Рэстаўрацыя замка Баторыя

Сярэднявечча пакутуе ў Гродне: чым абернецца рэстаўрацыя замка Баторыя

102
(абноўлена 12:01 16.11.2019)
У Гродне ў чарговы раз абмяркоўвалі лёс Старога замка, які з боку выглядае незайздросным. Як "будуюць" рэзідэнцыю караля і вялікага князя, разбіраўся Sputnik.

Пакуль Стары замак ў другой сталіцы Рэчы Паспалітай больш паходзіць на будпляцоўку новага мікрараёна (нездарма работы вядзе "Гроднаграмадзянпраект"), у Новым замку сабраўся круглы стол. За ім сабраліся навукоўцы, каб абмеркаваць рэканструкцыю замка часоў Стэфана Баторыя. У праграме было заяўлена, што за кожным дакладам будзе ісці дыскусія. Чаму круглы стол больш нагадваў "нямы Сойм", піша карэспандэнт Станіслаў Андросік.

Вынік рука/твар

Найвялікшым здабыткам беларускай зямлі назвала Стары замак начальнік упраўлення культуры Гродзенскага аблвыканкама Алена Клімовіч.

"Для жыхароў Гродзеншчыны гэта знакавае месца, звязанае з гісторыяй іх жыцця. У музей, які тут (у Старым замку - Sputnik) ёсць з 1920 года, усе хадзілі ў дзяцінстве", - успомніла чыноўніца ад культуры.

Алена Клімовіч распавяла, што "рэканструкцыя аб'екта" пройдзе ў тры чаргі. У першую чаргу гэта ўязная замкавая брама і сярэдняя вежа, затым работы ў палацы караля Стэфана Баторыя, трэці этап закране астатнюю тэрыторыю замка.

Каменицы не было в замке, считают историки, критикующие ход реконструкции
© Sputnik Станислав Андросик
Камяніцы не было ў замку, лічаць гісторыкі, якія крытыкуюць ход рэканструкцыі

Начальнік упраўлення канстатавала, што першая чарга праведзена і "вынік ужо бачны". Цяпер ідуць перадпраектная падрыхтоўка па другой чарзе, якія ўключаюць у сябе цэлы комплекс навуковых прац.

Чаму так нельга было паступіць да ўзвядзення камяніцы? Бо яе не было ў замку і вынікі археалагічных раскопак гэта даказваюць. Мерныя хаты замест драўляных сцен абзавяліся новенькімі з сілікатнай цэглы, а ўязная брама - лішнім паверхам. Здавалася, што навукоўцы не маўчалі ў шапку і тады, але "вынік ужо бачны".

Праўда, Алена Клімовіч сцвярджае, што цяпер работы будуць ісці з улікам новых дадзеных гістарычнай навукі. Зараз залы вызваляюць ад экспазіцыі, каб правесці архітэктурныя зандажы.

Результат реконструкции виден издалека
© Sputnik Станислав Андросик
Вынік рэканструкцыі "бачны здалёку"

Калі казаць простай мовай, спецыяльна навучаныя людзі здымаюць пласт за пластом тынкоўку ў пэўных месцах на сцяне, каб бачыць, дзе былі аконныя ці дзвярныя праёмы, і як яна перабудоўвалася.

Трэба аддаць належнае чыноўніцы ад культуры: яна не хавае таго факта, што праектная прапанова архітэктара Уладзіміра Бачкова пра тое, дзе быў і як выглядаў ўваход у палац, не вытрымлівае крытыкі. Балазе вырашана правесці і археалагічныя даследаванні, якія пакажуць дакладнае месца.

Алена Клімовіч кажа, што цікавасць грамадскасці да ходу рэканструкцыі Старога замка ў Гродне высокая. І нядзіўна, бо гэта адзіная цалкам захаваная рэзідэнцыя караля, дзе да таго ж праводзіліся Соймы Рэчы Паспалітай.

Чем обернется реставрация замка Батория, в Беларуси волнует многих
© Sputnik Станислав Андросик
Чым абернецца рэстаўрацыя замка Баторыя, у Беларусі хвалюе многіх

"Круглыя сталы даюць магчымасць пачуць адзін аднаго, пачуць абгрунтаваныя меркаванні і ўлічыць іх", - адзначыла начальнік упраўлення культуры.

Праўда, незразумела хто каго павінен быў пачуць і з кім дыскутаваць на круглым стале. Адказваючы на пытанне карэспандэнта Sputnik, чаму на кругам стале няма дакладаў спецыялістаў, якія непасрэдна займаюцца рэканструкцыяй замка, Алена Клімовіч сказала, "яны будуць выступаць на круглым стале па актуальных пытаннях, якія заяўлены на круглым стале".

Толькі вось сам аўтар архітэктурнага праекта Уладзімір Бачкоў нагадваў дэпутата сумнавядомага "маўклівага Сойму", які падвёў рысу пад існаваннем Рэчы Паспалітай, і старанна маўчаў. Архітэктар не абараняў свой праект, гэта прыйшлося рабіць іншым людзям.

Сярэднявечча пакутуе ў Гродне

Сапраўдным анекдотам стала спроба ўпрыгожыць вежу над ўязнымі варотамі сграфіта. Гэта такая складаная рэч, якая ўяўляе сабой нешта сярэдняе паміж роспісам і рэльефам.

Спецыялісты, якія працуюць над замкам Стэфана Баторыя, мабыць натхняліся дэкорам замка ў польскім Красічыне. Мясцовы замак упрыгожаны характэрнымі для эпохі Адраджэння сграфіта.

Башню над въездными воротами украсили сграффито
© Sputnik Станислав Андросик
Вежу над брамай упрыгожылі сграфіта

Здавалася б, па храналогіі падыходзіць і працаваць па аналогіі дапушчальна. На справе аказалася, што скапіяваць чужыя сграфіта не так і проста. У тытулатуры караля Польскага і Вялікага князя літоўскага Стэфана Баторыя была дапушчана памылка. Вось тут можна пачытаць пра гэта больш падрабязна.

Варта аддаць належнае намаганням мясцовых уладаў, якія сочаць за крытыкай работ. Алена Клімовіч адзначыла, што ўсе памылкі выпраўляюцца, таму што працы яшчэ працягваюцца.

Открытую балюстраду на галерее между дворцом и воротами тоже называют фантазией Бачкова
© Sputnik Станислав Андросик
Адкрытую балюстраду на галерэі паміж палацам і брамай таксама называюць "фантазіяй Бачкова"

Цяпер, калі палацу Стэфана Баторыя трэба будзе перажыць другую чаргу рэканструкцыі, правядуць чарговыя раскопкі.

Пра тое, як на працягу двух гадоў беларускія археолагі вывучалі будучую будпляцоўку, распавяла загадчыца аддзела археалогіі Гродзенскага музея Наталля Кізюкевіч.

Гісторыкам, улічваючы аб'ём работ, давялося працаваць па выхадных і святах для таго, каб паспець даследаваць патрэбныя ўчасткі. Падчас раскопак на месцы, дзе потым пабудавалі камяніцу, археолагі знайшлі каменны брук XV - пачатку XVI стагоддзя.

Наталля Кізюкевіч канстатавала, што "гэта пацвярджае той факт, што камяніцы ў цяперашніх памерах там не было".

Атрымліваецца, што ва ўгоду ўзвядзеннюя будынка, дакладнасць якога выклікае пытанні, археолагі разабралі брук, а па камянях з 500-гадовай гісторыяй маглі б шпацыраваць турысты.

Зараз разабраная маставая ў выглядзе груды камянёў проста ляжыць у Гродзенскім музеі і лёс яе незайздросны - служыць у якасці матэрыялу для рамонту іншых брукаванак.

Апошні довад каралёў

Круглы стол у сваім завяршэнні нагадваў невялікую вайну. Даклад навуковага супрацоўніка Інстытута гісторыі НАН Беларусі Мікалая Волкава з крытыкай праекту архітэктара Бачкова выклікаў бурную дыскусію.

Гісторык у чарговы раз звярнуў увагу на сур'ёзныя недахопы ў праекце рэканструкцыі, так як пры яго распрацоўцы не ў поўным аб'ёме улічаныя крыніцы і інвентары замка Баторыя.

Пры чым ён асобна адзначыў, што спроба стварыць у камяніцы экспазіцыю, прысвечаную каралеўскім чыноўнікам ці шляхце "супярэчыць логіцы саслоўнага грамадства, у якім кароль вышэйшы за астатніх".

Стэфан Баторый жыў у сваім палацы разам са сваім дваром і аховай, а "ўраднікі" жылі ў сваіх маёнтках у горадзе. Гэта пацвярджаюць ўспаміны Льва Сапегі, звязаныя са смерцю караля і вялікага князя, дзе ён наўпрост піша, што атрымаўшы навіну пра гібель кіраўніка канцлер і іншая ведаць стала з'язджацца ў палац.

Мікалай Волкаў лічыць, што неабходна правесці археалагічныя раскопкі на месцы меркаванага ўваходу ў палац і зандаж, каб не дапусціць памылку і не ўзвесці масіўны атык. Даследчык таксама раскрытыкаваў праект размяшчэння пакояў у палацы аўтарства архітэктара Бачкова.

Памылкі ў праекце Уладзіміра Бачкова
© Photo : Мікалай Волкаў
Памылкі ў праекце Уладзіміра Бачкова

У абарону праектнага рашэння выступіў архітэктар "Гроднажылпраекту" Алег Шымбарэцкі, які звярнуўся да кананічнасці малюнка замка Баторыя на гравюры Томаша Макавецкага.

Па словах архітэктара, дадзеныя археалогіі кажуць пра тое, што замак па замове Стэфана Баторыя быў не проста перабудаваны з замка Вітаўта, а фактычна пабудаваны нанова.

"Я не ўяўляю, што дойлід (Санці Гучы не ўзгадваўся ні разу - Sputnik) пакінуў элементы готыкі ў рэнесансным будынку", - упэўнены Алег Шымбарэцкі.

Архітэктар лічыць, што тэорыя Мікалая Волкава аб тым, як размяшчаліся каралеўскія пакоі і як выглядаў палац, пазбаўленыя архітэктурнай логікі. Ён настойвае на тым, што замак Баторыя меў адзінае архітэктурнае рашэнне і не уключаў у сябе больш раннія элементы, як гэта намалявана на малюнку Паўла Татарнікава.

Рэканструкцыя Гродненскага замка Паўла Татарнікава па матэрыялах Мікалая Волкава
© Photo : Мікалай Волкаў
Рэканструкцыя Гродненскага замка Паўла Татарнікава па матэрыялах Мікалая Волкава

Мікалай Волкаў звярнуў увагу на такі факт, што калі рэканструкцыя замка будзе праведзена без глыбокіх гістарычных даследаванняў, то гэта прывядзе да таго, што "пасля будуць знойдзеныя невядомыя цяпер крыніцы і па іх правядуць 3D рэканструкцыю. Атрымаецца, што вынік такой рэканструкцыі не супадзе з тым , што плануецца пабудаваць".

Гісторык лічыць, што гэта цалкам падарве давер да праведзенай работы і заклікаў апублікаваць праект другой чаргі рэканструкцыі палаца Баторыя, каб грамадскасць магла з ім азнаёміцца.

Сёння дзяржава выдзяляе каласальныя сродкі на рэстаўрацыю і рэканструкцыю Старога замка ў Гродне. Цяпер ні для каго не сакрэт, што ўжо першая чарга прайшла з памылкамі. Рэканструкцыя адзінай ацалелай каралеўскай рэзідэнцыі рызыкуе ператварыцца ў поўнамаштабную гістарычную фальсіфікацыю. Гэта будзе сапраўднай трагедыяй для Беларусі, таму што абяцае архітэктурнаму помніку такія змены, якіх ён не зведаў за ўсе войны, якія пракаціліся па нашай краіне за шмат стагоддзяў.

102
Тэги:
Стары замак, Гродна
Тэмы:
Рэканструкцыя Старога замка ў Гродне: аднаўленне ці знішчэнне? (14)

Беларускі лён: сакрэты вытворчасці элітнай тканіны

516
(абноўлена 09:47 23.11.2020)
  • Беларускі лён
  • Беларускі лён
  • Беларускі лён
  • Беларускі лён
  • Беларускі лён
  • Беларускі лён
  • Беларускі лён
  • Беларускі лён
  • Беларускі лён
  • Беларускі лён
  • Беларускі лён
Людзі спрадвеку з павагай ставіліся да льну: у льняныя тканіны заварочвалі муміі егіпецкіх фараонаў і апраналі цнатлівых дзяўчат на вяселлі.

Лён на Беларусі вырошчваюць са старадаўніх часоў. Продкі заўсёды ставіліся з павагай да гэтай культуры, бо яна літаральна магла апрануць цэлую сям’ю і нават вёску.  Чыстае і светлае льняное адзенне было сімвалам нявіннасці і маральнай чысціні, таму маладыя дзяўчаты на вяселле апраналі сукенкі, зробленыя з ільнянога матэрыялу. А ў Старажытным Егіпце, дзе людзі даведаліся пра лён 7-9 тысяч гадоў таму, тканіны з лёну лічыліся элітнымі, таму ў іх заварочвалі муміі егіпецкіх фараонаў.

Прыгажосць і зручнасць ільняной тканіны цэніцца ва ўсім свеце, а на Беларусі і дагэтуль захоўваюць традыцыі льнянога ткацтва. Кросны, варштат, мялкі, церніцы, трапкач і іншыя старадаўнія прылады для вырабу льняной тканіны — у фотастужцы Sputnik.

Гэта, безумоўна, не нанатэхналогіі, але паглядзець таксама ёсць на што.

Глядзіце таксама:

516
  • Беларускі лён
    © Sputnik Альфрэд Мікус

    На Беларусі лён вырошчваюць са старадаўніх часоў. Нашы продкі казалі, што "лён усіх апранае", і прысвячалі гэтай сельскагаспадарчай культуры свае песні, вершы і казкі.

  • Беларускі лён
    © Sputnik Альфрэд Мікус

    Лён быў сімвалам нявіннасці і маральнай чысціні, таму нявеста на вяселле апранала сукенку з ільну. На беларускім гербе кветачкі льну сімвалізуюць працавітасць, дабрабыт і парадак.

  • Беларускі лён
    © Sputnik Альфрэд Мікус

    Традыцыйнай прыладай ткацтва на Беларусі быў гарызантальны ткацкі станок — кросны. Беларускія навукоўцы вылучаюць некалькі тыпаў ткацкіх станкоў, якія існавалі ў XIX — пачатку XX стагоддзя і адрозніваліся па канструкцыі. У больш прымітыўных (на "сохах" і на "станінах") асобныя дэталі ўкапваліся ў зямлю ці мацаваліся да столі. Больш дасканалыя называліся "рамавы ткацкі станок" ці "варштат".

  • Беларускі лён
    © Sputnik Альфрэд Мікус

    На першым этапе льноапрацоўкі ад сцяблоў саспеўшага, а потым вымачанага і высушанага льну аддзяляюць галоўкі. Рабілася гэта пры дапамозе драўляных "пранікаў", якімі іх аббівалі. На поўначы Беларусі галоўкі абрывалі спецыяльнымі нажамі-"драчкамі".

  • Беларускі лён
    © Sputnik Альфрэд Мікус

    Пасля абрывання галовак сцябло льну разміналі на "мялках" або "церніцах", каб вызваліць з яго валакно. На Беларусі вядомыя нахільныя і гарызантальныя мялкі. Іх рухомыя часткі — білы — мелі адно ці два рэбры.

  • Беларускі лён
    © Sputnik Альфрэд Мікус

    Пасля апрацоўкі на мялках рэшткі кастры на валакне выдалялі пры дапамозе "трапала".

  • Беларускі лён
    © Sputnik Альфрэд Мікус

    Прыладамі для часання льну служылі драўляныя і металічныя "грэбні". Пры іх дапамозе валакно расшчаплялася на больш тонкія валаконцы і канчаткова ачышчалася ад кастры. Пасля часання льну атрымлівалася валакно рознай якасці. Адыходы ад часання ўтваралі "кудзелю".

  • Беларускі лён
    © Sputnik Альфрэд Мікус

    Валакно, якое заставалася пасля часання, — "кужаль" — спляталася ў косы і ў такім выглядзе захоўвалася да прадзення.

  • Беларускі лён
    © Sputnik Альфрэд Мікус

    Наступны этап апрацоўкі льну — прадзенне — звязаны з вырабам нітак з валакна. Звычайна ім займаліся жанчыны ў перыяд з лістапада па сакавік. Асноўнымі прыладамі прадзення былі прасніца, верацяно і самапралка.

  • Беларускі лён
    © Sputnik Альфрэд Мікус

    Працэс прадзення пачынаўся з замацавання кудзелі на прасніцы. На стойцы мацавалася кудзеля, а на донца садзілася жанчына. Стойка прасніцы, якая не мела донца, устаўлялася ў спецыяльную адтуліну ў лаве.

  • Беларускі лён
    © Sputnik Альфрэд Мікус

    Самая старадаўняя прылада для прадзення — верацяно. Яго выраблялі з драўніны ясеня, грушы ці бярозы. Пры прадзенні жанчына пальцамі правай рукі выцягвала валакно з кудзелі, адначасова трыма пальцамі левай рукі паварочвала верацяно.

Тэги:
лён, Беларусь, Народныя традыцыі, спадчына
Вёска Навасёлкі

Кухня нашых продкаў: гатуем прысмакі для бабулі з дзядулем

29
(абноўлена 09:14 23.11.2020)
Этнограф Ларыса Мятлеўская распавядае пра цудоўнае свята ўшанавання бабуль і дзядуль і вучыць гатаваць для іх святочны стол.

У народным календары апошнім святам гаспадарчага года лічыцца Міхайлаў дзень, які адзначаюць 21 лістапада. Канец восені для вясковага чалавека вызначаўся тым, што асноўныя палявыя работы былі ўжо завершаны і можна было крыху разняволіцца, схадзіць у госці, наведаць сваякоў, зладзіць дзецям вяселле, зрэшты сказаць "дзякуй" старэнькім бацькам. Менавіта іх было прынята ўшаноўваць у Міхайлаў дзень.

У народным усведамленні адзінокая, пакінутая без увагі блізкіх старасць успрымалася як трагедыя. Непавага, выказаная старым бездапаможным бацькам успрымалася, як вялікі грэх і загана. Таму павага і любоў да старэйшых у дзецях выхоўвалася з малку на прыкладзе бацькоў.

Навучанне паводзінам і узаемаадносінам паміж членамі сям’і адбывалася непасрэдна ў паўсядзённым жыцці. У добрай сям’і, дзе быў лад паміж бацькамі, панавалі мір, спакой і згода і паміж дзецьмі. Нездарма ж казалі: "Калі матка ведзьма, дык і дачка зелле знае".

Да старых людзей, уласных бацькоў, дзядуль і бабуль на Беларусі заўсёды ставіліся з павагай і пашанай, прыслухоўваючыся да іх парад, заснаваных на вялікім жыццёвым вопыце.

У народнай памяці засталося паданне, якое з цягам часу ператварылася ў казку пра тое, як у даўнія часы было прынята забіваць старых бацькоў. Маўляў, яны станавіліся лішнім ротам у сям’і. Жорсткі звычай перапыніў сын, які схаваў свайго бацьку насуперак волі суседзяў. У галодны год бацька падказаў сыну, што калісці накрыў страху хаты не абмалочанымі снапамі жыта, і гэта выратавала яго сям’ю ад галоднай смерці. Даведаўшыся пра сынову міласэрнасць і бацькоўскую мудрасць і іншыя людзі перасталі пазбаўляцца старэнькіх бацькоў. Як кажуць: "Людзей слухай, а свой розум май".

Узаемныя абавязкі блізкіх членаў сям’і такія як павага, паслухмянасць, дапамога і клопат аб кожным былі галоўнымі ў маральным кодэксе беларусаў. Асабліва кранальнымі былі зносіны паміж самымі старэйшымі і дзецьмі. Вядома ж, знаходзячыся ўвесь час у хаце, дзядуля з бабуляй часцей песцілі малых, чым бацькі, якія былі больш занятыя штодзённымі клопатамі.

У цяперашні час, калі сем’і часта жывуць асобна, да старэнькіх бацькоў прыязджаюць у госці. Нажаль у ХХ стагоддзі звычай наведваць бацькоў у Міхайлаў дзень з пачастункамі і падарункамі амаль забыўся. І толькі ў 90-я гады мінулага стагоддзя цудоўная традыцыя пачала адраджацца.

Святочны абед за агульным сталом і цёплая гутарка - цудоўны падарунак нашым любімым дзядулям і бабулям.

Булён грыбны з грэнкамі

Інгрыдыенты:

  • 30 г сушаных грыбоў
  • 1 морквіна
  • 2 цыбуліны
  • 300 г белага хлеба
  • 1 яйка
  • 1 ст лыжка сметанковага масла
  • 1 ст лыжка смятаны
  • Перац
  • Соль
  • Лаўровы ліст
  • Зеляніна пятрушкі

Як гатаваць:

Загадзя замочаныя грыбы адварыць, булён працадзіць. У грыбны адвар пакласці моркву і цыбуліну, перац, соль, лаўровы ліст, варыць да мяккасці агародніны, зноў працадзіць, закіпяціць.

Сушеные грибы
© Sputnik Людмила Янковская
Грыбы - асаблівы інгрыдыент

З белага хлеба зрэзаць скарынку, нарэзаць кубікамі. Вараныя грбы пасячы або прапусціць праз мясарубку, змяшаць з абсмажанай на масле цыбуляй, смятанай, сырым жаўтком, пасаліць і перамяшаць. Атрыманай масай намазаць грэнкі, зверху пакрыць узбітым бялком, выкласці на бляху і запячы ў духоўцы да ўтварэння румянай скарынкі.

Булён пасыпаць зеленню пятрушкі, асобна падаць грэнкі.

Качка з бульбай і чарнаслівам

Інгрыдыенты:

  • 1 невялікая качка
  • 800 г бульбы
  • 150 г чарнасліва
  • 4 ст лыжкі малака
  • 2 ст лыжкі вяршковага масла
  • Перац
  • Соль

Як гатаваць:

Падрыхтаваную тушку качкі нацерці з сярэдзіны сумессю солі з перцам і нафаршыраваць бульбяной начынкай.

Готовим фаршированную черносливом утку
© Sputnik / Людмила Янковская
Каб прыгатаваць фаршыраваную качку, спатрэбіцца няшмат інгрыдыентаў

Каб яе прыгатаваць, сырую бульбу трэба нацерці як для дранікаў на дробнай тарцы, дадаць кіпячонае малако, масла, папярэдне адвараны ў невялікай колькасці вады і дробна нарэзаны чарнасліў без костачак і перамяшаць.

Зашыць адтуліну ніткамі. Пакласці качку на нацёртую маслам бляху і запякаць у духоўцы пры 180 градусах каля 2-х гадзін, час ад часу паліваючы вытапіўшымся з яе сокам і тлушчам. З гатовай качкі выдаліць ніткі і падаць да стала гарачай.

Крохкае цукровае печыва да гарбаты

Інгрыдыенты:

  • 300 г масла
  • 200 г дробнага цукру
  • 400 г мукі
  • 2 яйкі
  • 2 ст лыжкі буйнога цукру

Як гатаваць:

200 г дробнага цукру і 300г свежага масла расцерці да белага колеру, каб маса стала падобная да смятаны, усыпаць муку, убіць яйкі, добра вымешаць на стальніцы, раскачаць і выціскаць бляшанай формачкай фігуркі, абсыпаць буйным цукрам і паставіць у цёплую печ або духоўку.

Сахар-песок и рафинад
© CC0 / Pexels
Цукровая пудра для гэтай стравы не падыйдзе, патрэбен толькі цукар

Выпякаць да ўтварэння залацістага колеру.

Збіцень

Інгрыдыенты:

  • 150 г мёду
  • 1,5–2 л вады
  • 4 ст лыжкі цукру
  • 2 бутоны гваздзікі
  • 1 ч лыжка карыцы
  • 5-6 гарошын чорнага перцу
  • 0,25ч лыжкі парашку імбіру
  • 2 ч лыжкі мяты
  • 2-3 ч лыжкі зверабою

Як гатаваць:

Мёд развесці шклянкай вады, гэтак жа развесці цукар і пракіпяціць яго. Зліць абедзве часткі, праварыць на малым агні, каб выпарылася больш вадкасці.

Банки с медом, архивное фото
© CC0 / Pixabay / Hans
Для гэтай стравы падыйдзе любы мёд

У ваду, якая засталася, пакласці прыправы, варыць іх 15-20 хвілін, зняць з агню і даць настаяцца на працягу 10 хвлін, працадзіць, уліць мядова-цукровую сумесь.

Падаваць збіцень гарачым.

29
Тэги:
Ларыса Мятлеўская
Медык у бальніцы

Мінздароўя зрабіла справаздачу, ці хапае лекаў для цяжкіх пацыентаў з COVID-19

1
(абноўлена 10:07 25.11.2020)
Падчас лячэння каронавіруса ў шэрагу пацыентаў можа развівацца так званы сіндром вызвалення цытакінаў, пры якім не выключаны смяротны зыход.

МІНСК, 25 ліс - Sputnik. Беларусь закупіла прэпарат для пацыентаў з цяжкім цячэннем COVID-19 на суму больш за 1,3 мільёна долараў, паведаміла прэс-служба Міністэрства аховы здароўя.

Гаворка ідзе пра лекавы сродак "Акцемра". Міжнароднае непатэнтаванае найменне - Тоцылізумаб.

Лекавы сродак паказаны пацыентам з цяжкім цячэннем COVID-19, у якіх у адказ на ўкараненне віруса развіваецца так званы сіндром вызвалення цытакінаў.

Сіндром уяўляе сабой залішнюю запаленчую рэакцыю арганізма ў адказ на ўкараненне віруса, якая накіравана на барацьбу з ім, але адначасова можа прыводзіць да пашкоджання тканін (у прыватнасці, лёгачнай) і органаў, а таксама да цяжкага цячэння захворвання. Не выключаны і смяротны зыход.

"У пацыентаў з COVID-19 адной з прыкмет сіндрому вызвалення цытакінаў можа быць павышаны ўзровень інтэрлейкінаў 6 (IL-6). У такім выпадку прымяненне супрацьвірусных сродкаў не дапамагае і прызначаюцца адмысловыя лекі, якія душаць сінтэз гэтых медыятараў запалення. Да іх і адносіцца і Тоцылізумаб", - растлумачылі ў міністэрстве аховы здароўя.

У Беларусь гэты лекавы сродак уключаны ў клінічны пратакол. Як паведамляе ведамства, 23 лістапада ў краіну паступіла новая партыя прэпарата, якая ўжо размеркавана па бальніцах.

"Канцэнтрат для падрыхтоўкі раствора для інфузій 400мг/20мл 23 лістапада паступіў у колькасці 2008 упаковак, на суму больш за $1,3 млн", - гаворыцца ў паведамленні міністэрства.

Грошы на куплю прэпарата былі выдзелены з рэспубліканскага бюджэту. Да канца года чакаецца пастаўка яшчэ 5,3 тысячы упаковак на суму каля 3,71 мільёна долараў.

Таксама, па інфармацыі Міністэрства аховы здароўя, да канца лістапада чакаюцца пастаўкі лекавага сродку з групы нізкамалекулярных гепарынаў - Фраксіпарын. Завяршаецца працэдура кантролю якасці яшчэ аднаго лекавага сродку з групы нізкамалекулярных гепарынаў - Эноксапарын с.к. Пасля праходжання кантролю якасці лекавы сродак будзе запакаваны спецыялістамі РУП "Белмедпрэпараты". Пастаўка ў бальніцы чакаецца ў снежні.

1
Тэги:
Лекі, каронавірус, Міністэрства аховы здароўя Рэспублікі Беларусь, Беларусь
Тэмы:
Каронавірус COVID-19