Курыныя яйкі, архіўнае фота

Не толькі яечня: гатуем стравы з яек па народных рэцэптах

62
(абноўлена 16:39 25.04.2020)
Этнограф Ларыса Мятлеўская дзеліцца незвычайнымі рэцэптамі салёных і салодкіх страў з яек.

Нашы продкі святкавалі Вялікдзень цэлы тыдзень і ў народзе яго называлі Праводным. У панядзелак і аўторак гаспадары адпачывалі, выконваючы толькі самую неабходную працу, і нават не палілі ў печы, а елі стравы, якія былі нарыхтаваныя загадзя.

Чырвоныя яйкі працягвала быць цэнтрам святкавання. Іх варылі вялікую колькасць, таму менавіта з іх пачыналі сняданак, частавалі блізкіх і суседзях, забаўляліся і выкарыстоўвалі ў абрадах.

Народны каляндар сведчыць, што з серады, пасля працы пачыналі "ганіць" зіму, жадаючы найхутчэйшага надыходу цяпла. З гэтай мэтай на поўдні Беларусі кідалі шкарлупінне яек на ваду, або цэлыя чырвоныя яйкі на вароты і клікалі: "Ідзі, зіма бо ты нам хлеб выела, пошла зіма до Кіева, а нам лето покінула"! Білі і качалі яйкі з лубкоў і ў чацвёрты дзень святкавання Вялікадня, а ў некаторых мясцовасцях ішлі на могілкі, каб пакінуць там чырвонае яечка продкам. Ну, і пэуна ж  у астатнія дні працягвалі гатаваць і ласавацца стравамі з яек.

Што прыгатаваць з яек

У старабеларускай або, як кажуць на Міёршчыне, "ліцьвяцкай" кухні стравы з яек займаюць вялікае месца. Толькі ў асобных раздзелах старых кулінарных кніг, прысвечаных яйкам можна налічыць да пяцідзесяці арыгінальных рэцэптаў. А далей ідуць стравы, ў якіх яны з’яўляюцца важным інгрыдыентам і выкарыстоўваюцца ў вялікай колькасці.

Выпускныя яйкі або пярдуты

Страва будзе асабліва цікавая тым, хто зараз знаходзіцца ў вёсцы ці на лецішчы. У гэтай страве яйкі з’яўляюцца гарнірам да гародніны, паколькі ў ХІХ стагоддзі мяса, пячонку, грэнкі і выпускныя яйкі лічылі менавіта гарнірам. Гэты падвойны рэцэпт добры яшчэ і тым, што стравы ў ім могуць быць абсалютна самастойнымі.

Інгрыдыенты:

  • Яйкі
  • Воцат

Як гатаваць:

Закіпяціць у рондалі падсоленую ваду, дадаць 2-3 сталовыя лыжкі воцату. Асцярожна разбіць вострыя канцы яек і выпусціць іх у кіпень, трымаючы над самай вадой, адно за другім. Як толькі бялкі зацвярдзеюць, выняць яйкі друшляковай лыжкай ці шумоўкай.

Разбитое куриное яйцо, архивное фото
© Pixabay
З курыных яек можна прыгатаваць шмат страў

Варта адзначыць, што жаўткі ў такіх яек павінны заставацца вадкімі.

Шпінат або лебяда

Інгрыдыенты:

  • 800 г шпінату або лебяды
  • 1 ст лыжка мукі
  • Соль па смаку
  • 1 ст лыжка масла
  • 1 шклянка булёну або малака
  • 1 ч лыжка цукру

Як гатаваць:

Шпінат або лебяду перабраць, памыць, абтрэсці ад вады. Укінуць у кіпячую падсоленую ваду і варыць да мяккасці, перакласці яго ў халодную ваду, апаласнуць, адціснуць і перацерці праз сіта. Распусціць лыжку масла, змяшаць з такой жа колькасцю мукі, развесці булёнам або малаком і закіпяціць. Пакласці ў гэтую вадкасць адвараныя шпінат або лебяду, перамяшаць, пасаліць і пасаладзіць, моцна нагрэць але не кіпяціць, бо страва счарнее і падаць з выпускнымі яйкамі, падсмажанымі ў масле грэнкамі або падсмажанай цялячай пячонкай.

Крышаная лебяда
© Sputnik Ларыса Мятлеўская
Крышаная лебяда

Для прыгатавання гэтай стравы можна таксама выкарыстаць маладую крапіву, салату, бацвінне радыскі, але ў гэтым выпадку разводзіць страву трэба не малаком , а толькі булёнам.

Салата з выпускнымі яйкамі і крапівой

Каб прыгатаваць такую салату, яйкі трэба пакрышыць і змяшаць з маладой зялёнай гароднінай. Напрыклад, маладую крапіву трэба вымыць, адварыць да мяккасці, адціснуць і нарэзацью Да крапівы варта дадаць зялёнае пер’е часнаку і пятрушку. Запраўляць лепш алеем.

Амлет скручаны

Інгрыдыенты:

  • 6 яек
  • 1 шклянка масла
  • 1 шклянка вяршкоў
  • 0,75 шклянкі мукі
  • Соль па смаку
  • Некалькі сталовых лыжак варэння ці мармеладу

Як гатаваць:

Шэсць жаўткоў размяшаць з лыжачкай растопленага масла, уліць крыху вяршкоў і густа змяшаць з мукой, пасаліць і злучыць з пенай з узбітых бялкоў. Наліваць тоўста на вялікую патэльню і пячы перад агнём у печы або ў духоўцы, каб амлет згатаваўся без пераварочвання.

Варенье варим до тех пор, пока его консистенция полностью вас не устроит
© Sputnik Людмила Янковская
Варэнне можна абраць на свой смак

Як будзе гатовы, адразу намазаць варэннем або мармеладам і гарачым скруціць у трубку, парэзаць на кавалкі наўскос і заліць шадо або вяршковым соусам з ваніллю.

Соус вяршковы з ваніллю да дэсертаў і кашак

Інгрыдыенты:

  • 0,5 л вяршкоў
  • 6 жаўткоў
  • 200 г цукру
  • Кавалачак стручка ванілі

Як гатаваць:

Ваніль растаўчы і загарнуць у палатно. Вяршкі закіпяціць з ваніллю і астудзіць. Ваніль выняць. Расцерці жаўткі з цукрам, змяшаць з кіпячонымі вяршкамі і нагрэць, увесь час памешваючы, да загусцення.

Шадо

Інгрыдыенты:

  • 5 жаўткоў
  • 1 шклянка цукру
  • 1,5 шклянкі лёгкага віна

Як гатаваць:

Расцерці жаўткі з дробным цукрам да белага, развесці лёгкім белым кіслым віном, паставіць на невялікі агонь і, узбіваючы калатоўкай ці блэндэрам, награваць пакуль соус не пачне гусцець і не ўзабецца ў пену.

Соус нельга даводзіць да кіпення, інакш соус не атрымаецца.

62
Тэги:
Ларыса Мятлеўская, беларуская кухня
Тэмы:
Прыродная сталоўка: гатуем з таго, што пад нагамі (51)
Надпіс на Брадэнбургскай браме

"Спасибо" і "Дзякуй": Германія падзякавала за вызваленне ад нацызму

59
(абноўлена 16:21 09.05.2020)
На сімвале Берліна, Брадэнбургскай браме, у пятніцу ўвечары высвецілі слова "дзякуй" на рускай і яшчэ многіх мовах. Акцыю прысвяцілі 75-годдзю вызвалення Германіі ад нацыянал-сацыялізму.

МІНСК, 9 мая - Sputnik. Напярэдадні ўвечары на Брадэнбургскай браме ў Берліне з нагоды 75-годдзя вызвалення Германіі ад нацыянал-сацыялізму з'явілася святочная падсветка са словамі "дзякуй" на беларускай, рускай і іншых мовах.

Пад яркай датай "8 мая 1945" з'явіліся спраецыяваныя на чатырох мовах словы "дзякуй". Акрамя рускай і беларускай, падзяка была напісана на англійскай, французскай, польскай і нямецкай мовах.

8 мая святкуецца ў Германіі як Дзень вызвалення ад нацыянал-сацыялізму і заканчэння Другой сусветнай вайны ў Еўропе.

Менавіта ў 22:43 8 мая 1945 года быў падпісаны Акт аб поўнай і безумоўнай капітуляцыі гітлераўскай Германіі. Гэтая дата - 8 мая ў краінах Еўропы і 9 мая ў СССР, а затым краінах, якія выйшлі з Савецкага Саюза, адзначаюцца як Дзень Перамогі.

З-за пандэміі ў Берліне ў гэты дзень адмянілі марш "Бессмяротны полк", які павінен быў прайсці ў шосты раз ад Брадэнбургскай брамы да мемарыяльнага комплексу Тыргартэн. Аднак у Трэптаў-парк некаторыя людзі прыйшлі з плакатамі, вырабленымі для акцыі.

Надписи Спасибо на различных языках появились на символе Берлина накануне вечером
© REUTERS / FABRIZIO BENSCH
Надпісы "Дзякуй" на розных мовах з"явіліся на сімвале Берліна напярэдадні вечарам

Там жа раніцай прайшло традыцыйнае ўскладанне вянкоў пры ўдзеле пасла Беларусі ў ФРГ Дзяніса Сідарэнкі, пасла Расіі Сяргея Нячаева, а таксама паслоў Азербайджана, Арменіі, Казахстана, Кыргызстана, Узбекістана і Туркменістана і прадстаўнікоў урада і іншых афіцыйных асоб Германіі.

"Для Беларусі гэта вельмі важны і асаблівы дзень. У прынцыпе, як і для большасці еўрапейскіх народаў, народаў былога СССР. Для Беларусі цана, якая была заплачана за Перамогу, была велізарнай. Прыблізна каля трох мільёнаў жыхароў загінулі на франтах альбо ў акупацыі, былі сагнаныя ў Германію на працы ", - распавёў журналістам падчас цырымоніі Дзяніс Сідарэнка.
Ён адзначыў, што значэнне Перамогі для яго суграмадзян невымерна высокае, як для нацыі, якая "захавалася, выжыла і здолела выстаяць".

59
Тэги:
Германія, Другая сусветная вайна (1939-1945)
Тэмы:
Дзень Перамогі - 2020
Савецкія пяхотнікі вядуць бой за пераправу праз раку Полату ў раёне Полацка, 1944 год

Вершы пра вайну: каб гэта ўсё не стала доляй сына

26282
(абноўлена 11:13 08.05.2020)
Чытайце лепшыя беларускія вершы пра вайну ў падборцы Sputnik.

Вайна пакінула свой жахлівы след у сэрцах людзей, нават тых, хто нарадзіўся праз шмат гадоў пасля яе. Дзякуючы расказам дзядоў і прадзедаў, у кожнай беларускай сям'і жыве ўспамін пра страшныя і горкія гады, якія давялося перажыць Радзіме.

Беларускія вершы пра вайну – гэта летапіс жалю, болю і трапяткой надзеі, якая заўсёды жыве ў сэрцах людзей, нягледзячы на ўсё гора, якое выпадае на іх долю. Яны поўныя веры ў перамогу і ўсхваляюць мужнасць, сілу і годнасць беларускіх мужчын і жанчын, якія здолелі перажыць і перамагчы ў самым страшным, што можа здарыцца ў чалавечым жыцці.

Падборку лепшых вершаў беларускіх паэтаў пра Вялікую айчынную вайну зрабіў для вас Sputnik.

Чытайце таксама:

  • Зямля мая, ты – кніга непрачытана: вершы пра Беларусь
  • Бацька, маці і родная мова: 5 лепшых вершаў пра сям'ю
  • Пра пачуцці па-беларуску: топ-10 вершаў пра каханне
  • Вершы пра беларускую мову: родная мова, цудоўная мова
  • Беларусь, мая шыпшына: вершы пра радзіму
26282
Тэги:
Беларуская мова, Вершы, Вялікая Айчынная вайна
Тэмы:
Дзень Перамогі - 2020
Эмблема СААЗ, архіўнае фота

СААЗ: свет знаходзіцца толькі ў сярэдзіне першай хвалі COVID-19

2
(абноўлена 08:51 26.05.2020)
Верагоднасць з'яўлення другой хвалі, якая можа быць ўскладнена сезонам грыпу, магчыма будзе ацаніць пазней у гэтым годзе.

МІНСК, 26 мая - Sputnik. Свет знаходзіцца толькі ў сярэдзіне першай хвалі COVID-19, ёсць рызыка атрымаць другі пік захворвання замест другой хвалі, заявіў на брыфінгу ў Жэневе дырэктар праграмы СААЗ па надзвычайных сітуацыях у галіне аховы здароўя Майкл Раян.

"Цяпер мы не ў другой хвалі, а ў сярэдзіне першай хвалі захворвання.... Рэальная колькасць людзей, якія былі заражаны ў кожнай краіне, застаецца адносна невялікай. І калі мы кажам пра другую хвалю захворвання ў класічным разуменні, то мы заўсёды маем на ўвазе, што ў нас ёсць першая хваля, крывая якой сама зніжаецца, а затым, праз некалькі месяцаў, пачынаецца новая хваля захворвання", - сказаў ён.

Паводле яго слоў, гэта можа быць справядліва для некаторых краін сёння, аднак у глабальным маштабе першая хваля яшчэ не завяршылася.

"Але мы павінны памятаць, што захворванне можа скокнуць у любы момант. Мы не можам зараз рабіць высновы, што калі захворванне зараз зніжаецца, то яно працягне зніжацца, а ў нас будзе некалькі месяцаў падрыхтавацца да новай хвалі. Мы можам атрымаць другі пік у гэтай хвалі. Гэта здаралася ўжо з іншымі пандэміі, гэта было ў 1919 годзе з "іспанкай". Так што мы можам атрымаць другі пік, не абавязкова другую хвалю", - дадаў ён.

Раян адзначыў, што верагоднасць з'яўлення другой хвалі, якая можа быць звязаная і ўскладнена сезонам грыпу, магчыма будзе ацаніць пазней у гэтым годзе.

2
Тэги:
каронавірус, СААЗ