Стары дуб

Акей, Sputnik: якое дрэва ў Беларусі самае старое?

101
(абноўлена 16:28 13.06.2016)
Навуковы супрацоўнік распавяла пра тое, якімі раслінамі рэспубліка можа ганарыцца і якое дрэва самае прыгожае.

МІНСК, 12 чэр — Sputnik. Дуб, узрост якога перавышае 800 гадоў, ёсць у Беларусі, распавяла Sputnik старэйшы навуковы супрацоўнік Інстытута эксперыментальнай батанікі НАН Ірына Вазнячук.

Sputnik працягвае адказваць на самыя незвычайныя пытанні пра Беларусь. На гэты раз высветлілі, колькі гадоў самому старому дрэву ў рэспубліцы і чым наогул з гэтага пункту гледжання можа ганарыцца краіна.

"У нас ёсць дуб, які ўваходзіць у спіс дзесяці найстарэйшых у Еўропе — яму каля 800 гадоў. Расце ён у Маларыцкім раёне Брэсцкай вобласці. А наогул, самому старому дубу ў свеце ўжо дзве тысячы гадоў", — распавяла Вазнячук.

Паводле яе слоў, у рэспубліцы налічваецца больш за сем дзясяткаў дрэў, якія перасягнулі мяжу ў некалькі стагоддзяў, усе яны ахоўваюцца законам.

"Ёсць лістоўніцы вышынёй у 55 метраў, гэта як 17-павярховы будынак. Таксама, дарэчы, у Брэсцкай вобласці. Але наогул у кожнай вобласці ёсць свае унікальныя дрэвы, напрыклад, трохсотгадовыя хвоі", — прадоўжыла Вазнячук.

Табличка на сосне
Шыльда на хвоі

Мінск, адзначыла даследчык, — горад пасляваенны, і большасці дрэў тут няма і 60-70 гадоў.

"Але ёсць і выключэнні — да прыкладу, у Лошыцкім парку. Там захаваліся ліпавыя прысады і старыя дрэвы. Адзінкавыя асобнікі засталіся і ў іншых мінскіх парках. Напрыклад, хвоям у сталічным парку Горкага — 200 гадоў. Ёсць і ліпы, якім па 200 гадоў", — патлумачыла навуковы супрацоўнік Інстытута эксперыментальнай батанікі.

Сосны в Беловежской пуще
© Flickr / Marc Veraart
Хвоі ў Белавежскай пушчы

Выбар самага прыгожага дрэва ў Беларусі, мяркуе Вазнячук, з'яўляецца справай густу. Аднак сама яна назвала б галоўнымi прыгажунамi ў рэспубліцы дубы.

"Я захапляюся імі — яны уражваюць сваёй сілай і грацыяй. Ясені таксама вельмі прыгожыя — высокія і стройныя, калонамі. Камусьці падабаецца і бяроза сваёй чуллівасцю, але я б абрала дуб", — сказала на заканчэнне навукоўка.

Калі ў вас ёсць пытанні пра Беларусь і беларусаў, на якія вы ніяк не можаце знайсці адказ, напішыце на электронны адрас office@sputnik.by (з пазнакай "Окей, Sputnik") або ў нашы акаўнты ў сацыяльных сетках — Twitter, Facebook або Вконтакте. Sputnik абавязкова дапаможа разабрацца.

101
Тэмы:
“Акей, Sputnik!” (10)
Купальскія песні: на Купала сонца гуляла

Купальскія песні: на Купала сонца гуляла

920
(абноўлена 16:11 06.07.2020)
У таямнічую купальскую ноч вясковая моладзь збіралася вакол вогнішча і спявала традыцыйныя купальскія песні.

Песні – неад'емная частка не толькі жыцця беларуса, але і абрадавага цыклу. З адмысловымі спевамі дзяўчыны збіралі зёлкі, звівалі іх у вяночкі, варажылі і вадзілі карагод вакол вогнішча.  

Купальскае вогнішча звычайна ладзілі каля ракі або поля, на выгане або нават на галоўнай плошчы мястэчка. Хлопцы збіралі галлё, салому і складвалі высокае вогнішча. Лічылася, што калі пераскочыць праз яго, агонь ачысціць усё дрэннае, што было дагэтуль, і прынясе ўдачу.

Галоўныя матывы купальскіх песень – будучы ўраджай і, зразумела, каханне. Жыта ўжо стаіць высокае, наліваюцца каласы, а кароткія ночы – самыя цёплыя ў годзе. Спавалі на Купалле і жартаўлівыя песні, у якіх можна заўважыць не толькі абрадавыя матывы, але і звесткі пра штодзённае жыццё і зносіны беларусаў.

Купальскія песні сабраў у сваёй манаграфіі беларускі фалькларыст Арсень Ліс. Sputnik прыводзіць некаторыя з гэтых песень – мабыць, вы нават ведаеце матыў?

920
Тэги:
Традыцыі і абрады, песні, Купалле
Як святкуюць Купалле ў Беларусі

Як святкуюць Купалле ў Беларусі

1282
(абноўлена 10:28 06.07.2020)
Старажытнае свята адзачаецца ў час летняга сонцастаяння, калі прырода квітнее, а цёплыя ночы – самыя кароткія.

Купалле, якое святкуецца ў ноч з 6 на 7 чэрвеня, вядома як свята ўшанавання сонца і жыватворных сіл прыроды з даўніны, але з прыходам хрысціянскай традыцыі на беларускія землі яно набыла шэраг дадатковых сэнсаў. У выніку свята супала з днём нараджэння Іаана Хрысціцеля – назва "Купалле" асацыявалася са словам "купаць", "апускаць у ваду", як пры абрадзе хрышчэння. Так старажытнае Купалле ператварылася ў Івана Купалу.

Лекавыя зёлкі і варожбы на вянках

Рыхтавацца да святочнай ночы пачыналі ад самай раніцы: дзяўчыны і жанчыны ішлі ў поле, спявалі абрадавыя песні і збіралі зёлкі, якія ў гэты дзень нібыта набывалі не толькі лекавыя, але і магічныя ўласцівасці. Гаючыя зёлкі звычайна свяцілі ў царкве. Дадому іх прыносілі цэлымі снапамі, упрыгожвалі хату, пакідалі сушыцца і, канешне, плялі вянкі з кветак.

Купалле ў Ракаве 2019
© Sputnik Альфрэд Мікус
Дзяўчыны і жанчыны ішлі ў поле, спявалі абрадавыя песні і збіралі зёлкі

На вянках варажылі: дзяўчыны кідалі іх у ваду і глядзелі, да якога берага паплыве вянок – туды і замуж пойдзе. Далучаліся да варажбы і хлопцы: пара разам кідала вянкі ў ваду: калі яны плылі побач, у сям'і ўсё будзе добра, калі ж адплывалі адзін ад аднаго – ладу не будзе.

Дрэнным знакам лічылася, калі вянок тануў – гэта лічылася прадвесцем цяжкай хваробы або нават смерці.

Купальскае вогнішча

Пакуль дзяўчыны плялі вянкі, хлопцы збіралі дровы і салому для вогнішча. Яго запальвалі звычайна каля вялікага дрэва, на беразе ракі, побач з полем, на выгане або нават на галоўнай плошчы мястэчка, калі яно было вялікім.  

З купальскім вогнішчам звязаныя цікавыя абрады. Так, лічылася, што калі пераскочыць праз яго, можна ачысціцца ад усяго дрэннага, што накапілася на працягу года. Калі пара пераскочыць вогнішча, узяўшыся за рукі, яны ўжо ніколі не расстануцца.

Скакалі праз вогнішча і дзяўчаты, каб паваражыць на замужжа: калі да спадніцы прычэпіцца некалькі іскарак, хутка да яе прыедуць сваты. Агонь купальскага вогнішча прыносілі да сябе і запальвалі ад яго печ, каб захаваць часцінку яго дабраславення.

Вакол вогнішча вадзілі карагоды, пелі купальскія песні, а калі станавілася зусім цёмна, ішлі шукаць папараць-кветку.

Разумець звяроў і птушак і знайсці ўсе скарбы

Магічная кветка, па ўяўленнях беларусаў, магла дапамагчы таму, хто знойдзе яе, размаўляць з усімі звярамі і птушкамі, а таксама адкрые яму, дзе схаваныя старажытныя скарбы. Квітнее яна толькі адну ноч у годзе – на Купалле, і да таго ж – усяго некалькі секунд. Знайсці яе вельмі няпроста, ды і не кожнаму яна даецца ў рукі.  

Раніцай дзяўчыны ішлі умывацца расой – лічылася, што яна надоўга захавае прыгажосць.

1282
Тэги:
Купалле
Тэмы:
Спадчына: традыцыі і вераванні нашых продкаў
Тэст-сістэмы для дыягностыкі новага каронавіруса

Новая статыстыка Мінздароўя: за суткі выяўлена 193 выпадкі каронавіруса

3
(абноўлена 14:20 10.07.2020)
Колькасць грамядзян, якія паправіліся і выпісаныя, па дадзеных міністэрства аховы здароўя на пятніцу, складае больш за 54 тысячы чалавек.

МІНСК, 10 ліп - Sputnik. Беларускія медыкі за суткі выявілі 193 новыя выпадкі каронавіруса COVID-19, паведамілі ў пятніцу ў Міністэрстве аховы здароўя рэспублікі.

Да раніцы пятніцы ў Беларусі праведзена каля 1,112 мільёнаў тэстаў на каронавіруса. За суткі зроблена парадку 12 тысяч даследаванняў.

Зарэгістравана ужо 64 604 выпадкі каронавіруса, за мінулыя суткі колькасць выяўленых павялічылася на 193.

Варта адзначыць, што аналагічны прырост назіраецца апошнія некалькі дзён: менш за 200 выпадкаў у дзень.

Паправіліся і выпісаныя ўжо 54 254 пацыента, якія перанеслі COVID-19. За суткі колькасць здаровых вырасла на 645 чалавек.

"За ўвесь перыяд распаўсюджвання інфекцыі на тэрыторыі краіны памерлі 454 пацыента з шэрагам хранічных захворванняў з выяўленай каронавіруснай інфекцыяй", - адзначылі ў Міністэрстве аховы здароўя.

Такім чынам, за дзень зарэгістравана пяць новых смяротных вынікаў.

Чытайце таксама:

3
Тэги:
Міністэрства аховы здароўя Рэспублікі Беларусь, каронавірус, Беларусь
Тэмы:
Каронавірус COVID-19