Беларускія народныя традыцыі ў вёсцы Пагост

Беларускія каталікі адзначаюць Дзень Усіх святых

137
(абноўлена 17:03 01.11.2019)
Штогод 2 лістапада на Беларусі адзначаюцца восеньскія дзяды або Асяніны - у гэты дзень узгадваюць нябожчыкаў незалежна ад таго, дзе яны былі пахаваныя.

МІНСК, 2 ліс — Sputnic. Продкаў на Беларусі ўзгадваюць некалькі разоў на год — на Радуніцу, на Масленіцу і Троіцу і так званыя восеньскія Дзяды, якія адзначаюцца на трэці тыдзень пасля Пакрова Прасвятой Багародзіцы.

У гэты дзень узгадваюць нябожчыкаў незалежна ад таго, дзе яны былі пахаваны.

Свята мае даўнія гістарычныя карані яшчэ з паганскіх часоў, але гэтая традыцыя на Беларусі і яе культура трывала захавалася і ў хрысціянскі перыяд. Свае творы Дзядам прысвячалі такія вядомыя беларускія паэты, як Адам Міцкевіч і Янка Купала.

Царкоўны абрад

Цікава, што строгіх правілаў правядзення Дзядоў сёння няма, але лепш усё ж прытрымлівацца царкоўнага абраду. Для гэтага сваякі наведваюць спецыяльныя памінальныя службы ў царкве або касцёле, падчас якіх святар называе імёны памерлых, папярэдне напісаныя яму прыхаджанамі. Гэта агульная памяць, малітва, прашэнне аб здароўі і шчасці жывых. Таксама святара можна паклікаць непасрэдна на могілкі, каб ён асвяціў магілы памерлых.

Напярэдадні дня памяці многія праводзяць генеральную ўборку ў доме, і асаблівую стараннасць праяўляюць у мыцці і афармленні вокнаў. Бо лічыцца, што на Дзяды душы памерлых прыходзяць у дом, каб паглядзець, як жывуць іх дзеці, унукі і праўнукі. І яны залятаюць праз вокны, прычым, чым чысцей будзе шкло, тым лягчэй пранікнуць у дом. Вядома, рытуал уборкі памяшкання затым плаўна пераходзіць у прыгатаванне спецыяльных страў, святочнае адзенне і гатоўнасць правесці гэты дзень і вечар у душэўных успамінах.

Вясёлая вячэра

Як правіла, у гэты дзень — дзень святкавання Дзядоў — было прынята ладзіць вячэру ў гонар памерлых продкаў. Перад гэтым усе члены сям'і мыліся ў лазні. Пры гэтым трэба было абавязкова пакінуць трохі вады і венік, каб продкі таксама маглі памыцца, і прыйшлі да вячэры чыстымі.

Вячэра павінна была быць багатай, а гутарка за сталом — вясёлай. Продкі павінны былі добра паесці і павесяліцца, інакш яны маглі б наслаць няшчасці на сям'ю. Пачынаў вечар гаспадар дома: ён са свечкай у руках абыходзіў святочны стол, а потым адчыняў усе дзверы і вокны і клікаў продкаў на вячэру. Клікаць трэба было ўсіх па імёнах. Гэта даказвала, што свой род шанавалі і памяталі ўсіх, хто даў жыццё сям'і.

Колькасць страў на стале магла быць рознай, але абавязкова няцотнай і не менш пяці. Кожная страва падавалася парна (калі 7 страў, то на 14 талерках). Тым самым ураўнаважывалася сітуацыя, і ежы хапала і жывым і памерлым.

Хто першы ўстае з-за стала на Дзяды?

У розных раёнах Беларусі Дзяды святкуюцца па рознаму — розныя погляды на правядзенне вечару і на колькасць страў. Але аб'ядноўвае ўсе рэгіёны адно — на стале абавязкова стаяла дзедава міска і чарка. І кожны з сям'і адліваў у яе сваё пітво і клаў на дзедаву талерку сваю ежу. Што азначала — сам з'еў і з прашчурам падзяліўся. Часцей за ўсе несъеденные стравы пакідалі на стале, каб продкі маглі спакойна баляваць да раніцы.

Падчас памінальнага застолля прынята перадваць гэтую традыцыю малодшаму пакаленню. Будзе добра, калі менавіта на Дзяды ўсе сямейныя сваркі, якія адбываліся цягам году, крыўды і недамоўкі адыдуць у мінулае і даруюцца. Таксама не забывайце, што любы вечар, падчас якога дапускаецца умеранае ўжыванне спіртных напояў, павінен заканчвацца светам і спакоем. Толькі памятайце аб прымеце: першым з-за стала ўстае старэйшы член сям'і, а потым — усе астатнія. Вось адкуль пайшла прымаўка: "Не спяшайся наперад бацькі ў пекла".

137
Тэги:
Беларусь, Дзяды
Зажынкі ў Жораўке 2019

Тэст: ці добра вы ведаеце беларускія фразеалагізмы?

4846
(абноўлена 17:19 06.08.2020)
Прайдзіце тэст Sputnik і даведайцеся, наколькі добра вы ведаеце фразеалагізмы на беларускай мове.

Кожная мова мае свой адметны склад устойлівых выразаў, якія яскрава характэрызуюць яе носьбітаў, іх побыт, звычкі і тое, як яны бачылі навакольны свет. Беларускія фразеалагізмы ўвабралі ў сябе трапныя параўнанні, якія часам здаюцца смешнымі, але заўсёды прыводзяць да роздумаў: як узнік той ці іншы выраз. Некаторыя фразеалагізмы траплялі ў гутарку со старонак літаратурных твораў, але большая іх частка – калектыўная творчасць народа, якая перадавалася з вуснаў у вусны на працягу пакаленняў.

Шмат фразеалагізмаў агульныя для ўсіх славянскіх народаў: напэўна, кожны зразумее, што значыць "вісець на валаску" або "Мамаева пабоішча". Вялікая колькасць выразаў трапіла ў беларускую мову з Бібліі – яны амаль слова ў слова перакладаюць лацінскі або грэчаскі тэкст. Але ёсць у беларускага народа і своеасаблівыя, адметныя фразеалагізмы, якія часам могуць не толькі выклікаць неўразуменне, але і здзівіць сваёй вобразнасцю. Прайдзіце тэст, каб даведацца, ці добра вы ведаеце беларускую фразеалогію або ці здольныя адгадаць, што значыць той ці іншы незнаёмы выраз.

Чытайце таксама:

4846
Тэги:
фразеалагізмы, тэст, Беларуская мова, Беларусь
Тэмы:
Вучым беларускую мову
Кола часу – 2020

Унікальныя матацыклы паказалі на фестывалі ў Мірскім замку фота

33
(абноўлена 12:05 03.08.2020)
Госці фестывалю рэтрамотатэхнікі "Кола часу" змаглі ўбачыць сапраўды неверагодныя экспанаты. Патрапіў на свята і фотакарэспандэнт Sputnik Альфрэд Мікус.

У мінулыя выхадныя ў Мірскім замку прайшоў фестываль рэтрамотатэхнікі "Кола часу", на якім удзельнікі прадставілі каля сотні самых розных мадэляў. Галоўнае патрабаванне да экспанатаў – узрост больш за 30 гадоў.

Кола часу – 2020
© Sputnik Альфрэд Мікус
Кола часу – 2020
Кола часу – 2020
© Sputnik Альфрэд Мікус
Кола часу – 2020
Кола часу – 2020
© Sputnik Альфрэд Мікус
Кола часу – 2020

Свята ў гэтым годзе прайшло ў восьмы раз. Сярод усіх мадэляў асаблівую ўвагу надалі матацыклам "Мінск", таму што ў гэтым годзе Мотавелазавод святкуе сваё 75-годдзе.

Кола часу – 2020
© Sputnik Альфрэд Мікус
Кола часу – 2020
Кола часу – 2020
© Sputnik Альфрэд Мікус
Кола часу – 2020

Аматары рэтратэхнікі маглі не толькі дакрануцца да ўнікальных матацыклаў, але і паспрабаваць сябе ў якасці вадзіцеляў.

Кола часу – 2020
© Sputnik Альфрэд Мікус
Кола часу – 2020
Кола часу – 2020
© Sputnik Альфрэд Мікус
Кола часу – 2020

Акрамя Міра ўдзельнікі фестываля наведалі замкі ў Любчы і Навагрудку.

33
Тэги:
Матацыклы і мапеды, Мірскі замак
Генеральная пракуратура Рэспублікі Беларусь

ГП папярэдзіла платформы для падліку галасоў аб адказнасці

0
(абноўлена 12:01 07.08.2020)
Напярэдадні прэзідэнт папрасіў даць ацэнку законнасці анлайн-платформаў, якія вядуць альтэрнатыўны падлік галасоў.

МІНСК, 7 жні - Sputnik. Генеральная пракуратура Беларусі заклікала анлайн-платформы не арганізоўваць альтэрнатыўны падлік галасоў выбаршчыкаў і папярэдзіла аб адміністрацыйнай адказнасці. Пра гэта гаворыцца на сайце ведамства.

Паводле звестак галоўнага нагляднага ведамстваў дзве анлайн-платформы заклікаюць фатаграфаваць выбарчыя бюлетэні на участках для галасавання, адпраўляць фота ў адрас названых анлайн-платформаў, а таксама ўдзельнічаць у альтэрнатыўным падліку галасоў выбаршчыкаў.

"Арганізатары анлайн-платформаў" Голас ", Zubr.in не атрымлівалі акрэдытацыю на збор і інтэрпрэтацыю названай сацыялагічнай інфармацыі", - заявілі ў генеральнай пракуратуры Беларусі, адзначыўшы, што за парушэнне адпаведнага заканадаўства прадугледжаная адміністрацыйная адказнасць.

У Генпракуратуры ў дадзенай сувязі паведамілі, што згодна з КоАП правядзенне даследаванняў і апублікаванне вынікаў апытанняў грамадскай думкі, якія адносяцца да грамадска-палітычнай сітуацыі ў краіне, рэспубліканскіх рэферэндумаў, выбараў без атрымання адпаведнай акрэдытацыі цягнуць накладанне штрафу ў памеры да 20 базавых велічынь, а на юрыдычную асобу - да 100 базавых велічынь.

Акрамя таго, адзначылі ў галоўным наглядным ведамстве, правядзенне падобных анлайн-апытанняў можа пацягнуць за сабой неправамернае атрыманне іх арганізатарамі і трэцімі асобамі персанальных дадзеных грамадзян, што, у сваю чаргу, можа стаць фактарам, што спрыяюць іх разгалашэнню без згоды ўладальнікаў.

Выключнае права арганізацыі апытанняў прадастаўлена Камісіі па апытаннях грамадскай думкі пры Нацыянальнай акадэміі навук Беларусі, сказалі пракуроры.

"Пры ўсталяванні фактаў правядзення грамадзянамі, назіральнікамі неправамерных апытанняў грамадскай думкі без акрэдытацыі маюцца падставы для прыцягнення іх да адміністрацыйнай адказнасці", - сказалі ў Генпракуратуры.

Сёння кіраўнік ЦВК Лідзія Ярмошына ў сваім відэазвароце назвала інтэрнэт-платформу "Голас" "палітычнай афёрай" і "ценявым Цэнтрвыбаркамам".

"Як нас запэўніваюць, гэта кантроль за волевыяўленнем. Не, дарагія мае, гэта не кантроль. Гэта стварэнне скажонага выніку выбараў для таго, каб дэвальваваць афіцыйны вынік галасавання і на гэтай падставе арганізаваць масавыя беспарадкі. Вось для чаго гэта робіцца", - заявіла Ярмошына.

6 жніўня прэзідэнт Беларусі Аляксандр Лукашэнка даручыў даць ацэнку законнасці ініцыятыў аб альтэрнатыўным падліку галасоў на выбарах.

0
Тэги:
Генеральная пракуратура Беларусі, Беларусь, Выбары
Тэмы:
Выбары прэзідэнта Беларусі - 2020