Падрыхтоўка апарата для працэдуры ўльтрафіялетавага апрамянення

Названы спосаб знішчэння COVID-19 за 25 секунд

23
(абноўлена 12:18 26.06.2020)
Паводле ацэнак навукоўцаў, энергазберагальная лямпа магутнасцю 13 ват можа ачысціць ад часціц каронавіруса пакой у 15 квадратных метраў.

МІНСК, 26 чэр - Sputnik. Каронавірус можна цалкам знішчыць пры дапамозе далёкага ўльтрафіялетавага выпраменьвання. Да такой высновы прыйшлі даследчыкі з Нацыянальнай лабараторыі інфекцыйных захворванняў ва ўніверсітэце Бостана, паведамляе партал Biospace.

Навукоўцы пад кіраўніцтвам мікрабіёляга Энтані Грыфітса правялі эксперымент, у якім апрацоўвалі матэрыял, забруджаны SARS-CoV-2, рознымі дозамі ультрафіялету.

Даследчыкі ацанілі хуткасць знішчэння патагена: высветлілася, што пры дазоўцы ў 5 мдж/см2 распаўсюджванне віруса знізілася на 99% за шэсць секунд, а пры ўздзеянні ў 22 МДж/см2 ён цалкам знішчаўся за 25 секунд.

Так, сведчаць ацэнкі вучоных, энергазберагальная лямпа магутнасцю 13 ват можа ачысціць ад часціц каронавіруса пакой у 15 квадратных метраў.

Адзначаецца таксама, што ўльтрафіялетавае выпраменьванне выкарыстоўваецца ў якасці бактэрыцыднага сродку каля 40 гадоў, за ўвесь гэты час ні адзін з вірусаў, над якім праводзіліся тэсты, не змог выжыць пры падобным уздзеянні.

Даследаванне працягваецца, вынікі будуць апублікаваныя ў часопісе, які рэцэнзуецца, ў бліжэйшыя месяцы. Спецыялісты падкрэсліваюць: вялікія дозы ўльтрафіялету без выкарыстання спецыяльнай абароны небяспечныя для чалавека.

23
Тэги:
каронавірус
Тэмы:
Каронавірус COVID-19 (655)
Янка Купала і Якуб Колас

Тэст: адгадай Колас ці Купала?

456
(абноўлена 12:00 13.07.2020)
Нягледзячы на тое, што вершы двух песняроў беларускай зямлі добра вядомыя кожнаму школьніку, іх даволі часта блытаюць.

Якуб Колас і Янка Купала – дзве асобы, з якімі, сапраўды, асацыюецца беларуская паэзія. Абодва яны шчыра спачувалі нядолі роднай зямлі, абодва заклікалі працаваць, вучыцца і любіць Беларусь і беларускую мову. Вершы, паэмы і празаічныя творы Янкі Купалы і Якуба Коласа добра вядомыя кожнаму беларусу са школы.

Ці зможаце вы пазнаць радкі з вядомых твораў паэтаў – або, калі не памятаеце, паспрабаваць пазнаць стыль?

456
Тэги:
Вершы, тэст, Якуб Колас, Янка Купала
Тэмы:
Беларуская літаратура
По теме
Тэст: ці ведаеце вы беларускія прыказкі
Тэст: ці пазнаеце вы беларускія фразеалагізмы па эмодзі?
Тэст: ці добра вы ведаеце беларускія фразеалагізмы?
Тэст: пазнай Міцкевіча на партрэце
Тэст: якія беларускія творы схаваліся за эмодзі
Тэст: Багдановіч ці не?
Ежа на беларускім стале

Кухня нашых продкаў: гатуем адэльскія капыткі

150
(абноўлена 11:24 11.07.2020)
Этнограф Ларыса Мятлеўская распавядае пра адносіны нашых продкаў да ежы і вучыць гатаваць незвычайную страву.

"Каб не ежка ды адзежка, то была бы грошай дзежка", - так у народзе казалі  пра выдаткі на харчаванне. Ад іх пакутавалі не толькі  простыя людзі, але і шляхта – ладзячы пышныя банкеты багачы маглі страціць усю сваю маёмасць.

Этнограф Ларыса Мятлеўская
© Photo : фота з асабістага архіва Ларысы Мятлеўскай

Да ежы ва ўсе часы было своеасаблівае стаўленне. У нашых продкаў нават існавала свая адмысловая тэрміналогія. Так, згодна с "Маленькім маскоўска-беларускім (крывіцкім) фразеалагічным слоўнікам Яна Станкевіча", вылучалі "емя" і "еміну".

Емя і еміна –  ўсё тое, з чаго можа быць прыгатаваная ежа. Крупы, сырая гародніна, сырое мяса і падобнае – гэта ўсё еміна. Так калісці харчовая крама і харчовыя прадукты гучалі б як емінныя тавары, емінная крама. Меню гучала б па-беларуску як  емінная карта або ліст.

Станкевіч піша "...ежа і яда гэта ўжо еміна прыгатаваная да ядзення. Спечаны хлеб, вараная бульба, розная істрава, бліны, верашчака і пад., - гэта ўсё ежа, або яда. Апрача таго яда яшчэ значыць "працэс едзення". Напрыклад кажуць: "Гэта бульба на емя, а гэта на семя".

Слова "наедак" азначае як ежу наогул, так і ежу, якой можна добра наесціся, сытную ежу. У народзе і цяпер можна пачуць: "Бульба не наедак, сала – во гэта наедак".

Народны соннік пра ежу

  • Абаранкі есці – абнова, грошы;
  • Абед даваць, частаваць абедам – сваты будуць, клікаць на вясельнае застолле;
  • Абедаць у сне – добра ўродзіць скацінка, будзе добры ураджай;
  • Варыць ежу – сварка будзе;
  • Аб’есціся ў сне – надта нягодна, кажуць – утопішся;
  • Галоднаму быць – добра, нужды не будзе; хораша, здароў будзеш;
  • Ядомінай запасацца – падарожжа або асцярога перад галадоўкай;
  • Пірог есці - будзеш пацешаны.

Адэльскія капыткі

Капытка, капыткі, капытцы - страва з бульбы, блізкая сваячка клёцак. Гатуюць страву як з сырой, так і з варанай бульбы. Існуе шмат рэцэптаў прыгатавання гэтай стравы. Той, што хачу вам прапанаваць вышукала ў мястэчку Адэльск, што на Гарадзеншчыне. Капыткі добрая страва як самастойная з разнастайнымі соусамі, заскварай з цыбуляй так і ў выглядзе гарніру да мяса.

Інгрыдыенты:

  • 1 кг бульбы
  • 250 г бульбянога крухмалу
  • 3 яйкі
  • Каля 50 г солі
  • Чырвоны востры перац па смаку

Як гатаваць:

Зварыць бульбу ў мундзірах, гарачую пачысціць і добра стаўчы, каб не было камячкоў, дадаць яйкі, перамяшаць, дадаць шчопаць вострага  чырвонага перцу, крухмал, перамяшаць, скачаць клёцку і уткнуць у сярэдзіну пальцам, бо капытцы мелі сваю назву менавіта з-за гэтай дзіркі. Закіпяціць ваду, пасаліць яе і варыць у ёй  капытцы 10-15 хв.

Падаваць са смятанай або цыбуляй, падсмажанымі на сале або з грыбным соусам.

Грыбны соус

Інгрыдыенты:

  • 1 ст лыжка масла
  • 1 ст лыжка мукі
  • Соль
  • 5-8 грыбоў
  • 1 шклянка смятаны
  • 3-4 жаўткі
  • 1-2 цыбуліны

Як гатаваць:

Растапіць лыжку масла, падсмажыць у ім муку, развесці грыбным адварам з цыбуляй, пакласці некалькі лыжак смятаны, закіпяціць. Узбіць з жаўткамі, нагрэць і заліць страву з круп, бульбяныя катлеты ці штосьці іншае.

Можна дадаць да соуса некалькі дробна нарэзаных грыбкоў.

150
Тэги:
беларуская кухня, Ларыса Мятлеўская
Тэмы:
Прыродная сталоўка: гатуем з таго, што пад нагамі
Абітурыенты здаюць ЦТ

Сталі вядомыя вынікі ЦТ па біялогіі

0
(абноўлена 17:26 13.07.2020)
У цэлым абітурыенты здалі тэсціраванне па біялогіі лепш, чым у мінулым годзе - максімальны бал атрымалі 55 чалавек.

МІНСК, 13 ліп - Sputnik. Вынікі цэнтралізаванага тэсціравання (ЦТ) па біялогіі сталі вядомыя ў панядзелак.

Вынікі цэнтралізаванага тэсціравання пачалі з'явіцца на мінулым тыдні. На сёння вядомыя балы па рускай і беларускай мовах, грамадазнаўстве і матэматыцы.

У панядзелак сталі вядомыя і вынікі ЦТ па біялогіі. Першымі свае балы даведаліся абітурыенты, падпісаныя на смс-рассылку, затым дадзеныя загружаюцца на сайт Рэспубліканскага інстытута кантролю ведаў (РІКВ).

Па дадзеных РІКВ, максімальны бал на біялогіі ў гэтым годзе набралі 55 абітурыентаў - больш, чым у 2019-м. Ніводнага бала не атрымалі трое ўдзельнікаў тэсціравання.

З зарэгістраваных 20,8 тысяч абітурыентаў на тэсціраванне з'явіліся каля 19,4 тысяч чалавек.

У бліжэйшыя дні, як чакаецца, стануць вядомыя вынікі ЦТ па замежных мовах.

0
Тэги:
ЦТ, Уступная кампанія, Беларусь