Варожбы перад Піліпаўкай: нарачоны, прыходзь загаўляцца

Варожбы перад Піліпаўкай: нарачоны, прыходзь загаўляцца

101
(абноўлена 11:02 27.11.2019)
Варажыць у пост лічылася вялікім грахом, таму апошні вечар перад Піліпаўкай быў падыходзячым для таго, каб даведацца пра свой лёс.

Апошні дзень перад Піліпаўскім постам, які пачынаецца 28 лістапада і названы так у гонар аднаго з 12 апосталаў, святога Піліпа, называецца Піліпаўскія запускі, або заговіны.

27 лістапада яшчэ дазваляецца есці скаромныя стравы, да таго ж, гэта да самых Каляд апошні шанец даведацца пра свой лёс, таму што варажыць падчас посту лічылася вялікім грахом.

У беларускіх дзяўчын заўсёды існавала шмат спосабаў даведацца, ці хутка яна абярэцца шлюбам і нават як будзе выглядаць жаніх.

Мяса пад падушкай

Пасля вячэры напярэдадні Піліпаўкі дзяўчыны пакідалі кавалачак мяса. Яго трэба было пакласці пад падушку, прымаўляючы такія словы: "Нарачоны, прыходзь да мяне загаўляцца". Лічылася, што тады ў сне дзяўчына абавязкова ўбачыць твар свайго будучага мужа.

Рождественские гадания
© Sputnik / Александр Кондратюк
Дзяўчына запальвае свечку

Хто шклянку вады падае

Яшчэ адным спосабам даведацца пра знешні выгляд нарачонага было наесціся перад сном салёнага, легчы і побач паставіць шклянку вады са словамі: "Нарачоны, падыдзі, падай вадзіцы напіцца". Хто ў сне падасць шклянку, з тым і лёс абрацца шлюбам.

Плыві, хлебушак

Прыблізны час вяселля таксама мог стаць вядомы з дапамогай варажбы. Для гэтага бралі глыбокую талерку або міску, налівалі ў яе ваду і кідалі кусочак хлеба. Калі ён адблыве ад краю, то хутка будзе вяселле. Варажыць маглі і некалькі дзяўчын – тады той, чый кавалачак адплыў раней, пашанцуе і першай выйсці замуж.

Варажба на агароджэ
© Sputnik Марына Серабракова
Каб даведацца, ці складзецца пара, трэба абняць плот і палічыць дошкі, якія ўдалося ахапіць

Пярсцёнак у крупах

Яшчэ адным спосабам даведацца, ці хутка пойдзеш замуж, было ўкінуць пярсцёнак у міску з крупамі і паспрабаваць выцягнуць яго, апусціўшы ў яе руку. Шукаць забаранялася, лічылася, што варажба праўдзівая, толькі калі пярсцёнак сам трапіў у руку.

Абняць плот

Тыя, каму не сядзелася ў хаце, маглі выйсці ва двор і абняць плот, а потым падлічыць, колькі дошак удалося ахапіць. Калі іх цотная колькасць, шлюбу быць, а калі не – у бліжэйшы час у дзяўчыны не будзе пары.

101
Тэги:
спадчына, Традыцыі і абрады, Варажба
Тэмы:
Спадчына: традыцыі і вераванні нашых продкаў (96)
Купальскія песні: на Купала сонца гуляла

Купальскія песні: на Купала сонца гуляла

914
(абноўлена 16:11 06.07.2020)
У таямнічую купальскую ноч вясковая моладзь збіралася вакол вогнішча і спявала традыцыйныя купальскія песні.

Песні – неад'емная частка не толькі жыцця беларуса, але і абрадавага цыклу. З адмысловымі спевамі дзяўчыны збіралі зёлкі, звівалі іх у вяночкі, варажылі і вадзілі карагод вакол вогнішча.  

Купальскае вогнішча звычайна ладзілі каля ракі або поля, на выгане або нават на галоўнай плошчы мястэчка. Хлопцы збіралі галлё, салому і складвалі высокае вогнішча. Лічылася, што калі пераскочыць праз яго, агонь ачысціць усё дрэннае, што было дагэтуль, і прынясе ўдачу.

Галоўныя матывы купальскіх песень – будучы ўраджай і, зразумела, каханне. Жыта ўжо стаіць высокае, наліваюцца каласы, а кароткія ночы – самыя цёплыя ў годзе. Спавалі на Купалле і жартаўлівыя песні, у якіх можна заўважыць не толькі абрадавыя матывы, але і звесткі пра штодзённае жыццё і зносіны беларусаў.

Купальскія песні сабраў у сваёй манаграфіі беларускі фалькларыст Арсень Ліс. Sputnik прыводзіць некаторыя з гэтых песень – мабыць, вы нават ведаеце матыў?

914
Тэги:
Традыцыі і абрады, песні, Купалле
Як святкуюць Купалле ў Беларусі

Як святкуюць Купалле ў Беларусі

1276
(абноўлена 10:28 06.07.2020)
Старажытнае свята адзачаецца ў час летняга сонцастаяння, калі прырода квітнее, а цёплыя ночы – самыя кароткія.

Купалле, якое святкуецца ў ноч з 6 на 7 чэрвеня, вядома як свята ўшанавання сонца і жыватворных сіл прыроды з даўніны, але з прыходам хрысціянскай традыцыі на беларускія землі яно набыла шэраг дадатковых сэнсаў. У выніку свята супала з днём нараджэння Іаана Хрысціцеля – назва "Купалле" асацыявалася са словам "купаць", "апускаць у ваду", як пры абрадзе хрышчэння. Так старажытнае Купалле ператварылася ў Івана Купалу.

Лекавыя зёлкі і варожбы на вянках

Рыхтавацца да святочнай ночы пачыналі ад самай раніцы: дзяўчыны і жанчыны ішлі ў поле, спявалі абрадавыя песні і збіралі зёлкі, якія ў гэты дзень нібыта набывалі не толькі лекавыя, але і магічныя ўласцівасці. Гаючыя зёлкі звычайна свяцілі ў царкве. Дадому іх прыносілі цэлымі снапамі, упрыгожвалі хату, пакідалі сушыцца і, канешне, плялі вянкі з кветак.

Купалле ў Ракаве 2019
© Sputnik Альфрэд Мікус
Дзяўчыны і жанчыны ішлі ў поле, спявалі абрадавыя песні і збіралі зёлкі

На вянках варажылі: дзяўчыны кідалі іх у ваду і глядзелі, да якога берага паплыве вянок – туды і замуж пойдзе. Далучаліся да варажбы і хлопцы: пара разам кідала вянкі ў ваду: калі яны плылі побач, у сям'і ўсё будзе добра, калі ж адплывалі адзін ад аднаго – ладу не будзе.

Дрэнным знакам лічылася, калі вянок тануў – гэта лічылася прадвесцем цяжкай хваробы або нават смерці.

Купальскае вогнішча

Пакуль дзяўчыны плялі вянкі, хлопцы збіралі дровы і салому для вогнішча. Яго запальвалі звычайна каля вялікага дрэва, на беразе ракі, побач з полем, на выгане або нават на галоўнай плошчы мястэчка, калі яно было вялікім.  

З купальскім вогнішчам звязаныя цікавыя абрады. Так, лічылася, што калі пераскочыць праз яго, можна ачысціцца ад усяго дрэннага, што накапілася на працягу года. Калі пара пераскочыць вогнішча, узяўшыся за рукі, яны ўжо ніколі не расстануцца.

Скакалі праз вогнішча і дзяўчаты, каб паваражыць на замужжа: калі да спадніцы прычэпіцца некалькі іскарак, хутка да яе прыедуць сваты. Агонь купальскага вогнішча прыносілі да сябе і запальвалі ад яго печ, каб захаваць часцінку яго дабраславення.

Вакол вогнішча вадзілі карагоды, пелі купальскія песні, а калі станавілася зусім цёмна, ішлі шукаць папараць-кветку.

Разумець звяроў і птушак і знайсці ўсе скарбы

Магічная кветка, па ўяўленнях беларусаў, магла дапамагчы таму, хто знойдзе яе, размаўляць з усімі звярамі і птушкамі, а таксама адкрые яму, дзе схаваныя старажытныя скарбы. Квітнее яна толькі адну ноч у годзе – на Купалле, і да таго ж – усяго некалькі секунд. Знайсці яе вельмі няпроста, ды і не кожнаму яна даецца ў рукі.  

Раніцай дзяўчыны ішлі умывацца расой – лічылася, што яна надоўга захавае прыгажосць.

1276
Тэги:
Купалле
Тэмы:
Спадчына: традыцыі і вераванні нашых продкаў (96)
Дзяржаўны сакратар Саюзнай дзяржавы Рыгор Рапота

Рапота: падатковы манеўр стаў асноўнай праблемай у адносінах Масквы і Мінска

0
(абноўлена 17:07 08.07.2020)
Расія звязала кампенсацыю страт ад падатковага манеўру для Беларусі, па словах Рапоты, з пытаннем інтэграцыі, а кампраміс знойдзены не быў.

МІНСК, 8 ліп - Sputnik. Адсутнасць дамоўленасці аб кампенсацыі за падатковы манеўр, уведзены ў расійскай нафтавай сферы, стаў асноўнай праблемай у беларуска-расійскіх адносінах, лічыць дзяржаўны сакратар Саюзнай дзяржавы Рыгор Рапота. Такое меркаванне ён выказаў у час online-лекцыі, прысвечанай актуальным пытанням развіцця Саюзнай дзяржавы.

Ён нагадаў, што ўведзены Расіяй падатковы манеўр адбіўся на кошце ўсіх энерганосьбітаў.

"Натуральна, беларускі бок паставіў пытанне аб тым, што, паколькі вы прынялі такі закон, мы нясем страты. Іх можна не лічыць стратамі, але ва ўсякім разе тым планам на фарміраванне бюджэту, якія ў нас (у беларускага боку. - Sputnik) былі , зараз не наканавана спраўдзіцца", - цытуе Рапоту агенцтва БелТА.

Паводле слоў дзяржсакратара, у адказ расійскі бок выставіў ўмову: Масква гатовая перагледзець існуючыя становішча спраў, калі Беларусь і Расія вызначацца з далейшым развіццём адносін.

"Былі створаны рабочыя групы па 31-й дарожнай карце, якія па ідэі павінны былі адказаць на гэтае пытанне. На гэтае пытанне канчатковага адказу пакуль няма, а цэнаўтварэнне пакуль застаецца прадметам абмеркавання", - растлумачыў дзяржсакратар Саюзнай дзяржавы.

Паводле яго слоў, наступствы падатковага манеўру сталі асноўнай праблемай, якая паўстала ў эканамічных адносінах Масквы і Мінска, "і, напэўна, неяк адбіваецца і на палітычных", падкрэсліў Рапота.

Што за падатковы манеўр?

З 2019 года Расія пачала рэалізацыю падатковага манеўру, які мае на ўвазе паступовае абнуленне да 2024 года вывазных пошлін. Замест іх паступова будзе павышацца падатак на здабычу карысных выкапняў.

Раней Беларусь купляла расійскую нафту без выплаты пошлін у бюджэт Расіі. Чорнае золата з "Дружбы" перапрацоўвалася ў нафтапрадукты, якія Беларусь выкарыстоўвала як для ўласных патрэб, так і адпраўляла за мяжу, у тым ліку ў Расію. Пошліны за гэтыя нафтапрадукты Беларусь пакідала ў сваім бюджэце. Такім чынам краіна атрымлівала схаваную субсідыю.

Страты ад падатковага манеўру ў галіне ў 2019-2024 гадах афіцыйны Меінск ацэньваў у 10,5-11 мільярдаў долараў.
Як заяўляў раней прэс-сакратар кіраўніка ўрада Расіі Алег Осіпаў, страты бюджэту Беларусі з-за падатковага манеўру не адносяцца да абавязацельстваў РФ перад Мінскам.

Пасол Беларусі ў Расіі Уладзімір Сямашка адзначаў, што ў рамках праведзеных на пачатку снежня перамоваў лідараў Беларусі і Расіі бакі знайшлі падыходы да вырашэння пытання аб кампенсацыі, ён можа быць вырашана з 1 студзеня 2022 года.

0
Тэги:
Саюзная дзяржава, Рыгор Рапота