Праект КніГАЎ дапамагае дзецям палюбіць чытанне

КніГАЎ: як перамагчы страх, чытаючы сабакам кнігі

62
(абноўлена 10:51 01.06.2016)
Незвычайны праект "КніГАЎ" дапамагае дзецям палюбіць чытанне і пераадолець страх перад публічнымі выступамі: у ролі ўдзячных слухачоў юных чытальнікаў выступаюць сабакі.

Мінск, 1 чэр — Sputnik. Арганізатары праэкту "КніГАЎ" запэўніваюць, што вынік заняткаў чытаннем разам з сабакамі з'яўляецца ўжо праз некалькі тыдняў. Нават дзеці, якіх немагчыма прымусіць чытаць дома, дзеля хвастатых слухачоў гатовыя ўзяць у рукі кніжкі.

Упершыню сабак у якасці слухачоў дзіцячага чытання сталі выкарыстоўваць у 90-я гады ў Амерыцы. А вось у якасці "тэрапеўтаў" іх сталі прыцягваць значна раней — яшчэ ў 60-х. Жывёлы дапамагалі ў рэабілітацыі людзей з парушэннямі псіхікі, а ў далейшым — і з іншымі паталогіямі.

Паводле слоў Людмілы Амарантавай, кіраўніка санкт-пецярбургскай каманды "Сабакі для жыцця", падобная практыка шырока распаўсюджаная ў Еўропе: у Фінляндыі, напрыклад, сабак не паспяваюць трэніраваць — настолькі вялікая ў іх патрэба. За два месяцы чытання кніг сабаку — столькi доўжыцца курс "КніГАЎ" — дзеці становяцца больш упэўненымі ў сабе і пазбаўляюцца ад страху чытання ўслых перад класам. Для дзіцяці важныя псіхалагічны камфорт, разуменне, што яго цікава слухаць.

Собаки помогают детям преодолеть страх перед чтением вслух
© Photo : из личного архива Яны Задорожной
Сабакі дапамагаюць дзецям пераадолець страх перад чытаннем услых

Сэнс такіх заняткаў — заахвоціць да чытання, адчуць упэўненасць у сваіх сілах. Часцей за ўсё дзеці баяцца памыліцца. Сабаку ж усё адно, чытае дзіця добра ці дрэнна, ён не будзе рабіць заўвагі.

"Да нас прыходзяць валанцёры з гадаванцамі. У кожнага сабакі свой індывідуальны характар. Мы тэстуем яго і глядзім, рэкамендаваць ці не для заняткаў. Жывёла павінна быць старэйшая за 9 месяцаў і мець базавую падрыхтоўку. Калі сабака досыць цярплівы, можа доўга ляжаць, лёгка паддаецца дрэсіроўцы і вучыць трукі: як ўказаць лапай або носам на кніжку, перавярнуць старонку, то ён уключаецца ў навучанне. Надзвычай уражвае дзяцей, калі "хвастаты" слухач самастойна "выбірае" кнігу. Абавязковыя патрабаванні да гадаванца — хуткая навучаемасць, жаданне мець зносіны з людзьмі, уменне працаваць у камандзе, адсутнасць агрэсіі — сабака павінен аднолькава добра ставіцца да іншых жывёлаў. Зразумела, сабака таксама павінен атрымліваць задавальненне ад таго, што яму чытаюць кніжку, ад таго, што вакол яго дзеці, а ён у цэнтры ўвагі ", — распавяла Людміла Амарантава.

Собаки - самые терпеливые слушатели
© Photo : из личного архива Яны Задорожной
Сабакі - самыя цярплівыя слухачы

Дзеці, у сваю чаргу, павінны ўмець чытаць: "Важная матывацыя да чытання і паляпшэнне ўжо існуючых навыкаў — мы не вучым чытаць "з нуля ". Сярэдні ўзрост дзяцей — ад 6 да 12 гадоў; пасля 12 у хлопцаў звычайна з'яўляюцца іншыя інтарэсы", — распавяла Яна Задорожная, куратар праекта "КніГАЎ".

"Мы на валанцёрскіх пачатках запусцілі праект у снежні 2014 года. Індывідуальна займаліся з малымі два разы на тыдзень па 20 хвілін. Нават няўзброеным вокам вельмі хутка стаў бачны вынік: дзіця разнявольваецца, чытаць у калектыве ўслых яму лягчэй. У пакоі з дзіцем знаходжуся толькі я і сабака — нават бацькоў просяць выйсці. Сабака падпарадкоўваецца маім схаваным камандам. Гадаванец, вядома, выбірае кнігу не самастойна. Спачатку мы праводзім гутарку з дзіцем, каб даведацца яго перавагі і ступень валодання тэхнікай чытання: кніга павінна быць не занадта складанай, каб не выклікаць цяжкасцяў, стрэсу. Па маёй камандзе сабака "паказвае" на кнігу, якая больш за ўсё падыходзіць дзіцяці", — патлумачыла Задорожная.

КниГАВ: проект, который помогает детям полюбить чтение
© Photo : из личного архива Яны Задорожной
КніГАЎ: праект, які дапамагае дзецям палюбіць чытанне

Як кажуць арганізатары, на чытанні прыходзяць абсалютна розныя дзеці, не заўсёды з дэфектамі маўлення. Аналагічныя праекты ёсць у Маскве, Санкт-Пецярбургу, Екацярынбурзе і Петрапаўлаўску-Камчацкім, папулярнасцю паслугі чатырохлапых гадаванцаў карыстаюцца ў краінах Балтыі.

"Мы глядзім, ці ёсць у дзіцяці лагапедычныя парушэнні або яго проста трэба далучыць да чытання. Мы працуем з дзецьмі, інвалідамі, паджылымі людзьмі".

Прыйсці на заняткі можа любы ахвотны, кажуць арганізатары. Кантакт з хатнімі жывёламі карысны і вучыць дзяцей і дарослых дабрыні.

62
Тэги:
Дашкольная адукацыя, Грамадства, Санкт-Пецяргбург, Расія
Кастрычніцкая плошча Мінска падчас Алімпіяды-80

Алімпійскае лета-80 у Мінску: замежныя госці, яркія шкарпэткі і праменад

6
(абноўлена 06:34 22.06.2020)
Тое лета мінчанам запомнілася незвычайнай атмасферай свята, праменадамі пасля футбольных матчаў і рознакаляровымі шкарпэткамі, успамінае вядомы беларускі акцёр, намеснік дырэктара НАДТ імя М.Горкага Ігар Андрэеў.

У 1980 годзе Андрэеву было 28, ён ужо заявіў пра сябе ролямі, быў малады, прыгожы. Тое лета яму запомнілася не толькі тым, што тэатр упершыню не паехаў на гастролі, але і незвычайнай атмасферай агульнай радасці.

"У чым незвычайнасць усяго гэтага свята? Па-першае, у першы раз у Савецкім Саюзе Алімпіяда праводзілася ў Маскве. Па-дургое, гэта была падзея, якая закранула ўсё вялікага народа, і спаборніцтвы праводзіліся ў пяці гарадах - Маскве, Ленінградзе, Кіеве, Мінску і Таліне", - распавядае акцёр.

Олимпийский огонь Олимпиады-80 на площади Ленина в Минске
© Sputnik / Евгений Коктыш
Алімпійскі агонь Алімпіяды-80 на плошчы Леніна ў Мінску

"Мы, Рускі драматычны тэатр імя Горкага, прывыклі, што на чэрвень-ліпень трупа з'язджае на гастролі. А тут для нас было здзейснена нечаканым, што было загадана застацца ў Мінску, паколькі праводзіцца Алімпіяда", - распавёў Андрэеў.

Пра алімпійскую сімволіку

Асобнай алімпійскай тэмай, якая застанецца і пасля таго, як забудуць аб алімпійскіх рэкордах, будзе алімпійская сімволіка. І ў першую чаргу чароўны і кранальны Алімпійскі Мішка.

Символ Олимпиады-80 — Олимпийский Мишка — был в это время повсюду
© Sputnik / Сергей Гунеев
Сімвал Алімпіяды-80 - Алімпійскі Мішка - быў у гэты час паўсюль

"За год да Алімпіяды мы былі на гастролях у Венгрыі і прывезлі сувеніры. Гэта былі паштоўкі, маленькія значкі з Мішкай. У нас адрывалі іх з рукамі і з нагамі, мы былі самымі дарагімі гасцямі. Нас частавалі ў лазні півам толькі таму, што мы паднеслі нейкую маленькую паштоўку з Мішкай", - успамінае артыст.

Паводле яго слоў, сувеніры з алімпійскай сімволікай былі дадатковым пропускам на любое мерапрыемства.

Пра замежнікаў

Па сцвярджэнні многіх, Алімпіяда-80 стала пэўным "глытком замежнага паветра". Вось як успамінае той час артыст Андрэеў:

"У той перыяд, у 80-я, не вельмі віталі кантакты з замежнікамі. Але ў той лета было нейкае паслабленне. Не тое, што мы лезлі з зносінамі да гасцей горада, але проста калі ты прыходзіш у нейкі пункт грамадскага харчавання, рэстаран, кафэ, дзе шмат людзей, размовы завязваліся вельмі спантанна і арганічна. На якой мы мове размаўлялі, я не памятаю, але слова "алімпіяда" збліжала ўсіх, і ў гэтым была атмасфера свята.

Паводле яго слоў, асаблівая атмасфера ў горадзе панавала і пасля футбольных матчаў. (У беларускай сталіцы праходзілі адборачныя матчы). Пасля футбола, ад стадыёна "Дынама" публіка ішла па цэнтры горада - стараліся зайсці ў рэстараны, летнія кафэ.

Ён таксама ўзгадвае той час, калі ўсім было радасна за краіну, за Савецкі Саюз, калі ніхто не дзяліў людзей на нацыянальнасці - на рускіх, беларусаў, казахаў.

Пра рознакаляровыя шкарпэткі

Сімвалам савецкіх часоў быў татальны дэфіцыт, у тым ліку і на адзенне. Але Алімпіяда ўнесла і тут свае карэктывы. "Джынсы з'явіліся, нейкія асаблівыя тэніскі яркія. А брэсцкая фабрыка выпусціла шкарпэткі любога колеру, не толькі чорнага або сіняга. Але яны жоўтыя, чырвоныя, блакітныя. У гэтым быў таксама адмысловы настрой", - успамінае акцёр.

Пра фарцоўку

Фарцавалі ў той час заўсёды, асабліва блізкая да фарцоўшчыкаў была багема, залатая моладзь. Тэатр імя Горкага, як вядома, знаходзіцца ў асаблівым месцы, пра яго размяшчэнне нават анекдоты ходзяць. На маленькім пятачку - тэатр, гасцініца, турма, радзільня.

"Гасцініца "Мінск" у той час была цэнтр замежнікаў. І там народ пасвіўся. А нашы хлопцы з тэатра там набывалі - абутак і джынсы. Кошты, вядома, былі залімітавыя. Але затое джынсы можна было насіць вельмі доўга", - сказаў Андрэеў.

Месцы тусовак

Ён таксама ўзгадвае, што ў Мінску падчас алімпіяды была вельмі добрае надвор'е.

"Многія людзі гулялі па горадзе, у парках, у скверах. На жаль, тады вельмі абмежаваныя былі месцы тусовак. Народ проста гуляў па горадзе. А па цэнтральным праспэкце ў Менску ў цёплыя летнія вечары прайсціся можна было з тым, каб сябе паказаць і іншых паглядзець", - успамінае акцёр.

Паводле яго слоў, публіка шпацыравала ад Палаца прафсаюзаў, міма ГУМа, да плошчы Леніна.

"Гэта такі праменад. Ён быў заўсёды запоўнены, не было свабодных месцаў, у скверыку каля тэатра Янкі Купалы, у Аляксандраўскім скверы. Вось гэтыя месцы былі проста заўсёды запоўненыя людзьмі", - распавёў Андрэеў.

6
Тэги:
Алімпіяда-1980
Тэмы:
Алімпіяда - 80
Футболкі з эмблемамі Алімпійскіх гульняў у Маскве 1980 года

"Алімпійка", штроксы і вятроўкі: як Алімпіяда-80 змяніла моду ў СССР

15
(абноўлена 11:40 11.06.2020)
Вядомы беларускі дызайнер, аўтар шматлікіх калекцый адзення Эльвіра Жвікава падзялілася сваімі ўражаннямі і ўспамінамі аб тым, якой стала мода ў СССР пасля Алімпіяды-80.

Алімпійскае маскоўскае лета 1980 года не толькі ўвайшло ў гісторыю вялікай краіны, але стала памятным ў жыцці будучага знакамітага і тытулаванага беларускага дызайнера. Віцебская дзяўчынка Эльвіра Жвікава тады прыехала паступаць у Маскоўскі тэкстыльны інстытут.

"Я выдатна памятаю гэтае лета. Экзамены з-за Алімпіяды змясціліся на сярэдзіну жніўня - гэта была спякота і напалову пустая Масква. Посталімпійскія настроі вельмі адчуваліся", - успамінае яна. Гэта потым, пасля заканчэння прэстыжнага маскоўскага ВНУ, яна вернецца ў Мінск і заваюе многія вяршыні ў прафесіі. А з таго лета яна запомніла, як Алімпіяда-80 мяняла людзей: не толькі ўнутрана, але і знешне.

Летом 80-го страна дышала Олимпиадой
© AP / -
Улетку 80-га краіна дыхала Алімпіядай

Худзі родам з 80-х

Жвікава ўпэўненая, да прыкладу, што паняцце "алімпійкі", тое, што сёння стала адным з самых модных і запатрабаваных прадметаў гардэроба, - худзі на маланцы і з белымі палоскамі - родам з той Масквы 80-х.

Спортсмены в Олимпийской деревне в Москве
© Sputnik / Юрий Сомов
Спартсмены ў Алімпійскай вёсцы ў Маскве

Але мяжой летуценняў ўсіх моднікаў і модніц вялікай краіны тады былі джынсы.

"Вядома ж, усе насілі джынсы. У маёй сяброўкі быў такі цудоўны джынсавы камбез. Гэта проста была мая мара. Тады мы ўсе таксама захварэлі штроксами, усім захацелася іх займець. У фарцоўшчыкаў гэта каштавала казачных грошай, студэнцкая стыпендыя не дазваляла набыць іх. Але галота на выдумкі хітрая - мы знайшлі ў продажы вельвет і, каб атрымаць дробны рубчыкі, выстрыгалі нажніцамі", - успамінае яна.

"Вельветавую" тэматыку, як і іншыя модныя фішкі, прыўнеслі замежныя госці, якія тады прыехалі на Алімпіяду.

Иностранные туристы в олимпийской Москве
© Sputnik / Александр Лыскин
Замежныя турысты ў алімпійскай Маскве

"Потым яна надоўга ўвайшла ў гардэробы самых модных персанажаў тусовак і ў Мінску, і Маскве. Усе насілі вельветавыя пінжакі, вельветавыя джынсы, штроксы", - распавяла дызайнер.

Пра "бабуліны" балеткі і сафары

Алімпіяда-80 стала папярэднікам многіх сучасных трэндаў у адзенні і абутку, Жвікава распавяла, як маскоўскія студэнткі-дызайнеры стваралі "шэдэўры" з бабуліных тапак.

"У той час у модзе былі балеткі - гэта было вельмі дэфіцытна і модна. Набыць іх можна было толькі за валюту ў "бярозках"(крамы ў СССР, якія гандлявалі за валюту і чэкі - Sputnik). А мы, студэнты куплялі бабуліны тапкі на плоскім хаду і распісвалі, лакам задзімалі - усё ж такі мы былі мастакі! І, па меншай меры, на адзін-два выхады куды-небудзь на дыскатэку схадзіць хапала", - успамінае Эльвіра.

З чым яшчэ асацыюецца мода тых гадоў, дык гэта са стылем сафары. У 1968-м Іў Сен-Ларан выпусціў сваю першую знакамітую калекцыю ў стылі сафары, і далей у 1970-я не раз прапаноўваў розныя варыянты падобнага адзення. Да Алімпіяды-80 трэнд быў на піку ў СССР: тэма накладных кішэняў, батнікаў-газет была вельмі моднай і актуальнай.

Модная спадчына Алімпіяды

Кажучы пра ўплыў на стрыт-стайл наступных гадоў, Жвікава звярнула ўвагу на папяровыя курткі-вятроўкі, якія некалькі сезонаў назад літаральна ўварваліся на подыумы модных сталіц.

"Мне здаецца, як спадчына Алімпіяды, засталіся гэтыя папяровыя курткі-вятроўкі, на якіх была нанесеная алімпійская сімволіка. Гэта знакамітыя маскоўскія будынкі, выведзеныя ў выглядзе алімпійскіх дарожак, а таксама з выявай талісмана - алімпійскага мішкі", - сказала дызайнер.

Девушки-волонтеры берут автографы у чемпионов по пятиборью Анатолия Старостина, Павла Леднева и Евгения Липеева
© Sputnik / Сергей Субботин
Дзяўчыны-валанцёры бяруць аўтографы ў чэмпіёнаў па пяціборстве Анатоля Старасціна, Паўла Леднева і Яўгена Ліпеева

Паводле яе слоў, у 1980 годзе вельмі шмат савецкіх людзей былі валанцёрамі алімпіяды, і ў іх засталіся гэтыя вятроўкі. "Яны хадзілі ў гэтых папяровых куртках - гэта было вельмі крута. Гэтыя бомберы з мятай, жаванай паверхняй! Гэта было вельмі эфектна", - успамінае дызайнер.

Мара вінтажніцы

Маючы за спіной шматгадовы вопыт працы ў якасці паспяховага дызайнера, Эльвіра аддае належнае таленту мастакоў, якія працавалі над алімпійскай вопраткай і аксэсуарамі.

"Сумкі - вельмі класная тэма. Сёння такая сумка была б прадметам зайздрасці любой вінтажніцы. Таму што шыкоўная форма - прастакутнік, пакладзены на доўгі бок з закругленымі кутамі, з кантамі, з алімпійскай сімволікай", - сказала яна.

Такие сумки с олимпийской символикой сейчас можно купить на аукционах примерно за 100 долларов США
© Photo : eBay Inc.
Такія сумкі з алімпійскай сімволікай зараз можна купіць на аўкцыёнах прыкладна за 100 долараў ЗША

Разам з тым яна прызнае, што тагачасная "залатая моладзь" аддавала перавагу сумкі з надпісамі на замежнай мове.

З моманту маскоўскай алімпіяды прайшло 40 гадоў. Яна стала не толькі падзеяй у спартыўным і палітычным жыцці вялікай краіны, ніхто не стане ўжо спрачацца з тым, што яна аказала каласальны ўплыў на моду, у тым ліку і спартыўную.

Так выглядела олимпийская форма советских спортсменов
© Sputnik / -
Так выглядала алімпійская форма савецкіх спартсменаў

"Усе могуць успомніць бясконцыя кранштэйны з маркотнымі трэніках. Мне здаецца, што Алімпіяда-80 асвяжыла гэтую спартыўную частка адзення белымі кантраснымі лампасамі, якія потым перавандравалі з алімпійскай формы ў прамысловую распрацоўку.

15
Тэги:
Алімпіяда-1980, СССР
Тэмы:
Алімпіяда - 80
Паэтычны батл Вершус прайшоў у Мінску

Тэст: адгадай Колас ці Купала?

412
(абноўлена 10:05 10.07.2020)
Нягледзячы на тое, што вершы двух песняроў беларускай зямлі добра вядомыя кожнаму школьніку, іх даволі часта блытаюць.

Якуб Колас і Янка Купала – дзве асобы, з якімі, сапраўды, асацыюецца беларуская паэзія. Абодва яны шчыра спачувалі нядолі роднай зямлі, абодва заклікалі працаваць, вучыцца і любіць Беларусь і беларускую мову. Вершы, паэмы і празаічныя творы Янкі Купалы і Якуба Коласа добра вядомыя кожнаму беларусу са школы.

Ці зможаце вы пазнаць радкі з вядомых твораў паэтаў – або, калі не памятаеце, паспрабаваць пазнаць стыль?

412
Тэги:
Вершы, тэст, Якуб Колас, Янка Купала
Тэмы:
Беларуская літаратура
По теме
Тэст: ці ведаеце вы беларускія прыказкі
Тэст: ці пазнаеце вы беларускія фразеалагізмы па эмодзі?
Тэст: ці добра вы ведаеце беларускія фразеалагізмы?
Тэст: пазнай Міцкевіча на партрэце
Тэст: якія беларускія творы схаваліся за эмодзі
Тэст: Багдановіч ці не?