Аперацыя ў шпіталі, архіўнае фота

Жанчын і мужчын пасля 50 будуць правяраць на анкалагічныя захворванні

32
Праграма, якая прадугледжвае скрынінг грамадзян, якія знаходзяцца ў зоне рызыкі па анкалогіі, знаходзіцца на зацвярджэнні ва ўрадзе.

МІНСК 4 лют — Sputnik. Скрынінг грамадзян, якія ўваходзяць у групу рызыкі па шэрагу анкалагічных захворванняў, хутчэй за ўсё, пачнецца ўжо ў гэтым годзе ў Беларусі, заявіў на прэс-канферэнцыі ў чацвер дырэктар Дзяржаўнай установы "Рэспубліканскі навукова-практычны цэнтр анкалогіі і медыцынскай радыялогіі ім. Аляксандрава" Алег Суконка.

Праграма "Здароўе нацыі", якая прадугледжвае правядзенне сістэмнага скрынінга, ужо знаходзіцца на зацвярджэнні ва ўрадзе.

"Будуць запрашаць пэўныя групы асоб пэўнага ўзросту на абследаванне. Ствараюцца скрынінгавыя цэнтры пры міжраённых паліклініках, анкалагічных дыспансерах", — распавёў Суконка.

Абследавацца будуць мужчыны старэйшыя за 50 гадоў — на рак прадсталёвай залозы і колоректальный рак, жанчыны — на рак малочнай залозы, маткі і таксама колоректальный рак. Гэтыя разнавіднасці рака складаюць да 60% ад усіх анказахворванняў. Паралельна анколагі запускаюць пілотны праект па выяўленні на ранніх стадыях рака лёгкага, які займае другое месца па частаце ў мужчын.

Па словах Суконка, скрынінг дазволіць па выніках пяці гадоў дзеяння праграмы павялічыць колькасць выяўлення анказахворванняў на ранніх стадыях да 70%. Цяпер каля 40% выяўленых захворванняў — гэта анкалогія на позніх 3-4 стадыях, якія патрабуюць дарагога і складанага лячэння. Разлічваць на вялікія паказчыкі, па словах Суконка, складана з-за асаблівасцяў паводзін пацыентаў.

"Астатнія 30% мы ніколі — як бы галавой аб сценку ня біліся, — мы не прымусім прыйсці на абследавання. І гэта не толькі ў нас. У ЗША ніякімі скрынінга не ахоплены афраамерыканцы і лацінаамерыканцы. Іх таксама, як і ў нас, прывозяць у бальніцы у такім жа занядбаным стане. І ў нас я кожны дзень з гэтым сутыкаюся", — распавёў Суконка

32
Тэги:
Медыцынскія даследванні, Міністэрства аховы здароўя Рэспублікі Беларусь, Беларусь
Лес, архіўнае фота

Святкуем узвіжанне і гатуем пачастунак для Вужынага Цара

12
(абноўлена 12:37 25.09.2020)
Этнограф Ларыса Мятлеўская распавядае пра сённяшняе містычнае свята і вучыць гатаваць калдуны.

27 верасня адзначаецца адно са значных хрысціянскіх святаў у гонар Крыжа, які сімвалізаваў сабой выратаванне роду чалавечага. Ушаноўваючы яго ў гэты дзень вяскоўцы ставілі крыжы на ростанях.

Свята Уздзвіжанне Крыжа Гасподня ў Народным календары пазначана як Здзвіжанне, Уздзвіжанне, Звіжанне, Часнэйка і мае глыбокія старажытныя карані. Лічылася, што гэта свята "закрывання" зямлі на зіму. Згодна з народнымі ўяўленнямі, замыкаюць яе птушкі, якія, адлятаючы ў вырай, забіраюць з сабой ключы на неба. Аб гэтых падзеях нашы продкі казалі: "Уздвіжанне лета замыкае, ключык шызая галачка за мора панесла". Падчас гукання вясны гэтыя ключы просяць вярнуць з неба святога Георгія, каб адамкнуць зямлю і выпусціць цёплае лета.

У народных уяўленнях у прыродзе ўсё прыходзіць у рух або "здзвігаецца". Гэтым тлумачацца і назвы свята. Адна з іх – Здзвіжанне звязана з назіраннямі за сонцам, якое ў час блізкі да восеньскага раўнадзенства быццам рухаецца, купаецца, пераліваецца ўсімі колерамі вясёлкі, "іграе і дрыжыць", "грае, здзвігаецца". Такую з’яву можна назіраць толькі на Дабравешчанне, Вялікдзень і Купалле.

Іншае тлумачэнне – у прыбіранні рэшткаў ураджаю з палеткаў, у прадчуванні блізкіх прымаразкаў: "Усё ў хату ўздзвігаецца, каб мароз не пабіў".

Яшчэ адна назва – Дзвіжанне, звязана са змеямі, якія быццам бы менавіта ў гэты дзень пачынаюць выпаўзаць з нораў, каб рушыць на зімовы сон да вясны: "Дзвіжанне – гадзюкі здвігаюцца ў кучу".

З даўніх часоў вужам пакланяліся як істотам, ад якіх залежала пладароддзе зямлі, а значыць і само жыццё. Беларусы ў вужах бачылі пасланцоў добрых багоў. Яны нібыта прыйшлі на зямлю з нябёс. Да іх звярталіся з малітвамі аб хуткім дажджы, добрым ураджаі, а таксама з просьбамі аб прыватным шчасці.

Уздзвіжанне – чароўны дзень, у які, згодна з легендамі, можна было паспрабаваць здабыць для сябе звышнатуральныя здольнасці, атрымаўшы залатую карону або ражок з яе ад Вужынага Цара. Чалавек, у якога гэта атрымлівалася, з падобным дарункам станавіўся відушчым, мог угадваць чужыя думкі, надзяляўся моцным здароўем, незвычайнай мудрасцю, шчасцем і багаццем. Яму станавіліся бачны ўсе схаваныя скарбы, а таксама ён быццам бы мог здымаць усе замкі і засаўкі. Чалавека, які хацеў здабыць карону Вужынага Цара, чакалі сур’ёзныя выпрабаванні, якія патрабавалі кемлівасці, пачцівасці і вытрымкі. Трэба было, прыхапіўшы з сабой чысты рушнік і хлеб-соль, адважыцца ісці ў лес тады, калі гэта было вельмі небяспечна, нарэшце сустрэцца ў непралазных лясных нетрах з жахлівай вужынай працэсіяй, каб прапанаваць Вужынаму Цару пачастунак і чакаць, калі той скіне сваю карону ці хаця б ражок з яе.

Тыя, хто ў лес ісці не хоча, можа проста якую-небудзь смачную страву і ўявіць, што да яго ў госці прыедзе Вужыны Цар.

Булён з калдунамі

Інгрыдыенты:

для булёна:

  • 250 г мяса ялавічыны
  • 250 г мяса свініны
  • 1 цыбуліна
  • 1 морква
  • 1 корань пятрушкі
  • Соль
  • Лаўровы ліст

Для калдуноў:

  • 1,5 шклянкі мукі
  • 500 г мяса (мякаць)
  • 1 яйка
  • 1 цыбуліна
  • Соль
  • Перац

Як гатаваць:

Зварыць мясны булён, дадаўшы карэнне і цыбулю. Каб булён быў празрысты, трэба варыць яго на слабым агні і напрацягу гатавання, некалькі разоў падліваць па чвэрці шклянкі халоднай вады, у канцы варкі пасаліць, укласці лаўровы ліст. Гатовы булён працадзіць.

Мяса разам з цыбуляй двойчы прапусціць праз мясарубку, уліць трошкі вады або булёну, дадаць молаты перац, соль, старанна перамяшаць.

З прасеянай мукі, яйка, солі і вады замясіць крутое цеста, тонка раскачаць яго. Выразаць кубачкам кружкі, пакласці на сярэдзіну кожнага фарш, краі зашчыпаць.

Падрыхтаваныя калдуны на некалькі секунд апусціць у кіпень, затым перакласці ў булён і варыць на слабым агні 6-8 хвілін.

12
Тэги:
Узвіжанне, беларуская кухня, Ларыса Мятлеўская
Маладыя людзі ў ахоўных масках

Расспажыўнагляд: нашэнне маскі зніжае рызыку захварэць амаль у два разы

8
(абноўлена 09:52 23.09.2020)
Па звестках ведамства, нашэнне медыцынскай маскі зніжае верагоднасць заразіцца рознымі рэспіраторнымі інфекцыямі, у тым ліку COVID-19, у 1,8 разы, выкарыстанне пальчатак - у 1,3 разы.

МІНСК, 26 вер - Sputnik. Нашэнне медыцынскай маскі ў грамадскіх месцах амаль удвая зніжае рызыку заразіцца рознымі рэспіраторнымі інфекцыямі, у тым ліку каронавірусам, да такіх высноў прыйшлі ў цэнтральным навукова-даследчым інстытуце эпідэміялогіі Расспажыўнагляда.

Навукоўцы прааналізавалі эфектыўнасць выкарыстання сродкаў індывідуальнай абароны: медыцынскіх масак, пальчатак, апрацоўкі рук дэзінфікуючымі сродкамі і іх камбінацыі. Высветлілася, што сярод тых, хто выкарыстаў гэтыя сродкі, колькасць тых, хто захварэў на розныя ВРВІ значна меншая, чым сярод тых, хто іх не выкарыстаў.

"Нашэнне медыцынскай маскі зніжала верагоднасць заражэння рознымі рэспіраторнымі інфекцыямі ў 1,8 разы, выкарыстанне пальчатак - у 1,3 разы. Пры наяўнасці кантакту з хворымі на вострыя рэспіраторныя інфекцыі, нашэнне медыцынскай маскі зніжала верагоднасць інфікавання ўзбуджальнікамі ў 1,8 раза, выкарыстанне пальчатак зніжала верагоднасць заражэння ў 2,7 раза", - распавялі пра вынікі даследавання ў Расспажыўнаглядзе.

Навукоўцы рэкамендуюць насіць медыцынскія маскі пры наведванні грамадскіх месцаў, пры паездках у грамадскім транспарце, пры наглядзе за хворымі на ВРВІ, а таксама пры зносінах з асобамі з прыкметамі рэспіраторнай інфекцыі.

Каб засцерагчы сябе ад заражэння, вельмі важна насіць маску правільна. "Маска павінна старанна замацоўвацца, шчыльна закрываць рот і нос, не пакідаючы зазораў. Імкніцеся не дакранацца паверхняў маскі пры яе зняцці, калі вы яе закранулі, старанна вымыйце рукі з мылам або спіртавым сродкам. Вільготную або адсырэлую маску варта змяніць на новую, сухую. Не выкарыстоўвайце другасна аднаразовую маску. Выкарыстаную аднаразовую маску варта утылізаваць, пажадана ў пакеце", - пералічылі агульныя правілы ў Расспажыўнаглядзе.

8
Тэги:
каронавірус, Распажыўнагляд
Тэмы:
Каронавірус COVID-19
Які сёння дзень: 28 верасня 2020 года

Які сёння дзень: 28 верасня 2020 года

0
(абноўлена 09:58 21.09.2020)
Гэты дзень з'яўляецца дзвесце семдзесят другім па грыгарыянскім календары, да канца года застаецца 94 дні.

Сёння святкуецца Міжнародны дзень прававых ведаў. Якія яшчэ падзеі адбыліся 28 верасня і чым азнаменаваны гэты дзень у народным календары, чытайце ў спраўцы Sputnik.

Гістарычныя падзеі 28 верасня

  • У 1708 годзе падчас Паўночнай вайны ў бітве пры Лясной расійскія войскі разбілі шведаў.
  • У 1921 годзе ў Празе скончылася Першая Усебеларуская канферэнцыя – сход прадстаўнікоў беларускіх арганізацый з Заходняй Беларусі, Латвіі, Літвы, Германіі, Чэхаславакіі, на якім быў ухвалены прынцып незалежнасці і непадзельнасці Беларусі і названы ворагамі беларускага народа ўсе, хто прызнае Рыжскі мірны дагавор.
  • У 1939 годзе ў Маскве міністры замежных спраў СССР і Германіі падпісалі нямецка-савецкі Дагавор аб дружбе і мяжы СССР і Германіі.
  • У 1939 годзе перад нацыстамі капітулявалі абаронцы Варшавы.

Хто нарадзіўся 28 верасня

  • 1924 год: Анджэй Цеханавецкі, польскі навуковец, беларусіст, грамадска-культурны дзеяч.
  • 1938 год: Мечыслаў Грыб, беларускі палітык.

Таксама сёння нарадзіліся кітайскі філосаф Канфуцый, італьянскі жывапісец Мікеланджэла Караваджа, італьянскі акцёр Марчэла Мастраяні і французская актрыса Брыжыт Бардо.

28 верасня ў народным календары

Сёння вернікі ўспамінаюць вялікапакутніка Мікіты Готскага. Ён лічыўся ахоўнікам дзяцей ад хваробаў.

У народзе святога называлі Мікіта Гусятнік, яму маліліся, каб дамашняя птушка была здаровая. У гэты дзень гусакі ляцяць у вырай. Казалі: "Гусакі ляцяць — зіміцу на хвасце цягнуць, снег нясуць". Па паводзінах гэтай птушкі даведваліся пра надвор'е на бліжэйшы час. Калі гусі ляцяць нізка, не будзе вясенняй паводкі. Калі лезуць у ваду – крыху пацяплее, а калі стаяць, схаваўшы адну нагу – хутка будзе мароз. 

На Мікіту Гусятніка ішлі на паляванне, а ў вёсках ладзілі гусіныя баі.

0
Тэги:
народны каляндар, які сёння дзень, Беларусь
Тэмы:
Які сёння дзень: каляндар знакавых падзей