Стогадовая жыхарка Лынтупаў

Стогадовая жыхарка Лынтупаў: хацела з’ехаць у Вільню, але бацька не дазволіў

312
(абноўлена 11:10 11.02.2019)
Валянціна Іванаўна жыве на Пастаўшчыне і амаль сто гадоў не пакідала родную вёску.

МІНСК, 11 лют - Sputnik. Валянціна Іванаўна Рыбцова жыве ў вёсцы Лынтупы, што на Пастаўшчыне, амаль усё жыццё – у 1922 годзе яе бацька, паранены падчас Першай сусветнай вайны, вырашыў вярнуцца на сваю малую радзіму і застаўся тут назаўсёды.

8 лютага Вялінціна Іванаўна адзначыла стогадовы юбілей. З гэтай нагоды да яе завітаў карэспандэнт Sputnik.

"Ружовая мара – працаваць у Вільні"

Маленькая Валя з’явілася на свет ва ўкраінскім горадзе Славінску, а праз некалькі год прыехала на Лынтупшчыну. Тут скончыла сем класаў польскай школы і вельмі хацела паехаць папрацаваць у Вільню. Кажа, што гэта было сапраўды яе ружовай марай, але бацька не дазволіў.

Стогадовая жыхарка Лынтупаў
© Sputnik Альфрэд Мікус
Бацька быў вельмі строгім

"Рабі пільна, і тут табе будзе Вільня!" - яго строгія словы жанчына памятае дагэтуль.

Валянціна Іванаўна засталася жыць на Лынтупшчыне, дапамагала гадаваць брата і дзвюх сясцёр. Пазней скончыла настаўніцкія курсы і выкладала рускую і польскую мову ў Вайшкунах, Пешкаўцах ды іншых вёсках. Нават падчас вайны не спыняла сваёй працы.

"Мужа сасваталі знаёмыя"

Менавіта ў школе яна ўбачыла ўпершыню свайго будучага мужа, якога пасваталі знаёмыя.

Стогадовая жыхарка Лынтупаў
© Sputnik Альфрэд Мікус
Пра маладосць Валянціна Іванаўна ўзгадвае з цеплынёй

"Памятаю, прывялі мне Івана на пераменку, - успамінае жанчына. – Паглядзела – дык хлопчык ён зусім, на сем гадоў быў маладзейшы! Толкам не пагаварылі – празвінеў званок на ўрок, і я пабегла. Распісаліся праз тры тыдні. Ні пра якія доўгія спатканні і рэчы не ішло — трэба было думаць, як сумесна супрацьстаяць шматлікім цяжкасцям. Разам пражылі 64 гады".

Жылі, працавалі, гадавалі дзяцей. Дачка зараз жыве ў Літве, сын – у Расіі. Выраслі і ўнукі – аднаму хутка  будзе 50 гадоў, дарослыя і праўнукі.

"Нават прапраўнучка на падыходзе", – усміхаецца жанчына.

За сто год – тры разы ў бальніцы

Ідэальным здароўем Валянціна Іванаўна пахваліцца не можа – то адно непакоіць, то другое, але за ўсё жыццё ў бальніцы была толькі тры  разы.

"Двойчы, як дзяцей нараджала, і аднойчы на аперацыі была", — празнаецца юбілярша.

Стогадовая жыхарка Лынтупаў
© Sputnik Альфрэд Мікус
Стогадовая жыхарка Лынтупаў

Розум узросту не паддаўся: ва ўсіх падрабязнасцях стогадовая жыхарка Лынтупаў можа распавесці пра кожны перыяд свайго няпростага жыцця.

З роднай хаты пераязджаць Валянціна Іванаўна не думае — толькі тут адчувае сябе спакойна і ўтульна. Справіцца з хатнімі справамі дапамагае мясцовая сацыяльная служба.

Стогадовая жыхарка Лынтупаў
© Sputnik Альфрэд Мікус
Стогадовая жыхарка Лынтупаў

На юбілей да Валянціны Іванаўны завіталі родныя і блізкія. Адмысловы падарунак – новы пашпарт, які дзейнічае да 2044 года.

Чытайце таксама:

312
Тэги:
Юбілей, Пастаўскі раён Віцебскай вобласці, Беларусь
Блогер разыграў дзяўчыну ў ванне з фарбавальнікам

Блогер разыграў дзяўчыну ў ванне з фарбавальнікам і шакаваў падпісчыкаў

6
(абноўлена 17:14 04.09.2020)
Дзяўчына пачала прымаць ванну, і ўжо праз некалькі хвілін блогер пачуў яе крыкі.

YouTube-блогер Крыстэн Хэнбі апублікаваў пранк, у якім разыграў сваю дзяўчыну Джэсмін, наліўшы ў ванну пену разам з фарбавальнікам для тканіны, аднак падпісчыкаў абурыў яго ўчынак. Відэа ён апублікаваў у Instagram.

Дзяўчына пачала прымаць ванну, і ўжо праз некалькі хвілін блогер пачуў яе крыкі. Пасля гэтага яна выйшла з ваннай у ручніку, і стала ясна, што яе рукі і ногі цалкам пасінелі.

Сам Хэнбі смяяўся над ёй, называючы "самым злым смурфам ў свеце".

Адзін з карыстальнікаў Twitter падзяліўся гэтым відэа ў сябе на старонцы, падкрэсліўшы, што не лічыць учынак пранкера смешным, і ў гэтага меркавання знайшлося шмат прыхільнікаў.

"Гэта літаральна магло забіць яе. Недапушчальна, каб фарбавальнік для тканіны кантактаваў з геніталіямі, вачыма або ротам. Гэта вельмі небяспечна. Ёй трэба звярнуцца да лекара, паколькі гэта можа сур'ёзна нашкодзіць яе здароўю", - адзначыў адзін з карыстальнікаў.

Некаторыя з падпісантаў абвінавацілі Хэнбі ў адсутнасці элементарнай павагі да дзяўчыны.

"Што яна яму зрабіла? Такія рэчы звычайна робяцца ў адплату за нешта, ніхто не робіць такіх розыгрышаў проста так", - пацікавіліся ў каментарах.

Але знайшліся і тыя, хто вырашыў заступіцца за пранкера. "Я думаю, многія з дзяўчат, якія асуджаюць гэта відэа, кпілі б, калі б такая доля спасцігла хлопца", - адзначыў адзін з каментатараў.

6
Пятровіца - 2018

Чым нашы продкі замянялі мяса на талерцы?

232
(абноўлена 08:52 29.08.2020)
Этнограф Ларыса Мятлеўская распавядае пра "грыбныя забабоны" і раскрывае сакрэты прыгатавання народных страў з баравікоў.

Для беларусаў збор грыбоў заўсёды быў нечым асаблівым і крыху чароўным. Прырода грыбоў, іх атрутнасць, галюцынагеннасць і лекавыя ўласцівасці цікавілі і прыцягвалі да сябе ўвагу.

Самым каштоўным у грыбным асяроддзі лічыцца баравік. Яшчэ ў ХVІ стагоддзі вадзянымі выцяжкамі з пладовых цел баравікоў, атрыманымі з дапамогай шкляных перагонных апаратаў, лячылі незагойныя раны пры абмарожанні, хваробах скуры, а густым булёнам з гэтых грыбоў паілі хворых, каб палепшыць апетыт.

Белый гриб
© Sputnik / Владимир Федоренко
Баравік

Паважлівае стаўленне да гэтага грыба можна прасачыць  і па народных назвах, якімі надзялілі яго ў розных кутках Беларусі: "добры", "праўдзівы", "справядлівы", "шчыры", "харошы", "сапраўдны", "просты". Або інакш — "баравік", "дабрак", "праўдзівік". Пладаносіць баравік з пачатку чэрвеня, а калі-небудзь і ў маі, па кастрычнік і таму  мае назвы, якія адлюстроўваюць час яго з'яўлення: "вяснянка", "майскі грыб", "юр'евік", "мікольнік", "ушэсны грыб", "каласавік", "верасовік" і многія іншыя.

Свае назвы прыдумлялі і для таго, каб паказаць узрост і якасць пладовага цела. Напрыклад, старое буйное пладовае цела называюць "баршчовік" або "жаўтляк", а зусім сапсаваны гнілы грыб — "роспаднем", "сявуном", "грыбабнём", "махлаком". І толькі выключна маладое пладовае цела называюць "белым грыбам".

Народныя прыкметы пра баравікі

Нашы продкі лічылі, што ў лесе з грыбамі неабходна паважліва размаўляць, каб не пайсці дадому з пустым кошыкам. На Любаншчыне, напрыклад, існавала прыкмета, па якой, заходзячы ў лес, трэба было перахрысціцца і прамовіць: "Грыбок, грыбок, пакажы мне свой лабок".

Грибы
© Sputnik Людмила Янковская
Баравікі і падасінавікі ў кошыку

Вядома, што зацятыя грыбнікі, як і рыбакі і паляўнічыя, маюць шэраг сваіх прыкмет і забабонаў. Так, пытацца ў чалавека, які выйшаў з лесу з поўным кошыкам, дзе ён збіраў грыбы, было дарэмнай справай, бо ён абавязкова адпраўляў у адваротны бок ад сваіх запаветных мясцін. Рабілі так не ад злосці, а ад пераканання, што грыбы могуць пакрыўдзіцца і будуць хавацца ад зборшчыка наступным разам. Дзяліліся грыбнымі сакрэтамі толькі са сваякамі і добрымі людзмі, да якіх ставіліся з даверам.

У народзе існаваў яшчэ цэлы спіс прыкмет, звязаных з баравікамі, і вось толькі некаторыя з іх:

  • Як зацвіце зямля — тады баравікі будуць расці;
  • Каб дождж, туман, каб парыла — то будуць грыбы;
  • Грыбавік (дробны дождж) пайшоў — і грыбы будуць;
  • Расавікі — праўдзівыя грыбы (баравікі) растуць, як красуе жыта. Яны такія, як і асеннія, толькі меньшыя;
  • Стары грыб (баравік) зверху чорны, а з-пад нізу жоўты;
  • Ліповы грыб (баравік) ці верасовы грыб (баравік) — малады ён, усё роўна белы, а як стараваты стане, то жаўтаваты пад дном, гэта ўжо трэці сорт;
  • Дзе мухаморы, там і баравікі.

Лепшы заменнік мяса

Беларуская грыбная кулінарыя вельмі багатая на разнастайныя стравы з грыбоў і спосабы іх нарыхтоўкі. Пачатак грыбнога сезону быў заўсёды доўгачаканым, паколькі грыбы вельмі часта замянялі мяса. Народныя кухары так і казалі: "Не кідай мяса, бо грыб — лепшая закраса", "Добры казляк лепшы за любое мяса".

У кожнай добрай гаспадынькі заўсёды былі і ёсць свае рэцэпты нарыхтоўкі грыбоў. Прапаную ўнесці ў кулінарную скарбонку некалькі старадаўніх рэцэптаў з "Першай беларускай кулінарнай кнігі" Вінцэнты Завадскай.

Дасканалы спосаб салення баравікоў

Маладыя баравікі пачысціць, адрэзаць карэнчыкі, укінуць у кіпень і трымаць на агні, пакуль не з'явіцца белая пена. Пасля гэтага неабходна выняць грыбы з рондаля (каструля  з ручкай — Sputnik), пакласці на абрус і трымаць так, пакуль яны цалкам не астынуць.

Пакуль грыбы астываюць, трэба дробна стаўчы соль, а пасля складаць баравікі слаямі, перасыпаючы кожны соллю. Зверху грыбы трэба прыціснуць дошчачкай, на якую пакласці камень. Не абавязкова накладаць поўны слоік адразу, можна дадаваць па 10-20 грыбоў, толькі трэба сачыць, каб былі добра прыціснутыя і плавалі ў расоле.

Як можна выкарыстоўваць такія грыбы?

1-ы спосаб: грыбы прамыць некалькі разоў, закіпяціць у каструлі малако, дадаць у яго грыбы і трымаць на агні, пакуль малако не закіпіць другі раз. Пасля гэтага грыбы трэба выняць і гатаваць у масле або тушыць у смятане як свежыя.

2-і спосаб: грыбы замачыць у вадзе на ноч і некалькі разоў змяніць яе. Назаўтра зварыць грыбы, калі з'явіцца смецце, адцадзіць, папаласнуць, укласці масла або смятану і тушыць. Для паху можна дадаць сталовую лыжку стоўчаных у парашок сушаных баравікоў.

Свежыя баравікі ў сметанковым масле

Крэпкія, маладыя баравікі пачысціць, памыць і насуха абцерці. Распусціць у каструльцы масла, укласці ў яе столькі грыбоў, каб яны былі пакрыты маслам, падсмажыць да паўгатовасці, выкласці на талерку, а ў тое самае масла зноў укласці сырыя грыбы і так рабіць, пакуль усе грыбы не будуць падсмажаныя.

Калі грыбы астынуць, перакласці ў невялікія шкляныя слоікі, кожны слой паліваючы свежым маслам. Калі слоікі запоўняцца, іх трэба заліць маслам, а праз некалькі гадзін закаркаваць. Перад ужываннем іх можна пратушыць у тым жа масле.

232
Тэги:
Народныя традыцыі, Нацыянальная кухня, Ларыса Мятлеўская, Беларусь
Тэмы:
Прыродная сталоўка: гатуем з таго, што пад нагамі
По теме
Прыродная сталоўка: гатуем з таго, што пад нагамі
Табакерка на абед, або Як гатаваць порхаўкі
Звыклыя рэчы па-беларуску: назвы грыбоў
Прэзідэнт Расіі Уладзімір Пуцін

Пуцін выказаў надзею, што Расія не вернецца да абмежаванняў з-за COVID-19

0
(абноўлена 16:27 24.09.2020)
Пры гэтым прэзідэнт Расіі заклікаў кіраўнікоў рэгіёнаў больш адказна падыходзіць да эпідэміялагічнай сітуацыі ў краіне.

МАСКВА, 24 вер - Sputnik. Расслабляцца у сітуацыі з каронавірусам нельга, вяртацца да абмежавальных мер у Расіі вельмі б не хацелася, заявіў прэзідэнт краіны Уладзімір Пуцін у чацвер падчас відэаканферэнцыі з кіраўнікамі суб'ектаў РФ.

Каб прадухіліць распаўсюджванне каронавіруснай інфекцыі, Расія з 27 сакавіка прыпыніла міжнародныя авіязносіны. Толькі ў мінулую нядзелю ўрад РФ апублікаваў распараджэнне па зняцці абмежаванняў на ўезд для грамадзян Беларусі. У сувязі з гэтым расійскія і беларускія авіякампаніі заявілі аб аднаўленні рэйсаў паміж краінамі. Падчас анлайн-перамоваў з кіраўнікамі рэгіёнаў расійскі прэзідэнт у чарговы раз закрануў важнасць кантраляваць сітуацыю з каронавірусам, каб пасля не ўводзіць падобныя абмежаванні.

"Варта толькі расслабіцца - і сітуацыя можа памяняцца. Не хацелася б вельмі, вельмі б не хацелася зноў вяртацца да тых абмежавальных мер, якія мы ўводзілі вясной гэтага года", - сказаў Пуцін.

Ён нагадаў кіраўнікам рэгіёнаў, што яны надзелены асаблівымі паўнамоцтвамі і адказнасцю па забеспячэнні эпідэміялагічнай бяспекі, па абароне жыцця і здароўя людзей.

"У нас цяпер надыходзіць восеньская пара, калі і праблема грыпу, ВРВІ, так званых бытавых інфекцый, займае вельмі сур'ёзнае месца ў нашай працы. Трэба забяспечыць бяспеку людзей. Далёка не завершаная праца, звязаная з барацьбой з кавідам, з эпідэміяй. Таму нам ні у якiм разе нельга дапусціць, каб адна праблема наклалася на іншую", - сказаў Пуцін.

Прэзідэнт даручыў распрацаваць зыходзячы з сітуацыі ў кожным канкрэтным рэгіёне праграму комплексных мер па зберажэнню людзей старэйшага пакалення і тых, хто ўваходзіць групу рызыкі захворвання COVID-19 у сілу розных абставінаў, у тым ліку і хранічных захворванняў.

Пуцін заклікаў мясцовыя ўлады працаваць з насельніцтвам ненадакучліва, тлумачыць складанасць сённяшняй сітуацыі, звяртацца да людзей з просьбай выконваць пэўныя правілы, у тым ліку і масачны рэжым.

"Вядома, гэта не заўсёды камфортна для людзей. Але хварэць горш, таму гэтую працу трэба праводзіць, паслядоўна сістэмна. Акуратна, але ў вышэйшай ступені прафесійна", - удакладніў кіраўнік краіны.

Таксама Пуцін адзначыў неабходнасць аднаўлення нармальнага дзелавога рытму, па падтрымцы галін прамысловасці, АПК, малога, сярэдняга бізнесу, аднаўленню занятасці, даходаў людзей. Ён паведаміў, што з улікам эпідэміі цяпер рыхтуюцца ўдакладненні па пэўных параметрах працы ўладаў, у тым ліку на маючым адбыцца пасяджэнні прэзідыума Дзяржсавета разам з рэгіёнамі будуць абмяркоўвацца планы па рэалізацыі нацыянальных праектаў.

0
Тэги:
Расія, Уладзімір Пуцін