Як святкуюць Купалле ў Беларусі

Як святкуюць Купалле ў Беларусі

1298
(абноўлена 10:28 06.07.2020)
Старажытнае свята адзачаецца ў час летняга сонцастаяння, калі прырода квітнее, а цёплыя ночы – самыя кароткія.

Купалле, якое святкуецца ў ноч з 6 на 7 чэрвеня, вядома як свята ўшанавання сонца і жыватворных сіл прыроды з даўніны, але з прыходам хрысціянскай традыцыі на беларускія землі яно набыла шэраг дадатковых сэнсаў. У выніку свята супала з днём нараджэння Іаана Хрысціцеля – назва "Купалле" асацыявалася са словам "купаць", "апускаць у ваду", як пры абрадзе хрышчэння. Так старажытнае Купалле ператварылася ў Івана Купалу.

Лекавыя зёлкі і варожбы на вянках

Рыхтавацца да святочнай ночы пачыналі ад самай раніцы: дзяўчыны і жанчыны ішлі ў поле, спявалі абрадавыя песні і збіралі зёлкі, якія ў гэты дзень нібыта набывалі не толькі лекавыя, але і магічныя ўласцівасці. Гаючыя зёлкі звычайна свяцілі ў царкве. Дадому іх прыносілі цэлымі снапамі, упрыгожвалі хату, пакідалі сушыцца і, канешне, плялі вянкі з кветак.

Купалле ў Ракаве 2019
© Sputnik Альфрэд Мікус
Дзяўчыны і жанчыны ішлі ў поле, спявалі абрадавыя песні і збіралі зёлкі

На вянках варажылі: дзяўчыны кідалі іх у ваду і глядзелі, да якога берага паплыве вянок – туды і замуж пойдзе. Далучаліся да варажбы і хлопцы: пара разам кідала вянкі ў ваду: калі яны плылі побач, у сям'і ўсё будзе добра, калі ж адплывалі адзін ад аднаго – ладу не будзе.

Дрэнным знакам лічылася, калі вянок тануў – гэта лічылася прадвесцем цяжкай хваробы або нават смерці.

Купальскае вогнішча

Пакуль дзяўчыны плялі вянкі, хлопцы збіралі дровы і салому для вогнішча. Яго запальвалі звычайна каля вялікага дрэва, на беразе ракі, побач з полем, на выгане або нават на галоўнай плошчы мястэчка, калі яно было вялікім.  

З купальскім вогнішчам звязаныя цікавыя абрады. Так, лічылася, што калі пераскочыць праз яго, можна ачысціцца ад усяго дрэннага, што накапілася на працягу года. Калі пара пераскочыць вогнішча, узяўшыся за рукі, яны ўжо ніколі не расстануцца.

Скакалі праз вогнішча і дзяўчаты, каб паваражыць на замужжа: калі да спадніцы прычэпіцца некалькі іскарак, хутка да яе прыедуць сваты. Агонь купальскага вогнішча прыносілі да сябе і запальвалі ад яго печ, каб захаваць часцінку яго дабраславення.

Вакол вогнішча вадзілі карагоды, пелі купальскія песні, а калі станавілася зусім цёмна, ішлі шукаць папараць-кветку.

Разумець звяроў і птушак і знайсці ўсе скарбы

Магічная кветка, па ўяўленнях беларусаў, магла дапамагчы таму, хто знойдзе яе, размаўляць з усімі звярамі і птушкамі, а таксама адкрые яму, дзе схаваныя старажытныя скарбы. Квітнее яна толькі адну ноч у годзе – на Купалле, і да таго ж – усяго некалькі секунд. Знайсці яе вельмі няпроста, ды і не кожнаму яна даецца ў рукі.  

Раніцай дзяўчыны ішлі умывацца расой – лічылася, што яна надоўга захавае прыгажосць.

1298
Тэги:
Купалле
Тэмы:
Спадчына: традыцыі і вераванні нашых продкаў (96)
Зажынкі ў Жораўке 2019

Тэст: ці добра вы ведаеце беларускія фразеалагізмы?

4846
(абноўлена 17:19 06.08.2020)
Прайдзіце тэст Sputnik і даведайцеся, наколькі добра вы ведаеце фразеалагізмы на беларускай мове.

Кожная мова мае свой адметны склад устойлівых выразаў, якія яскрава характэрызуюць яе носьбітаў, іх побыт, звычкі і тое, як яны бачылі навакольны свет. Беларускія фразеалагізмы ўвабралі ў сябе трапныя параўнанні, якія часам здаюцца смешнымі, але заўсёды прыводзяць да роздумаў: як узнік той ці іншы выраз. Некаторыя фразеалагізмы траплялі ў гутарку со старонак літаратурных твораў, але большая іх частка – калектыўная творчасць народа, якая перадавалася з вуснаў у вусны на працягу пакаленняў.

Шмат фразеалагізмаў агульныя для ўсіх славянскіх народаў: напэўна, кожны зразумее, што значыць "вісець на валаску" або "Мамаева пабоішча". Вялікая колькасць выразаў трапіла ў беларускую мову з Бібліі – яны амаль слова ў слова перакладаюць лацінскі або грэчаскі тэкст. Але ёсць у беларускага народа і своеасаблівыя, адметныя фразеалагізмы, якія часам могуць не толькі выклікаць неўразуменне, але і здзівіць сваёй вобразнасцю. Прайдзіце тэст, каб даведацца, ці добра вы ведаеце беларускую фразеалогію або ці здольныя адгадаць, што значыць той ці іншы незнаёмы выраз.

Чытайце таксама:

4846
Тэги:
фразеалагізмы, тэст, Беларуская мова, Беларусь
Тэмы:
Вучым беларускую мову
Кола часу – 2020

Унікальныя матацыклы паказалі на фестывалі ў Мірскім замку фота

33
(абноўлена 12:05 03.08.2020)
Госці фестывалю рэтрамотатэхнікі "Кола часу" змаглі ўбачыць сапраўды неверагодныя экспанаты. Патрапіў на свята і фотакарэспандэнт Sputnik Альфрэд Мікус.

У мінулыя выхадныя ў Мірскім замку прайшоў фестываль рэтрамотатэхнікі "Кола часу", на якім удзельнікі прадставілі каля сотні самых розных мадэляў. Галоўнае патрабаванне да экспанатаў – узрост больш за 30 гадоў.

Кола часу – 2020
© Sputnik Альфрэд Мікус
Кола часу – 2020
Кола часу – 2020
© Sputnik Альфрэд Мікус
Кола часу – 2020
Кола часу – 2020
© Sputnik Альфрэд Мікус
Кола часу – 2020

Свята ў гэтым годзе прайшло ў восьмы раз. Сярод усіх мадэляў асаблівую ўвагу надалі матацыклам "Мінск", таму што ў гэтым годзе Мотавелазавод святкуе сваё 75-годдзе.

Кола часу – 2020
© Sputnik Альфрэд Мікус
Кола часу – 2020
Кола часу – 2020
© Sputnik Альфрэд Мікус
Кола часу – 2020

Аматары рэтратэхнікі маглі не толькі дакрануцца да ўнікальных матацыклаў, але і паспрабаваць сябе ў якасці вадзіцеляў.

Кола часу – 2020
© Sputnik Альфрэд Мікус
Кола часу – 2020
Кола часу – 2020
© Sputnik Альфрэд Мікус
Кола часу – 2020

Акрамя Міра ўдзельнікі фестываля наведалі замкі ў Любчы і Навагрудку.

33
Тэги:
Матацыклы і мапеды, Мірскі замак
Урач-педыятр, інфекцыяніст і вакцинолог Яўген Цімакоў

Рэгістрацыя вакцыны дазволіць перайсці да масавых выпрабаванняў - інфекцыяніст

0
(абноўлена 16:35 07.08.2020)
Той, хто першы пачне клінічныя выпрабаванні вакцыны, той першым і выйдзе на рынак, распавёў радыё Sputnik урач-педыятр, інфекцыяніст і вакцынолаг Яўген Цімакоў.
Регистрация вакцины позволит перейти к массовым испытаниям — инфекционист

Нагадаем, расійская вакцына ад COVID-19 пройдзе рэгістрацыю 12 жніўня - першай у свеце. Прэпарат распрацавалі ў НДЦ імя Гамалеі. Як адзначыў намеснік кіраўніка Міністэрства аховы здароўя Расіі Алег Грыднёў, у першую чаргу будуць прышчэплены медыцынскія работнікі і пажылыя людзі. У гэтай вакцыны велізарныя перспектывы, упэўнены інфекцыяніст і вакцынолаг Яўген Цімакоў.

"Гэта вектарная вакцына. Яна з'яўляецца нежывой, але выпрацоўвае імунітэт як жывая. Яна з'яўляецца бяспечнай. Цяпер ідзе рэгістрацыя ў Міністэрстве аховы здароўя, каб перайсці да наступнага этапу на вялікай колькасці людзей. Без адабрэння Міністэрства аховы здароўя да гэтага нельга пераходзіць. І праз пэўны час, звычайна гэта паўгода, будзе зразумела, ці можна выкарыстоўваць вакцыну для масавай вакцынацыі", - распавёў Цімакоў.

Паводле яго слоў, цяпер навукоўцы ў многіх краінах распрацоўваюць вакцыну ад каронавіруса. І, натуральна, той, хто першым правядзе клінічныя выпрабаванні, зможа першым і выйсці на рынак. Але ў першую чаргу маюцца на ўвазе патрэбы сваёй краіны.

"У першую чаргу будуць вакцынавацца людзі з групы рызыкі: медработнікі, настаўнікі і ўсе астатнія, хто непасрэдна сутыкаецца з каронавіруснай інфекцыяй", - дадаў Цімакоў.

Адзначым, у агульнай складанасці па дадзеных Сусветнай арганізацыі аховы здароўя ва ўсім свеце цяпер распрацоўваецца больш за 200 вакцын ад каронавіруса. Але на прасунутай стадыі з іх знаходзяцца ўсяго шэсць.
Каментар інфекцыяніста і вакцынолага Яўгена Цімакова з нагоды клінічных выпрабаванняў расійскай вакцыны ад COVID-19 слухайце ў аўдыёзапісы на радыё Sputnik Беларусь.

0
Тэги:
Вакцынацыя, каронавірус, Расія
Тэмы:
Каронавірус COVID-19