперак вуліцы.
  • Абавязкова на полі трэба было пакачацца па зямлі і закапаць тое, што лічылася сімвалам стралы.
  • Сімвалам Стралы ў кожнай вёсцы былі свае рэчы - манеты, упрыгажэнні, каласкі.
  • У некаторых вёсках закапвалі ляльку з травы і анучы, якая сімвалізавала вясну.
  • Лічыцца, што карані ў свята паганскія, а стралою раней называлі маланку - сімвал Перуна.
  • Акрамя Гомельшчыны абрад праводзілі раней на поўначы Украіны і захадзе Браншчыны.
  • Кожная гаспадыня зрывала сем каласкоў, адносіла іх да хаты і ў якасці абярэгу захоўвала ў Чырвоным куце за абразом.
  • Традыцыя згасае, абрад ужо цалкам нідзе не праводзіцца, але ён яшчэ важны жыхарам сам сабою і гучаннем вясновых песень і карагодаў.
  • Быццам бы яны напаўняюць жыццё сэнсам, вучаць падпарадкоўвацца законам прыроды і адчуваць сябе яе неад'емнай часткай.
  • Пасля абрада ў вёсцы ладзілі застолле, дзе збіраліся ўсе яго удзельнікі.
Народнае беларускае свята Ушэсця не мае пэўнай даты - яно прыпадае на саракавы дзень пасля Вялікадня. Звычайна на Ушэсце на Беларусі ладзілі таямічы абрад, традыцыя правядзення якога захавалася толькі ў некалькіх беларускіх вёсках.

Абрад "Ваджэнне і пахаванне Стралы" традыцыйна ладзілі на Беларусі на Ушэсце - свята, якое прыпадае на саракавы дзень пасля Вялікадня. Сёння ён праводзіцца толькі у некалькіх вёсках Веткаўскага і Чачэрскага раёна на Гомельшчыне.

Напрыклад, у 2005 годзе гэтаму абраду ў вёсцы Казацкія Балсуны надалі статус нематэрыяльнай культурнай спадчыны краіны.

На гэты раз фотакарэспандэнт sputnik Альфрэд Мікус патрапіў на ваджэнне Стралы ў вёсцы Стаўбун. З-за эпідэміялагічнага становішча сюды не запрашалі вялікай колькасці гасцей і правялі абрад толькі ў коле блізкіх людзей.

Глядзіце ў фотастужцы Sputnik, як на Беларусі захоўваюць традыцыю аднаго з самых таямнічых і архаічных абрадаў.

Глядзіце таксама:

  • Як прайшоў абрад "Ваджэнне і пахаванне Стралы" ў вёсцы Валасовічы – фота
  • Традыцыя жыве: на Палессі зноў зладзілі "Юраўскі карагод"

43
  • Абрад Ваджэнне і пахаванне Стралы зараз праводзіцца толькі ў дзвюх беларускіх вёсках. Знаходзяцца яны на Гомельшчыне.
    © Sputnik Альфрэд Мікус

    Абрад "Ваджэнне і пахаванне Стралы" зараз праводзіцца толькі ў дзвюх беларускіх вёсках. Знаходзяцца яны на Гомельшчыне.

  • У гэтым годзе фотакарэспандэнт Альфрэд Мікус патрапіў у вёску Стаўбун.
    © Sputnik Альфрэд Мікус

    У гэтым годзе фотакарэспандэнт Альфрэд Мікус патрапіў у вёску Стаўбун.

  • Абрад праводзіцца на Ушэсце - саракавы дзень пасля Вялікадня. Галоўная мэта таямнічых дзеянняў - каб вясновыя навальніцы з дажджамі і агністымі стрэламі маланак не нашкодзілі людзям, а былі павернуты ў поле і садзейнічалі паспяванню ўраджаю.
    © Sputnik Альфрэд Мікус

    Абрад праводзіцца на Ушэсце - саракавы дзень пасля Вялікадня. Галоўная мэта таямнічых дзеянняў - каб вясновыя навальніцы з дажджамі і агністымі стрэламі маланак не нашкодзілі людзям, а былі павернуты ў поле і садзейнічалі паспяванню ўраджаю.

  • Жанчыны водзяць карагоды, спяваюць песні і паступова рухаюцца ў бок поля, каб сваімі песнямі адвесці пагрозу пажараў ад пасеваў і накіраваць на іх энергію сонца і дождж.
    © Sputnik Альфрэд Мікус

    Жанчыны водзяць карагоды, спяваюць песні і паступова рухаюцца ў бок поля, каб сваімі песнямі адвесці пагрозу пажараў ад пасеваў і накіраваць на іх энергію сонца і дождж.

  • У Веткаўскім раёне ёсць вёскі, дзе толькі адна-дзве спявачкі на Ушэсце спяваюць стрэльныя песні, пасылаючы ў неба гэты таямнічы незвычайны кліч-мальбу.
    © Sputnik Альфрэд Мікус

    У Веткаўскім раёне ёсць вёскі, дзе толькі адна-дзве спявачкі на Ушэсце спяваюць стрэльныя песні, пасылаючы ў неба гэты таямнічы незвычайны кліч-мальбу.

  • Галоўнай стрэльнай песняй лічылася тая, у якой утрымліваўся зварот-маленне да нябеснай стыхіі.
    © Sputnik Альфрэд Мікус

    Галоўнай "стрэльнай" песняй лічылася тая, у якой утрымліваўся зварот-маленне да нябеснай стыхіі.

  • Як пушчу стралу дай уздоўж вёскі, ох і вой люлі, дай уздоўж сяла... упоперак вуліцы.
    © Sputnik Альфрэд Мікус

    "Як пушчу стралу дай уздоўж вёскі, ох і вой люлі, дай уздоўж сяла... упоперак вуліцы".

  • Абавязкова на полі трэба было пакачацца па зямлі і закапаць тое, што лічылася сімвалам стралы.
    © Sputnik Альфрэд Мікус

    Абавязкова на полі трэба было пакачацца па зямлі і закапаць тое, што лічылася сімвалам стралы.

  • Сімвалам Стралы ў кожнай вёсцы былі свае рэчы - манеты, упрыгажэнні, каласкі.
    © Sputnik Альфрэд Мікус

    Сімвалам Стралы ў кожнай вёсцы былі свае рэчы - манеты, упрыгажэнні, каласкі.

  • У некаторых вёсках закапвалі ляльку з травы і анучы, якая сімвалізавала вясну.
    © Sputnik Альфрэд Мікус

    У некаторых вёсках закапвалі ляльку з травы і анучы, якая сімвалізавала вясну.

  • Лічыцца, што карані ў свята паганскія, а стралою раней называлі маланку - сімвал Перуна.
    © Sputnik Альфрэд Мікус

    Лічыцца, што карані ў свята паганскія, а стралою раней называлі маланку - сімвал Перуна.

  • Акрамя Гомельшчыны абрад праводзілі раней на поўначы Украіны і захадзе Браншчыны.
    © Sputnik Альфрэд Мікус

    Акрамя Гомельшчыны абрад праводзілі раней на поўначы Украіны і захадзе Браншчыны.

  • Кожная гаспадыня зрывала сем каласкоў, адносіла іх да хаты і ў якасці абярэгу захоўвала ў Чырвоным куце за абразом.

    Кожная гаспадыня зрывала сем каласкоў, адносіла іх да хаты і ў якасці абярэгу захоўвала ў Чырвоным куце за абразом.

  • Традыцыя згасае, абрад ужо цалкам нідзе не праводзіцца, але ён яшчэ важны жыхарам сам сабою і гучаннем вясновых песень і карагодаў.
    © Sputnik Альфрэд Мікус

    Традыцыя згасае, абрад ужо цалкам нідзе не праводзіцца, але ён яшчэ важны жыхарам сам сабою і гучаннем вясновых песень і карагодаў.

  • Быццам бы яны напаўняюць жыццё сэнсам, вучаць падпарадкоўвацца законам прыроды і адчуваць сябе яе неад'емнай часткай.
    © Sputnik Альфрэд Мікус

    Быццам бы яны напаўняюць жыццё сэнсам, вучаць падпарадкоўвацца законам прыроды і адчуваць сябе яе неад'емнай часткай.

  • Пасля абрада ў вёсцы ладзілі застолле, дзе збіраліся ўсе яго удзельнікі.
    © Sputnik Альфрэд Мікус

    Пасля абрада ў вёсцы ладзілі застолле, дзе збіраліся ўсе яго удзельнікі.

Тэги:
Беларусь, Традыцыі і абрады
Тэмы:
Спадчына: традыцыі і вераванні нашых продкаў
Дзядоўнік

Алей, суп і каша: што яшчэ нашы продкі гатавалі з дзядоўніка

15
(абноўлена 12:58 31.05.2020)
Этнограф Ларыса Мятлеўская вучыць гатаваць лекі і смачныя стравы с самага знакамітага пустазелля.

Другая палова мая ў народзе лічылася самай прыгожай парой года. Нездарма пра яе казалі: "Май і пад кустом рай".

Для тых, хто цікавіцца народнай медыцынай, надышоў час нарыхтоўкі лекавых раслін. Некаторыя зёлкі збіраюць толькі ў маі, паколькі лічыцца, што менавіты ў гэтыя часы яны валодаюць найлепшымі карыснымі ўласцівасцямі. Сярод іх лопух вялікі, які ў народзе і цяпер называюць "дзед" або "дзядоўнік". Дарэчы, дзядоўнікам у народзе называлі яшчэ шэраг "калючых" раслін, якія па-руску называюцца "чертополох" і "татарник".

Дзядоўнік - дзіўная па сваіх лекавых і харчовых якасцях расліна, але лічыцца яна злосным пустазеллем з-за вялікай колькасці насення. Дзядоўнік можна сустрэць на пустках, уздоўж дарог, па берагах рэк і азёр, а таксама каля жытла чалавека. Яго карысныя ўласцівасці не засталіся не заўважаным народнымі лекарамі і як у даўнія часы, так і цяпер дзядоўнік у пашане.

З лекавай мэтай звычайна нарыхтоўваюць карані адна-, двухгадовай расліны, але можна таксама збіраць і маладое лісце і нават насенне. Карані выкопваюць у кастрычніку- лістападзе, калі расліна адцвіла або ранняй вясной на пачатку красавіка, чысцяць, крышаць на кавалкі і сушаць у добра праветрываемых памяшканнях або сушыльнях. Высушаныя карані захоўваюцца ў папяровых або палатняных мяшэчках некалькі гадоў.

Водныя выцяжкі з дзядоўніка маюць мачагоннае, патагоннае, нязначнае жаўцягоннае дзеянне, а таксама паляпшаюць мінеральны абмен. Настоі і адвары на аснове дзядоўніка выкарыстоўваюцца для лячэння такіх захворванняў як цукровы дыябет, гастрыт, хваробы печані і нырак і многіх іншых.

Настой каранёў дзядоўніка на аліўкавым алеі выкарыстоўваюць для ўмацавання валасоў, маззю лечаць скураныя захворванні і апёкі. Алей, мазь, настоі і адвары не цяжка зрабіць самастойна папярэдне параіўшыся са сваім доктарам. Вось некалькі не складаных рэцэптаў.

Алей з дзядоўніка

Здробненыя і ачышчаныя сырыя карані заліваюць гарачым алеем у суадносінах частак 1:5, настойваюць у цёмным месцы два тыдні і ўціраюць у карані валос для іх умацання.

Можна выкарыстоўваць як алей са сланечніка, так і аліўкавы.

Мазь з каранёў дзядоўніка

75 грамаў здробненых і ачышчаных сырых каранёў заліваюць 200 грамамі гарачага сланечнікавага або міндальнага алею і пакідаюць настойвацца ў цёплым месцы на адзін дзень. Затым кіпяцяць на малым агні 15 хвілін, працэджваюць і далей ужываюць як мазевую накладку на гнойныя раны, апёкі, пролежні, экзэму, псарыяз.

Агарод ў парадку, ці як змагацца з пустазеллем
© Photo : Светлана Тарасова, Россия

Свежае лісце дзядоўніка прыкладаюць у выглядзе кампрэсаў на суставы пры рэўматызме, пры высокай тэмпературы, ім абкладаюць хворага. Сок лісця лопуху вельмі гаючы і ў народнай медыцыне выкарыстоўваеццаяк як супрацьпухлінны, гаючы сродак. Але ён вельмі горкі і, каб пазбавіць сок горычы, неабходна лісце вымочваць у халоднай вадзе з дадаткам харчовай солі.

Адціснуты са свежага маладога лісця сок і змяшаны з мёдам  у прапорцыі 10:1 п’юць пры скураных хваробах па 1/3-1/2 шклянкі перад ужываннем ежы, а таксама палошчуць горла пры запаленнях слізістай.

У народнай медыцыне з гэтай раслінай звязаны цэлы шэраг прыкмет і павер’яў. Так на Чэрвеньшчыне казалі, што "каб вылечыцца ад бясплоднасці, трэба было ў дзядоў дзяцей папрасіць".

Ад сурокаў на Полаччыне калючкі дзядоўніка кіпяцілі і мыліся гэтым адварам на захад сонца, а рэшткі ўзвару вылівалі ўбок.

Вельмі сур’ёзна ставіліся ў народзе і да лячэння спужання які, калі яго не лячыць, мог стаць прычынай больш сур’ёзных захворванняў. З гэтай нагоды казалі: "Каб якая хвароба горай не падкаснулася". Сярод мноства спосабаў лячэння спужання выкарыстоўвалі і дзядоўнік. У гэтым выпадку капалі яго далёка ад вёскі, каб у радыюсе 10 кіламетраў не было чутно пеўня, парылі корань і давалі піць хвораму. На Барысаўшчыне рэкамендавалі выкапаць карэнне калючых дзядоў і тры разы пераказаць: "Дзед, дзед, я цябе капаю, з карэнняў вываджу, вывядзі ў майго дзіцяці перапуд". На месцы выкапанага кораня трэба было пакласці кавалак хлеба.

А ў Вілейскім раёне з той жа мэтай пералівалі праз студню ў пустую пасудзіну адвар з напаранымі дзядамі і давалі спуджанаму чалавеку выпіць і абмыць твар.

У Францыі, Бельгіі, ЗША, Японіі і Кітаі лопух вялікі вырошчваюць на агародах і на прамысловых сельскагаспадарчых плантацыях як харчовую расліну. У Беларусі ж яе выкарыстоўваюць выключна як лекі і толькі аматары і хворыя на цукровы дыябет гатуюць з дзядоўніка смачныя стравы. Маладыя карані кладуць у супы, ядуць сырымі, печанымі, смажанымі, гатуюць з іх катлеты, кісла-салодкае павідла, марынуюць і робяць нарыхтоўкі на зіму. Здробненыя на мясарубцы карані захоўваюць ў халадзільніку і дадаюць да мясных і рыбных страў.

Дзядоўнік вараны

Інгрыдыенты:

  • 200 г кораня дзядоўніка
  • 15 г сметанковага масла
  • Соль па смаку

Як гатаваць:

Маладыя карані добра памыць, парэзаць на кавалкі даўжынёй 2-3 см і варыць 20-25 хвілін у падсоленай вадзе. Пасля гатовасці аблупіць скурку і падаць з вяршковым маслам або смятанай.

Дзядоўнік смажаны

Інгрыдыенты:

  • 200 г кораня дзядоўніка
  • 20 г алею
  • 1 цыбуліна
  • 5 г кропу
  • Таматны сок
  • Соль па смаку

Як гатаваць:

Маладыя карані добра памыць, абскрэбці скурку, пасмажыць на алеі. Заправіць таматным сокам, пасаліць і тушыць з накрышанай цыбуляй пад накрыўкай 5-7 хвілін. Гатовую страву пасыпаць зялёным кропам.

Суп з лісця дзядоўніка

Інгрыдыенты:

  • 700 мл вады
  • 60 г капусты
  • 20 г морквы
  • 20 г цыбулі
  • 60 г бульбы
  • 10 г пятрушкі
  • 30 г таматаў
  • 100 г сцябла і лісця дзядоўніка
  • 100 г смятаны
  • Соль і спецыі па смаку

Як гатаваць:

Зварыць булён з гародніны, у канцы варкі дадаць дробна накрышанае сцябло і лісце дзядоўніка і варыць яшчэ 5-7 хвілін. Перад падачай забяліць смятанай і пасыпаць кропам.

Каша з дзядоўніка

Інгрыдыенты:

  • 300 г кораню дзядоўніка
  • 1 шклянка малака
  • 15 г сметанковага масла
  • Цукар і соль па смаку

Як гатаваць:

Маладыя карані добра памыць, абскрэбці скурку, перакруціць праз мясарубку. Заліць малаком, дадаць масла, цукар і соль і варыць на малым агні да гатовасці.

Дзядоўнік можна ўжываць у ежу і проста печаным. Для гэтага неабходна пакласці яго ў жар і пчы да гатовасці, а потым зняць скурку і есці, дадаючы соль па смаку.

15
Тэги:
Народныя традыцыі, Кухня, Ларыса Мятлеўская
Тэмы:
Прыродная сталоўка: гатуем з таго, што пад нагамі (52)
Падлеткі на адпачынку ў дзіцячым лагеры

Мінадукацыі распавяло, што чакаць ад летняй аздараўленчай кампаніі ў Беларусі

0
(абноўлена 15:38 02.06.2020)
Спецыялісты вывучылі рэальную патрэбу ў аздараўленні дзяцей у лагерах: пуцёўкамі забяспечаць дзяцей са шматдзетных і апякунскіх сем'яў, сірот і не толькі.

МІНСК, 2 чэр - Sputnik. Галоўны акцэнт у аздараўленчай кампаніі-2020 у Беларусі зроблены на бяспецы дзяцей, пра гэта заявілі ў прэс-службе міністэрства адукацыі рэспублікі.

"Для навучэнцаў 1-8 і 10-х класаў пачаліся летнія канікулы. Як іх правесці - кожны вырашыць сам. Але разам з тым міністэрства адукацыі звяртае ўвагу на неабходнасць прыняцця вычарпальных мер па забеспячэнні бяспечнай жыццядзейнасці дзяцей у перыяд летніх канікул і летняй аздараўленчай кампаніі. Неабходна забяспечыць кантроль за выкананнем правілаў бяспечных паводзінаў і стварыць бяспечныя ўмовы ў месцах адпачынку і аздараўлення дзяцей", - адзначылі ў Мінадукацыі.

На думку прадстаўнікоў ведамства, неабходна таксама правесці тлумачальную працу з арганізатарамі дзіцячага адпачынку, кіраўнікамі выхаваўча-аздараўленчых устаноў і агульнай сярэдняй адукацыі.

Рыхтаваліся ўвесь год

У Мінадукацыі лічаць, што галоўнае ў летняй аздараўленчай кампаніі - бяспека дзяцей. У ведамстве адзначылі таксама, што на працягу ўсяго года рыхтаваліся да летняга аздараўленчага сезона.

Так, спецыялісты вывучылі рэальную патрэбу ў аздараўленні дзяцей у лагерах з кругласутачным і дзённым знаходжаннем. Асаблівы акцэнт зроблены на забеспячэнні пуцёўкамі дзяцей са шматдзетных і апякунскіх сем'яў, сірот і тых, хто мае патрэбу ў дзяржаўнай абароне.

Адзначаецца, што адукацыйна-аздараўленчыя цэнтры адкрылі летнюю аздараўленчую кампанію яшчэ 27 мая (гаворка, напрыклад, пра цэнтры "Зубраня" і "Лідар"). "Дзённыя" лагеры пачалі працаваць ужо з 1 чэрвеня па заяўнаму прынцыпу, а "кругласутачныя" прымуць дзяцей на адпачынак у другой палове чэрвеня з улікам эпідсітуацыі ў кожным канкрэтным рэгіёне.

Акрамя таго, вядзецца падрыхтоўка лагераў ваенна-патрыятычнага і абаронна-спартыўнага профілю для непаўналетніх, якія знаходзяцца ў сацыяльна небяспечным становішчы (ці ў адносінах да якіх праводзіцца індывідуальная прафілактычная работа): у тым ліку, рабят прыме лагер "Патрыёт". Таксама плануецца правядзенне ваенна-патрыятычнага лагера ў Мар'інай горцы - для выхаванцаў спецыяльных вучэбна-выхаваўчых устаноў і не толькі.

Будуць стабільна працаваць установы дадатковай адукацыі дзяцей і моладзі, стануць праводзіцца заняткі аб'яднанняў па інтарэсах розных профіляў, у тым ліку анлайн, перадае БелТА.

Нагадаем, раней міністр адукацыі Беларусі Ігар Карпенка паведаміў пра пазнейшае пачатку першай змены ў дзіцячых лагерах з-за сітуацыі, якая эпідэміялагічнага становішча. Колькасць месцаў у лагерах, на яго словы, будзе залежаць ад колькасці жадаючых іх наведваць.

0
Тэги:
Беларусь, Дзеці, Міністэрства адукацыі РБ