Жанчына ў шкарпэтках п'е гарбату, архіўнае фота

Чым сагрэцца ўзімку: беларускія рэцэпты гарачых напояў

138
(абноўлена 11:47 31.01.2019)
Этнограф Ларыса Мятлеўская распавядае пра лепшыя зімовыя напоі, якія дапамогуць паправіць здароўе і палепшыць настрой. Спойлер: яны безалкагольныя.

У халодны перыяд года, які на Беларусі цягнецца ад позняй восені да пачатку мая, самы час спажываць нарыхтаваныя ўлетку дзікарослыя плады і ягады, садавіну, а таксама лекавыя водарныя расліны.

Праздник родной еды Усё Сваё
© Sputnik
Лекавыя расліны і грыбы

На вёсцы з іх традыцыйна гатавалі розныя напоі:  узвар, кісель, квас, морс, кулагу, саладуху і іншыя. Усе яны дапамагаюць падтрымаць імунітэт. Вось некалькі рэцэптаў напояў, якія і цяпер любяць гатаваць беларускія гаспадыні.

Узвар

Узвар - бадай, самы распаўсюджаны на Беларусі напітак. Гатуюць яго з сухіх яблыкаў і груш круглы год. Узімку часта ўжываюць гарачым замест гарбаты. Робяць з яго і квас. Зразумела, што прыгатаваць узвар можна як у хатняй печцы, так і ва ўмовах гарадской кватэры, і нават у турыстычнай вандроўцы

Інгрыдыенты:

  • 7 л вады
  • 1 кг сухіх яблыкаў і груш
  • Пучок чабару або мяты

Як гатаваць:

Калі гарыць агонь, паставіць у печ самы вялікі гаршчок з вадой, каб закіпела. Калі яна закіпіць, не марудзячы, гэтай вадой трэба заліць сухафрукты, насыпаныя ў асобную пасудзіну. Каб палепшыць смак узвару, можна дадаць туды пучок мяты або чабару. Пры гэтым зёлкі не варта церушыць. А калі яны ўжо разцярушаныя, то трэба закруціць іх у марлю, каб яны не засмецілі ўзвар. Накрыць посуд, пакінуць на палову гадзіны насычацца сухафруктамі. Дарэчы, чым чысцей вада, тым смачней узвар. Не трэба дадаваць туды варэнне ці цукар, узвар і так будзе салодкім. Калі хочацца, каб было саладзей, дадайце крыху мёду.

Морс

Морс — цудоўны напітак, які ўжываюць у залежнасці ад пары года гарачым або халодным. Гатуюць яго з сумесі фруктовых або ягадных адвараў, сокаў і цукру. З ягад лепш падыходзяць брусніцы і журавіны.

Уборка урожая клюквы на плантациях предприятия Белорусские журавины
© Sputnik / Андрей Александров
Журавіны - адна з самых карысных ягад

Морс — добры сродак для падтрымкі імунітэту. Крыху перарабіўшы народную прымаўку, хочацца сказаць: "Вось вам  рэцэпт морсіку для форсіку!"

Інгрыдыенты:

  • 150 г брусніц
  • 120 г цукру
  • 1 л вады

Як гатаваць:

Ягады перабраць, памыць, размяць драўляным таўкачыкам у керамічным або шкляным посудзе і адціснуць сок. "Жамерыны" заліць гарачай вадой і кіпяціць 5 хвілін. Адвар працадзіць, дадаць цукар, перамяшаць, давесці да кіпення, астудзіць. Цяпер дадаць сюды свежы, раней адціснуты сок і вытрымаць напой 1-2 дні.

Амаль так жа гатуецца і морс з журавін. Толькі для яго спатрэбіцца 1 стакан журавін, 0,5 стакана цукру і 1 л вады.

Гарбата зельная

Нягледзячы на тое, што раней галоўнымі спецыялістамі па лекавых раслінах лічыліся жанчыны-зяляркі, да якіх звярталіся, калі нехта хварэў, звычайныя гаспадыні таксама збіралі водарнае зелле на лекі і гарбату.

Гатуючы такую гарбату бралі водарныя зёлкі, прыемныя на смак. Пілі яе толькі свежай і добра настоянай. Класічнай лічыцца мерка 1 чайная лыжка сумесі на 1 шклянку вады, але варыянтаў прыгатавання зельнай гарбаты можа быць мноства.

Фарміруючы збор, спрактыкаваныя зяляркі звычайна імкнуцца браць роўныя часткі сухіх раслін, лічачы, што кожная з іх сама ведае, як дапамагчы чалавеку. Калі вы самі не ведаеце, як і дзе, у які час трэба нарыхтоўваць лекавыя расліны, то можна набыць іх у аптэцы.

Ужываючы такую гарбату, трэба памятаць аб лекавых якасцях раслін і ўлічваць гэта пры яе гатаванні. Напрыклад, гарбата з маярану, які ў народзе называюць "мацярдушкай", вельмі карысная, але яе нельга ўжываць цяжарным.

Маяран або мацярдушка
© Sputnik Ларыса Мятлеўская
Маяран, або мацярдушка

Зельную гарбату не падсалоджваюць цукрам, але яе можна падаваць з мёдам або варэннем. Слодыч у напітак не дадаюць. Мёд і варэнне ядуць у прыкуску маленькімі порцыямі, запіваючы гарбатай. Зельную гарбату трэба чаргаваць з іншымі напоямі, даючы арганізму пасля працяглага ўжывання лекавых раслін рабіць перапынак на некалькі тыдняў.

Першы варыянт

Узяць па 3 часткі маярану, святаянніку, або па-іншаму зверабою, і мяты, па 1 частцы пялёсткаў і ягад шыпшыны, заварыць кіпенем і настаяць.

Зверабой або святаяннік
© Sputnik Ларыса Мятлеўская
Зверабой, або святаяннік

Другі варыянт

Узяць па роўных частках рамонка аптэчнага, кветкавых кошыкаў і лісця мяты перцавай, заварыць кіпенем і настаяць. 

Трэці варыянт

Змяшаць па роўных частках лісця чорных парэчак, мялісы, сунічніку, чабару, заварыць кіпенем і настаяць.

Чабор
© Sputnik Ларыса Мятлеўская
Чабор

Чацвёрты  варыянт

Узяць па роўных частках лісця чорных парэчак, мяты перцавай, малінавага лісця, заварыць кіпенем і настаяць.

Чытайце таксама:

138
Тэги:
Ларыса Мятлеўская, Народныя традыцыі, беларуская кухня
Тэмы:
Прыродная сталоўка: гатуем з таго, што пад нагамі (50)
Надвор'е ў Мінску сапсуецца: снег і моцны вецер абяцаюць сіноптыкі

Надвор'е ў Мінску сапсуецца: снег і моцны вецер абяцаюць сіноптыкі

15
(абноўлена 13:24 29.03.2020)
Сіноптыкі прагназуюць у пачатку тыдня паніжэнне тэмпературы паветра і ападкі ў выглядзе мокрага снегу і дажджу.

МІНСК, 29 сак - Sputnik. Узмацненне ветру і паніжэнне тэмпературы паветра абяцаюць сіноптыкі ў пачатку тыдня, паведамілі ў нядзелю ў Гідрамеце.

У апошнія дні сакавіка сярэднясутачная тэмпература паветра знаходзіцца ў сярэднім на 1-4°С ніжэйшай за кліматычную норму, але па паўночным усходзе рэспублікі - на 1-2°С вышэй за яе.

"Парывісты вецер і да плюс 6 градусаў чакаецца ў Беларусі 30 сакавіка", - паведамілі Sputnik сіноптыкі.

Па іх словах, у панядзелак у Беларусі будзе воблачна з праясненнямі, а на большай частцы краіны чакаюцца ападкі ў выглядзе мокрага снегу і дажджу.

Акрамя таго, на асобных участках дарог прагназуецца галалёдзіца. Вецер паўночны парывісты, месцамі моцны парывісты да 15-18 м/с.

Заўтра тэмпература паветра ўначы складзе ад 5 градусаў марозу па паўночным захадзе да 2 градусаў цяпла па паўднёвым усходзе краіны, сказалі сіноптыкі.

15
Тэги:
Прагноз надвор'я, Беларусь
У суботу сонечна і да +17°С! Дакладны прагноз надвор'я ў Беларусі на выхадныя

У суботу сонечна і да +17°С! Дакладны прагноз надвор'я ў Беларусі на выхадныя

77
(абноўлена 13:14 26.03.2020)
У выхадныя будзе цёпла, аднак пройдзе кароткачасовы снег, згусціцца туман і можа дзьмуць парывісты вецер.

МІНСК, 26 сак - Sputnik. Цёплае і сонечнае надвор'е чакаецца ў Беларусі ў выхадныя, пра гэта сведчаць дадзеныя прагнозу рэспубліканскага гідраметцэнтра.

У апошнія дні ў краіне ўсталявалася малавоблачнае надвор'е. Сярэднясутачная тэмпература паветра знаходзіцца ў сярэднім на 1-4°С ніжэй за кліматычную норму, а па паўночным усходзе рэспублікі на 1-2°С вышэй яе. Снежнае покрыва адсутнічае.

"28 сакавіка (у суботу) надвор'е ў рэспубліцы будзе фармаваць вобласць павышанага атмасфернага ціску", - паведамілі спецыялісты.

У гэты дзень чакаецца пераменная воблачнасць, будзе пераважна без ападкаў. Мінімальная тэмпература паветра ўначы будзе знаходзіцца ў межах -3..+4°С, а днём дасягне +11..+17°С.

На наступны дзень рэспубліка апынецца пад уплывам атмасфернага фронту, які змяшчаецца са Скандынавіі. У нядзелю, 29 сакавіка, чакаецца воблачнае з праясненнямі надвор'е.

Ноччу будзе пераважна без ападкаў, днём на большай частцы тэрыторыі пройдзе кароткачасовы дождж, які будзе пераходзіць у мокры снег, згусціцца слабы туман, можа дзьмуць парывісты вецер. У начны час будзе 0..+5°С, пасля абеду паветра прагрэецца да +3°С па паўночным захадзе і +16°С па паўднёвым усходзе Беларусі.

Па дадзеных доўгатэрміновага прагнозу Gismeteo, першыя красавіцкія дні ў рэспубліцы будуць не занадта цёплымі: паводле інфармацыі на сёння, дзённая тэмпература ў Мінску будзе трымацца каля +7°С. Але не варта забываць, што доўгатэрміновыя прагнозы нярэдка памыляюцца.

77
Тэги:
Беларусь, Прагноз надвор'я
Навукоўцы ў лабараторыі праводзяць даследаванні, каб знайсці вакцыну супраць каронавіруса

У Расіі стварылі тры прэпараты, якія могуць дапамагчы супраць COVID-19

1
(абноўлена 09:07 30.03.2020)
Па словах прадстаўніка РАН, на праекты, якія выконваюцца акадэміяй і Мінадукнавукі, ужо "звярнулі ўвагу ў Міністэрстве аховы здароўя".

МІНСК, 30 сак - Sputnik. Тры лекавыя прэпараты, якія патэнцыйна можна ўжываць для лячэння захворвання COVID-19, выкліканага новым каронавірусам, распрацавалі ў Расіі з удзелам спецыялістаў Расійскай акадэміі навук. Пра гэта распавёў віцэ-прэзідэнт, кіраўнік секцыі медыка-біялагічных навук РАН акадэмік Уладзімір Чахонін.

Маскоўскае метро перайменавала дзве станцыі з-за каронавіруса
Пресс-служба Московского метрополитена

Акадэмік паведаміў, што адно лякарства, якім зацікавіліся і кітайскія медыкі, у інгаляцыйнай форме ўжо гатова для перадачы на ​​выпрабаванні ў спецыялізаваных установах.

"Я ўпэўнены, што яна будзе больш прымальнай для лячэння COVID-19-інфекцыі. І, натуральна, такі варыянт вельмі важны ў цяперашняй сітуацыі", - адзначыў Чахонін, яго цытуюць РІА "Новости".

Іншы прэпарат таксама гатовы тэсціравацца, а трэці, паводле яго слоў, нават прайшоў усе стадыі клінічных выпрабаванняў, "знаходзіцца на стадыі рэгістрацыі, пасля праходжання якой можа быць перададзены на выпрабаванні для праверкі яго магчымай актыўнасці ў дачыненні да COVID-19".

Распрацоўваюць яшчэ тры вакцыны

"На базе біялагічнага факультэта МДУ імя Ламаносава пад кіраўніцтвам акадэміка Міхаіла Кирпичникова распрацоўваецца прататып, паўтару - прататып полівалентныя вакцыны супраць COVID-19, гэта значыць такой, якая б працавала ў дачыненні да шырокага спектру коронавирусов, не толькі ад сёлетняга", - распавёў Чахонін.

У Інстытуце біяарганічнай хіміі імя Шамякіна і Аўчыннікава распрацоўваецца "сучасная высокатэхналагічная вакцына супраць COVID-19 на аснове вирусоподобных часціц з выкарыстаннем так званых рэкамбінантныя фрагментаў бялкоў коронавируса": тэхналогія і праўда інавацыйная, упэўнены акадэмік, якая дазваляе "прывесці да паспяховага стварэння вакцыны".

Адзначыў суразмоўца агенцтва і працы ў Інстытуце агульнай генетыкі імя Вавілава, якімі кіруе найбуйнейшы спецыяліст у галіне ДНК-вакцын.

"Распрацоўваная там вакцына нясе на сваёй паверхні тры бялкі каронавіруса, што дапаможа стварыць таксама полівалентную вакцыну. Мы вельмі вялікую ўвагу ўдзяляем і гэтай распрацоўцы", - адзначыў Уладзімір Чахонін і нагадаў, што працуюць навукоўцы і ў цэнтры "Вектар" у Новасібірскай вобласці.

Па словах віцэ-прэм'ера РАН, на ўсе тры праекты, якія выконваюцца навукоўцамі РАН і Мінадукнавукі, "звярнулі ўвагу ў Міністэрстве аховы здароўя".

"Я спадзяюся і ўпэўнены, што мы ў выніку будзем мець сваю эфектыўную вакцыну шырокага спектру дзеяння - не толькі ад COVID-19, але і якая, як я сказаў, будзе ахопліваць цэлы спектр іншых каронавірусных інфекцый", - рэзюмаваў эксперт.

Вірус "дабрэе"?

Па словах загадчыка аддзела навукі ў 67-й маскоўскай бальніцы прафесара Уладзіміра Шумілава, каронавірус тым часам становіцца менш агрэсіўным.

"Па нашых назіраннях, вірус становіцца менш агрэсіўным, чым у самым пачатку. Я лічу, прагноз вельмі спрыяльны", - сказаў Шумілаў.

На думку медыка, распаўсюджванне інфекцыі можа пайсці на спад ўжо на працягу месяца.

1
Тэги:
Расія, каронавірус
Тэмы:
Успышка каронавіруса з Уханя