Аварийная газовая служба

СК: зімовая трагедыя ў Барысаве адбылася з-за неасцярожнасці

8
Камісія па надзвычайных сітуацыях пры Савеце міністраў прыняла рашэнне стварыць орган дзяржаўнага газавага нагляду.

МІНСК, 23 сне — Sputnik. Следчы камітэт завяршыў расследаванне справы аб масавым атручванні газам у пачатку года ў Барысаве, заявіў у эфіры тэлеканала АНТ старшыня СК Іван Наскевіч.

Уся Беларусь абмяркоўвала ў канцы студзеня 2016 года трагедыю, якая здарылася ў Барысаве: у адным з дамоў райцэнтра загінулі адразу шэсць чалавек. У адной кватэры былі знойдзеныя двое пенсіянераў, а ў кватэры ніжэй — сям'я з двума непаўналетнімі дзецьмі. Прычынай смерці стала атручванне газам.

"Расследаванне скончана, справа накіраваная ў суд. У дачыненні да двух супрацоўнікаў Барысаўгаза абвінавачанне было кваліфікавана як прычыненне смерці па неасцярожнасці двум і больш асобам", — падзяліўся падрабязнасцямі Наскевіч.

Кіраўнік СК адзначыў, што да гэтага часу ў Беларусі адсутнічае адзіны дзяржаўны орган, які забяспечвае газавую бяспеку. Камітэт ініцыяваў яго стварэнне, і, па словах Наскевіч, камісія па надзвычайных сітуацыях пры Саўміне ідэю падтрымала.

"Дзяржаўны газавы нагляд у наступным годзе пачне працу", — дадаў ён.

Апошняй гучнай трагедыяй, звязанай з атручваннем газам, стала гібель вядомай мадэлі і рэжысёра Наталлі Макей у канцы мінулага тыдня. Таксама Sputnik распавядаў аб самых вядомых і гучных выпадках, звязаных з атручваннем газам.

8
Тэги:
Следчы камітэт Рэспублікі Беларусь, Іван Наскевіч, Барысаў
Беларускія грошы

Дзярждоўг Беларусі ў 2020 годзе павялічыўся амаль на 30%

20
(абноўлена 16:19 30.10.2020)
Беларускі дзяржаўны доўг за дзевяць месяцаў бягучага года вырас фактычна на 4,6 мільярда долараў у валютным эквіваленце.

МІНСК, 30 кас - Sputnik. Знешні дзяржаўны доўг Беларусі па стане на 1 кастрычніка бягучага года склаў 17,6 мільярда долараў, паведамілі ў прэс-службе Міністэрства фінансаў рэспублікі.

Пры гэтым у ведамстве адзначылі, што ўсяго за дзевяць месяцаў 2020 го знешнія запазычанні выраслі ўсяго на 400 мільёнаў долараў (2,6%).

"Дзяржаўны доўг Рэспублікі Беларусь на 1 кастрычніка 2020 года склаў 56,9 мільярда рублёў і павялічыўся ў параўнанні з пачаткам 2020 года на 12,1 мільярда рублёў (4,6 мільярда долараў - Sputnik), або на 27,0%", - удакладнілі у Мінфіне.

Беларускія ўлады за студзень-верасень бягучага года на знешніх рынках занялі каля 1,6 мільярда долараў, пры гэтым даўгоў загасілі толькі на 1,3 мільярда.

"Унутраны дзяржаўны доўг па стане на 1 кастрычніка 2020 года склаў 10,5 мільярда рублёў, павялічыўшыся з пачатку года на 1,7 мільярда рублёў (з улікам курсавых розніц), або на 20,0%", - распавялі ў прэс-службе ведамства.

За справаздачны перыяд на ўнутраным рынку размяшчаліся валютныя і рублёвыя аблігацыі на суму ў 294,4 мільёна долараў і 300 мільёнаў рублёў адпаведна. У той жа час былі патушаныя каштоўныя паперы на 469,5 мільёна долараў і 161,2 мільёна рублёў.

Ніхто не абрынецца

Раней прэм'ер Раман Галоўчанка казаў, што хацеў бы апярэдзіць каментары, якія гучаць у СМІ, што краіна абрынецца пад абавязкамі.

"Ніхто нікуды не абрынецца. Сродкі гэтыя прадугледжаныя. Краіна своечасова, як і заўсёды, разлічваецца па ўсіх даўгавых абавязацельствах без шкоды для выканання сваіх сацыяльных абавязацельстваў і мэтаў развіцця", - запэўніў ён.

Кіраўнік урада сказаў, што на пагашэнне дзяржаўнага доўгу ў 2021 годзе будзе накіравана 4,9 мільярда рублёў (вонкавага - 4,2 мільярда, ўнутранага - 700 мільёнаў).

20
Тэги:
Беларусь
БелАЭС

Пробны пуск турбіны энергаблока 1 выкананы на БелАЭС

9
(абноўлена 16:13 30.10.2020)
У цяперашні час на першым энергаблоку Беларускай атамнай станцыі ідзе паэтапны ўздым магутнасці.

МІНСК, 30 кас - Sputnik. Пробны пуск турбіны энергаблока № 1 выкананы на Беларускай атамнай станцыі, паведаміла прэс-служба карпарацыі Расатам.

"Спецыялісты выканалі адну з самых важных аперацый на этапе падрыхтоўкі блока да пачатку выпрацоўкі электраэнергіі - вывад на намінальныя абарачэнні халастога ходу (без уключэння ў сетку) ротараў турбагенератара", - сказалі ў карпарацыі.

Па словах дырэктара праекта па ўзвядзенни Беларускай АЭС Віталя Паляніна, турбаагрэгат выведзены на намінальныя абароты.

"Усе паказчыкі, уключаючы вібрацыйны стан, у норме, што дазваляе нам прыступіць да праграмы выпрабаванняў турбіны (на халастой хадзе) і генератара перад уключэннем у сетку", - удакладніў ён.

Ядзернае паліва было загружана ў першы рэактар БелАЭС 7 жніўня, 11 кастрычніка ён быў выведзены на мінімальна кантраляваны ўзровень магутнасці. Зараз на блоку ідзе паэтапны ўздым магутнасці (да 40%).

Беларуская АЭС - найбуйнейшы расійска-беларускі эканамічны праект, генпадрадчыкам яе будаўніцтва з'яўляецца "Атамбудэкспарт" (уваходзіць у "Расатам"). Запуск першага рэактара папярэдне запланаваны на 7 лістапада бягучага года.

Станцыя з двума рэактарамі ВВЭР-1200 сумарнай устаноўленай электрычнай магутнасцю 2400 МВт будуецца ў Астраўцы (Гродзенская вобласць). Для першай у краіне АЭС выбраны перадавой расійскі праект пакалення 3+, які цалкам адпавядае міжнародным нормам і рэкамендацыям МАГАТЭ па бяспецы. Увод у прамысловую эксплуатацыю энергаблока №2 запланаваны на 2022 год.

9
Тэги:
БелАЭС
Тэмы:
Будаўніцтва БелАЭС у Астраўцы
Багач

Народны каляндар: святкуем Юл’яна, гатуем стравы для дзетак

0
(абноўлена 16:49 30.10.2020)
Этнограф Ларыса Мятлеўская распавядае як нашы продкі баранілі дзяцей ад хваробаў і што гатавалі для іх.

У народзе лічылі, што калі ў хаце не чуваць дзіцячых галасоў, то гэта хата не мае шчасця. 31 кастрычніка ў Народным календары адзначаюць прысвятак Юльяна, ахоўніка дзяцей. Але не толькі ў  гэтага святога бацькі прасілі дапамогі для сваіх дзяцей. Найважнейшымі аступнікамі ад усялякага ліха лічылі Прачыстую, Ісуса Хрыста і анёлаў ахоўнікаў, якія ў народным уяўленні адбіваюць чалавека ад "усіх наглых урагоў". У народнай міфалогіі дзецьмі апекавалася Дамавуха, якая магла калыхаць калыску з немаўляткам і бавіцца з астатнімі дзецьмі гаспадыні, якая ёй падабалася.

Але першай і наймацнейшай апякункай і абаронцай для сваіх дзяцей заўсёды была маці. Яна спявала на ноч калыханку, апранала, рабіла ляльку, сачыла, каб дзіця было здаровае і сытае.

Багач у Вязынцы
© Sputnik Альфрэд Мікус
Наймацнейшай апякункай дзяцей заўсёды была маці

У народзе лічылі, што падчас цяжарнасці жанчына павінна была выконваць шэраг перасцярог, у выніку якіх гарантавалася нараджэнне здаровага немаўляці. Але і надалей маці верыла, што напрацягу першага года жыцця лёс дзіцяці наўпрост залежыць ад яе паводзін. Таму падчас кармлення сама жанчына не павінна была сілкавацца, каб дзіця не было абжорай, не пазяхаць, каб дзіця не было гультаём, ні з кім не спрачацца, каб не было схільным да спрэчак і сварак. Лічылася, што карміць дзіця ў дрэнным настроі ні ў якім разе нельга. Маці павінна супакоіцца, іначай дзіця  да канца свайго жыцця будзе тужыць. Таму, каб яго лёс быў шчаслівым, маці карміла яго толькі ў светлым настроі, ласкава называючы "маё сонейка яснае", "мая зоранька ранняя", "мой верабейка, птушачка, крошачка" і інакш.

Часта кармленне павольна пераходзіла ў калыханне, дзе ў калысцы, як апісваў беларускі этнограф Чэслаў Пяткевіч  у кнізе "Грамадская культура Рэчыцкага Палесся"засынаў "абагоўлены скарб" пад манатоннае напяванне: "Аа, аа, дзе-е-таачка спаць, а я буду каа-лы-хаць, а-а…, а ты паганае, чаго слепкі вытарашчыло? Ось я табе як дам плескача, то мне зараз заснеш — аа-аа... ".

Але такое стаўленне да немаўляці заканчвалася праз год "адлучэннем". Гэты сямейны абрад, апісаны Пяткевічам адбываўся наступным чынам. Пакарміўшы дзіця грудзямі апошні раз, маці садзіла яго на памост для спання, а бацька клаў перад ім медзяны грош, кавалачак хлеба, валовы рог, ці, калі дзяўчынка, тронку ад сярпа. Калі дзіця пацягне ручку найперш да рога, то лічылі, што яно будзе добрым гаспадаром, калі да хлеба, то будзе гультаём, ахвотнікам да гатовага хлеба, калі да гроша – будзе схільным прыхапіць чужое – будзе злодзей.

Праздник средневековой культуры Меч Брачыслава
© Sputnik Альфред Микус
Галоўнае, каб дзіцяці вырасла добрым чалавекам

Рэзкае адлучэнне ад грудзей у дзіцяці практычна заўсёды выклікала доўгатэрміновы разлад страўніка і пераход на "свой хлеб" адбываўся даволі балюча. Смяротнасць сярод дзяцей гэтага ўзросту была даволі высокай і асабліва ў сем’ях сялян. Не разумеючы прыроды таго ці іншага дзіцячага захворвання, верылі, што віной таму сурокі, пярэпалахі, начніцы, крыксы, капрызы, падвей і іншыя міфалагічныя істоты.

Спосабы дыягностыкі і лячэння былі часам такімі ж дзіўнымі, як і тыя нячысцікі, што па народных уяўленнях шкодзілі дзецям. Так, каб высветліць, ці будзе жыць вельмі хворае дзіця, варажылі з дапамогай мурашніку. Маці ішла ў лес і здымала верхнюю частку мурашніка, рабіла з гэтага адвар і купала ў ім дзіця тры дні запар. Пасля ізноў ішла ў лес і глядзела ці аднавілі мурашкі свой дом. Калі мурашнік меў ранейшы выгляд, то была надзея, што дзіця паздаравее. У такіх выпадках маці шукала любых паратункаў. У справу ішлі і малітвы да святых і язычніцкія замовы, якія выкарыстоўвалі ў народнай медыцыне. Вось як лячылі начніцы.

Калі спакойнае ўдзень дзіця непакоілася і ўначы не спала, то лічылі, што яму шкодзяць начніцы. Яны ўяўляліся чорным кудлатым чарвяком, які быццам бы прапаўзаў пад калыбеллю. Супраць гэтай напасці ў дзвярах ставілі страх (пудзіла), як на вераб’ёў, апраналі ў вывернутую наадварот сарочку, у калысцы мянялі палажэнне ног і галавы, калыхалі дзіця ў начоўках і чыталі замовы: "Зара-зарыца, вазьмі ў майго дзіцяці начніцы. Дзе зара патухаіць, там начніцы прападаюць".

А вось як паэтычным народным словам супакойвалі дзіця перад сном на Ашмяншчыне: "Дрымоты, пакой, адшукай рабу Бога (імя), няхай яна спіць, высыпаецца, ноччу не прасыпаецца. Зоркі няхай будуць ёй сёстрамі, месяц ёй братам, а сон ёй кумам і сватам. Амын".

Існавала і такая практыка, калі дзіця быццам ахвяравалі Богу, просячы заступніцтва за яго і шчаслівага лёсу. Трэба было аднесці ў касцёл прызначаныя на ахвяру грошы, кавалак палатна, крыху лёну. Гэтай ахвярай тройчы малявалі кола вакол дзіцяці і накрывалі яго ёю. Пасля клалі ахвяру на алтар.

Дожинки в Мяделе - 2018
© Sputnik Альфред Микус
У народзе лічылі, што, калі ў хаце не чуваць дзіцячых галасоў, у ёй няма шчасця

Калі дзіця было як быццам бы здаровае, але вельмі худзенькае, яго дастаткова было ўзважыць на шалях і тады яно быццам бы пачынала папраўляцца. Каб дзіця хутчэй расло, маці здымала з яго кашульку толькі праз галаву і карміла як мага часцей.

У перыяд ранняга дзяцінства як у сялянскай так і ў заможных дваранскіх сем’ях дзецям гатавалі асобныя стравы з лепшых прадуктаў, якія дарослым не заўсёды траплялі на стол, паколькі ад якасці ежы залежыла здароўе дзіцяці. Вядома ж меню вясковай малечы вельмі адрознівалася ад дзіцячага меню ў заможных сем’ях, дзе былі знаёмыя з заходнееўрапейскай кухняй. Тут пэўныя веды аб сістэме харчавання і ўтрымання дзяцей дазвалялі рабіць яе больш сбалансаванай і правільнай. У выніку, дзеці вышэйшых саслоўяў хварэлі і паміралі значна радзей чым сялянскія. Але як бы там ні было і сялянка, і пані песцілі сваіх дзетак смачнымі стравамі.

Гатавалі звычайна салодкія кашы, бліны з начынкамі і без іх, пончыкі, тварожныя запяканкі, цыбрыкі грыбкі і яечні, разнастайнае печыва, стравы з лепшых гатункаў мяса, клёцкі, калдуны з ягаднымі начынкамі, разнастайныя супы і булёны і ў тым ліку супы-пюрэ з гародніны ды шмат што яшчэ.

Вось як гатавалі малочны суп з морквай ў вёсцы Літва Ляхавіцкага раёна Мінскай вобласці.

Суп малочны з морквай

Інгрыдыенты:

  • 4 шклянкі малака
  • 3 шклянкі вады
  • 1 морква
  • 1 яйка
  • 1 шклянка мукі
  • 2 чайныя лыжкі цукру
  • 50 г сметанковага масла
  • Соль

Як гатаваць:

Малако змяшаць з вадой і давесці да кіпення, пакласці старкаваную на буйной тарцы моркву, соль, варыць да гатоўнасці морквы. У муку ўбіць яйка, дадаць вады, старанна перамяшаць, каб атрымалася цеста, як густая смятана. Паступова ўліваць цеста ў суп пры няспынным памешванні. У канцы варкі пакласці цукар і сметанковае масла.

0
Тэги:
Народныя традыцыі, Ларыса Мятлеўская
Тэмы:
Спадчына: традыцыі і вераванні нашых продкаў