Бурачкi вараныя

Посцім смачна: гатуем незвычайныя стравы з буракоў

270
(абноўлена 12:19 07.03.2020)
Этнограф Ларыса Мятлеўская вучыць, як дадаць разнастайнасці ў посны стол, і раскрывае новые сакрэты кулінарыі нашых продкаў.

Зараз ідзе саракадзённы Вялікі Пост, які ў нашых продкаў заўсёды быў у асаблівай пашане: важна было наведваць царкву, маліцца і ўстрымлівацца ад скаромнай ежы. Гэтай парой гаспадыні імкнуліся прыбраць са стала ўсю скаромную ежу: яйкі, мяса, малако, тварог.

Некаторыя даследчыкі матэрыяльнай культуры адзначалі, что посны стол беларускага селяніна напрыканцы ХІХ стагоддзя быў бедным, варта адзначыць, што посныя стравы беларускай кухні былі смачнымі і разнастайнымі.

У пост нашы продкі ўжывалі жыта, ячмень, авёс, грэчку, бабы (пасолю, чачавіцу, гарох), гародніну (буракі, рэпу, рэдзьку, бручку, капусту, бульбу, цыбулю, часнок), дзікія расліны (крапіву, снітку, шчаўе, лебяду),  насенне лёну і канопляў, гарбузікі, арэхі, сухафрукты, мачоныя яблыкі, брусніцы, журавіны. Шмат у якіх посных стравах прысутнічаюць сухія і салёныя грыбы. Яны выконвалі ролю, як закрасы, так і самастойнай стравы. На асобным месцы ў посным меню знаходзіліся стравы з разнастайнай рыбы. Яе адварвалі, запякалі, сушылі, вэндзілі, салілі, марынавалі, з яе рабілі халадзец, варылі юшку.

Першы тыдзень посту - першая седміца, час найбольш строгага ўстрымання. Уставы кляштараў прадпісваюць у гэтую сядміцу не ўжываць нават алею. Гэта так званае "сухаядзенне".

Тым не менш, нават царква, арыентуючыся на сучаснага свецкага чалавека, які займаецца не толькі фізічнай, але і інтэлектуальнай працай, прапануе яму падчас посту ўжываць стравы, якія ўтрымваюць у сабе алей. Гэта ж тычыцца і хворых людзей, для якіх "ревность не по разуму" можа прывесці да цяжкіх наступстваў.

У беларускай кухні шмат рэцэптаў посных страў, якія варта запомніць сучаснай гаспадыні.

Бурачкі посныя

Інгрыдыенты:

  • Некалькі буракоў
  • 1-2 ст лыжкі цёртых сухарыкаў
  • 2-3 ст лыжкі воцату
  • 1-2 ст. лыжкі аліўкавага алею
  • 1 цыбуліна
  • 1 ст лыжка мукі
  • 1 жменя дробных разынак
  • 2-3 ч лыжкі цукру
  • Соль па смаку

Як гатаваць:

Спячы або зварыць патрэбную колькасць буракоў, пачысціць і пацерці іх на тарку. Пасмажыць на алеі дробна пасечаную і адціснутую цыбулю, дадаць у буракі разам з разынкамі.  Дадаць солі і воцату на смак. Тушыць, памешваючы, каб страва не прыгарэла.

Падаючы на стол, бурачкі можна абкласці кавалкамі смажанай рыбы або адваранымі грыбамі, абсыпанымі мукой і падсмажанымі ў алеі.

Запяканка з буракоў

Інгрыдыенты:

  • 400 г буракоў
  • 1 цыбуліна
  • 50 гр алею
  • 2-3 ст лыжкі пшанічнай мукі
  • Соль па смаку
  • 1 ч лыжка кмену
  • 1 шклянка вады

Як гатаваць:

Спячы або зварыць буракі, пачысціць і нацерці. Пакрышыць цыбулю, пасмажыць яе на алеі, дадаць туды буракі, укінуць пацерты з соллю кмен, уліць крыху вады і тушыць 10 хвілін на невялікім агні пад накрыўкай.  Разбавіць муку вадой, уліць у буракі і добра перамяшаць. Гатаваць да загусцення. Ядуць з хлебам. Не ў пост да запяканкі падаюць кефір.  

Сок з буракоў

Калі-небудзь з сырых буракоў, якія выраслі на ўласным агародзе можна гатаваць сок. Для гэтага буракі дзяруць на дробную тарку і адціскаюць праз марлю, дадаюць гатаваную ваду і крыху яблычнага або лімоннага соку.

Пасля гэтага застаецца жмых  і з якога можна спячы смачныя бурачныя катлеты.

Посныя бурачныя катлеты

Інгрыдыенты:

  • 400 г бурачнага жмыху
  • 1 цыбуліна
  • 50-100 г манкі
  • 50 г алею,
  • Соль
  • Перац
  • Каляндра
  • Насенне кропу ці кмену
  • Паніровачныя сухары

Як гатаваць:

На разагрэтую патэльню ўліць алей і высыпаць дробна пасечаную цыбулю, крыху пасмажыць і выкласці бурачны жмых, усыпаць соль, спецыі на выбар, уліць шклянку вады і тушыць да гатовасці буракоў. Дадаць пакрысе манку, увесь час мяшаючы, і сачыць за тым, каб не ўтварыліся камячкі.

Катлеты з буракоў
© Sputnik Ларыса Мятлеўская
Катлеты з буракоў

Загусцелую масу крыху астудзіць, сфармаваць катлеты, абкачаць у сухарах і абсмажыць у алеі на гарачай патэльні напрацягу 1-1,5 хвілін да ўтварэння залатой скарынкі. Не ў пост ядуць са смятанай.

Чытайце таксама:

270
Тэги:
Ларыса Мятлеўская, Вялікі пост, Кухня
Тэмы:
Посцім смачна: самыя цікавыя і смачныя рэцэпты (17)

Незвычайны планетарый працуе на борце самалёта - відэа

268
(абноўлена 10:09 30.03.2021)
Незвычайны рэйс StarFlyer адпраўляе пасажыраў "у космас". У Японіі функцыянуе першы ў свеце планетарый, дзе зорнае неба адлюстроўваецца на паверхнях салона самалёта. Глядзіце на відэа, як праходзіць прадстаўленне ў кіламетрах над зямлёй.

Дзясяткі пасажыраў выстройваюцца ў чэргі, каб атрымаць доступ да самалёта StarFlyer з унікальнай здольнасцю прайграваць зорнае неба.

У аэрапорце японскага горада Кітакюсю працуе першы ў свеце лятаючы планетарый. На борце самалёта ўстаноўлена шэсць праектараў, здольных праецыраваць па мільёне зорак кожны.

Абсталяванне размешчана ўздоўж праходу, каб стварыць праекцыю зорнага неба на паверхнях салона, якое, як сцвярджаюць прадстаўнікоў авіякампаніі, па якасці малюнка параўнальна з вялікімі мадэлямі, што выкарыстоўваюцца ў стацыянарных планетарыях.

Падчас першага палёту пасажыры фатаграфавалі праекцыю зорнага неба на столі салона, а таксама слухалі тлумачэнні і каментары распрацоўніка і стваральніка незвычайнага планетарыя Такаюкі Ахіры.

Пасажыр Міа Ікеда па завяршэнні 30-хвіліннага прадстаўлення сказала, што была вельмі ўражаная і нібы "пабывала ў космасе".

Паведамляецца, што на вышыні некалькіх кіламетраў над зямлёй асвятленне ў салоне падчас працы планетарыя цямнейшае, чым падчас звычайных палётаў, таму пасажыры могуць атрымліваць асалоду ад відаў зорнага неба ў камфортнай абстаноўцы.

У 1998 годзе MEGASTAR стала першай у свеце кампаніяй, якая выпусціла на рынак прылада для дэманстрацыі праекцыі Млечнага Шляху як групы зорак агульнай колькасцю больш за мільён.

Глядзіце таксама:

268
Тэги:
Космас, пасажыр, відэа, самалёт, планетарый, Японія

Астраномы выявілі ў атмасферы Венеры фасфін. Што гэта значыць - відэа

44
(абноўлена 12:03 27.03.2021)
У кіслотных аблоках Венеры знайшлі намёкі на жыццё - навукоўцы выявілі ў атмасферы планеты газ фасфін. Ён хоць і атрутны, але з'яўляецца маркерам наяўнасці жыцця.

Навукоўцы выявілі малекулу фасфіна ў атмасферы Венеры, што павышае верагоднасць таго, што асноўныя формы жыцця могуць хавацца прама над паверхняй планеты.

На роліку, апублікаваным на сайце Еўрапейскай паўднёвай абсерваторыі, відаць планета, што верціцца па арбіце, а таксама падпісаныя тлумачэнні да вынікаў.

Навукоўцы апублікавалі даследаванне ў часопісе Nature Astronomy. Аўтары не сцвярджаюць, што фасфін - надзейны доказ наяўнасці жыцця. На іх думку, гэта кажа пра невядомыя геалагічныя або хімічныя працэсы на планеце.

Адкрыццё было зроблена з дапамогай магутных тэлескопаў, яго вынікі выкладзеныя ў адкрыты доступ, што дазваляе іншым навукоўцам ацэньваць і аспрэчваць атрыманыя дадзеныя.

Венера - другая планета ад Сонца - падобная на Зямлю сваімі памерамі, масай, арбітальнай хуткасцю. Аднак умовы на Венеры непрыдатныя для жыцця чалавека. Сярэдняя тэмпература на яе паверхні складае прыкладна +462°С, планету акружае шчыльная газавая абалонка, якая складаецца ў асноўным з вуглякіслага газу і азоту. У атмасферы знаходзіцца шмат злучэнняў серы і практычна адсутнічаюць вадзяная пара і кісларод.

Глядзіце таксама:

44
Тэги:
відэа, фасфін, Венера, атмасфера, астраномы, Космас
Які сёння дзень: 17 красавіка

Які сёння дзень: 17 красавіка 2021 года

0
(абноўлена 19:29 15.04.2021)
Гэты дзень з'яўляецца сто сёмым па грыгарыянскім календары, да канца года засталося 258 дзён.

Якія падзеі адбыліся 17 красавіка і чым азнаменаваны гэты дзень у народным календары, чытайце ў спраўцы Sputnik.

Гістарычныя падзеі 17 красавіка

  • У 1992 годзе: Беларусь устанавіла дыпламатычныя адносіны з Індыяй і Ірландыяй.

Хто нарадзіўся 17 красавіка

  • 1936 год: Міхась Рудкоўскі, беларускі паэт і перакладчык.
  • 1959 год: Леанід Бражнік, беларускі оперны спявак. 

Таксама сёння нарадзіліся англійскі акцёр Шон Бін і англійская спявачка і мадэль Вікторыя Бекхэм.

17 красавіка ў народным календары

Сёння праваслаўныя вернікі шануюць памяць вялебных Зосімы і Іосіфа Песнапісца.

У народзе святога Іосіфа называлі Осіп Песнапевец, па-свойму трактуючы яго прозвішча. У гэты дзень пачынаюць спяваць першыя пеўчыя птушкі і стракатаць конікі.

Калі на алешыне да гэтага часу ўжо шмат каташкоў, будзе добры ўраджай аўса.

 

0
Тэги:
народны каляндар, які сёння дзень
Тэмы:
Які сёння дзень: каляндар знакавых падзей