Акадэмія навук Беларусі

Электрамабіль і катэдж за паўдня: чым здзівяць беларусы ў Год навукі

33
(абноўлена 15:25 09.01.2017)
Нацыянальная акадэмія навук прэзентавала планы на Год навукі па ўсіх напрамках ад стварэння новага касмічнага спадарожніка і імунатэрапіі рака да задачы ўпершыню выдаць 4-томны гістарычны атлас.

МІНСК, 7 сту — Sputnik. Беларускім навукоўцам у год навукі паабяцалі, што ўсе праекты ў рамках дзяржаўных навукова-тэхнічных праграм будуць прафінансаваныя ў поўным аб'ёме. Больш за тое, каля 20% фінансавання Дзяржаўны камітэт па навуцы і тэхналогіях плануе накіраваць у 2017 годзе на звышрызыковыя праекты, заявіў падчас прэзентацыі Года навукі ў Беларусі старшыня Дзяржаўнага камітэта па навуцы і тэхналогіях Аляксандр Шумілін.

"Шчыра прызнацца, што ў пэўнай меры мы забюракратызавалі многія навуковыя рашэнні і навуковую адказнасць. У нас занадта жорсткія меры ў рамках ДНТП: калі 99% праекта зрабілі, але нешта дзесьці не атрымалася, строга патрабуем вяртання грошай у бюджэт. Гэта прыводзіць да таго, што навукоўцы баяцца брацца за новыя распрацоўкі і знакавыя праекты", — падкрэсліў Аляксандр Шумілін.

Акрамя рызыковых распрацовак ад навукоўцаў, тым не менш, па-ранейшаму чакаюць і практычных рашэнняў для рэальнага сектара. У рамках прэзентацыі года навукі сакратары шэрагу аддзяленняў распавялі, што змогуць прапанаваць краіне ў Год навукі.

Новы спадарожнік

Нацыянальная акадэмія навук Беларусі гатовая прыступіць у 2017 годзе, калі знойдзе грошы, да вырабу другога беларускага спадарожніка, паведаміў кіраўнік апарата НАН акадэмік Пётр Віцязь.

"Па другім спадарожніку ТЗ падрыхтавана, усё ўзгоднена. Наша задача — знайсці грошы. І вось цяпер мы шукаем", — прызнаўся Віцязь у інтэрв'ю Sputnik.

Паводле яго слоў новы спадарожнік будзе дакладней і тэхналагічней. "Прынцыповае адрозненне, што разрашэнне будзе 0,5 метра, а не два. Паласа захопу іншая, разрашаючая здольнасць іншая, аператыўнасць іншая. Там прадугледжана выкарыстанне новых матэрыялаў і іншай электронікі", — удакладніў акадэмік.

Пакуль жа, паводле яго слоў, беларускія навукоўцы сумесна з расійскімі калегамі правялі своеасаблівы тэхагляд дзеючага спадарожніка БелКА-1 і працягнулі яго тэрмін службы яшчэ на два гады. Акадэмік нагадаў, што інфармацыя, якая атрымліваецца з першага беларускага спадарожніка дыстанцыйнага зандзіравання Зямлі выкарыстоўваецца 11 міністэрствамі Беларусі.

Электрамабіль і катэдж за 16 гадзін

Навукоўцы інжынеры рыхтуюцца стварыць у 2017 годзе прататып першага беларускага электрамабіля. "Будзе створаны прататып беларускага электрамабіля на аснове базавай мадэлі аўтамабіля вытворчасці "БелДжы" з бартавымі электрычнымі модулямі замест рухавіка ўнутранага згарання", — распавёў на прэзентацыі акадэмік-сакратар Аддзялення фізіка-тэхнічных навук НАН Беларусі Аляксандр Ласкаўнёў.

Автомобиль Geely. Архивное фото
© Flickr / RL GNZLZ
Аўтамабіль Geely. Архіўнае фота

Таксама ў планах навукоўцаў інжынераў — распрацоўка новага электробуса, які будзе выпускаць "Белкамунмаш", і мабільнага пыласоса для гарадской гаспадаркі.

Працягнуцца распрацоўкі і ў сферы 3D-тэхналогій. Акрамя пластыка і металу, беларускія навукоўцы плануюць паэксперыментаваць з хутказацвярдзеваючымі вязкапластычнымі бетонавымі кампазітамі.

"Пасля гэтыя ўзоры ўвойдуць у склад комплексу вытворчасці буйнагабарытных вырабаў з металічных матэрыялаў, што дазволіць, напрыклад, пабудаваць катэдж не больш чым за 12-16 гадзін", — распавёў Ласкаўнёў.

Імунатэрапія рака

Над тым, як перамагчы анкалогію, працуюць і навукоўцы-хімікі, і медыкі. Хімікі плануюць зрабіць упор на распрацоўцы новых прэпаратаў, якія змаглі б пацясніць дарагія імпартныя.

Навукоўцы медыкі плануюць працягнуць працу над прапрацоўкай метаду імунатэрапіі рака, гэта значыць, па сутнасці, "навучыць" імунітэт чалавека змагацца з ракавымі клеткамі, стварыць асабістую вакцыну супраць рака.

"Сутнасць у тым, каб з дапамогай вызначаных клетак запусціць механізм распазнання і знішчэння злаякасных пухлін уласнай імуннай сістэмай", — патлумачыў акадэмік-сакратар Аддзялення медыцынскіх навук НАН Беларусі Мікалай Сердзючэнка.

У 2017 годзе пачынаюцца клінічныя выпрабаванні распрацаванай беларускімі навукоўцамі тэхналогіі дастаўкі ствалавых клетак у галаўны і спінны мозг праз чэрапна-мазгавыя і спінна-мазгавыя нервы.

"Гэта можа быць выкарыстана пры інсультах і траўмах, атрыманых у ДТЗ. Такім шляхам спрабуем паменшыць смяротнасць і інваліднасць", — распавёў Сердзючэнка.

Rfid-пазнакі не толькі ў шубах

Навукоўцы аддзялення фізікі, матэматыкі і інфарматыкі ў Год навукі будуць працаваць над стварэннем поўнай завершанай навукова-тэхнічнай інфраструктуры — эксперыментальнай вытворчасці элементаў мікраэлектронікі і оптаэлектронікі з наступнай перадачай у масавую вытворчасць.

Проверка метки с помощью смартфона
© Sputnik / Виктор Толочко
Праверка меткі з дапамогаю смартфона

Сярод іншых праектаў: апрацоўка вялікіх баз дадзеных і іх прымяненне ў біямедыцына, лагістыцы і інтэрнэце рэчаў.

Пакуль прынцыпы інтэрнэту рэчаў, "пазначаных" ідэнтыфікацыйнай пазнакай і ўзаемадзейнічаючыя з дапамогай камунікатыўных сетак, у Беларусі ўжываюцца толькі пры маркіроўцы футравых вырабаў. З лета мінулага года ў краінах Еўразійскага эканамічнай саюза маркіроўка футравых вырабаў адмысловымі rfid-пазнакамі (radio frequency identification) — мікрачыпамі, на якім захоўваецца інфармацыя аб вырабе — стала абавязковай.

"Поўнамаштабнае ўкараненне такой сістэмы дазволіць толькі на адмове ад папяровых працэдур пры дэклараванні зэканоміць мінімум 120 долараў у год. Таму наша задача — хутка зрабіць гэтую сістэму. З гэтай сістэмай мы зможам упісацца ў міжнародныя правілы і такім чынам павысім экспартны патэнцыял нашай прадукцыі", — распавёў на прэзентацыі года навукі акадэмік-сакратар Аддзялення фізікі, матэматыкі і інфарматыкі НАН Беларусі Валянцін Арловіч.

Новая аранжарэя і музей палеанталогіі

Біёлагі ў Год навукі працягнуць эксперыменты з трансгеннымі козамі, якія прадуцыруюць бялок лактаферын. Гэты бялок знаходзіцца ў матчыным малацэ і жыццёва неабходны немаўлятам, якія знаходзяцца на штучным гадаванні. Ён валодае бактэрыцыднымі ўласцівасцямі і з першага дня гадавання надзейна засцерагае дзіця ад вірусных, бактэрыяльных і грыбковых інфекцый.

Козы
© Sputnik / Виктор Толочко
Козы

"Нашы навукоўцы распрацавалі тэхналогію атрымання бялку і стварылі статак коз, якія прадуцыруюць гэты бялок. Зараз навучыліся яго вылучаць. У мінулым годзе была запушчана даследчая вытворчасць па яго вылучэнню. Цяпер трэба даследаваць, як яго далей прасоўваць. Трэба, каб ён дайшоў да спажыўца", — распавёў акадэмік-сакратар Аддзялення біялагічных навук НАН Беларусі Міхаіл Нікіфараў.

Таксама ў планах навукоўцаў біёлагаў стварэнне Цэнтра палеалогіі і палеанталогіі, а таксама будаўніцтва новай трапічнай аранжарэі ў Батанічным садзе.

Посетители фотографируют редкие виды орхидей в минском Ботаническом саду
© Sputnik / Виктор Толочко
Наведвальнікі фатаграфуюць рэдкія віды архідэй ў мінскім Батанічным садзе

"Існуючая аранжарэя — гэта не толькі аб'ект, куды прыходзяць паглядзець, як выглядаюць трапічныя расліны. Там сур'ёзная лабараторыя, дзе вывучаюцца трапічныя расліны, якія ствараюць спрыяльнае асяроддзе ў офісах і нашых дамах", — заўважыў Нікіфараў.

Гістарычны атлас

Упершыню за ўсю гісторыю краіны навукоўцы Аддзялення гуманітарных навук і мастацтваў НАН Беларусі плануюць выпусціць 4-томны гістарычны атлас. Гэтага яшчэ ніколі не рабілася, сказаў на прэзентацыі Года навукі акадэмік-сакратар Аддзялення Аляксандр Каваленя.

Акрамя таго, навукоўцы-гуманітарыі плануюць скончыць Вялікую гісторыю беларускай дзяржаўнасці, гістарычны слоўнік беларускай мовы і 5-томную гісторыю філасофскай думкі.

"У нас багатая спадчына, пра якую мы не ведаем. Так склалася гістарычна, што мы сёння павінны падымаць нашу спадчыну. І паказваць, што такая краіна як Беларусь існуе. Што мы не аб'ект, а паўнавартасны суб'ект міжнароднай супольнасці", — заўважыў Каваленя.

Прычым у адрозненне ад хімікаў і фізікаў, якія могуць што-небудзь запазычыць у заходніх калегаў, гуманітарыі вымушаныя весці сваю даследчую працу самастойна.

 

 

 

33
Тэги:
анкалогія, Медыцына (навука), Хімія, Аўтамабілі, Навука і тэхналогіі, Гісторыя, НАН Беларусі, Беларусь
Дырэктар НДЦ эпідэміялогіі і мікрабіялогіі імя Гамалеі Аляксандр Гінцбург

Стваральнік "Спутник V": дзіцячая прышчэпка ад COVID-19 будзе гатова да 15 верасня

4
(абноўлена 17:22 12.06.2021)
Распрацоўшчыкі не выявілі пабочных эфектаў пры ўжыванні вакцыны ў выглядзе кропель у нос сярод дзяцей ва ўзросце ад 8 да 12 гадоў.

МІНСК, 12 чэр – Sputnik. Прышчэпка ад каронавіруса для дзяцей 15-17 гадоў можа з'явіцца да 15 верасня, заявіў дырэктар НДЦ эпідэміялогіі і мікрабіялогіі імя Гамалеі Міністэрства аховы здароўя Расіі, якая распрацавала вакцыну "Спутник V", Аляксандр Гінцбург.

У суботу прэзідэнт РФ Уладзімір Пуцін, размаўляючы з лаўрэатамі Дзяржпрэмій, пацікавіўся, калі будзе гатова дзіцячая прышчэпка ад каронавіруснай інфекцыі.

"Да 15 верасня, максімум да 20 верасня будзе зарэгістравана", - сказаў Гінцбург, адказваючы на ​​пытанне прэзідэнта Пуціна.

Ён адзначыў, што прэпарат будзе дазволена выкарыстоўваць сярод дзяцей ва ўзросце 15-17 гадоў. "Усюды за мяжой 12-17 гадоў. Трэба ўлічваць той вопыт, і хоць 13-14 гадоў, каб можна было пачаць адразу вакцынаваць", - адзначыў ён.

Адказваючы на ​​пытанне Пуціна, што рабіць з дзецьмі паменш, Гінцбург распавёў, што "мы сваіх маленькіх імунізіруем інтраназальна". "Тую ж самую вакцыну распыляем у нос. Абараняе вельмі добра", - дадаў ён, патлумачыўшы, што гаворка ідзе пра дзяцей, пачынаючы з васьмі гадоў.

Гінцбург звярнуў увагу, што ні ў аднаго з маленькіх пацыентаў не было ніякіх пабочных рэакцый. "Ні тэмпературы, нічога", - падкрэсліў Гінцбург.

Кажучы пра кампанію па масавай вакцынацыі ён заўважыў, што людзей неабходна падштурхоўваць да прышчэпкі. "Дэмакратыя - гэта выдатна, але ніколі не тычыцца здароўя чалавека. Трэба народ падштурхоўваць да таго, каб абаранялі сваё здароўе", - сказаў Гінцбург.

Чытайце таксама:

4
Тэги:
Аляксандр Гінцбург, дзеці, вакцына, COVID-19, "Спутник V"
Тэмы:
Расійскія вакцыны ад каронавіруса
Медыцынскія работнікі

Карціна мяняецца: Міністэрства аховы здароўя агучыла новыя дадзеныя па каронавірусе

9
(абноўлена 15:11 12.06.2021)
Амаль 900 беларусаў заразіліся COVID-19 за суткі - днём раней станоўчых тэстаў было на сто з лішнім больш, медыкі ўжо агучвалі прагноз аб зніжэнні захворвання на фоне цёплага надвор'я.

МІНСК, 12 чэр – Sputnik. За мінулыя суткі ў Беларусі зарэгістраваны 895 пацыентаў са станоўчым тэстам на COVID-19, паведамілі ў Міністэрстве аховы здароўя краіны. За дзень да гэтага тых, хто захварэў, налічвалася 1 026 чалавек. Зыходзячы з лічбаў, назіраецца тэндэнцыя да зніжэння захворвання, што раней прагназавалі спецыялісты.

За суткі 937 беларусаў былі выпісаны з бальніц, усяго былы праведзены 15 965 тэстаў на каронавірус.

Таксама Міністэрства аховы здароўя агучыла агульную статыстыку па захворванні ад пачатку пандэміі - усяго ў краіне былі зарэгістраваны 404 740 чалавек са станоўчым тэстам на COVID-19, ачунялі 397 587 пацыентаў. Колькасць смяротных зыходаў склала 2 969, яшчэ 11 беларусаў памерлі ад наступстваў каронавіруса за мінулыя суткі.

На новую партыю вакцыны "далі дабро"

Міністэрства аховы здароўя Беларусі атрымала з Расіі дазвол на выкарыстанне 180 тысяч доз другога кампанента вакцыны "Спутник V", вырабленай на прадпрыемстве "Белмедпрэпараты". Напярэдадні вечарам партыі вакцын былі дастаўлены спецыялістамі РУП "Белфармацыя" ва ўсе рэгіёны для працягу вакцынацыі па месцы жыхарства жадаючых.

На дадзены момант у Беларусі 690 тыс чалавек атрымалі першую дозу вакцыны супраць COVID-19, з іх больш за 380 тыс - прайшлі поўны курс вакцынацыі.

Міністэрства аховы здароўя таксама растлумачыла тэрміны ўвядзення другога кампанента вакцыны - інтэрвал паміж першай і другой прышчэпкай прэпаратам "Спутник V" можа складаць ад 21 дня да 90 дзён у сувязі са скаргамі ў шэрагу паліклінік на адсутнасць другога кампанента вакцыны.

Чытайце таксама:

9
Тэги:
захворванне, прагноз, медык, тэст, COVID-19, беларусы, каронавірус, дадзеныя, Міністэрства аховы здароўя
Тэмы:
Каронавірус COVID-19