Яблыкі

Топ-5 яблынь беларускай селекцыі, якія не расчаруюць

50
(абноўлена 16:36 13.04.2017)
Кіраўнік Інстытута пладаводства НАН Беларусі Анатоль Крыварот склаў для Sputnik рэйтынг самых смачных і папулярных у беларускай селекцыі пладовых дрэў, саджанцы якіх зараз можна знайсці амаль у кожнай садовай краме.

МІНСК, 4 кра — Sputnik. Гатункі беларускай селекцыі гарантавана перанясуць нават суровую зіму, выстаяць перад самай распаўсюджанай і небяспечнай хваробай саду — паршай і пацешаць саладосцю пладоў нават у пахмурнае лета.

За час існавання інстытута пладаводства, а ён быў створаны адным з самых першых у структуры Акадэміі навук Беларусі ў 1926 годзе, выведзена больш за 200 раяніраваных гатункаў пладовых дрэў і ягадных кустоў.

Малы яблычак, ды карысны

Sputnik папрасіў беларускіх селекцыянераў скласці рэйтынг самых лепшых беларускіх гатункаў яблынь.

"Сярэдні беларускі спажывец аддае перавагу чырвонаму яблыку круглявай формы, кісла-салодкага густу, па памеры — больш за сярэдняе. Прычым, густы жыхароў усходняй і заходняй Беларусі некалькі адрозніваюцца. Усходняга спажыўца можна назваць менш распешчаным, а вось жыхары заходняй часткі любяць больш буйныя і салодкія плады — адбіваецца блізкасць Польшчы, дзе культывуюцца іншыя гатункі", — распавёў выконваючы абавязкі дырэктара РУП "Інстытут пладаводства" НАН Беларусі, кандыдат сельскагаспадарчых навук Анатоль Крыварот.

Скороплодные яблони белорусской селекции уже через год после посадки дают первые плоды, а взрослое дерево может давать до 25 кг плодов
© Sputnik / Сергей Мальгавко
Скараплодныя яблыні беларускай селекцыі ўжо праз год пасля пасадкі даюць першыя плады, а дарослае дрэва можа даваць да 25 кг пладоў

А разам з тым, на думку навукоўца, спажывецкая любоў да буйных пладоў не заўсёды азначае выбар лепшага.

"Бо колькасць біялагічна актыўных рэчываў у кожным плодзе прыкладна аднолькавая, а значыць, у невялікім або сярэднім яблыку іх канцэнтрацыя вышэй", — распавёў навуковец.

Топ-5 гатункаў яблынь беларускай селекцыі ад навукоўцаў РУП "Інстытут пладаводства"

1. Алеся. Познезімовы гатунак, плады якога прызначаны для доўгага захоўвання. Яблыкі выдатна захоўваюцца ў склепе да мая. Плады досыць буйныя, да 150 грам, сакавітыя, з кісла-салодкім густам, маюць устойлівы прыемны водар.

2. Весяліна. Гатунак, які здымаюць позняй восенню, але есці яго лепш зімой — некалькі месяцаў яблык павінен "дайсці" ў сховішчы. Галоўная якасць гатунку — выдатная зімаўстойлівасць і досыць салодкія чырвоныя плады. Да таго ж яно можа захоўвацца да 165 дзён.

3. Сябрына. Вельмі скараплодны гатунак, пачынае пладаносіць ужо на другі год пасля пасадкі ў садзе. Плады ў Сябрыны буйныя, сакавітыя з яркай малінавай чырванню, салодкія з невялікай кіслінкай. Гатунак зімаўстойлівы, устойлівы да хвароб.

4. Беларускае салодкае. Марозаўстойлівыя, скараплодныя, устойлівыя да паршы яблыкі. Плады звычайна зялёнага колеру з яркай чырванню. Сакавітыя, далікатныя, салодкія.

5. Імант. Познезімовы скараплодны гатунак, добра пераносіць нават моцныя маразы. Яблыня гэтага гатунку адрозніваецца падвышанай пладавітасцю — можа даваць за сезон да 25 кілаграмаў яблыкаў.

Эталон беларускага садаводства

Сярод груш найлепшым гатункам, які вывелі беларускія селекцыянеры, можна назваць гатунак Проста Марыя.

Яблоневый сад в цвету
© Sputnik / М. Барабанов
Яблыневы сад

"Гэта назва зразумела ўсім, хто старэйшы за 30 — тады быў вельмі папулярны аднайменны серыял. Але насамрэч наша груша атрымала такую назву ў гонар асноўнага аўтара гатунку Марыі Мялік. Гэтая груша лічыцца эталонам беларускага садаводства і самым жаданым гатункам з Беларусі ў Расіі. Гэта восеньскі гатунак, у халадзільніку ён можа захоўвацца да студзеня. Нават у халоднае лета такая груша выспявае да прыемнай салодкасці", — распавёў Анатоль Крыварот.

Гэтыя гатункі традыцыйна можна сустрэць у крамах, якія прадаюць саджанцы, на Камароўцы, на пунктах продажаў ўздоўж дарог.

Зараз паўсюль масава прадаюць саджанцы. Пра вясновыя саджанцы важна ведаць, што яны былі выкапаны яшчэ ўвосень. Калі па нейкіх прычынах іх не паспелі прадаць, іх змяшчаюць у адмысловыя сховішчы і прадаюць ужо вясной. Зрэшты, пры правільным зімовым захоўванні на іх прыжывальнасці гэта ніяк не адаб'ецца, бо ў гэты час расліна знаходзіцца ў фазе спакою.

Саджанцы, набытыя напачатку красавіка, можна смела высаджваць у грунт, не чакаючы больш цёплага надвор'я. Маладыя дрэўцы добра пераносяць невялікія замаразкі, пры ўмове, што іх каранёвая сістэма пасля пасадкі была добра праліта вадой і надзейна абаронена глебай.

50
Тэги:
Прысядзібны ўчастак, Груша, Яблыня, НАН Беларусі, Беларусь

Рэдкую птушку заўважылі ў цэнтры Мінска - відэа

26
(абноўлена 09:47 25.11.2020)
Апошні раз гэтую разнавіднасць крыжадзюба ў беларускай сталіцы назіралі ў 2016 годзе. Глядзіце відэа з удзелам рэдкага госця.

Аматары птушак бачылі ў цэнтры Мінска белакрылым крыжадзюбы, паведамілі ў ГА "Ахова птушак Бацькаўшчыны".

Першым белакрылага крыжадзюба заўважыў член "Клуб200" АПБ Віктар Рындзевіч. "Клуб200" - аб'ядноўвае людзей, якім цікава назіраць за птушкамі. Віктар разлічваў зрабіць фота звычайных крыжадзюбаў, але пашанцавала - сустрэў рэдкага госця.

Белокрылый клест
© Photo : Юлия Алтунюва
Апошні раз гэтую разнавіднасць крыжадзюба ў беларускай сталіцы назіралі ў 2016-м

У Беларусі сустракаюцца тры віды крыжадзюба: звычайны корміцца ​​насеннем яловых шышак, крыжадзюб-сасновік аддае перавагу насенню хваёвых шышак, а белакрылы, у якога слабая дзюба, - насенню лістоўніцы. У нас гняздуецца толькі звычайны крыжадзюб, а два астатнія віды зазіраюць перыядычна.

У АПБ адзначылі, што лістоўніца для Беларусі - дэкаратыўнае дрэва, таму белакрылым крыжадзюб у нас бывае рэдка, акрамя лістоўніцы ў нас яго прыцягваюць насенне экзатычных елак. Звычайны арэал пражывання гэтага віду - больш усходняя частка Еўропы і сібірская тайга. Апошні раз гэтую разнавіднасць крыжадзюба ў беларускай сталіцы назіралі ў 2016-м.

У Мінск прыляцелі не менш за два самцы белакрылага крыжадзюба. Другога Алена і Міхаіл Ціхановіч заўважылі на елках парку імя Герасіменкі ў мінулую суботу. Птушка са зграйкай звычайных крыжадзюбаў і цяпер яшчэ там: крыжадзюба прыцягнуў вялікі запас гузоў і насення, якога відавочна надоўга хопіць.

Як лічаць у АПБ, не выключана, што гэтых рэдкіх для Беларусі птушак можна ўбачыць і ў іншых гарадах краіны, дзе растуць экзатычныя іглічныя.

26
Тэги:
Мінск, Ахова птушак Бацькаўшчыны

Вы ў іх абавязкова закахаецеся! Самыя прыгожыя птушкі Беларусі

198
(абноўлена 16:15 20.11.2020)
  • Зімародак
  • Даўгахвостая сініца
  • Залацістыя шчуркі
  • Белая блакітніца
  • Шчыгел
  • Сіваваронка
  • Удод
  • Чырвоны каршун
  • Сіпуха
  • Варакушка
  • Вялікі стракаты дзяцел
  • Шпак
Прапануем вам паглядзець на самых прыгожых птушак краіны - ад белай блакітніцы, якую рэдка можна ўбачыць, да звыклага ўсім, але не менш выдатнага шпака.

Птушкі - гэта не толькі неад'емная частка экасістэмы, але і бясконцая крыніца натхнення для паэтаў. Ды і проста нагода радасці для вачэй кожнага з нас. Магчыма, вы рэдка ўглядаліся ў птушак і нават не ведаеце, якія прыгажуні-птушкі жывуць у Беларусі.

Прапануем вам паглядзець на самых прыгожых птушак Беларусі. Некаторыя з іх, нажаль, сустракаюцца сёння зусім рэдка - напрыклад, сіваваронкі, - іншыя ж побач з намі вельмі часта - як, напрыклад, дзятлы.

Паглядзіце гэтыя фатаграфіі і закахайцеся ў птушак гэтак жа, як мы.

198
  • Зімародак
    © Public Domain / 谷崎かおる / Kingfisher

    Зімародак ў Беларусі - нешматлікі від. Гняздуецца на рэках Буг, Іслач, Нёман, Сож. У 2016 годзе гэты госць з тропікаў стаў сімвалам Валожынскага раёна, дзе знаходзіцца Налібоцкая пушча.

  • Даўгахвостая сініца
    © CC0 / Pixabay / Sabine Löwer

    Даўгахвостая сініца, або апалоўнік - пухнаты ружавата-белы шарык з доўгім хвастом, самая дробная птушка Беларусі. Цалкам магчыма, яна стане птушкай 2021 года ў Беларусі, так як перамагла ў народным галасаванні.

  • Залацістыя шчуркі

    Залацістыя шчуркі - адны з самых яркіх птушачак не толькі ў Беларусі, але і ў Еўропе. Гэтыя красуні пачалі гнездавацца на тэрыторыі Беларусі толькі адносна нядаўна - у 1980-х гадах. Гэтая птушачка б'е злоўленую казурку аб цвёрдую паверхню і старанна расціскае, каб не быць уджаленай пры праглынанні, а крылы і хітынавы панцыр насякомых пазней вырыгвае ў выглядзе маленькіх шарыкаў.

  • Белая блакітніца

    Белая блакітніца - беласнежна-блакітная - крыху менш за вялікую сініцу, але крыху буйнейшая за блакітніцу, жыве ў пойменных лясах з густым падлескам.

  • Шчыгел

    Чорнагаловы шчыгел - самая маляўнічая птушачка. Яркі і прыкметны, залаты ўюрок (так яго называюць англічане) быў птушкай 2018 года ў Беларусі. Шчыглы выбіраюць для гнездавання зялёныя насаджэнні ў прыдарожнай паласе, паркі, скверы, таму пакутуюць ад актыўнай абрэзкі дрэў.

  • Сіваваронка

    Пералётная птушка сіваваронка з вельмі прыгожым зелянява-блакітным з пералівамі і іржава-карычневым апярэннем гняздуецца ў дуплах і сілкуецца буйнымі казуркамі. З-за зарастання лугоў кожная сустрэча з сіваваронкай сёння стала вялікай рэдкасцю, ужо ў бліжэйшыя гады гэты від можа цалкам знікнуць з тэрыторыі Беларусі.

  • Удод

    Стыляга удод любіць прылятаць на поўдзень нашай краіны. Ахвотна селіцца ў разрэджаных дубровах, ва ўзлесках саспелых хваёвых бароў. Нярэдка выяўляецца па рачных поймах з ўчасткамі алешніку або асобнымі старымі дрэвамі.

  • Чырвоны каршун

    А як вам гэты прыгажун? Чырвоны каршун гняздуецца толькі ў параўнальна мала закранутых дзейнасцю чалавека кутках паўднёва-заходняй частцы рэспублікі. Па тэрыторыі Беларусі праходзіць паўночна-ўсходняя мяжа арэала гэтага драпежніка.

  • Сіпуха
    © CC0 / Pixabay / ian kelsall

    Гэтая драпежная прыгажуня - рэдкая птушка ў нашых краях. Але ўсё ж сіпуха залятае на гнездаванне на поўнач і ўсход Беларусі.

  • Варакушка

    Стройная вытанчаная варакушка гняздуецца ў хмызняках па берагах вадаёмаў, жыве скрытна і спявае пераважна ўвечары і ўначы. Самец "носіць" на грудзях яркае блакітнае кашне.

  • Вялікі стракаты дзяцел
    © CC0 / PxHere

    Вялікага пярэстага дзятла можна сустрэць практычна ў любым месцы, дзе ёсць дрэвы. Гэта самы звычайны прадстаўнік сямейства на тэрыторыі Беларусі. Але ж гэта не значыць, што ён не варты быць уключаным у топ самых прыгожых птушак.

  • Шпак

    Шпака ў Беларусі можна ўбачыць вельмі часта, але прыгледзьцеся: які прыгажун!

Тэги:
Птушкі Беларусі, Беларусь
Паэт Якуб Колас - Народны паэт Беларускай ССР

Тэст: ці пазнаеце вы беларускіх паэтаў і пісьменнікаў па вачах?

349
(абноўлена 16:49 27.11.2020)
Кажуць, што вочы - люстэрка душы. Прайдзіце тэст і даведайцеся, наколькі добра ведаеце вы беларускіх літаратараў у твар.

Упэўненыя, што беларускую літаратуру вы ведаеце добра, а вось ці пазнаеце вы аўтараў родных твораў па іх позірках? Sputnik прапануе ўважліва зазірнуць у вочы знакамітых літаратурных дзеячаў Беларусі і паспрабаваць успомніць, хто намаляваны на фотаздымку. 

Чытайце таксама:

349
Тэги:
тэст, Беларуская літаратура