Царква Шатландыі хоча адсудзіць у скарбашукальніка палову скарба вікінгаў

Царква Шатландыі хоча адсудзіць у скарбашукальніка палову скарба вікінгаў

15
(абноўлена 16:54 17.09.2019)
Мужчына прадаў скарб музею за 1,9 мільёна фунтаў стэрлінгаў і вырашыў не дзяліцца выручкай з царквой.

МІНСК, 17 вер - Sputnik. Прэсвітэрыянская царква Шатландыі падала ў суд на скарбашукальніка, каб адсудзіць у яго палову кошту скарбу часоў вікінгаў, паведаміла газета The Independent.

Дэрэк Макленан у 2014 годзе знайшоў на пляжы ў Шатландыі найбуйнейшы ў гісторыі Вялікабрытаніі скарб X стагоддзя - сярэбраныя бранзалеты, кольца з золата, крыж і іншыя прадметы з каштоўных металаў. Пазней ён прадаў скарбы Нацыянальнаму музею Шатландыі за 1,9 мільёна фунтаў стэрлінгаў.

У Касцёле Шатландыі сцвярджаюць, што скарб 52-гадовы мужчына выявіў на землях, якія належаць ёй. Акрамя таго, раней Макленан заключыў з царквой дагавор, згодна з якім ён абавязваецца падзяліцца з ёй паловай кошту знойдзеных каштоўнасцяў.

Прадстаўнікі царквы заяўляюць, што скарбашукальнік пасля продажу скарбу дагаворныя ўмовы не выканаў і перастаў выходзіць на сувязь, менавіта таму было прынята рашэнне падаць на мужчыну ў суд.

15
Тэги:
Шатландыя, Скарб
Масква падчас рэжыму самаізаляцыі жыхароў

Як справіцца са стрэсам з-за каронавіруса?

25
(абноўлена 09:10 16.11.2020)
Падрабязная інструкцыя для ўсіх, хто схільны да неўрозаў і хваравіта рэагуе на галоўную праблему чалавецтва ў 2020 годзе.

Кожны з нас па-рознаму рэагуе на нестабільную сітуацыю і знешнія пагрозы: няхай гэта будзе скачок долара ці ж ўспышка пандэміі каронавіруса.

Хтосьці бярэ сябе ў рукі і імкнецца справіцца са сваімі страхамі, хтосьці замыкаецца ў сабе і адмаўляе ўсё, што адбываецца, а хтосьці і зусім сутыкаецца з панічнымі атакамі. Што ж рабіць у стрэсавай сітуацыі і як знайсці гармонію ва ўмовах пандэміі - чытайце ў кіраўніцтве Sputnik.

Як справіцца з трывогай і стрэсам з-за COVID-19

  • Сачыце за сабой і здароўем. Вага, ціск, апетыт, сон - усё павінна быць пад вашым пільным кантролем. Таксама пандэмія не павiнна ўплываць на вашыя звычкі: здавайце аналізы, хадзіце на планавыя агляды і не бойцеся кансультавацца са сваім урачом.
  • Адпачывайце і не саромеецеся станоўчых эмоцый. Гэта не толькі неабходна для ўмацавання імунітэту, але і станоўча ўплывае на ўсе сферы вашай жыцця. Пабольш шпацыруйце, надавайце час не толькі працы, але і хобі, песціце сябе смачнай ежай, добрымі фільмамі і кнігамі.
  • Правільна сілкуйцеся. Рабіце акцэнт на свежыя прадукты: зеляніна, гародніна і садавіна. Таксама не забывайце лёгкія фізічныя нагрузкі - штодзённыя прагулкі па парку, ёгу або лёгкую зарадку.

Калі ж вы адчуваеце, што негатыў і стрэс працягвае разрастацца знутры, а вам не пад сілу справіцца з трывогай самастойна - звярніцеся да спецыяліста. Урач зможа аказаць вам патрэбную дапамогу: ад простых рэкамендацый да прадпісання неабходных вітамінаў.

25
Тэги:
каронавірус
Тэмы:
Каронавірус COVID-19
Капуста

Як заквасіць капусту ў хатніх умовах па старажытным беларускім рэцэпце

1566
(абноўлена 16:56 30.10.2020)
Этнограф Ларыса Мятлеўская дзеліцца старажытнымі рэцэптамі нарыхтоўкі агародніны – хуткім і доўгім.

З надыходам першых восеньскіх маразоў у Беларусі з палёў пачынаюць прыбіраць капусту і гэтай жа парой пачынаюць нарыхтоўваць яе на зіму.

У беларускай нацыянальнай кухні колькасць страў, якія гатуюць з капусты, вельмі вялікая і гэта не выпадкова. Са старажытных часоў гэтая расліна цудоўна адчувае сябе на нашых не вельмі ўрадлівых землях.

З гістарычнай і мемуарнай літаратуры вядома, што ў Беларусі з даўніх часоў вырошчвалі і спажывалі розныя яе гатункі. Так пры дварах беларускай шляхты вырошчвалі квяцістую, белакачанную (белую), ліставую, чырвоную, савойскую, брусельскую капусты. У белакачаннай капусты выкарыстоўвалі не толькі белае, але і шэрае лісце. Просты ж люд на сваіх сціплых агародах аддаваў перавагу белакачаннай капусце, з якой гаспадыні рабілі нарыхтоўкі на зіму, захоўваючы яе  квашанай і свежай напрацягу доўгага часу. Лічыцца, што капусту лепш за ўсё квасіць, паколькі пры такім спосабе нарыхтоўкі максімальна захоўваюцца каштоўныя рэчывы.

Шаткуем і квасім капусту

Капусту на Беларусі квасілі ў вялікай колькасці і ўжывалі яе ў ежу амаль да новага ўраджаю.

Гаспадыні не спяшаліся квасіць капусту адразу пасля першых маразоў, а чакалі, пакуль марозік прыхопіць расліну некалькі разоў.

Калі галоўкі заледзянелі, напярэдадні засолкі іх кідалі ў цэбар і залівалі халоднай вадой, пакідаючы так на ноч. На наступны дзень прыступалі да працы.

Капуста по-гурийски
© Sputnik Людмила Янковская
Некаторыя гаспадыні квасяць капусту па ўласных арыгінальных рэцэптах

У народзе існавала цэлая сістэма прадпісанняў наконт часу заквашвання капусты, выбару посуду і догляду за ім, гаспадыні нават паводзіць сябе павінны былі згодна са спецыяльнымі правіламі.

У працэсе шаткавання капусты ўдзельнічала ўся сям’я, але існавалі і пэўныя абмежаванні. Напрыклад, нельга было займацца гэтай справай жанчынам падчас рэгулаў. Лічылася, што нарыхтоўка не ўдасца, капуста атрымаецца мяккай і будзе дрэнна захоўвацца.

Таксама тагачасныя гаспадыні лічылі, што капуста, пастаўленая ў маладзік, цвёрдая і хрусціць, а каб яна атрымалася мяккай, квасіць трэба ў апошнія фазы месяца.

Прыдатнымі днямі тыдня для гэтай справы лічацца вечар панядзелка, аўторак і  самы  лепшы – чацвер.

Што такое "шаткаўніца"

У канцы ХІХ стагоддзя ва Усходнім Палессі сярод сялян прыкладна паміж 1880-1886 гадамі шырока распаўсюдзіўся рэдкі ў той час спосаб квашання капусты ў выніку чаго на вёсцы з’явіліся шаткаўніцы. Першапачаткова яны былі даступныя толькі заможным людзям і таму ў палешукоў такую шаткаваную або крышаную капусту называлі "паньскай". Чэслаў Пяткевіч у сваёй кнізе "Рэчыцкае Палессе " даволі падрабязна апісваў такі спосаб квашэння.

Капуста з шынкоўкай
© Sputnik Віктар Талочка
Капуста з шынкоўкай

Ачышчаныя ад верхняга лісця галоўкі дробна шаткавалі нажамі на стале, адкідваючы качарыжкі, затым складвалі ў драўляныя начоўкі, салілі і моцна пераціралі рукамі, дадавалі крыху журавін, кмену, парэзанай на скрылікі морквы, а часам і дзікія яблыкі. Прыгатаваную такім спосабам порцыю пасля перамешвання з дадаткамі скідвалі ў дзежку, трамбавалі і паўтаралі гэтую працэдуру пакуль дзежка не напоўніцца.

Пакуль капуста не станавілася кіслай, яе трымалі ў хаце. Праз некалькі дзён пачынала з’яўляцца пена і тады увесь час скісання завостраным або дубовым кіем таўшчынёй да 4 см штодзень – раніцай і увечары – прабівалі ў капуснай масе дзіркі да дна, каб такім чынам выйшаў горкі дух.

Пасля капусту накрывалі кружком, пряціскалі яго каменем і выносілі ў халодную камору, бо прыгатаванай такім чынам капусце мароз не можа пашкодзіць.

Такім спосабам капусту квасяць і сучасныя гаспадыні. На 100 кг ачышчанай капусты бяруць 2,5-3 кг солі, 4 кг морквы, 100 г кмену, па жаданню 6 кг яблыкаў, накрышаных долькамі або цэлых, журавіны па смаку.

Трэба разумець, што ў нашых продкаў былі вялікія сем'і і таму яны квасілі капусту "у прамысловых маштабах". Сучасныя гаспадыні могуць адаптаваць рэцэпт і паменшыць колькасць інгрыдыентаў у залежнасці ад колькасці капусты.

Кіслую капусту звычайна запраўляюць цыбуляй, перцам і сланечнікавым алеям і падаюць да мяса і бульбы.

Парады руплівай гаспадыні:

  • У якасці гнёта нельга выкарыстоўваць  вапнавы камень;
  • Расол павінны пакрываць капусту. Калі расолу мала, гнёт трэба павялічыць;
  • Самая спрыяльная для ферментацыі тэмпература – 18-20 градусаў. Пры гэтай тэмепературы яна доўжыцца 7 дзён. Каді тэмпература больш нізкая, час бражэння павялічваецца;
  • Для квашання прыдатны ўсе гатункі капусты за выключэннем ранняй і позняй "Амагер". У 1957 годзе ў СССР лепшымі лічыліся "Слава", "Беларуская", "Браўншвейгская", "Маскоўская".

У сярэдзіне ХІХ стагоддзя разам са звычайным спосабам нарыхтоўкі капусты быў папулярны рэцэпт і хуткага яе заквашвання.

У такім варыянце нашаткаваную і прамытую капусту клалі ў ваду і, калі яна адзін раз закіпіць, злівалі на рэшата і палівалі вельмі халоднай вадой, пакуль капуста зусім не астыне. Калі вада сцякала, яе салілі.

Як піша анна Цюндзявіцкая ў сваёй кнізе "Літоўская гаспадыня", гэты спосаб падыходзіць для тых, хто хоча заквасіць капусту для хуткага ўжывання.

1566
Тэги:
Ларыса Мятлеўская, Беларусь, Нацыянальная кухня
Тэмы:
Прыродная сталоўка: гатуем з таго, што пад нагамі
Гуканне вясны

Тэст: што азначаюць беларускія фразеалагізмы?

1143
(абноўлена 16:02 04.12.2020)
Прайдзіце тэст і даведайцеся, ці зможаце вы правільна падабраць аналаг беларускаму фразеалагізму ў рускай мове.

Фразеалагізмы, якія існуюць у розных мовах свету, часам вельмі падобныя і нават агульныя, калі яны, напрыклад, узятыя са Святога Пісання. Але ў кожнага народа ёсць свае, адметныя трапныя выразы, якія пазначаюць адное і тое ж паняцце, але з дапамогай розных лексічных сродкаў, іншага асацыятыўнага раду.

Прайдзіце тэст на Sputnik і паспрабуйце суаднесці беларускія фразеалагізмы з рускімі.

Вучыце мову разам з намі:

1143
Тэги:
тэст, Беларуская мова
Тэмы:
Вучым беларускую мову