Вяселле ў беларускай вёсцы

Фолк-фэст "Камяніца-2016" шукае жаніха і нявесту

157
(абноўлена 14:59 27.10.2017)
На фестывалі пакажуць аўтэнтычнае беларускае вяселле – паўнавартасны абрад у народным стылі. Арганізатары шукаюць для яго закаханую пару з сур’ёзнымі намерамі.

МІНСК, 23 жні — Sputnik. Паказ вяселля будзе арганізаваны ў межах фестывальнай прэзентацыі музычнага кампакт-дыска "Песні і найгрышы вяселля вёскі Лявонпаль і яе наваколляў у запісах Сяргея Панізніка 1968-1969 гадоў", матэрыял для якога быў запісаны амаль 50 год таму ў Міёрскім раёне Віцебскай вобласці, распавялі арганізатары мерапрыемства.  

У абрадзе возьмуць удзел Сяргей Доўгушаў (гурт Vuraj), Юлія Літвінава, сябры Студенцкага этнаграфічнага таварыства (СЭТ) і гледачы.

Вяселле ў беларускай вёсцы
© Photo : прадастаўлена арганізатарамі "Камяніца-2016"
Вяселле ў беларускай вёсцы

"Натуральна, што маладыя мусяць мець сур'ёзныя намеры — дзеля жарту такія рэчы рабіць не трэба, мы будзем намагацца аднавіць атмасферу вясковага вяселля таго часу. Будзе нават стол з аўтэнтычнымі прысмакамі. Прагучаць і застольныя песні, і танцавальныя мелодыі: полькі, вальсы, кракавяк. Разам з тым навучым усіх танцаваць", — распавёў кіраўнік праекта Сяргей Доўгушаў.

Пачатак абраду запланаваы на 15.00 каля кафэ "Беларуская карчма", на тэрыторыі Музею народнай архітэктуры і побыту пад Мінскам, дзе будзе адбывацца фэст. Працягласць абраду — каля 90 хвілін. Жадаючыя стаць жаніхом і нявестай павінны даслаць свае фота ў народных строях на адрас kamianica.viasielle@gmail.com не паздней за 1 верасня.

Хэдлайнерамі "Камяніцы-2016" будуць этна-трыа "Троіца" і Іна Жаланная (Расія). Таксама выступяць фолк-рокеры "Тарута" (Украіна), этна-трансавы калектыў "Оле-Лукойе" (Расія), рок-гурт Re1ikt (Беларусь), фолк-ансамбль "Ветах" (Беларусь), спявачка Паліна Рэспубліка (Беларусь) і іншыя музыкі.

Вяселле ў беларускай вёсцы
© Photo : прадастаўлена арганізатарамі "Камяніца-2016"
Вяселле ў беларускай вёсцы

Фестываль адбудзецца 10 верасня ў Музеі народнай архітэктуры і побыту; кошт квіткоў складае: 10 рублёў, студэнты — 7 рублёў, школьнікі — 5 рублёў. Для дашкольнікаў і гледачоў у поўных нацыянальных убраннях (ад абутку да галаўнога ўбора) уваход вольны.

157
Тэги:
Нацыянальная культура, Музей народнай архітэктуры і побыту, Беларусь
Лабараторыя цэнтра стандартызацыі і метралогіі

Рэвалюцыйны прыродны антыбіётык знайшлі навукоўцы ў Расіі

8
(абноўлена 14:26 24.09.2020)
Знойдзенае рэчыва, вылучанае з алкафільнага міцэліяльнага грыба, дапаможа змагацца з большасцю інфекцыйных захворванняў чалавека і жывёл, выкліканых бактэрыямі і грыбамі.

МІНСК, 24 вер - Sputnik. Навукоўцы Цюменскага дзяржаўнага ўніверсітэта сумесна з іншымі расійскімі калегамі знайшлі ўніверсальны прыродны антыбіётык, які пераадольвае ўстойлівасць патагенаў да лекавых прэпаратаў, паведамляе РІА "Новости".

Аўтары даследавання, апублікаванага ў часопісе Applied Biochemistry and Microbiology, сцвярджаюць, што знойдзенае рэчыва дапаможа эфектыўна змагацца з большасцю інфекцыйных захворванняў чалавека і жывёл, выкліканых бактэрыямі і грыбамі.

Як вядома, адна з задач фармакалогіі складаецца ў пошуку прыродных антыбіётыкаў, здольных змагацца з мікраарганізмамі, якія валодаюць множнай (multi-drug resistant, MDR) або абсалютнай (extreme-drug resistant, XDR) устойлівасцю да антыбіётыкаў, даступных на рынку.

Даследнікі з ЦюмДУ першымі ў свеце прадэманстравалі унікальную здольнасць пептыда эмерыцыліпсіна А, які выдаткоўваецца з алкафільнага міцэліяльнага грыба Emericellopsis alkalina. Па дадзеных навукоўцаў, рэчыва душыць у бактэрый здольнасць да ўтварэння біяплёнак, дзякуючы чаму ўстойлівасць гэтых патагенаў да антыбіётыкаў сыходзіць на нішто.

Галоўная тэрапеўтычная асаблівасць вывучанага рэчывы - універсальнасць уздзеяння. Як паведамляюць аўтары даследавання, перад эмерыцыліпсінам А безабаронныя не толькі MDR- і XDR-формы бактэрый, але і практычна любыя патагенныя эукарыёт.

Асноўныя - напрыклад, міцэліяльныя грыбы і дрожджы.

"Эмерыцыліпсін А дзейнічае на эукарыёт і пракарыёты за кошт розных малекулярных механізмаў. Эукарыёт - грыбы і пухлінныя клеткі - гінуць за кошт разбурэння пептыдаў іх клеткавай мембраны, а вірулентнасць пракарыёт душыцца за кошт прадухілення ўтварэння біяплёнак", - распавёў старшы навуковы супрацоўнік лабараторыі антымікробнай рэзістэнтнасці X -BIO ЦюмДУ Яўген Рагожын.

Сярод паталогій, з якімі, як мяркуюць навукоўцы, дазволіць змагацца эмерыцыліпсін А, - пухліны, а таксама разнастайныя бактэрыяльныя і грыбковыя інфекцыі.

Эмерыцыліпсін А перспектыўны і як самастойны лячэбны сродак, і як элемент комплексных прэпаратаў. Тэрапія можа ажыццяўляцца альбо праз ін'екцыі, альбо мясцова - шляхам прамой апрацоўкi пашкоджаных тканін.

Даследаванне праводзілася ў цесным супрацоўніцтве з калегамі з Навукова-даследчага інстытута па пошуку новых антыбіётыкаў імя Г.Ф. Гаузэ, Цэнтральнага навукова-даследчага інстытута эпідэміялогіі Расспажыўнагляду і Інстытута біяарганічнай хіміі імя М.М. Шамякіна і Ю.А. Аўчыннікава РАН.
У далейшым калектыў навукоўцаў мае намер перайсці ад працы з клеткавымі мадэлямі да лабараторных выпрабаванняў прэпарата.

8
Тэги:
Навукоўцы, Расія
Яблыкі

Хатнія нарыхтоўкі: захоўваем на зіму яблыкі і капусту па беларускіх рэцэптах

53
(абноўлена 15:09 18.09.2020)
Этнограф Ларыса Мятлеўская вучыць, як пакаштаваць старажытныя беларускія саленні са стала нашых продкаў.

Восень – час хатніх нарыхтовак і многія з гаспадынь у гэты час імкнуцца максімальна захаваць ураджай, перапрацаваўшы яго пры саленні, квашанні, марынаванні, сушцы.  Безумоўная каштоўнасць такіх спосабаў нарыхтоўкі ў тым, што прадукты ў іх захоўваюцца працяглы час і заўсёды могуць быць у гаспадыні пад рукой. Зрэшты, як прыемна мець хоць колькі слоічкаў кансерваванай агароніны, рыбы і мяса ў запасе, калі на парозе нечакана з’явяцца госці. Прыгатаваныя па рэцэптах, якія часта перадаюцца ад пакалення ў пакаленне, такія нарыхтоўкі былі прадметам гонару ў беларускай сям’і. Іх падаюць да стала ў якасці гатовай да ўжывання стравы, гарніру і як дадатак да другіх стаў.

У кожнай мясцовасці Беларусі ёсць свае, адметныя рэцэпты хатніх нарыхтовак. Саленні, квашанні і марынаванні - гэта не толькі смачна, але і карысна.

У адрозненні ад марынавання, якое больш зручнае ў спосабе захоўвання гатовых кансерваў для жыхароў горада, саленне і квашанне традыцыйна вясковыя нарыхтоўкі. Вось некалькі цікавых рэцэптаў традыцыйных саленняў з вёсак Капыльскага раёна Мінскай вобласці.

Мочаныя яблыкі

Інгрыдыенты:

  • Яблыкі
  • Соль
  • Вада

Як гатаваць:

Мачыць яблыкі можна толькі позніх гатункаў, найлепшым з якіх лічыцца антонаўка. Яблыкі адбіраюць аднолькавыя па памеры і абавязкова не пашкоджаныя. На дно бочкі трэба пакласці лісце вішні, смародзіны або жытнюю салому. Потым закласці яблыкі, пераслойваючы іх лісцем вішні і смародзіны. Заліць яблыкі расолам, каб ён цалкам пакрыў яблыкі, накрыць усё чыстай сурвэткай, пакласці драўляны кружок і гнёт груз.

Осенний пирог с яблоками
© Sputnik Людмила Янковская
Яблыкі трэба браць аднолькавыя па памеры

Для расолу трэба ўзяць ваду ў палове аб’ёму яблыкаў, 1,5 ч. лыжкі солі на 3 літры вады. Брадзіць яблыкі будуць 30-40 дзён.

Яблыкі, мочаныя з рабінай

Інгрыдыенты:

  • 5 кг яблыкаў
  • 5 кг рабіны
  • 0,5 кг цукру
  • 3,5 ст. лыжкі солі
  • 10 л вады

Як гатаваць:

Перабраць яблыкі, выдаліць пладаножкі, сухія ягады ў яблыках і рабіне, вымыць іх некалькі разоў, мяняючы ваду, закласці паслойна ў бочку або вядро і заліць ахалоджаным растворам з вады, цукру і солі. Вытрымаць пад гнётам у халодным месцы 30 дзён.

Ягоды рябины
© Sputnik / Александр Поготов
Ягады рабіны

Салёная капуста

Інгрыдыенты на 10 кг нашаткаванай капусты:

  • 300 г морквы
  • 300 г буракоў
  • 300 г гарбуза
  • 300 г журавін
  • 200 г кораня хрэну
  • 0,5 кг  яблыкаў (антонаўка)
  • 1 галоўка капусты;

Для расолу:

  • 4 л вады
  • 1 шклянка буйной солі
  • 0,5 шклянкі цукру

Як гатаваць:

Капусту скласці ў вялікую ёмістасць, дадаць пацёртыя на буйную тарку хрэн, буракі, моркву, гарбуз. Яблыкі парэзаць долькамі. Усё перамяшаць.

Белокочанная капуста
Капусту можна квасіць з ябылкамі

Прыгатаваць расол: закіпяціць ваду разам з соллю і цукрам, астудзіць. Заліць астуджаным расолам сумесь з гародніны і засыпаць туды журавіны. Пакласці качан сярэдняга памеру, а зверху на яго – гнёт, каб расол пакрыў капусту цалкам. Праз тыдзень капуста гатова да ўжывання.

Капуста квашаная галоўкамі

Інгрыдыенты:

  • Капуста
  • Вада
  • Соль
  • Хрэн

Як гатаваць:

У бочку накласці невялікіх качанчыкаў капусты да самага верху. Затым капусту заліць вадой з разлікам 2 шклянкі солі на 10 л вады. Пакласці зверху лісце і ачышчаны корань хрэну, накрыць кружком і пакласці гнёт.

Квашаная капуста галоўкамі
© Sputnik Ларыса Мятлеўская
Квашаная капуста галоўкамі

Такая капуста звычайна квасіцца да вясны.

53
Тэги:
Ларыса Мятлеўская, беларуская кухня
Тэмы:
Прыродная сталоўка: гатуем з таго, што пад нагамі
Які сёння дзень: 26 верасня 2020 года

Які сёння дзень: 26 верасня 2020 года

0
(абноўлена 09:56 21.09.2020)
Гэты дзень з'яўляецца дзвесце сямідзясятым па грыгарыянскім календары, да канца года застаецца 96 дзён.

У 1788 годзе нарадзіўся беларускі філолаг Іван Насовіч, аўтар "Слоўніка беларускай мовы". Якія яшчэ падзеі адбыліся 26 верасня і чым азнаменаваны гэты дзень у народным календары, чытайце ў спраўцы Sputnik.

Гістарычныя падзеі 26 верасня

  • У 1629 годзе было падпісана перамір'е паміж Рэччу Паспалітай і Швецыяй, якім скончылася вайна 1600-29 гадоў.
  • У 1655 годзе расійскія войскі спалілі Пінск.
  • У 1964 годзе быў утвораны курортны пасёлак Нарач.
  • У 1990 годзе было заснавана Беларускае таварыства архівістаў.

Хто нарадзіўся 26 верасня

  • 1788 год: Іван Насовіч, беларускі філолаг, этнограф і фалькларыст, стваральнік "Слоўніка беларускай мовы".
  • 1910 год: Уладзімір Агіевіч, беларускі літаратурны крытык.
  • 1925 год: Навум Кіслік, беларускі пісьменнік.

Таксама сёння нарадзіліся нямецкі філосаф Марцін Хайдэгер і прэзідэнт Ураіны Пётр Парашэнка.

26 верасня ў народным календары

Сёння праваслаўныя вернікі шануюць памяць Карнілія – рымскага сотніка, які прыняў хрысціянства дзякуючы апосталу Пятру.

У народзе святога Карнілія называлі Карней, і па сугуччы з яго імём казалі, што настаў час прыбіраць апошнія карняплоды з агародаў. Лічылася, што з гэтага дня ўсе расліны спыняюць рост.

Напярэдадні іншага вялікага царкоўнага свята – Узвіжання – казалі: "Узвіжання чакай, а рэпу вырывай".

26 верасня звярталі ўвагу на птушак: калі ўсе гракі ўжо паляцелі ў вырай, хутка выпадзе снег. А калі з дамашняй птушкі пер'е так і ляціць – зіма будзе цёплай, але снежнай.

0
Тэги:
народны каляндар, які сёння дзень, Беларусь
Тэмы:
Які сёння дзень: каляндар знакавых падзей