Акадэмія навук Беларусі

Электрамабіль і катэдж за паўдня: чым здзівяць беларусы ў Год навукі

33
(абноўлена 15:25 09.01.2017)
Нацыянальная акадэмія навук прэзентавала планы на Год навукі па ўсіх напрамках ад стварэння новага касмічнага спадарожніка і імунатэрапіі рака да задачы ўпершыню выдаць 4-томны гістарычны атлас.

МІНСК, 7 сту — Sputnik. Беларускім навукоўцам у год навукі паабяцалі, што ўсе праекты ў рамках дзяржаўных навукова-тэхнічных праграм будуць прафінансаваныя ў поўным аб'ёме. Больш за тое, каля 20% фінансавання Дзяржаўны камітэт па навуцы і тэхналогіях плануе накіраваць у 2017 годзе на звышрызыковыя праекты, заявіў падчас прэзентацыі Года навукі ў Беларусі старшыня Дзяржаўнага камітэта па навуцы і тэхналогіях Аляксандр Шумілін.

"Шчыра прызнацца, што ў пэўнай меры мы забюракратызавалі многія навуковыя рашэнні і навуковую адказнасць. У нас занадта жорсткія меры ў рамках ДНТП: калі 99% праекта зрабілі, але нешта дзесьці не атрымалася, строга патрабуем вяртання грошай у бюджэт. Гэта прыводзіць да таго, што навукоўцы баяцца брацца за новыя распрацоўкі і знакавыя праекты", — падкрэсліў Аляксандр Шумілін.

Акрамя рызыковых распрацовак ад навукоўцаў, тым не менш, па-ранейшаму чакаюць і практычных рашэнняў для рэальнага сектара. У рамках прэзентацыі года навукі сакратары шэрагу аддзяленняў распавялі, што змогуць прапанаваць краіне ў Год навукі.

Новы спадарожнік

Нацыянальная акадэмія навук Беларусі гатовая прыступіць у 2017 годзе, калі знойдзе грошы, да вырабу другога беларускага спадарожніка, паведаміў кіраўнік апарата НАН акадэмік Пётр Віцязь.

"Па другім спадарожніку ТЗ падрыхтавана, усё ўзгоднена. Наша задача — знайсці грошы. І вось цяпер мы шукаем", — прызнаўся Віцязь у інтэрв'ю Sputnik.

Паводле яго слоў новы спадарожнік будзе дакладней і тэхналагічней. "Прынцыповае адрозненне, што разрашэнне будзе 0,5 метра, а не два. Паласа захопу іншая, разрашаючая здольнасць іншая, аператыўнасць іншая. Там прадугледжана выкарыстанне новых матэрыялаў і іншай электронікі", — удакладніў акадэмік.

Пакуль жа, паводле яго слоў, беларускія навукоўцы сумесна з расійскімі калегамі правялі своеасаблівы тэхагляд дзеючага спадарожніка БелКА-1 і працягнулі яго тэрмін службы яшчэ на два гады. Акадэмік нагадаў, што інфармацыя, якая атрымліваецца з першага беларускага спадарожніка дыстанцыйнага зандзіравання Зямлі выкарыстоўваецца 11 міністэрствамі Беларусі.

Электрамабіль і катэдж за 16 гадзін

Навукоўцы інжынеры рыхтуюцца стварыць у 2017 годзе прататып першага беларускага электрамабіля. "Будзе створаны прататып беларускага электрамабіля на аснове базавай мадэлі аўтамабіля вытворчасці "БелДжы" з бартавымі электрычнымі модулямі замест рухавіка ўнутранага згарання", — распавёў на прэзентацыі акадэмік-сакратар Аддзялення фізіка-тэхнічных навук НАН Беларусі Аляксандр Ласкаўнёў.

Автомобиль Geely. Архивное фото
© Flickr / RL GNZLZ
Аўтамабіль Geely. Архіўнае фота

Таксама ў планах навукоўцаў інжынераў — распрацоўка новага электробуса, які будзе выпускаць "Белкамунмаш", і мабільнага пыласоса для гарадской гаспадаркі.

Працягнуцца распрацоўкі і ў сферы 3D-тэхналогій. Акрамя пластыка і металу, беларускія навукоўцы плануюць паэксперыментаваць з хутказацвярдзеваючымі вязкапластычнымі бетонавымі кампазітамі.

"Пасля гэтыя ўзоры ўвойдуць у склад комплексу вытворчасці буйнагабарытных вырабаў з металічных матэрыялаў, што дазволіць, напрыклад, пабудаваць катэдж не больш чым за 12-16 гадзін", — распавёў Ласкаўнёў.

Імунатэрапія рака

Над тым, як перамагчы анкалогію, працуюць і навукоўцы-хімікі, і медыкі. Хімікі плануюць зрабіць упор на распрацоўцы новых прэпаратаў, якія змаглі б пацясніць дарагія імпартныя.

Навукоўцы медыкі плануюць працягнуць працу над прапрацоўкай метаду імунатэрапіі рака, гэта значыць, па сутнасці, "навучыць" імунітэт чалавека змагацца з ракавымі клеткамі, стварыць асабістую вакцыну супраць рака.

"Сутнасць у тым, каб з дапамогай вызначаных клетак запусціць механізм распазнання і знішчэння злаякасных пухлін уласнай імуннай сістэмай", — патлумачыў акадэмік-сакратар Аддзялення медыцынскіх навук НАН Беларусі Мікалай Сердзючэнка.

У 2017 годзе пачынаюцца клінічныя выпрабаванні распрацаванай беларускімі навукоўцамі тэхналогіі дастаўкі ствалавых клетак у галаўны і спінны мозг праз чэрапна-мазгавыя і спінна-мазгавыя нервы.

"Гэта можа быць выкарыстана пры інсультах і траўмах, атрыманых у ДТЗ. Такім шляхам спрабуем паменшыць смяротнасць і інваліднасць", — распавёў Сердзючэнка.

Rfid-пазнакі не толькі ў шубах

Навукоўцы аддзялення фізікі, матэматыкі і інфарматыкі ў Год навукі будуць працаваць над стварэннем поўнай завершанай навукова-тэхнічнай інфраструктуры — эксперыментальнай вытворчасці элементаў мікраэлектронікі і оптаэлектронікі з наступнай перадачай у масавую вытворчасць.

Проверка метки с помощью смартфона
© Sputnik / Виктор Толочко
Праверка меткі з дапамогаю смартфона

Сярод іншых праектаў: апрацоўка вялікіх баз дадзеных і іх прымяненне ў біямедыцына, лагістыцы і інтэрнэце рэчаў.

Пакуль прынцыпы інтэрнэту рэчаў, "пазначаных" ідэнтыфікацыйнай пазнакай і ўзаемадзейнічаючыя з дапамогай камунікатыўных сетак, у Беларусі ўжываюцца толькі пры маркіроўцы футравых вырабаў. З лета мінулага года ў краінах Еўразійскага эканамічнай саюза маркіроўка футравых вырабаў адмысловымі rfid-пазнакамі (radio frequency identification) — мікрачыпамі, на якім захоўваецца інфармацыя аб вырабе — стала абавязковай.

"Поўнамаштабнае ўкараненне такой сістэмы дазволіць толькі на адмове ад папяровых працэдур пры дэклараванні зэканоміць мінімум 120 долараў у год. Таму наша задача — хутка зрабіць гэтую сістэму. З гэтай сістэмай мы зможам упісацца ў міжнародныя правілы і такім чынам павысім экспартны патэнцыял нашай прадукцыі", — распавёў на прэзентацыі года навукі акадэмік-сакратар Аддзялення фізікі, матэматыкі і інфарматыкі НАН Беларусі Валянцін Арловіч.

Новая аранжарэя і музей палеанталогіі

Біёлагі ў Год навукі працягнуць эксперыменты з трансгеннымі козамі, якія прадуцыруюць бялок лактаферын. Гэты бялок знаходзіцца ў матчыным малацэ і жыццёва неабходны немаўлятам, якія знаходзяцца на штучным гадаванні. Ён валодае бактэрыцыднымі ўласцівасцямі і з першага дня гадавання надзейна засцерагае дзіця ад вірусных, бактэрыяльных і грыбковых інфекцый.

Козы
© Sputnik / Виктор Толочко
Козы

"Нашы навукоўцы распрацавалі тэхналогію атрымання бялку і стварылі статак коз, якія прадуцыруюць гэты бялок. Зараз навучыліся яго вылучаць. У мінулым годзе была запушчана даследчая вытворчасць па яго вылучэнню. Цяпер трэба даследаваць, як яго далей прасоўваць. Трэба, каб ён дайшоў да спажыўца", — распавёў акадэмік-сакратар Аддзялення біялагічных навук НАН Беларусі Міхаіл Нікіфараў.

Таксама ў планах навукоўцаў біёлагаў стварэнне Цэнтра палеалогіі і палеанталогіі, а таксама будаўніцтва новай трапічнай аранжарэі ў Батанічным садзе.

Посетители фотографируют редкие виды орхидей в минском Ботаническом саду
© Sputnik / Виктор Толочко
Наведвальнікі фатаграфуюць рэдкія віды архідэй ў мінскім Батанічным садзе

"Існуючая аранжарэя — гэта не толькі аб'ект, куды прыходзяць паглядзець, як выглядаюць трапічныя расліны. Там сур'ёзная лабараторыя, дзе вывучаюцца трапічныя расліны, якія ствараюць спрыяльнае асяроддзе ў офісах і нашых дамах", — заўважыў Нікіфараў.

Гістарычны атлас

Упершыню за ўсю гісторыю краіны навукоўцы Аддзялення гуманітарных навук і мастацтваў НАН Беларусі плануюць выпусціць 4-томны гістарычны атлас. Гэтага яшчэ ніколі не рабілася, сказаў на прэзентацыі Года навукі акадэмік-сакратар Аддзялення Аляксандр Каваленя.

Акрамя таго, навукоўцы-гуманітарыі плануюць скончыць Вялікую гісторыю беларускай дзяржаўнасці, гістарычны слоўнік беларускай мовы і 5-томную гісторыю філасофскай думкі.

"У нас багатая спадчына, пра якую мы не ведаем. Так склалася гістарычна, што мы сёння павінны падымаць нашу спадчыну. І паказваць, што такая краіна як Беларусь існуе. Што мы не аб'ект, а паўнавартасны суб'ект міжнароднай супольнасці", — заўважыў Каваленя.

Прычым у адрозненне ад хімікаў і фізікаў, якія могуць што-небудзь запазычыць у заходніх калегаў, гуманітарыі вымушаныя весці сваю даследчую працу самастойна.

 

 

 

33
Тэги:
анкалогія, Медыцына (навука), Хімія, Аўтамабілі, Навука і тэхналогіі, Гісторыя, НАН Беларусі, Беларусь
Датэрміновае галасаванне на выбарах прэзідэнта 2020 у Гомельскай вобласці

Лукашэнка вырашыў праверыць законнасць альтэрнатыўнага падліку галасоў

0
(абноўлена 12:36 06.08.2020)
У Беларусі стартавала грамадская ініцыятыва па падліку галасоў выбаршчыкаў, якая закліканая забяспечыць празрыстасць падліку галасоў на выбарах прэзідэнта.

МІНСК, 6 жні - Sputnik. Неабходна даць прававую ацэнку альтэрнатыўнага падліку галасоў на выбарах кіраўніка дзяржавы, заявіў прэзідэнт Беларусі ў Палацы Незалежнасці ў ходзе спецыяльнай нарады, прысвечанай пытанням бяспекі падчас выбараў.

"Яшчэ адна тэма, якая ўсплыла, гэта альтэрнатыўны падлік галасоў у дзень выбараў. І Генеральнай пракуратуры, і судам варта даць ацэнку законнасці падобных ініцыятыў. У судах, калі такія звароты туды паступяць", - цытуе Лукашэнку БелТА.

На думку прэзідэнта, усе беларусы, якія прыйшлі на выбарчыя ўчасткі, павінны мець магчымасць зрабіць гэта ў спакойнай і святочнай абстаноўцы, не баючыся, што хтосьці ўмяшаецца ў свабоднае волевыяўленне.

Дадатковыя меры бяспекі

"Зразумела, што выбары пачаліся, датэрміновае галасаванне ідзе, але будзе нялішнім з улікам вопыту на сённяшні дзень яшчэ раз ацаніць бягучую сітуацыю і, калі спатрэбіцца, выпрацаваць дадатковыя меры па забеспячэнні бяспекі на бліжэйшы перыяд", - канстатаваў кіраўнік дзяржавы.

Пры гэтым ён звярнуў увагу, што абстаноўка уладам вядомая, але разам з тым ёсць і новыя фактары, таму чыноўнікам трэба прапанаваць рашэнні па гэтых пытаннях.

Лукашэнка нагадаў сілавому блоку аб пастаўленай раней задачы - прыцягнуць да адказнасці ўсіх, хто агучыў пагрозы ў адрас дзяржаўных служачых у адпаведнасці з айчынным заканадаўствам.

"У нас дастаткова рэсурсаў, каб абараніць людзей дзяржавы, якія сёння фактычна бясплатна, бязвыплатна працуюць на краіну", - падкрэсліў ён.

Як кантралююць ход выбараў

Асноўнымі інструментамі кантролю на выбарах-2020 застаюцца назіральнікі. Выбаркамамі акрэдытавана больш як 48 тысяч нацыянальных назіральнікаў, якія прадстаўляюць розныя платформы і кірункі: ад "Белай Русі" да ініцыятывы "Сумленныя людзі". Таксама накіраваныя ў Беларусь і замежныя назіральнікі: ад выканаўчага камітэта СНД і міжпарламенцкай асамблеі СНД.

Альтэрнатыўны метад кантролю за выбарамі з'явіўся ўпершыню на гэтых выбарах. Платформу "Голас" стварылі на спецыяльным хатаконе: пры дапамозе месенджараў распрацоўшчыкі прапануюць выбаршчыкам адправіць фатаграфіі сваіх бюлетэняў, каб ажыццявіць незалежны падлік галасоў. Як заяўляла кіраўнік ЦВК Лідзія Ярмошына, пытанне фатаграфавання бюлетэняў заканадаўствам не рэгулюецца, аднак публікацыя такіх здымкаў да закрыцця участкаў можа быць расцэненая як агітацыя.

Працэс будзе забяспечаны

Беларускі прэзідэнт запэўніў, што самым уважлівым чынам назірае за сітуацыяй, якая разгортваецца вакол датэрміновага галасавання ў ходзе выбарчай кампаніі.

"Годна, прыгожа ідуць людзі. Нікому не замінаюць. Хтосьці на дачу хоча паехаць у выхадныя дні, нехта туды, хтосьці сюды. Як звычайна. Мы ж не па пошце галасуем, як у некаторых дзяржавах", - адзначыў Лукашэнка.

Пасля чаго рэзюмаваў, што ў рэспубліцы ёсць для галасавання ўчасткі, дзе праходзіць волевыяўленне. Беларусы ідуць на іх і аддаюць свае галасы.

"І мы павінны забяспечыць гэты працэс", - заклікаў чыноўнікаў кіраўнік дзяржавы.

ЦВК зарэгістраваў кандыдатамі ў прэзідэнты пецярых прэтэндэнтаў. Экс-банкіру Віктару Бабарыку і былому кіраўніку ПВТ Валерыю Цапкалу ў рэгістрацыі было адмоўлена.

У выбарчыя бюлетэні патрапілі імёны Андрэя Дзмітрыева, Ганны Канапацкой, Аляксандра Лукашэнкі, Сяргея Чарэчня і Святланы Ціханоўскай. Галасаванне на выбарах кіраўніка дзяржавы адбудзецца 9 жніўня.

0
Тэги:
Аляксандр Лукашэнка, Выбары
Тэмы:
Выбары прэзідэнта Беларусі - 2020
Датэрміновае галасаванне на выбарах прэзідэнта 2020 у Гомельскай вобласці

Яўка за два дні датэрміновага галасавання склала 12,75%

7
(абноўлена 10:47 06.08.2020)
Больш актыўна галасуюць выбаршчыкі ў Гомельскай і Магілёўскай абласцях, не спяшаюцца зрабіць свой выбар у Гродзенскай вобласці.

МІНСК, 6 жні - Sputnik. За два дні датэрміновага галасавання на выбарах прэзідэнта Беларусі прагаласавалі 12,75% выбаршчыкаў, унесеных у спісы. У першы дзень, нагадаем, гэты паказчык склаў 4,98%. Такія дадзеныя ўтрымліваюцца на сайце Цэнтрвыбаркама.

Больш актыўна за ўсё ідуць на ўчасткі выбаршчыкі Гомельскай і Магілёўскай абласцей. Тут яўка па выніках двух дзён склала 16,44% і 14,61% адпаведна.

Самую нізкую яўку дэманструе Гродзенская вобласць - за два дні тут датэрмінова прагаласавалі 10,01% выбаршчыкаў. Далей знаходзіцца Брэсцкая вобласць, тут яўка склала 11,26%.

У Мінску па выніках двух дзён прагаласавалі 11,73% выбаршчыкаў, унесеных у спісы. У Віцебскай вобласці яўка склала 12,16%, у Мінскай - 12,61%.

Датэрміновае галасаванне на выбарах прэзідэнта Беларусі стартавала 4 жніўня. Аддаць свой голас датэрмінова можна да суботы ўключна. Падчас датэрміновага галасавання ўчасткі працуюць з 10:00 да 14:00, а таксама з 16:00 да 19:00.

На выбарах прэзідэнта ў 2015 годзе яўка па выніках двух дзён датэрміновага галасавання была ніжэй - 10,94. Усяго ў тую выбарчую кампанію датэрмінова прагаласавалі 36,05% выбаршчыкаў, унесеных у спісы.

У гэтым годзе ў сувязі з каронавірусам у працу на участках было ўнесена некалькі змен: у прыватнасці, ЦВК вырашыў абмежаваць колькасць назіральнікаў, у выніку многія незалежныя назіральнікі вымушаныя сачыць за працэсам на вуліцы альбо з калідора.

На пасаду прэзідэнта Беларусі прэтэндуюць пяць кандыдатаў: дзеючы кіраўнік дзяржавы Аляксандр Лукашэнка, Андрэй Дзмітрыеў, Ганна Канапацкая, Сяргей Чарэчань і Святлана Ціханоўская. Асноўны дзень галасавання прызначаны на 9 жніўня.

7
Тэги:
Беларусь, Выбары
Тэмы:
Выбары прэзідэнта Беларусі - 2020