Левая частка гаржавой казармы Пятага форта

З новай экспазіцыяй і фарматам: якім будзе Пяты форт у Брэсце

39
(абноўлена 17:52 18.11.2020)
На сродкі, выдзеленыя Саюзнай дзяржавай Беларусі і Расіі, у Брэсце вядзецца рэстаўрацыя аднаго з аб'ектаў мемарыяльнага комплексу "Брэсцкая крэпасць-герой". Пра тое, як зменіцца фармат наведвання музея - у рэпартажы карэспандэнта Sputnik.by Святланы Яцанюк.

"Музей 5 форт" знаходзіцца далёка ад іншых будынкаў мемарыяльнага комплексу "Брэсцкая-крэпасць". Туды не ходзіць грамадскі транспарт, а сам музей выглядае нетрадыцыйна.

Пяты форт як філіял мемарыяла быў створаны каля 20 гадоў таму. У першыя гады ў казармах ўставілі вокны, зрабілі гідраізаляцыю, паклалі асфальт на дарозе да форта. На ўваходзе з'явілася кругласутачная ахова, наглядчыкі-касіры, прыбіральшчыкі. На гэтым усё. У сувязі з адсутнасцю фінансаў доўгі час тут больш нічога не рабілі.

Реставрация горжевой казармы
© Sputnik Светлана Яценюк
Рэстаўрацыя гаржавой казармы

Работы па рэстаўрацыі і музеефікацыі "5-га форта" пачаліся ў чэрвені 2020 года і праводзяцца ў дзве чаргі. Спярша спецыялісты пачалі рэстаўрацыю форта. Гаворка ідзе не пра рэстаўрацыю ўсяго абарончага збудавання. Форт - досыць вялікі аб'ект, па плошчы займае больш за 7 га. Таму на выдзеленыя сродкі будзе зроблена рэстаўрацыя яго цэнтральнай часткі: левая частка гаржавой казармы, якая складаецца з шасці казематаў, і гаржавы капанір.

Для таго, каб стварыць экспазіцыю, неабходна было правесці ацяпленне, ачысціць вентыляцыйныя каналы і замяніць вокны ў казармах. У выніку была зробленая гідраізаляцыя даху казармы, устаноўлены аўтэнтычныя вентыляцыйныя парасоны, выкананыя па чарцяжах і планах пачатку ХХ стагоддзя. Таксама ачышчаны ад моху і бруду фасады казармы і гаржавы капанір. Сцены вычышчанага форта абаранілі спецыяльным кансервавальным складам, каб не разбуралася цэгла.

На обновленных площадках музея разместят военную технику
© Sputnik Светлана Яценюк
На абноўленых пляцоўках музея размесцяць ваенную тэхніку

Падчас рэстаўрацыйных работ у 5-м форце былі выяўленыя розныя цікавыя знаходкі: аскепкі снарадаў і мін, процігазнай скрынкі, алюмініевыя талеркі - усё гэта прадметы часоў Вялікай Айчыннай вайны. У жніўні тут знайшлі больш за тысячу патронаў. На іх была пазначана дата выпуску - 1950-1951 год. Пасля вайны тут размяшчаліся вайсковыя склады. Крыху раней супрацоўнік форта знайшоў нацельны крыжык канца XIX стагоддзя.

Тэрыторыя ў раёне моста і ўваходу ў казарму будзе акультураны. На абноўленых пляцоўках размесцяць ваенную тэхніку - артылерыйскія прылады, бронетранспарцёр.

Горжевой капонир
© Sputnik Светлана Яценюк
Гаржавы капанір

Новы музей у форце

Пасля завяршэння рэстаўрацыйных работ наступны этап - стварэнне пастаяннай экспазіцыі ў гаржавой казарме. Раней тут у некалькіх казематах размяшчаліся часовыя выставы, якія адлюстроўваюць гісторыю форта. Зараз жа намеры куды больш маштабныя.

Казармы, в которых будет новая экспозиция
© Sputnik Светлана Яценюк
Казармы, у якіх будзе новая экспазіцыя

"Новая экспазіцыя будзе размяшчацца ў шасці казематах левай часткі казармы. І пачнецца яна з гісторыі фартыфікацыі на беларускіх землях. Адна з залаў раскажа аб мадэрнізацыі Брэст-Літоўскай крэпасці (цяперашняя Брэсцкая крэпасць): аб будаўніцтве фартоў і аб удзеле крэпасці ў Першай сусветнай вайне. Плануецца стварыць экспазіцыю, якая распавядае аб баявых дзеяннях у 5 форце ў чэрвені 1941 года. Яшчэ тры залы будуць з элементамі рэканструкцыі: яны наглядна пакажуць, як выглядалі памяшканні форта - жылыя казематы, канцылярыя, цэйхгауз, умывальня - на пачатку ХХ стагоддзя, калі ў 5 -м форце дыслакавалася 6-я рота Брэст-Літоўскай прыгоннай артылерыі", - распавёў загадчык філіяла "Музей 5 форт" Аляксандр Каркатадзэ.

Заведующий филиалом Музей 5-й форт Александр Коркотадзе
© Sputnik Светлана Яценюк
Загадчык філіяла "Музей 5 форт" Аляксандр Каркатадзэ

Змены чакаюць гаржавы капнір, які добра бачны адразу пры пад'ездзе да музея. Там будзе створана рэканструкцыя капанірных супрацьшумавых гармат і адзін з парахавых склепаў: усё будзе зроблена так, як яно выглядала больш за 100 гадоў таму.

Над стварэннем канцэпцыі музеефікацыі 5-га форта працавалі навуковыя супрацоўнікі мемарыяла. Матэрыялы для новай экспазіцыі ўжо сабраныя. Зараз спецыялісты прыступаюць да яе мантажа.

Надпись на горжевой казарме
© Sputnik Светлана Яценюк
Надпіс на гаржавой казарме

Наведванне 5-га форта ў новым фармаце

Пакуль яшчэ прапрацоўваецца дакладная дата, калі ўваход у музей будзе даступны для наведвальнікаў.

"У перыяд запуску форта будзем тэставаць ацяпленне, глядзець, як будзе паводзіць сябе гідраізаляцыя. Таму яшчэ нейкі час сыдзе на ўвядзенне музея ў эксплуатацыю", - растлумачыў Аляксандр Каркатадзэ.

На стенах форта сохранились надписи с времен Первой мировой войны
© Sputnik Светлана Яценюк
Захаваны надпіс часоў Першай сусветнай вайны

Аднак ужо сёння абмяркоўваецца пытанне фармату работы музея. Раней тут як такой экспазіцыі не было. І наведванне каштавала сімвалічных грошай. Наведвальнікі маглі самі, "узброіўшыся" ліхтарыкам, даследаваць падземныя хады форта ці ж з экскурсаводам - ​​па жаданні.

"Мяркуем на дадзены момант зрабіць уваходныя квіткі з ужо уключанай у іх паслугай наведвання з экскурсаводам. Такі фармат неабходны і ў мэтах бяспекі наведвальнікаў, таму што форт ўсё ж - незвычайны музей: ёсць перапады па вышыні і падземныя казематы, што можа прывесці да траўмаў.

Таксама гэта дазволіць абараніць музей ад вандалаў. Нажаль, раней знаходзіліся тыя, хто псаваў анатацыі, рабіў на сценах форта надпісы. З экскурсаводам такія сітуацыі практычна выключаныя. Ды і наведванне музея са спецыялістам - гэта больш інфарматыўна, чым самастойнае блуканне па цёмных калідорах абарончага збудавання", - растлумачыў загадчык філіяла.

Панорама Пятого форта
© Sputnik Светлана Яценюк
Панарама Пятага форта

Работнікі музея спадзяюцца, што рэстаўрацыя і новая экспазіцыя 5-га форта прыцягне ў музей яшчэ большую колькасць наведвальнікаў. У мінулым годзе тут пабывалі больш за 22 тыс. чалавек і было праведзена больш за 320 экскурсій.

39
Тэги:
Мемарыяльны комплекс "Брэсцкая крэпасць-герой", Брэст

Лепшым касцом стала жанчына - як у Ліпнішках свята сенакосу адзначылі

33
(абноўлена 14:53 14.06.2021)
  • Ліпнішкаўскія сенакосы
  • Ліпнішкаўскія сенакосы
  • Ліпнішкаўскія сенакосы
  • Ліпнішкаўскія сенакосы
  • Ліпнішкаўскія сенакосы
  • Ліпнішкаўскія сенакосы
  • Ліпнішкаўскія сенакосы
  • Ліпнішкаўскія сенакосы
  • Ліпнішкаўскія сенакосы
  • Ліпнішкаўскія сенакосы
  • Ліпнішкаўскія сенакосы
  • Ліпнішкаўскія сенакосы
  • Ліпнішкаўскія сенакосы
  • Ліпнішкаўскія сенакосы
  • Ліпнішкаўскія сенакосы
  • Ліпнішкаўскія сенакосы
  • Ліпнішкаўскія сенакосы
  • Ліпнішкаўскія сенакосы
  • Ліпнішкаўскія сенакосы
  • Ліпнішкаўскія сенакосы
  • Ліпнішкаўскія сенакосы
  • Ліпнішкаўскія сенакосы
"Каса любіць брусок і сала кусок", - кажа беларуская народная прыказка. Выконваючы традыцыі продкаў, у Іўеўскім раёне правялі конкурс "Ліпнішкаўскія сенакосы".

Спачатку касцы прадэманстравалі, як упрыгожылі свае косы лялькамі-абярэгамі. "Пакосніцу" са старажытных часоў рабілі ў чэрвені з самых розных матэрыялаў і бралі з сабой на сенакос. Яе садзілі пад стогам, каб яна засцерагала касцоў ад парэзаў і прыносіла поспех.

Але самае галоўнае для ўдзельнікаў конкурсу - паказаць свае ўменні на лузе. Неабходна будзе скасіць траву на плошчы каля адной соткі. Ацэньвалі не толькі хуткасць працы, але і яе якасць, вышыню пакосу.

Трэці этап спаборніцтваў пад назвай "Абед на траве" - самы прыемны. Сала, каўбаса, кумпяк, дранікі і бліны, агуркі з мёдам - ​​выбраць пераможцу было не проста.

Да ўсеагульнага здзіўлення, па выніках конкурсу максімальную колькасць балаў набрала жыхарка Ліпнішак Ганна Сілюк. А старшыня Іўеўскага райвыканкама Ігар Генец перамог у намінацыі "Знак якасці".

Глядзіце таксама:

33
  • Ліпнішкаўскія сенакосы
    © Sputnik Альфред Микус

    На свяце "Ліпнішкаўскія сенакосы" у Іўеўскім раёне вызначылі лепшага касца рэгіёна.

  • Ліпнішкаўскія сенакосы
    © Sputnik Альфред Микус

    Спачатку касцы прадэманстравалі, як упрыгожылі свае косы да свята. Гэта быў першы этап конкурсу.

  • Ліпнішкаўскія сенакосы
    © Sputnik Альфред Микус

    Ляльку-абярэг "Пакосніцу" са старажытных часоў рабілі ў чэрвені з самых розных матэрыялаў і бралі з сабой на сенакос. Яе садзілі пад стогам, каб яна засцерагала касцоў ад парэзаў і прыносіла поспех.

  • Ліпнішкаўскія сенакосы
    © Sputnik Альфред Микус

    Традыцыі лялек-абярэгаў у Ліпнішках захоўваюць у гуртку "Беларуская лялька" Марыі Пякшы.

  • Ліпнішкаўскія сенакосы
    © Sputnik Альфред Микус

    Спакон веку першы сенакос для беларусаў быў святочнай падзеяй, яго чакалі з нецярпеннем.

  • Ліпнішкаўскія сенакосы
    © Sputnik Альфред Микус

    У спаборніцтве прынялі ўдзел 12 касцоў.

  • Ліпнішкаўскія сенакосы
    © Sputnik Альфред Микус

    На лузе іх сустракалі з музыкай.

  • Ліпнішкаўскія сенакосы
    © Sputnik Альфред Микус

    Арганізатары адзначалі, што прыняць удзел у свяце мог любы жадаючы.

  • Ліпнішкаўскія сенакосы
    © Sputnik Альфред Микус

    Касцы разбіраюць свой інструмент і рыхтуюцца да спаборніцтва. Ацэняць не толькі хуткасць працы, але і яе якасць, вышыню пакосу.

  • Ліпнішкаўскія сенакосы
    © Sputnik Альфред Микус

    Самае галоўнае - паказаць свае ўменні на лузе. Кожнаму з удзельнікаў неабходна было скасіць траву на плошчы каля адной соткі.

  • Ліпнішкаўскія сенакосы
    © Sputnik Альфред Микус

    "Касі, каса, пакуль раса", - так назвалі этап конкурсу на пракосе.

  • Ліпнішкаўскія сенакосы
    © Sputnik Альфред Микус

    Балельшчыкі падтрымліваюць сваіх удзельнікаў.

  • Ліпнішкаўскія сенакосы
    © Sputnik Альфред Микус

    Трэці этап спаборніцтваў пад назвай "Абед на траве" - самы прыемны.

  • Ліпнішкаўскія сенакосы
    © Sputnik Альфред Микус

    "Каса любіць брусок і сала кусок", - кажа беларуская народная прыказка.

  • Ліпнішкаўскія сенакосы
    © Sputnik Альфред Микус

    Удзельнікі з задавальненнем частавалі беларускімі стравамі і закускамі.

  • Ліпнішкаўскія сенакосы
    © Sputnik Альфред Микус

    Сала, каўбаса, кумпяк, дранікі і бліны, агуркі з мёдам - ​​выбраць пераможцу было не проста.

  • Ліпнішкаўскія сенакосы
    © Sputnik Альфред Микус

    Свежы агурок з мёдам - ​​любімы летні пачастунак беларусаў.

  • Ліпнішкаўскія сенакосы
    © Sputnik Альфред Микус

    Па выніках конкурсу максімальную колькасць балаў набрала жыхарка Ліпнішак Ганна Сілюк.

  • Ліпнішкаўскія сенакосы
    © Sputnik Альфред Микус

    А старшыня Іўеўскага райвыканкама Ігар Генец перамог у намінацыі "Знак якасці".

  • Ліпнішкаўскія сенакосы
    © Sputnik / Виктор Толочко Альфред Микус

    "Абед на траве" завяршаў спаборніцтвы.

  • Ліпнішкаўскія сенакосы
    © Sputnik Альфред Микус

    Увечары гасцей запрасілі на агульны карагод.

  • Ліпнішкаўскія сенакосы
    © Sputnik Альфред Микус

    "Ліпнішкаўскія сенакосы" адраджаюць традыцыі продкаў.

Тэги:
"Ліпнішкаўскія сенакосы", конкурс, Іўеўскі раён, продкі, традыцыі, прыказка, каса, сенакос, свята, Ліпнішкі, Жанчыны, касец
Танзілія з аўтографам

Нацыянальная бібліятэка папоўнілася ўнікальным экспанатам

34
(абноўлена 16:08 08.06.2021)
Сын Змітрака Бядулі перадаў рэдкае выданне свайго бацькі Нацыянальнай бібліятэцы Беларусі. Да гэтага ўстанова наогул не мела ні воднай кнігі "Танзілія".

Сёлета адзначаецца 135-годдзе вядомага літаратара, чые творы ўваходзяць у школьную праграму і рэгулярна перавыдаюцца на працягу ўжо больш як ста гадоў. Аднак далёка не ўсе прыжыццёвыя выданні Змітрака Зядулі зберагліся нават у фондах галоўнай бібліятэкі краіны.

Адным з такіх выключэнняў была яго кніга "Танзілія", выпушчаная літаратурным аб’яднаннем "Узвышша" у 1927 годзе. Менавіта гэта выданне Яфім Самуілавіч Плаўнік разам са сваёй жонкай перадалі ў дар Нацыянальнай бібліятэцы Беларусі, суправадзіўшы яго адпаведным дарчым надпісам.

"Творчае знаёмства нашай бібліятэкі з сям’ёй Змітрака Бядулі асабліва актывізавалася ў гэтым, юбілейным,  годзе", - адзначыў намеснік генеральнага дырэктара ўстановы Алесь Суша. У студзені адбыўся навукова-практычны семінар "Шляхамі маладнякоўцаў", а ў красавіку ледзь не кожны тыдзень праходзілі нейкія мерапрыемствы: выставы, круглы стол і іншае.  У многіх з іх Яфім Самуілавіч прымаў непасрэдны ўдзел. Дарэчы, на восень  запланаваны конкурс для маладых беларускіх творцаў, таксама прысвечаны Бядулі.

Празаічны зборнік Змітрака Бядулі "Танзілія" доўгія дзесяцігоддзі захоўваўся ў сям’і пісьменніка. Узрушаны такой увагай Нацыянальнай бібліятэкі Беларусі сын пісьменніка перадаў яго ў дар установе. Вельмі хутка чытачы змогуць замовіць гэты ўнікальны экзэмпляр і пазнаёміцца з ім бліжэй. Даследчыкі літаратуры не выключаюць, што дзякуючы гэтаму выданню, у творчай біяграфіі Бядулі можа з’явіцца новая старонка.

"Беларускі салавей"

Змітрок Бядуля,  сапраўднае імя якога Самуіл Яфімавіч Плаўнік - беларускі паэт і празаік, мовазнаўца. У пачатку сваёй кар’еры працаваў у "Нашай ніве" з Янкам Купалам.  Апавяданні, напісаныя Змітраком Бядулям у тыя гады, сталі класікай беларускай літаратуры.

Пасля аднаўлення ў Мінску савецкай улады некалькі гадоў працаваў у газеце «Савецкая Беларусь», рэдагаваў дзіцячы часопіс «Зоркі». Працаваў у Інстытуце беларускай культуры, быў першым рэдактарам краязнаўчага этнаграфічнага часопіса "Наш край". Уваходзіў у літаратурнае аб'яднанне "Маладняк", затым у "Узвышша".

Найбольш вядомыя яго творы былі выдадзены пасля рэвалюцыі 1917 года, у вершах - "Палескія байкі" і паэма "Ярыла", у прозе - аповесць "Салавей", зборнік апавяданняў "Незвычайныя гісторыі" і раман "Язэп Крушынскі". У 1939 году выйшла аўтабіяграфічная аповесць "У дрымучых лясах".

Чытайце таксама:

34
Тэги:
кніга, Змітрок Бядуля, Нацыянальная бібліятэка Беларусі
Беларускі атрымалі перамогу над зборнай Іспаніі

Баскетбалісткі зборнай Беларусі перамаглі іспанак у матчы чэмпіянату Еўропы

2
(абноўлена 09:15 18.06.2021)
Пераможцы груп напрамую выходзяць у 1/4, зборныя, якія занялі другія і трэція месцы, правядуць матчы за трапленне ў чвэрцьфінал.

МІНСК, 18 чэр – Sputnik. Беларуская жаночая зборная абыграла каманду Іспаніі на старце чэмпіянату Еўропы па баскетболе, які праходзіць у Іспаніі і Францыі.

Сустрэча групы А прайшла 17 чэрвеня ў іспанскай Валенсіі. Матч завяршыўся з лікам 53:51 (14:9, 7:13, 14:11, 18:18).

У беларусак вызначылася Марыя Папова - яна зрабіла дабл-дабл (19 ачкоў, 13 падбораў). Для іспанскай каманды 15 ачкоў набрала Асту Ндур.

Цяпер у групе А знаходзяцца Швецыя - 2 ачкі (1 матч), Беларусь - 2 (1), Іспанія - 1 (1), Славакія - 1 (1).

Пераможцы груп напрамую выходзяць у чвэрцьфінал. Зборныя, якія занялі другія і трэція месцы, 21 чэрвеня правядуць матчы за трапленне ў 1/4 фіналу.

Чвэрцьфіналы пройдуць 23 чэрвеня, паўфіналы - 26 чэрвеня, фінальны матч за бронзавыя ўзнагароды адбудзецца 27 чэрвеня.

Чэмпіянат Еўропы па баскетболе праходзіць з 17 па 27 чэрвеня ў Іспаніі і Францыі, зборныя якіх вызвалены ад кваліфікацыі. Беларускі гуляюць свае матчы ў Іспаніі, ім яшчэ трэба будзе сустрэцца з камандамі Швецыі (20 чэрвеня) і Славакіі (18 чэрвеня).

Нагадаем, што раней зборная Беларусі прайграла спарынгавы матч зборнай Расіі. У рамках падрыхтоўкі да Еўрабаскета беларускі таксама правялі сустрэчы з Турцыяй (52:56) і Расіяй (36:74), а затым Чэхіяй - 59:71 і 57:54.

Чытайце таксама:

2
Тэги:
Іспанія, Еўропа, чэмпіянат, Беларусь, баскетбалісткі