Старонка з кнігі з прадказаннямі Настрадамуса

Прадказанні Настрадамуса на 2021 год

113
(абноўлена 09:46 15.12.2020)
Галоўныя прароцтвы самага вядомага прадказальніка на будучы год - у спецыяльнай даведцы Sputnik.

З самых даўніх часоў і па гэты дзень людзі цікавяцца ўсім таемным і нязведаным, марачы хоць раз зазірнуць у сваю бліжэйшую будучыню. А ўсё таму, што кожнаму чалавеку патрэбна ўпэўненасць у заўтрашнім дні, у сваім асяроддзі і выбары. Але, на вялікую радасці ці жаль, дар празорлівасці падуладны нямногім - прадказальнікам або, як іх называлі раней, магам.

Адзін з самых вядомых прарокаў Настрадамус нарадзіўся 14 снежня 1503 года, але яго прароцтвы да гэтага часу перадаюцца з пакалення ў пакаленне.

І хоць некаторыя з яго прадказанняў так і не спраўдзіліся, многія з іх ўвасобіліся ў рэальнасць. У 2020 год, азмрочаны пандэміяй і іншымі праблемамі, Sputnik дзеліцца галоўнымі прароцтвамі Настрадамуса на 2021 год і спадзяецца на тое, што лепшае наперадзе! І памятайце: не варта ставіцца да прароцтваў з усёй сур'ёзнасцю.

Прароцтвы Настрадамуса на 2021 год:

Зомбі-апакаліпсіс

Канец чалавецтва можа быць бліжэй, чым здаецца. Нейкі навуковец створыць біялагічную зброя-вірус, які будзе ператвараць людзей у зомбі.

Сусветны голад

Першымі прыкметамі канца свету ў 2021 годзе стануць голад, землятрус, вірусы і эпідэміі. Пандэмія каронавіруса - толькі вярхушка айсберга, якая запусціць серыю трагічных падзей. Сусветная трагедыя верне людзей у мінулае, а большая частка насельніцтва пацерпіць ад праклёну.

Сонечныя буры

Шматлікія сонечныя буры нанясуць велізарную шкоду ўсяму жывому на планеце. Згубныя наступствы ў змене клімату прывядуць да войнаў і канфліктаў, бо свет пачне змагацца за рэсурсы для выжывання.

Астэроід сутыкнецца з Зямлёй

Згодна з запісам, гаворка ідзе аб велізарным астэроідзе, які ўпадзе на Зямлю. Апынуўшыся ў атмасферы, ён разагрэецца настолькі, што неба асвеціцца пажарам.

У галавы салдат ужывяць чыпы

У галавы амерыканскіх ваенных пачнуць ужыўляюць чыпы, пасля чаго яны стануць першымі людзьмі-робатамі з высокім лічбавым інтэлектам і пачнуць ратаваць чалавецтва.

Царква як збаўчая шлюпка

Усё роўна, колькі Папа Францішак будзе заставацца лідарам католікаў, ён пакіне неперасягненую спадчына і наблізіць велізарную колькасць людзей да царквы.

113
Рамонкавы чай, архіўны фотаздымак

Чайныя гісторыі. Гарбата ці чай?

23
(абноўлена 21:47 22.01.2021)
Этнограф Ларыса Мятлеўская распавядае пра паходжанне традыцыйнага гарачага напою і вучыць гатаваць беларускі "глінтвейн".

Пра нешта прыемнае на смак, далікатнае і адначасова святочнае ў народзе кажуць: "Смачна бы чай". Марознае надвор’е вымагае часцей, як звычайна, гатаваць гарачыя напіткі, сярод якіх на першым месцы вядома ж гарбата або чай.

Цяпер мала каму вядома, што гэты цудоўны заморскі напітак, які мы прывыклі ўжываць кожны дзень, прыжыўся ў Беларусі толькі ў пазамінулым стагоддзі. Здольны хутка сагрэць, пазбавіць смагі і стомы, чай быў вядомы ў асяроддзі шляхты яшчэ ў ХVІІ ст, але з-за сваёй дарагоўлі за межы палацаў не выходзіў.

Усё памянялася ў пачатку ХІХ ст, у якім чай стаў дасягальным не толькі для заможнай вярхушкі тагачаснага грамадства, але і гарадскога насельніцтва.

Ведалі пра чай і вяскоўцы, якія часта бывалі ў Расіі на заробках, а таксама тыя, што прыязджалі ў горад на кірмаш або па іншых справах. Часам ім даводзілася заходзіць у гарбатню або карчму, дзе прапаноўвалі выпіць шклянку цёмнага духмянага чаю з абкладанікам*, пернікам або баранкамі. Асаблівым попытам карыстаўся гарачы чай на Масленіцу, калі ў горад на кірмаш сцякаўся народ з навакольных вёсак. Міжволі ў сялян чай стаў атаясамлівацца з горадам, паколькі толькі там яго можна было пакаштаваць.

У гэты ж час, як самастойная містычная з’ява, чай уваходзіць у народны тлумачальнік сноў. Так, пабачыць сон, у якім фігурыруе чай, лічылася добрым знакам.

Народны соннік пра чай

  • Піць чай у сне  -  нечаканы падарунак, бяседа або паездка ў горад, дзе можна пачуць навіны, а можа і ўзапраўду пашанцуе напіцца чаю.
  • Калі чай будзе з малаком соннік папярэджваў - будзе сварка.
  • Калі прысніцца проста кубачак гарбаты, то гэта да нечаканых гасцей.

Моўнае паходжанне

Асноўным пастаўшчыком чаю ў свеце з ХVІІ ст быў Кітай. Менавіта з кітайскай мовы пайшла ўсім вядомая назва напітка "чай", які атрымліваюць з маладога лісця шматгадовага кустарніка або дрэва. На "кантонскім" дыялекце "ча" і "чаэ" перакладаюцца як "напітак" і "чай-ліст".

Але ж, у беларускай мове існуе і другая назва гэтага напітка – гарбата. Дарэчы, "гарбата" і "чай" уяўляюць сабой сінонімы.

Слова "гарбата" таксама па сваім паходжанні звязана з кітайскім словам "ча", якое трансфармавалася ў лацінскай мове ў "tea-herba", што азначае "трава тэа". З цягам часу слова "гарбата" выйшла з ужывання і заменена словам "чай".

На Гарадзеншчыне ў Гальшанах, Ашмянах, Смаргоні, у Воранаўскім раёне ў народнай гаворцы і цяпер можна пачуць: "Чаю наварыла, а сама ляту да суседкі", "Каб горонцай вады ды заварыць чай", "Тут чай яму гарачы".

І, тым не менш, апошнім часам можна назіраць, што старая назва "гарбата" калі-некалі адраджаецца зноў.

Крыху гісторыі

У Беларусь чай трапляў або з захаду праз Польшчу або з Кітаю праз Расію. Кошт добрай кітайскай гарбаты вынікаў не толькі з ручной працы, складанага працэсу апрацоўкі сыравіны, але і з транспартных і гандлёвых расходаў. Чайнае падарожжа ад Кітая да Еўропы і па сушы, і па моры было даволі працяглым. Ад Кітая да Масквы чайныя "цягнікі" пераадольвалі 11000 кіламетраў напрацягу шасці месяцаў.

Нават тады, калі чай перастаў быць прадметам раскошы, ён працягваў заставацца каштоўным прадуктам. Купляючы чай наўпрост у Кітаі, англічане, галандцы і рускія актыўна гандлявалі ім у іншых краінах.

У другой палове ХІХ стагоддзя з розных палітычных і эканамічных прычын чай нарэшце патаннеў. Амаль у кожным буйным горадзе і ў мястэчках  былі адчынены чайныя крамы і бакалейныя лаўкі. Тут можна было набыць чай на любы густ і ў любой колькасці. У такіх крамах прыемны водар чайнага ліста нагадваў селяніну духмянае, добрае сена і ў народзе склалі показку: "Сена бы чай".

Шляхецкія парады

Паклапаціцца аб захаванні тонкага водару чаю павінна была гаспадыня. У гэтым была пераканана шляхцянка Ганна Цюндзявіцкая, якая ў сярэдзіне ХІХ стагоддзя жыла непадалёк ад Мінска і пакінула цэлы шэраг каштоўных гаспадарчых і кулінарных парад. Многія з іх не страцілі сваёй актуальнасці і сёння. Яна адзначала, што гарбата вельмі распаўсюджаны сярод шляхты напітак. Але ён не заўсёды бывае аднолькава добрага смаку і гэта залежыць ад умення правільна яго захаваць.

У тыя часы пастаўкі гарбаты не былі рэгулярныя і таму яе набывалі адразу шмат. Гарбату, расфасаваную па порцыях вагой у фунт (409,5 г), трэба было захоўваць толькі ў халодных памяшканнях і далёка ад водарных рэчаў. Фунты гарбаты шчыльна пакаваліся ў скрынях, засланых унутры фольгай. Каб прадухіліць страту водару і перасыханне спрэсаванага чаю, зверху яго накрывалі не толькі паперай, але і чыстым, без паху мыла, палатном. Улетку скрыні апускалі ў лядоўню і трымалі на адмыслова зробленых для гэтага паліцах.

Паколькі гарбата была сапраўдным скарбам, часта яе трымалі ў крышталёвым або шкляным посудзе ў шафе, якая замыкалася гаспадыняй на ключ. Перад запарваннем гарбаты гаспадыня выдавала кухару патрэбную колькасць заваркі. Але Цюндзявіцкая раіла не захоўваць гарбату ў шкле і вось чаму: "На расход бярыце не цэлы фунт адразу, а патроху насыпайце ў скрыначку, таксама з фольгай. Пры гэтым націскайце на гарбату праз фольгавую абгортку і паперу. Ніколі не трымайце гарбату ў крышталёвым ці шкляным посудзе. Бо ў ім па-першае, на яе нельга націснуць, а, па-другое, усялякае перасыпанне гарбаты вядзе да таго, што пах канчаткова вытыхаецца".

А як на вёсцы?

Вёска не спяшаліся мяняць свае густы і па ранейшаму працягвала ўжываць правераныя часам мясцовыя традыцыйныя напіткі, зрэдку наведваючыся ў горад. Тут у чайных крамах ды лаўках можна было набыць чай на любы густ і ў любой колькасці. Прыемны водар чайнага ліста нагадваў селяніну духмянае, добрае сена і ў народзе склалі показку: "Сена бы чай".

Чорны чай на вёсцы сталі "варыць" толькі ў другой палове ХХ стагоддзя паралельна з ранейшымі фруктовымі ўзварамі і зельнай гарбатай.

Чайная "алхімія"

Каб зварыць добрую гарбату ў ХІХ стагоддзі гаспадыні бралі ваду з ракі або карысталіся свежай дажджавой вадой, якую папярэдне фільтравалі. Вада для гарбаты павінна была быць мяккай і не мець ніякіх пахаў. Калі ж вада была жорсткая, то ёй патрэбна было адстаяцца.

Наліўшы ваду ў імбрык, ставілі яго на агонь да таго часу, пакуль тая не пачынала шумець бы хвоя ў лесе ад подыху ветра. Тады накрыўку здымалі і, калі  бачылі, што вада злёгку калыхаецца, ёю можна было заліваць сухую гарбату ў загадзя прагрэтым фарфоравым або фаянсавым імбрычку.

Каб атрымаць добрую гарбату неабходна ўзяць імбрычак аб’ёмам не менш за 0,5 л. У большасці краін дзе любяць піць гарбату прынята норма – чайная лыжка на шклянку. Заліўшы гарбату вадой чакаюць 2-3 хвіліны, а пасля перамешваюць заварку лыжкай і чакаюць яшчэ 2 хвіліны. Важна памятаць, што чым больш заварваецца гарбата, тым горшай на смак яна становіцца. Якасная гарбата павінна мець яркі колер і быць празрыстай.

У канцы ХІХ стагоддзя было прынята піць гарбату з дадаткам сырых вяршкоў або малака, з лімонам, варэннем, фруктовым цукрам, журавінавым морсам, віном, ромам і нават гарэлкай. Гатуючы гарбату, гаспадыні раілі класці ў імбрык кавалачак цукру, які на іх думку дапамагаў чаінкам лепш раскрыцца і больш эфектыўна ўзбагаціць напітак  водарам. Каб палепшыць смак таннай гарбаты і зрабіць яе больш моцнай, у гарбату дадавалі крышачку соды.

Вось некалькі зімовых старадаўніх рэцэптаў.

Гарбата з чырвоным віном.

З чаго гатаваць на 1 порцыю.

  • 1-1,5 ч лыжкі гарбаты,
  • 200 г вады,
  • 50-100 г чырвонага сухога віна.

Як гатаваць. Заварыць моцную гарбату, прафільтраваць, пасаладзіць па смаку, дадаць добрае чырвонае сухое віно. Падаць у шклянках або высокіх кубках.

Гарбата з мёдам і гарэлкай

З чаго гатаваць.

  • 3-4 ч лыжкі гарбаты,
  • 1 шклянка мёду,
  • 200 г гарэлкі,
  • 600-700 г вады.

Як гатаваць. Заварыць моцную гарбату і крыху астудзіць, перамяшаць яе з мёдам і гарэлкай; усё падагрэць. Падаць у маленькіх кубачках.

«Чайны» слоўнічак

  • Чай – гарбата/чай
  • Чайная – гарбатня/чайная
  • Травяны чай – зельная гарбата/чай з зёлак
  • Чай заварыўся – гарбата нацягнула, запарылася
  • Імбрычак – заварачны чайник
  • Абкладанік – бутэрброд, луста хлеба з мясам, сырам і інш.
23
Тэги:
чай, беларуская кухня
Тэмы:
Прыродная сталоўка: гатуем з таго, што пад нагамі
Карціна Хаіма Суціна Ева

Хаім Суцін: жабрацтва ў Парыжы і самая дарагая карціна ў Беларусі

383
(абноўлена 16:30 13.01.2021)
Сёння спаўняецца 128 гадоў са дня нараджэння беларускага мастака-экспрэсіяніста Хаіма Суціна.

Выбітны прадстаўнік Парыжскай школы нарадзіўся ў 1893 годзе ў мястэчку Смілавічы, пад Мінскам, у сям'і яўрэйскага краўца. Дзяцінства Суціна прайшло ў беднаце: хлопчыку пастаянна не хапала ежы і калі-некалі ён краў са стала бульбу і збягаў у лес, каб падсілкавацца і вярнуцца да хаты за пакараннем.

Змагацца з серасцю будняў будучаму мастаку дапамагала фантазія. Яна ж дапамагла "выбіцца ў людзі": маці заўважыла здольнасці хлопчыка і адправіла яго ў Мінск да мясцовага мастака Кругера. Вучыцца Хаім Суцін адправіўся разам з Міхаілам Кікоіным, які пазней таксама ўвайшоў у кагорту Парыжскай школы. Пасля Мінска была Вільня, а потым — Парыж.

З 1912 года пачынаецца французская гісторыя Суціна: ён працуе ў міжнародный творчай камуне "Вулей" у Пасажы Данцыг. Сярод новых знаёмых — Марк Шагал, Рабер Дэланэ, Фернан Лежэ.

Мастак не хацеў капіраваць чужыя працы, там хутка кінуў акадэмічнае навучанне і цэлымі днямі прападаў у Луўры. Сярод яго творчых дзівацтваў называюць яшчэ і тое, што ён ніколі не маляваў эскізаў алоўкам: рабіў пару штрыхоў вуглем і адразу ж браўся за фарбы. Вядома, што карціны Суціна сталі натхненнем для Джэксана Полака і Фрэнсіса Бэкана.

Суцін спрабаваў праявіць свой талент па ўсіх напрамках: кубізм, футурызм, дадаізм і сюрэалізм. Адным з галоўных матываў яго творчасці стала адчуванне жыцця як пастаяннага душэўнага болю. Напрыклад, у дваццатыя гады мастак Хаім Суцін намаляваў серыю карцін з мертвымі жывеламі. Вядома, што маляваў ён з натуры: бычыя тушы віселі ў яго масцярской, гнілі і збіралі вакол сябе мух. Мастак не звяртаў на гэта аніякай увагі і толькі калі-некалі паліваў мяса свежай кроўю.

Мастак вельмі неардынарна ставіўся да творчага працэсу і некаторыя свае карціны маляваў голым. Але, некаторыя кажуць, што гэта дзіўнасць тлумачылася даволі празаічна: ён не хацеў пэцкаць адзенне, таму што вольных грошай  на новае не было.

Адзін з самых вядомых твораў Суціна — карціна "Ева" — была прададзеная за 1.805.000 долараў і таму прызнана "самай дарагой карцінай Беларусі".

Хаім Суцін як сапраўдная творчая натура паводзіў сябе з астатнімі не вельмі ветліва і яго лічылі грубым і замкнёным чалавекам. Ён часта мяняў кватэры, не звяртаў увагі на чысціню і хатнія дробязі. Сучаснікі казалі, што ён "ажаніўся з мастацтвам", таму аб адносінах з жанчынамі не магло быць размовы. Адзінай жанчынай стала немка Герда Грот, што з'явілася ў яго жыцці ў 1937 годзе, але ўжо ў 1943 годзе Хаім Суцін памёр ад язвавай хваробы страўніка.

Зараз творы мастака прадстаўлены ў найбуйнейшых музейных зборах Еўропы і ЗША. Напрыклад, у 1997 г. Эрмітаж (Санкт-Пецярбург) набыў "Аўтапартрэт" Суціна, а ў Парыжы, недалёка ад вакзала Манпарнас, Суціну ўсталяваны бронзавы помнік скульптара А. Блатаса.

383
Тэги:
Хаім Суцін, Францыя, Беларусь

Рэдкі від: у заапарку Вроцлава нарадзіўся індыйскі насарог - відэа

0
(абноўлена 16:06 23.01.2021)
Упершыню за сваю 155-гадовую гісторыю заапарк абвясціў пра з'яўленне на свет дзіцяняці індыйскага насарога. Пасля 16-месячнай цяжарнасці насарог па мянушцы Маруся нарадзіла чароўнае дзіцяня. Глядзіце на відэа, як мама засцерагае малую.

Дзіцяня індыйскага насарога з'явілася на свет у заапарку Вроцлава 6 студзеня, аднак паказалі малую толькі цяпер. Шасцігадовая самка насарога па мянушцы Маруся выношвала дзіцяня 16 месяцаў, пасля родаў мама адчувае сябе добра і не падпускае да дачкі старонніх.

"Гэта першы індыйскі насарог ў гісторыі заапарка і ў цэлым першы насарог, які тут нарадзіўся. Для нас гэта вялікая радасць, але таксама і вялікая адказнасць", - сказала наглядчык заапарка Вроцлава Жусціна Навіцка.

Індыйскія насарогі - вельмі рэдкі від нават у дзікай прыродзе. Гэтыя млекакормячыя прадстаўлены толькі ў 66 заапарках па ўсім свеце. Некалькі дзесяцігоддзяў таму індыйскія насарогі былі на мяжы вымірання, таму што браканьеры палявалі на іх з-за іх каштоўнага рога, які мог дасягаць у даўжыню да 57 сантыметраў. Аднак дзякуючы строгім правілам, якія ўступілі ў сілу ў 1970-х гадах, папуляцыя гэтага віду павялічылася прыкладна да 3600 асобін.

"Мы вельмі задаволеныя гэтай падзеяй, таму што гэты від знаходзіцца пад пагрозай знікнення, як і ўсе насарогі. Ён жыве ўсяго ў некалькіх нацыянальных парках Індыі. І гэтыя паркі ўсё часцей забудоўваюцца, на жаль, жыллём для людзей, што выклікае праблемы, асабліва ў выпадку паводак", - сказаў дырэктар заапарка Вроцлава Радаслаў Ратайшчак.

Рэдкасць дадзенага віду надае нараджэнню маляняці асаблівае значэнне, аднак наглядчыкі заапарка мяркуюць, што гэтае дзіцяня будзе не адзінае. Бацькі-насарогі маладыя і ў будучыні ў іх яшчэ могуць з’явіцца нашчадкі.

0
Тэги:
заапарк