Зубр - экспанат музея Старога замка ў Гродне

Самы вядомы гарадзенскі зубр пакінуў сцены Старога замка

38
(абноўлена 11:13 22.11.2019)
Чучала зубра важыць больш за пяцьсот кілаграм - цела караля Белавежскай пушчы зроблена з гліны, каб перанесці яго, спатрэбілася восем чалавек.

ГРОДНА, 22 ліс - Sputnik, Іна Грышук. Самы вядомы і самы цяжкі экспанат музея Старога замка ў Гродне пакінуў месца сваёй экспазіцыі.

Чучала зубра вагой больш за пяцьсот кілаграм перанеслі ў будынак Новага замка ў чацвер, 21 лістапада.

Аб пераездзе пушчанскага зубра са Старога замка на новае месца паведамілі на старонцы ў Instagram Гродзенскага гісторыка-археалагічнага музея.

Посмотреть эту публикацию в Instagram

Публикация от Историко-археологический музей (@museum_grodno)

"Наш знакаміты зубр пераехаў на новае месца жыхарства - у будынак Новага замка, дзе некаторы час ён будзе знаходзіцца ў фондах да аднаўлення працы экспазіцыі прыроды", - гаворыцца ў паведамленні.

Велізарны зубр шмат гадоў размяшчаўся ў адным з залаў на першым паверсе Старога замка. Ён быў адным з самых цікавых, самых вялікіх і самых запамінальных экспанатаў.

Характэрна, што пудзіла караля беларускіх лясоў зроблена яшчэ па старой тэхналогіі, калі для надання формы цела выкарыстоўваліся не сучасныя лёгкія матэрыялы, а гліна. Менавіта таму экспанат з'яўляецца не толькі самым вялікім і аб'ёмным, але і самым цяжкім. Каб перанесці яго з аднаго будынка ў іншае, прыйшлося задзейнічаць восем чалавек.

Чытайце таксама:

38
Тэги:
Новы замак, Стары замак, Гродна

Вёска з 500-гадовай гісторыяй: палескае жыццё ў Пагосце

49
(абноўлена 14:41 01.07.2020)
  • Вёска Пагост Жыткавіцкага раёна Гомельскай вобласці
  • Вёска Пагост Жыткавіцкага раёна Гомельскай вобласці
  • Вёска Пагост Жыткавіцкага раёна Гомельскай вобласці
  • Крыжаўзвіжанская царква ў вёсцы Пагост
  • Занядбаны дом і стары калодзеж у вёсцы Пагост
  • Унутранае ўбранне дома ў палескай вёсцы Пагост
  • Жыхары вёскі Пагост Жыткавіцкага раёна
  • Веснавы абрад Юр’еўскі карагод ў вёсцы Пагост Жыткавіцкага раёну
  • Вёска Пагост Жыткавіцкага раёна Гомельскай вобласці
  • Жыхары вёскі Пагост Жыткавіцкага раёна
  • Вёска Пагост Жыткавіцкага раёна Гомельскай вобласці
  • Жыхары вёскі Пагост Жыткавіцкага раёна
  • Клуб і помнік загінулым у час Вялікай Айчыннай вайны ў вёсцы Пагост
  • Жыхары вёскі Пагост Жыткавіцкага раёна
  • Каля вёскі Пагост рака Сцьвіга ўпадае ў Прыпяць
  • Пойменныя лугі ўрочышча Пагост, заказнік Сярэдняя Прыпяць
  • Занядбаны дом у вёсцы Пагост
  • Занядбаны дом у вёсцы Пагост
  • Вёска Пагост Жыткавіцкага раёна Гомельскай вобласці
  • Певень у двары вясковага дома ў Пагосце
  • Жыхары вёскі Пагост Жыткавіцкага раёна
  • Бусел на даху вясковага дома ў Пагосце
  • Борці з мёдам
  • Жыхары вёскі Пагост Жыткавіцкага раёна
  • Вёска Пагост Жыткавіцкага раёна Гомельскай вобласці
Чым жыве і як выглядае сёння адна з самых вядомых беларускіх вёсак, глядзіце ў фотастужцы Sputnik.

Палеская вёска Пагост адзначае ў гэтым годзе 500-гадоў з дня першага згадвання пра яе ў гістарычных дакументах. Гэта сяло ў Мазырскім павеце Вялікага княства Літоўскага ў 1520 годзе яго ўладальнік князь Канстанцін Астрожскі падарыў Тураўскаму Успенскага сабору. У мясцовай Крыжаўзвіжанскай царкве захоўваецца старажытная і самая ўшанаваная некалі на Тураўшчыне рэліквія - каменны крыж, пакланіцца якому прыплывалі жыхары ўсёй акругі.

У Пагосце цяпер няма ніводнай каровы, а жыхароў зусім мала. Паводле перапісу, у 1959 годзе насельніцтва тут складала 1222 чалавекі, у 2004 годзе - 367 жыхароў, а ў канцы 2019 года - 194 жыхара, з якіх 66 пенсіянераў і 11 дзяцей.

Нягледзячы на тое, што колькасць жыхароў катастрафічна памяншаецца, слава гэтага сяла грыміць па ўсім свеце: спачатку CNN абвясціла Пагост трэцім у свеце месцам, дзе цікава святкуюць Каляды і Новы Год, а ў канцы 2019 года вясновы абрад "Карагод", які тут захаваўся ў жывой традыцыі, быў уключаны ў Спіс нематэрыяльнай культурнай спадчыны ЮНЕСКА. У гэтым вялікая заслуга фальклорна-этнаграфічнага калектыву "Міжрэчча", створанага 40 гадоў назад Кацярынай Панчэняй.

Цуды ў Пагосце працягваюцца не толькі таму, што на гэтую зямлю вярнуліся быкі, падобныя да тура, а і таму, што на родную зямлю праз шмат гадоў адсутнасці вяртаюцца тыя, хто тут нарадзіўся. І хоць зімой многія дамы стаяць пустыя, летам на Малую Радзіму вяртаюцца дзеці, унукі і праўнукі спачылых гаспадароў, засяваюць гэтую родную зямлю, атрымліваюць асалоду ад прыгажосці прыроды, спеваў птушак, высаджваюць кветкі, каб роднае сяло квітнела і звінела дзіцячымі галасамі.

49
  • Вёска Пагост Жыткавіцкага раёна Гомельскай вобласці
    © Sputnik Альфред Микус

    У гэтым годзе Вёска Пагост Жыткавіцкага раёна Гомельскай вобласці адзначае 500-годдзе з часу першай згадкі ў пісьмовых крыніцах.

  • Вёска Пагост Жыткавіцкага раёна Гомельскай вобласці
    © Sputnik Альфред Микус

    Гэта сяло ў Мазырскім павеце Вялікага княства Літоўскага ў 1520 годзе яго ўладальнік князь Канстанцін Астрожскі падарыў Тураўскаму Успенскаму сабору.

  • Вёска Пагост Жыткавіцкага раёна Гомельскай вобласці
    © Sputnik Альфред Микус

    Першапачатковае значэнне слова "пагост" - месца збору даніны князем і яго дружынай. Гэта быў цэнтр сельскай акругі, дзе праходзілі сусветныя сходы, а пазней утварылася паселішча з царквой.

  • Крыжаўзвіжанская царква ў вёсцы Пагост
    © Sputnik Альфред Микус

    У мясцовай Крыжаўзвіжанскай царкве захоўваецца старажытная і самая ўшанаваная некалі на Тураўшчыне рэліквія - каменны крыж, пакланіцца якому прыплывалі жыхары ўсёй акругі.

  • Занядбаны дом і стары калодзеж у вёсцы Пагост
    © Sputnik Альфред Микус

    У Пагосце цяпер няма ніводнай каровы, а жыхароў зусім мала. Паводле перапісу, у 1959 годзе насельніцтва тут складала 1222 чалавекі, у 2004 годзе - 367 жыхароў, а ў канцы 2019 году - 194 жыхара, з якіх 66 пенсіянераў і 11 дзяцей.

  • Унутранае ўбранне дома ў палескай вёсцы Пагост
    © Sputnik Альфред Микус

    Нягледзячы на тое, што колькасць жыхароў катастрафічна памяншаецца, слава гэтага сяла грыміць па ўсім свеце: спачатку CNN абвясціла Пагост трэцім у свеце месцам, дзе цікава святкуюць Каляды і Новы Год, а ў канцы 2019 года вясновы абрад "Карагод", які тут захаваўся ў жывой традыцыі, быў уключаны ў Спіс нематэрыяльнай культурнай спадчыны ЮНЕСКА.

  • Жыхары вёскі Пагост Жыткавіцкага раёна
    © Sputnik Альфред Микус

    У гэтым вялікая заслуга фальклорна-этнаграфічнага калектыву "Міжрэчча", створанага 40 гадоў назад Кацярынай Панчэняй. Кацярына Аляксееўна тчэ амаль круглы год, каб пацешыць родных і гасцей Пагоста рукотворным вырабамі, надарыць на памяць.

  • Веснавы абрад Юр’еўскі карагод ў вёсцы Пагост Жыткавіцкага раёну
    © Sputnik Альфрэд Мiкус

    У Пагосце можна ўбачыць не толькі унікальны "Юр'еўскі карагод", але і святкаванне Калядак і Шчадрэц.

  • Вёска Пагост Жыткавіцкага раёна Гомельскай вобласці
    © Sputnik Альфред Микус

    Не толькі з Беларусі, але і з многіх краін замежжа сюды прыязджаюць паглядзець, як клічуць вясну на Палессі або праводзяць абрад Жаніцьбы Коміна восенню.

  • Жыхары вёскі Пагост Жыткавіцкага раёна
    © Sputnik Альфред Микус

    Іван Цімафеевіч Зохна заўсёды захапляецца творчасцю калектыву "Міжрэчча".

  • Вёска Пагост Жыткавіцкага раёна Гомельскай вобласці
    © Sputnik Альфред Микус

    Калісьці кожная жанчына ткала, вышывала, а цяпер ткацкі станок ёсць толькі ў Кацярыны Панчэні, вышывальшчыц засталося зусім мала. Але ў мясцовым клубе уладкавалі этнаграфічны куток, у якім сабралі вырабы мясцовых майстроў і майстрых, каб захаваць памяць аб мінуўшчыне.

  • Жыхары вёскі Пагост Жыткавіцкага раёна
    © Sputnik Альфред Микус

    Ніна Фёдараўна Саскевіч заўсёды сустракае "Юраўскі карагод" ў цэнтры вёскі насупраць мясцовага клуба.

  • Клуб і помнік загінулым у час Вялікай Айчыннай вайны ў вёсцы Пагост
    © Sputnik Альфред Микус

    Клуб і помнік загінулым у час Вялікай Айчыннай вайны ў вёсцы Пагост. У час Вялікай Айчыннай вайны ў жніўні 1941 года нямецкія карнікі спалілі ў Пагосце 163 двары, забілі 69 жыхароў. Землякі і беларусы Масквы ўзвялі ў памяць аб гэтай трагедыі помнік з імёнамі ўсіх загінуўшых жыхароў. Яны стварылі свой сайт у Інтэрнэце, які з гонарам назвалі "Пагост - край цудаў".

  • Жыхары вёскі Пагост Жыткавіцкага раёна
    © Sputnik Альфред Микус

    Жыхар Пагоста Карп Мікалаевіч Занкевіч, былы вязень, быў сагнаны ў Германію.

  • Каля вёскі Пагост рака Сцьвіга ўпадае ў Прыпяць
    © Sputnik Альфред Микус

    Сяло размешчана на мысе ў месцы ўпадзення ракі Сцвіга ў Прыпяць, што дало назву ўрочышча Рогі. Рогі таму, што яно акружана рэкамі, як бы рагамі быка тура, якога шанавалі мясцовыя жыхары.

  • Пойменныя лугі ўрочышча Пагост, заказнік Сярэдняя Прыпяць
    © Sputnik Альфред Микус

    Дарэчы, гэта ўрочышчы цяперашняй вясной засялілі быкамі Хека (быкі, падобныя да тура).

  • Занядбаны дом у вёсцы Пагост
    © Sputnik Альфред Микус

    Цуды ў Пагосце працягваюцца не толькі таму, што на гэтую зямлю вярнуліся быкі, падобныя на тура, а і таму, што на родную зямлю праз шмат гадоў адсутнасці вяртаюцца тыя, хто тут нарадзіўся.

  • Занядбаны дом у вёсцы Пагост
    © Sputnik Альфред Микус

    Гэта дае надзею, што не звядзецца роднае сяло. Зямля ў Пагосце калісьці мела вельмі высокі бал урадлівасці, паколькі штогод разліваліся рэкі. Але і цяпер на ўраджай мясцовыя жыхары не скардзяцца.

  • Вёска Пагост Жыткавіцкага раёна Гомельскай вобласці
    © Sputnik Альфред Микус

    І хоць зімой многія дамы стаяць пустыя, летам на Малую Радзіму вяртаюцца дзеці, унукі і праўнукі спачылых гаспадароў.

  • Певень у двары вясковага дома ў Пагосце
    © Sputnik Альфред Микус

    Засяваюць гэтую родную зямлю, атрымліваюць асалоду ад прыгажосці прыроды, спевам птушак, высаджваюць кветкі, каб роднае сяло квітнела і звінела дзіцячымі галасамі.

  • Жыхары вёскі Пагост Жыткавіцкага раёна
    © Sputnik Альфред Микус

    Унук Кацярыны Аляксееўны Міша Панчэня з яе праўнучкай Златай з Гомеля.

  • Бусел на даху вясковага дома ў Пагосце
    © Sputnik Альфред Микус

    Бусел на даху вясковага дома ў Пагосце.

  • Борці з мёдам
    © Sputnik Альфред Микус

    Борці з мёдам. На Палессі захавалася ўнікальная традыцыя - бортнае пчалярства. Гэта адзінае месца ў Еўропе, дзе яна практычна не перарывалася і перадавалася з пакалення ў пакаленне.

  • Жыхары вёскі Пагост Жыткавіцкага раёна
    © Sputnik Альфред Микус

    Спявачка, ткачыха, найстарэйшая захавальніца мясцовых традыцый Зося Рыгораўна Кузьміч.

  • Вёска Пагост Жыткавіцкага раёна Гомельскай вобласці
    © Sputnik Альфред Микус

    Мясцовыя жыхары сцвярджаюць, што іх Пагост больш старажытны за Тураў. Гэта пацвярджаюць і археолагі: на беразе старога рэчышча Прыпяці захаваліся сляды гарадзішча жалезнага веку (V стагоддзе да нашай эры - V стагоддзе нашай эры), а знаходкі захоўваюцца ў Тураўскім краязнаўчым музеі.

Тэги:
Палессе
Сядзіба Навіцкіх у Савейках

Рэканструкцыю не дазволілі савецкія ўлады: лёс сядзібы Навіцкіх у Савейках

14
(абноўлена 09:47 04.07.2020)
Пандэмія зачыніла межы, але натхніла беларусаў на вандроўкі па краіне. Цяпер ленты і сторыз сацыяльных сетак напаўняюцца фотаздымкамі гістарычных мясцін. Карыстаючыся момантам карэспандэнт Sputnik Марына Валасар наведала сядзібу шляхецкага роду Навіцкіх на Ляхавіччыне.

Сядзібна-паркавы комплекс шляхецкага роду Навіцкіх знаходзіцца ў вёсцы Савейкі, што крыху больш за 18 кіламетраў ад Ляхавічаў. Гэтае ўнікальнае месца перадае атмасферу XIX стагоддзя.

Вёска Савейкі
© Sputnik Марына Валасар
Вёска Савейкі

Калі дакладна быў пабудаваны ансамбль, невядома. Сярод даследчыкаў і гісторыкаў ёсць розныя меркаванні. Некаторыя лічаць, што палац разам з паркам быў закладзены напрыканцы XVIII стагоддзя, іншыя называюць 1850-ы год, калі пані Навіцкая набыла тры тысячы гектараў зямлі ў генерала Кор-Рудольскага, што служыў у Радзівілаў. Разам са шляхцянкай гаспадарылі на гэтай зямлі яе сыны Канстанцін і Феафіл. Мяркуюць, што падчас іх валадарання быў пабудаваны драўляны палац, а ў 1904 годзе – цагляны.

У розныя часы Савейкі належалі Бенігсенам, Чапскім, Незабытоўскім, Рдултоўскім.

Сядзіба Навіцкіх у Савейках
© Sputnik Марына Валасар
Сядзіба Навіцкіх у Савейках

У палацы была вялікая бібліятэка і архіў, дзейнічаў музей мясцовай фаўны, самы вялікі з прыватных музеяў Польшчы ў даваенны час.

Парк, плошча якога складае каля 10 гектараў, быў абсаджаны вялікай колькасцю экзатычных дрэў і кустоў. Многія з іх і да гэтага часу можна сустрэць у ваколіцах сядзібы. Гэта лістоўніца еўрапейская, конскі каштан, арэх шэры, бэз венгерскі, ірга каласістая, каліна канадская, ясень звычайны адналісты.

Незвычайную рамантычную атмасферу парку надавалі некалькі сажалак. У іх цэнтры размяшчаўся маленькі востраў з мураванай альтанкай. Патрапіць на яго можна было па каменным арачным мосціку. Сажалкі і зараз ёсць, хоць, канешне, вельмі пазарасталі.

Акрамя самой сядзібы захаваліся яшчэ некаторыя збудаванні. Гэта афіцына, бровар і гаспадарчыя пабудовы. На фасадзе бровара можна ўбачыць дату пабудовы  "R 1901", а таксама ініцыялы уласніка "T. N.", што азначае - "Тэафіл Навіцкі".

Прыкладна ў двух  кіламетрах ад вёскі знаходзяцца могілкі з радавой капліцай-пахавальняй. Пабудаваная ў ХІХ стагоддзі ў стылі класіцызму сёння капліца знаходзіцца ў паўразбураным стане.

Сядзіба Навіцкіх у Савейках
© Sputnik Марына Валасар
Тут пануе незвычайная рамантычная атмасфера

У 1860 годзе палацава-паркавы комплекс набыў маёр у адстаўцы Гектар Банавентуравіч Навіцкі. У той час да маёнтка адносіліся фальварак Заполле, а таксама вёскі Лапацічы, Гайнінцы, Гайнін, Тальмінавічы, Мядзведзічы, Куршынавічы.

Маёнтак быў сапраўдным прамысловым цэнтрам гэтай мясцовасці. Тут былі адкрытыя мылаварны, свячны, вінакурны, шкіпідарны заводы, а таксама тры карчмы, два вадзяныя млыны, смалакурня і бровар. Апошнімі, хто валодаў Савейкамі з Навіцкіх, былі Тэафіл і Андрэй.

На падмурку Савейкаўскага палаца пазначана дата: "1901 год". Ёсць меркаванне, што гэта час рэканструкцыі будынка.

Сядзіба Навіцкіх у Савецках
© Sputnik Марына Валасар
Савецкія шлады не дазволілі рэканструяваць сядзібу

У 1939 годзе маёнтак разрабавалі, а арандатара, які яго абараняў, забілі. Падчас Вялікай Айчыннай вайны палац быў разбураны, але потым адноўлены па старых чарцяжах.

У 50-я гады ХХ стагоддзя сын Феафіла Навіцкага Ежы, які ў той час быў паслом Польшчы ў Францыі, даслаў ліст у Савет Міністраў БССР, у якім прапаноўваў выдзеліць уласныя грошы на рэстаўрацыю былой сядзібы, але атрымаў адмову ад савецкага кіраўніцтва.

Дарэчы, з савецкіх часоў да нас дайшлі шматлікія скульптуры жывёл, якія можна сустрэць перад сядзібай. Гэта, напрыклад, зубр, алень і маленькія мядзведзі з бочкай мёду. Цікавосткай прысядзібнага парку з’яўляецца помнік Леніну – адзіны на ўвесь раён.

Сядзіба Навіцкіх у Савейках
© Sputnik Марына Валасар
У парку шмат скульптур розных жывёл

Пачынаючы з 1954 года ў сядзібе Навіцкіх быў размешчаны  дом адпачынку работнікаў лясной гаспадаркі ўсесаюзнага значэння, затым у розны час яго прыстасоўвалі пад санаторый для хворых на сухоты і ўчастковую бальніцу з дзіцячым аздараўленчым лагерам у летні час. 3 2004 года ў палацы размяшчалася ўрачэбная амбулаторыя.

У 2013 годзе палац разам з гаспадарчымі пабудовамі быў выкуплены СЗАО "Лада Гарант". Новы ўласнік абяцаў рэканструяваць сядзібу, але і да сённяшняга часу гэта не зроблена. Між іншым, у сакавіку гэтага года пракуратура Ляхавіцкага раёна выставіла патрабаванне аб тым, што палац павінен быць закансервіраваны з-за пагрозы абвалу будынку.

Аднак і такая сітуацыя не знішчае рамантызм гэтых мясцінаў, а, магчыма, нават больш прыцягвае сваёй некранутасцю і аўтэнтычнасцю шматлікіх турыстаў.

Чытайце таксама:

14
Тэги:
Брэсцкая вобласць
Тэмы:
Забытыя і знакамітыя: самыя цікавыя славутасці Беларусі
Збор подпісаў

ЦВК агучыў колькасць подпісаў, здадзеных прэтэндэнтамі ў прэзідэнты

0
(абноўлена 10:36 06.07.2020)
Больш за ўсё подпісаў у камісіі здаў штаб Аляксандра Лукашэнкі - колькасць крыху не дацягнула да двух мільёнаў.

МІНСК, 6 ліп - Sputnik. Цэнтральная выбарчая камісія агучыла колькасць подпісаў, здадзеных на праверкі ў тэрытарыяльныя выбаркамы прэтэндэнтамі ў прэзідэнты.

Колькасць подпісаў, прынятых у падтрымку вылучэння кандыдатаў у прэзідэнты, была агучана на мінулым тыдні. Пасля гэтага адбыліся некаторыя "нестыкоўкі": так, на карысць Ганны Канапацкой і Сяргея Чарэчаня "залічылі" большую колькасць подпісаў, чым яны самі заяўлялі.

У панядзелак Sputnik даведаўся ў Цэнтрвыбаркаме, хто з прэтэндэнтаў колькі здаваў подпісаў на праверку.
Так, у падтрымку Аляксандра Лукашэнкі было здадзена 1958800 подпісаў, пасля праверак "адбракавалі" каля 19 тысяч.

За Віктара Бабарыку здалі 367179 подпісаў, пасля праверак не залічылі 201435. Трэцім па колькасці пададзеных подпісаў быў Валерый Цапкала - аднак са 158682 не залічылі больш за 83 тысячы, з-за чаго экс-кіраўнік ПВТ не можа далей удзельнічаць у гонцы.

У падтрымку Ганны Канапацкой была здадзена 151631 подпіс, не залічана крыху больш за пяць тысяч. Штаб Сяргея Чарэчаня здаў 149750 подпісаў, ледзь больш за 6,6 тысяч не залічаны.

Нарэшце, каманда Андрэя Дзмітрыева здавала 110754 подпісы (не залічана 3913), штаб Святланы Ціханоўскай - 109479 (не залічана ледзь больш за 4,7 тысяч).

Нагадаем, не залічаны не толькі тыя подпісы, якія прызнаныя несапраўднымі.

Згодна з заканадаўствам, ЦВК правярае 20% подпісаў, калі з іх колькасці больш за 15% несапраўдныя, правяраюцца яшчэ 20%. Калі адсотак браку зноў 15% і вышэй, не залічваюцца наогул усе здадзеныя ў гэтым раёне подпісы.

Зараз у Беларусі пачаўся новы этап выбарчай кампаніі - рэгістрацыя кандыдатаў у прэзідэнты. Яна павінна адбыцца да 14 ліпеня, улічвацца пры прыняцці рашэння будзе не толькі колькасць подпісаў, але і адпаведнасць заканадаўству прэтэндэнтаў, а таксама дакладнасць іх дэкларацый аб даходах.

Выбары прэзідэнта Беларусі пройдуць 9 жніўня.

0
Тэги:
ЦВК Рэспублікі Беларусь, Выбары, Беларусь
Тэмы:
Выбары прэзідэнта Беларусі - 2020