Ластаўкі

Некалькі дзясяткаў гнёздаў ластавак з птушанятамі разбурана ў Мінску

48
(абноўлена 10:19 11.08.2017)
Этнографы адзначылі, што ў народзе да ластавак было заўсёды асаблівае стаўленне і існавала строгая забарона на разбурэнне гнёздаў гэтых прыгожых птушак.

МІНСК, 10 жні — Sputnik. Прамысловыя альпіністы збілі з вышыннага будынка ў прэстыжным раёне беларускай сталіцы некалькі дзясяткаў гнёздаў гарадскіх ластавак. Мёртвых птушанят на асфальце выявілі жыхары дома, паведамілі ў грамадскай арганізацыі "Ахова птушак Бацькаўшчыны" (АПБ).

Жыхары аднаго з дамоў на вуліцы Ціхай у раёне "Мінск-Арэна — Дразды" выклікалі будаўнікоў-альпіністаў, каб тыя пафарбавалі фасад будынка шматпавярховага дома. Пасля таго, як яны завяршылі працу, мінчукі, што пражываюць у гэтым доме, сабралі мёртвых птушанят і напісалі заяву ў міліцыю.

"Падчас рамонту фасада дома альпіністы збілі гнёзды гарадскіх ластавак. А жыхароў, якія сабралі грошы на рамонт, чакаў асфальт з мёртвымі птушанятамі", — паведамілі ў АПБ.

Арнітолагі, да якіх пасля здарэння звярнуліся жыхары гэтага дома, распавялі, што быў выкліканы ветэрынар: "Доктар агледзеў мёртвых птушак і сказаў, што калі б пачакалі тыдзень, птушаняты б адужэлі і самі вылецелі з гнёздаў".

Са слоў арнітолагаў, на вуліцы Ціхай загінулі некалькі дзясяткаў птушанят, траіх атрымалася выратаваць, іх выходжваюць жыхары дома.

Адна з жыхарак дома падала заяву ў міліцыю, там заяву і фота мёртвых птушанят на асфальце прынялі і абяцалі разгледзець ва ўстаноўленыя тэрміны, сказалі ў АПБ.

Ласточкино гнездо под крышей дома
© Pixabay
Гняздо ластаўкі пад дахам хаты

Як распавялі Sputnik этнографы, у народзе да ластавак заўсёды было асаблівае стаўленне. З гэтай птушкай звязана шмат прыкмет. Лічылася, калі ластаўкі звілі гняздо пад дахам дома — то у ім жывуць добрыя людзі.

"Людзі ведалі, што разбураць гнёзды ластавак у ніякім выпадку нельга, а тым больш забіваць гэтых птушак. Лічылася, што таго, хто гэта зробіць, будуць пераследваць няўдачы і беды", — адзначылі суразмоўцы Sputnik.

48
Тэги:
Ластаўкі, Ахова птушак Бацькаўшчыны, Беларусь
Халаднік са шчаўя

Травеньская трава галоднага корміць

10
(абноўлена 20:44 14.05.2021)
Этнограф Ларыса Мятлеўская распавядае, чым багаты апошні вясновы месяц і якой зелянінай ужо можна паласавацца

Апошні месяц вясны пачаўся з халадоў.  Час ад часу можна пачуць бурклівыя нараканні на няветлівае надвор’е. Нібыта вінаватыя прыродныя катаклізмы, але яны тут ні пры чым. Халоднае надвор’е ў маі для Беларусі звычайная справа.  Нездарма ж дзяды казалі: "Травень – сена каню дай, а сам на печ уцякай" або "Май зямлю грэе, а сіверам вее". Халодны і дажджлівы травень  не толькі нікога не пужаў, але нават быў пажаданым: "Май халодны – не будзеш галодны", "Май халодны – год хлебародны!" Асабліва чакалі травеньскіх дажджоў. Няхай сабе яны льюць і чым болей, тым лепей, бо лічылі, што ў такім выпадку хлеб будзе і ў гультая.

Частыя дажджы прыспешылі рост травы і я паспяшалася на агарод па першую зеляніну. Вядома ж "майская трава галоднага корміць" і мой агрод ужо не пусты. Акрамя крапівы,  сніткі і дзьмухаўцоў, якія штогод упарта адваёўваюць сабе месца пад сонцам  на градах ужо красуецца зімовая цыбуля, часнок, мацярдушка, пятрушка і вядома ж шчаўе. Уся гэта сакавітая зеляніна пойдзе ў справу для прыгатавання вясновых страў пад асобнай назвай – "шчаўе".

Цудоўнае шчаўе – лекі і ежа

Шчаўё, кісляніца, шчавей, шчаўнік, шчавель, шчаўлюк або шчаўе - цудоўная полівітамінная расліна, вядомая чалавецтву з глыбокай старажытнасці. Семдзесят відаў гэтай шматгадовай дзікарослай расліны ў свеце можна сустрэць паўсюдна.  Шчаўе ядуць, ім лекуюцца, карэннем фарбуюць тканіны ў чырвоны і жоўты колер, вырабляюць скуры.  Як агародную культуру яго сталі вырошчваць толькі ў сярэднявеччы. Ужо ў тыя часы былі заўважаны лекавыя якасці расліны якую выкарыстоўвалі як кровеспыняючы, супрацьцынготны, гаючы і супрацьзапаленчы сродак. Лісце шчаўя ўтрымвае карацін, вітаміны групы В, С, К, РР. Па ўтрыманню вітаміна В1 расліна не мае сабе роўных сярод лісцявой гародніны. Шмат у шчаўі такіх мінеральных соляў, як калій, кальцый, жалеза, ёд.

Маладое шчаўё
© Sputnik Ларыса Мятлеўская
Шчаўе ядуць, ім лекуюцца, карэннем фарбуюць тканіны, вырабляюць скуры

Дзякуючы высокаму ўтрыманню кіслот, вітаміны ў шчаўі добра захоўваюцца не толькі ў кансерваваным выглядзе, але і пры варцы. Дарэчы, пры прыгатаванні першай стравы са шчаўя канцэнтрацыя соляў калія ў пятнаццаць разоў перавышае канцэнтрацыю соляў натрыя.

Шчаўе звычайнае ў хатняй аптэчцы

Настой з сухога лісця і сцяблін шчаўя звычайнага

Захворванне: скураны сверб.

Як лячыць:

Сталовую лыжку здробненага насечанага лісця і сцяблін шчаўя звычайнага заліваюць шклянкай кіпятком, настайваюць 1 гадзіну. Працэджваюць і пьюць па чвэрці шклянкі 3 разы на дзень перад ядой.

Сок шчаўя звычайнага

Захворванне: застой жоўці.

Як лячыць:

Свежае лісце шчаўя расціраюць да ўтрымання соку, адціскаюць і напалову разбаўляюць з гатаванай вадой. Пьюць па  дзве сталовыя лыжкі 3 разы на дзень за 20 хвілін  перад ядой.

Увага!Перад тым, як лячыцца сродкамі народнай медыцыны варта параіцца са сваім доктарам!

Гатуючы стравы са шчаўя трэба памятаць, што расліна ўтрымвае шмат шчавелевай кіслаты. Пры парушанай каліева -кальцыявай раўнавагі ў арганізме адбываецца зніжэнне паказчыкаў згусальнасці крыві, назіраецца ўзрушанне цэнтральнай нервовай сістэмы, актыўна выдзяляецца шчавелева-кіслы калій, што шкодзіць ныркам, парушаючы іх функцыі, узмацняе ўтварэнне камянёў у печані і нырках. Таму выкарыстанне шчаўя ў харчаванні для людзей, якія схільныя да захворванняў нырак катэгарычна забараняецца.

Навукоўцы ўлічылі гэтыя хібы расліны і цяпер ужо выведзены гатункі шчаўя з больш нізкім утрыманнем шчавелевай кіслаты. І уўсё ж ужываць у ежу варта толькі маладое лісце.

Калі на вашым агародзе яшчэ няма градкі са шчаўем, то назбіраць яго на выгане зусім не цяжка, але не заўсёды зручна. Таму варта набыць насенне добрага гатунку і пасеяць каля хаты, каб мець яго шмат гадоў пад рукой. Гэта шматгадовая расліна не патрабавальная да глебы і расце як на сонцы так і ў цені. Са шчаўя гатуюць супы, салаты, пюрэ і начынкі для пірагоў.

Госць не дзміся — еш, што ў місе

Для мяне стравы са шчаўя гэта чарговы ўспамін аб вясковай бабулінай кухні. Каля двухсот гадоў таму мае продкі пасяліліся ў вёсцы Паздзіркі, што пад Мінскам. На вясковых могілках  адпачываюць тры пакаленні жанчын майго роду і любоў да народнай кулінарыі ў мяне ад іх. У наваколлі гэтага даўняга паселішча шчаўя багата і вядома ж стравы з яго тут папулярныя.  Шчаўе гатуюць тут круглы год, нарыхтоўваючы яго на зіму ў салёным і сушаным выглядзе прынамсі так, як гэта робяць паўсюдна па Беларусі. Я яшчэ застала тыя часы, калі не было гаспадыні якая б не насіла фартуха. Гэты прадмет адзення як і хустка быў абавязковы для замужняй жанчыны. Акрамя таго, што нашэнне фартуха былі часткай этыкету гэта было зручна. Адпраўляючыся на агарод або ў поле па шчаўе, яго збіралі проста ў «прыпол»фартуха, канцы якога затыкала за пояс. Прынесенае да хаты шчаўе перабіралі, выкідаючы горшае і мылі. Далей з яго варылі найсмачнейшы халаднік або суп на «костачцы», які так і называўся - «шчаўе». У такі халаднік замест агуркоў часта крышылі калючае водарнае лісце «агурочнай травы», якая сустракалася на агародах як пустазелле і меданос. Стравы са шчаўя ўжывалі датуль, пакуль яго не замяняла бураковае бацвінне.        

Халаднік са шчаўя па Паздзіркоўску

З чаго гатаваць:

  • 900 г шчаўя
  • 2 свежыя агуркі або жменька агурочнага пустацвету
  • 2 яйкі
  • 120 г зялёнай цыбулі
  • 4 ст лыжкі смятаны
  • соль па смаку, кроп.

Як гатаваць:

Шчаўе памыць, парэзаць, зварыць у 2 літрах падсоленай вады, ахаладзіць. Дадаць дробна нарэзаныя агуркі, а калі такіх няма, то цэлыя кветачкі агурочнага пустацвету, дробна пакрышанае пер'е зялёнай цыбулі. Асобна пакрышыць  яйкі і кроп і пакласці іх  кожнаму ў талерку разам са смятанай.  Есці з хлебам або зваранай у мундзірах бульбай.

Суп са шчаўя

З чаго гатаваць:

  • 400 г вэнджаных рэбраў
  • 250 г шчаўя
  • 150 г крапівы
  • 150 г сніткі
  • 2-3 бульбіны
  • 1 морква
  • 1 корань пятрушкі
  • 1 яйка
  • 4 ст лыжкі смятаны
  • соль па смаку
  • 2 цыбуліны.

Як гатаваць:

Рэбры або любое мяса на костачцы заліць халоднай вадой і зварыць з цыбуляй, морквай і пятрушкай. Калі вада закіпіць, зняць пену і варыць на слабым агні каля гадзіны. Затым працадзіць булён і дадаць нарэзаную кубікамі бульбу, гатаваць яшчэ 15-20 хвілін.

Шчаўе, крапіву і снітку перабраць, памыць, пакрышыць і апусціць у булён, дадаць соль, уліць тонкім струменчыкам раскалочанае загадзя сырое яйцо і варыць яшчэ хвілін 6-10. У талерку пакласці смятану.

Яешня са шчаўем

З чаго гатаваць:

  • шчаўе 40г
  • цыбуля 1-2шт
  • яйкі 2шт
  • масла 20г
  • зелянінакропу або пятрушкі 10г
  • соль і спецыі па смаку.

Як гатаваць:

Нашаткаваць вымытае шчаўе, дадаць пасераваную цыбулю, узбітыя яйкі, пасаліць і перамяшаць, запячы. Гатовую яешню пасыпаць зелянінай, падаць з хлебам.

Смачна есці!

10
Тэги:
этнограф, травень, Ларыса Мятлеўская

Фантастычны від: фестываль "Сибадзакура" каля гары Фуджы відэа

6
(абноўлена 15:48 13.05.2021)
Папулярнае вясновае мерапрыемства аб'ядноўвае ў ваколіцах горада Фудзікавагуціка ў прэфектуры Яманасі замежных турыстаў і мясцовых жыхароў. Глядзіце на відэа, як адзначаюць свята, створанае самой прыродай.

Мясцовыя жыхары і замежныя турысты прынялі ўдзел у фестывалі "Сибадзакура". З сярэдзіны красавіка да канца траўня ў Японіі квітнее расліна дзіўнай прыгажосці. Пялёсткі белага, ружовага і светла-ліловага адценняў утвараюць фантастычны ружовы дыван, якім можна любавацца бясконца.

Наведвальнікі парку атрымліваюць асалоду ад больш за 800 тысяч квітнеючых шылападобных флоксаў і робяць фатаграфіі на фоне заснежанай вяршыні гары Фуджы.

У гэтым годзе мерапрыемства праводзіцца з выкананнем мер бяспекі, абумоўленых распаўсюджваннем каронавірусной інфекцыі. Як адзначаюць наведвальнікі фестывалю, сацыяльныя звычкі, уласцівыя японскаму грамадству, дазволілі жыхарам Краіны ўзыходзячага сонца прыстасавацца да абмежаванняў.

Глядзіце таксама:

6
Тэги:
свята, Прырода, відэа, горы, Фестываль
Прэм'ер-міністр Беларусі Раман Галоўчанка

Жорсткае цэнавое рэгуляванне пракаменціраваў прэм'ер Беларусі

10
(абноўлена 09:15 15.05.2021)
Змяненне цэн на сацыяльна-значныя тавары першай неабходнасці ў Беларусі з 1 сакавіка не павінна перавышаць 0,2% у месяц.

МІНСК, 15 тра - Sputnik. Беларускія ўлады пазітыўна ацэньваюць жорсткае рэгуляванне цэн на сацыяльна-значныя прадукты, заявіў прэм'ер-міністр Раман Галоўчанка.

"Уведзена дастаткова жорсткае цэнавае рэгуляванне, яно сябе апраўдала. Мы глядзім на мэтазгоднасць яго падаўжэння або спынення, гэтае пытанне цяпер абмяркоўваецца", - заявіў ён падчас рабочай паездкі ў Брэсцкую вобласць.

Відэа яго выступлення распаўсюдзіла прэс-служба Савета міністраў. Па словах прэм'ера, важнае рашэнне было прынята ў той момант, калі "сусветны рынак харчавання перажывае бум": кошты растуць амаль на ўсе віды прадукцыі.

"Каб гэтыя інфляцыйныя шокі ня пераносіліся ў поўнай меры на наша насельніцтва, мы не дапускаем росту цэн", - падкрэсліў Галоўчанка.

І дадаў, што на прадпрыемствах усіх форм уласнасці дастаткова запасаў мясной прадукцыі, каб цалкам забяспечыць унутраны рынак. Што тычыцца экспарту прадуктаў харчавання, то ён нарошчваецца толькі тады, калі задаволены патрэбнасці ўнутранага рынку.

Жорсткае цэнавое рэгуляванне ў Беларусі

Урад Беларусі ў лютым вырашыў, што з 1 сакавіка змяненне цэн на сацыяльна значныя тавары першай неабходнасці не можа перавышаць 0,2% у месяц. У пералік увайшлі 62 пазіцыі тавараў і прыкладна паўсотні лекаў.

Пастановай міністэрства антыманапольнага рэгулявання і гандлю таксама ўведзена цэнавае рэгуляванне на 18 груп сацыяльна значных тавараў з 1 студзеня па 29 чэрвеня ўключна.

Гэта датычыцца рыбы, мяса і каўбасных вырабаў, мяса курэй і курыных яек, сыроў, сметанковага, сланечнікавага і рапсавага алею, малочных прадуктаў. Таксама ў гэты пералік уваходзяць малако, кефір і смятана, пшанічная мука, хлеб, рыс, грэчка, аўсяныя шматкі, цукар, макароны, шэраг плодаагародніннай прадукцыі і дзіцячае харчаванне.

Чытайце таксама:

10
Тэги:
тавар, Беларусь, прэм'ер, цэны