3D-принтер, используемый для воспроизведения черепа пациента

Навукоўцы стварылі 3D-прынтэр для друку чалавечых костак

26
(абноўлена 15:48 16.02.2016)
Біяінжынеры з ЗША распрацавалі незвычайную тэхналогію трохмернай друку, якая дазваляе ствараць паўнавартасныя копіі асобных костак, частак рук, вушэй і храсткоў пры дапамозе ствалавых клетак і спецыяльных палімерных шаблонаў.

МІНСК, 16 лют — Sputnik. Амерыканскія біяінжынеры стварылі і паспяхова выпрабавалі своеасаблівы 3D-біяпрынтэр, які дазваляе "друкаваць" паўнавартасныя копіі асобных костак цела рук, вушэй і храсткоў пры дапамозе ствалавых клетак і спецыяльных палімерных шаблонаў, гаворыцца ў артыкуле, апублікаванай у часопісе Nature Biotechnology.

"Гэтая тэхніка друку тканін і органаў з'яўляецца важным і вельмі сур'ёзным крокам на шляху да стварэння тэхналогіі, якая дазваляе вырабляць органы-"запчасткі" для нашых пацыентаў. Цяпер у нас ёсць магчымасць друкаваць паўнавартасныя чалавечыя органы, якія захоўваюць стабільнасць. У далейшым, гэтая тэхналогія дапаможа нам "друкаваць" тканіны і органы прыдатныя для імплантацыі", — заявіў Энтані Атала з Інстытута рэгенератыўнай медыцыны ў Уэйк-Форэст, ЗША.

Як адзначаюць Атала і яго калегі, адной з галоўных перашкод на шляху вырошчвання органаў са ствалавых ці "дарослых" клетак з'яўляецца тое, што іх "друк" магчымая толькі тонкім пластом. Па словах навукоўцаў, калі таўшчыня "пірага" з клетак перавышае 200 мікраметраў, тканіна пачынае гінуць, бо пажыўныя рэчывы і кісларод не могуць пракрасціся на такую ​​глыбіню без наяўнасці крывяносных сасудаў.

Аўтары артыкула вырашылі гэтую праблему, стварыўшы асаблівы палімер, які дазваляў навукоўцам ўкладваць клеткі пластамі і пры гэтым захоўваць невялікі прасвет паміж імі. Гэта дазволіла клеткам будучых костак, цягліц або храстка расці ў фактычна неабмежаваных маштабах, не выпрабоўваючы праблем з доступам да ежы і кіслароду.

Пасля таго, як орган "надрукаваны", навукоўцы змяшчаюць яго ў арганізм мышы або нават чалавека, дзе ён паступова "зарастае" крывяноснымі сасудамі, а палімер паступова раскладаецца, саступаючы ім месца. У канчатковым выніку на месцы нарыхтоўкі ўзнікае паўнавартасны орган, які валодае патрэбнай трохмернай формай.

У якасці дэманстрацыі біёлагі выгадавалі костку ніжняй сківіцы чалавека, выкарыстоўваючы ствалавыя клеткі, а таксама "надрукавалі" паўнавартасную ракавіну вуха, выкарыстоўваючы МРТ-здымак аднаго з добраахвотнікаў у якасці шаблону для друку. Абодва органа былі змешчаныя ў цела грызуна і паспяхова прыжыліся ў ім, цалкам пакрыўшыся знутры сасудамі.

Пакуль гэтая тэхналогія не зусім гатовая для медыцынскага выкарыстання — яе яшчэ трэба будзе праверыць у клінічных выпрабаваннях, аднак Атала і яго калегі ўпэўненыя, што ім удасца хутка вывесці яе ў медыцынскую практыку.

26
Тэги:
Медыцынскія даследванні, Навуковыя публікацыі, Медыцына і здароўе
Лес, архіўнае фота

Святкуем узвіжанне і гатуем пачастунак для Вужынага Цара

12
(абноўлена 12:37 25.09.2020)
Этнограф Ларыса Мятлеўская распавядае пра сённяшняе містычнае свята і вучыць гатаваць калдуны.

27 верасня адзначаецца адно са значных хрысціянскіх святаў у гонар Крыжа, які сімвалізаваў сабой выратаванне роду чалавечага. Ушаноўваючы яго ў гэты дзень вяскоўцы ставілі крыжы на ростанях.

Свята Уздзвіжанне Крыжа Гасподня ў Народным календары пазначана як Здзвіжанне, Уздзвіжанне, Звіжанне, Часнэйка і мае глыбокія старажытныя карані. Лічылася, што гэта свята "закрывання" зямлі на зіму. Згодна з народнымі ўяўленнямі, замыкаюць яе птушкі, якія, адлятаючы ў вырай, забіраюць з сабой ключы на неба. Аб гэтых падзеях нашы продкі казалі: "Уздвіжанне лета замыкае, ключык шызая галачка за мора панесла". Падчас гукання вясны гэтыя ключы просяць вярнуць з неба святога Георгія, каб адамкнуць зямлю і выпусціць цёплае лета.

У народных уяўленнях у прыродзе ўсё прыходзіць у рух або "здзвігаецца". Гэтым тлумачацца і назвы свята. Адна з іх – Здзвіжанне звязана з назіраннямі за сонцам, якое ў час блізкі да восеньскага раўнадзенства быццам рухаецца, купаецца, пераліваецца ўсімі колерамі вясёлкі, "іграе і дрыжыць", "грае, здзвігаецца". Такую з’яву можна назіраць толькі на Дабравешчанне, Вялікдзень і Купалле.

Іншае тлумачэнне – у прыбіранні рэшткаў ураджаю з палеткаў, у прадчуванні блізкіх прымаразкаў: "Усё ў хату ўздзвігаецца, каб мароз не пабіў".

Яшчэ адна назва – Дзвіжанне, звязана са змеямі, якія быццам бы менавіта ў гэты дзень пачынаюць выпаўзаць з нораў, каб рушыць на зімовы сон да вясны: "Дзвіжанне – гадзюкі здвігаюцца ў кучу".

З даўніх часоў вужам пакланяліся як істотам, ад якіх залежала пладароддзе зямлі, а значыць і само жыццё. Беларусы ў вужах бачылі пасланцоў добрых багоў. Яны нібыта прыйшлі на зямлю з нябёс. Да іх звярталіся з малітвамі аб хуткім дажджы, добрым ураджаі, а таксама з просьбамі аб прыватным шчасці.

Уздзвіжанне – чароўны дзень, у які, згодна з легендамі, можна было паспрабаваць здабыць для сябе звышнатуральныя здольнасці, атрымаўшы залатую карону або ражок з яе ад Вужынага Цара. Чалавек, у якога гэта атрымлівалася, з падобным дарункам станавіўся відушчым, мог угадваць чужыя думкі, надзяляўся моцным здароўем, незвычайнай мудрасцю, шчасцем і багаццем. Яму станавіліся бачны ўсе схаваныя скарбы, а таксама ён быццам бы мог здымаць усе замкі і засаўкі. Чалавека, які хацеў здабыць карону Вужынага Цара, чакалі сур’ёзныя выпрабаванні, якія патрабавалі кемлівасці, пачцівасці і вытрымкі. Трэба было, прыхапіўшы з сабой чысты рушнік і хлеб-соль, адважыцца ісці ў лес тады, калі гэта было вельмі небяспечна, нарэшце сустрэцца ў непралазных лясных нетрах з жахлівай вужынай працэсіяй, каб прапанаваць Вужынаму Цару пачастунак і чакаць, калі той скіне сваю карону ці хаця б ражок з яе.

Тыя, хто ў лес ісці не хоча, можа проста якую-небудзь смачную страву і ўявіць, што да яго ў госці прыедзе Вужыны Цар.

Булён з калдунамі

Інгрыдыенты:

для булёна:

  • 250 г мяса ялавічыны
  • 250 г мяса свініны
  • 1 цыбуліна
  • 1 морква
  • 1 корань пятрушкі
  • Соль
  • Лаўровы ліст

Для калдуноў:

  • 1,5 шклянкі мукі
  • 500 г мяса (мякаць)
  • 1 яйка
  • 1 цыбуліна
  • Соль
  • Перац

Як гатаваць:

Зварыць мясны булён, дадаўшы карэнне і цыбулю. Каб булён быў празрысты, трэба варыць яго на слабым агні і напрацягу гатавання, некалькі разоў падліваць па чвэрці шклянкі халоднай вады, у канцы варкі пасаліць, укласці лаўровы ліст. Гатовы булён працадзіць.

Мяса разам з цыбуляй двойчы прапусціць праз мясарубку, уліць трошкі вады або булёну, дадаць молаты перац, соль, старанна перамяшаць.

З прасеянай мукі, яйка, солі і вады замясіць крутое цеста, тонка раскачаць яго. Выразаць кубачкам кружкі, пакласці на сярэдзіну кожнага фарш, краі зашчыпаць.

Падрыхтаваныя калдуны на некалькі секунд апусціць у кіпень, затым перакласці ў булён і варыць на слабым агні 6-8 хвілін.

12
Тэги:
Узвіжанне, беларуская кухня, Ларыса Мятлеўская
Маладыя людзі ў ахоўных масках

Расспажыўнагляд: нашэнне маскі зніжае рызыку захварэць амаль у два разы

8
(абноўлена 09:52 23.09.2020)
Па звестках ведамства, нашэнне медыцынскай маскі зніжае верагоднасць заразіцца рознымі рэспіраторнымі інфекцыямі, у тым ліку COVID-19, у 1,8 разы, выкарыстанне пальчатак - у 1,3 разы.

МІНСК, 26 вер - Sputnik. Нашэнне медыцынскай маскі ў грамадскіх месцах амаль удвая зніжае рызыку заразіцца рознымі рэспіраторнымі інфекцыямі, у тым ліку каронавірусам, да такіх высноў прыйшлі ў цэнтральным навукова-даследчым інстытуце эпідэміялогіі Расспажыўнагляда.

Навукоўцы прааналізавалі эфектыўнасць выкарыстання сродкаў індывідуальнай абароны: медыцынскіх масак, пальчатак, апрацоўкі рук дэзінфікуючымі сродкамі і іх камбінацыі. Высветлілася, што сярод тых, хто выкарыстаў гэтыя сродкі, колькасць тых, хто захварэў на розныя ВРВІ значна меншая, чым сярод тых, хто іх не выкарыстаў.

"Нашэнне медыцынскай маскі зніжала верагоднасць заражэння рознымі рэспіраторнымі інфекцыямі ў 1,8 разы, выкарыстанне пальчатак - у 1,3 разы. Пры наяўнасці кантакту з хворымі на вострыя рэспіраторныя інфекцыі, нашэнне медыцынскай маскі зніжала верагоднасць інфікавання ўзбуджальнікамі ў 1,8 раза, выкарыстанне пальчатак зніжала верагоднасць заражэння ў 2,7 раза", - распавялі пра вынікі даследавання ў Расспажыўнаглядзе.

Навукоўцы рэкамендуюць насіць медыцынскія маскі пры наведванні грамадскіх месцаў, пры паездках у грамадскім транспарце, пры наглядзе за хворымі на ВРВІ, а таксама пры зносінах з асобамі з прыкметамі рэспіраторнай інфекцыі.

Каб засцерагчы сябе ад заражэння, вельмі важна насіць маску правільна. "Маска павінна старанна замацоўвацца, шчыльна закрываць рот і нос, не пакідаючы зазораў. Імкніцеся не дакранацца паверхняў маскі пры яе зняцці, калі вы яе закранулі, старанна вымыйце рукі з мылам або спіртавым сродкам. Вільготную або адсырэлую маску варта змяніць на новую, сухую. Не выкарыстоўвайце другасна аднаразовую маску. Выкарыстаную аднаразовую маску варта утылізаваць, пажадана ў пакеце", - пералічылі агульныя правілы ў Расспажыўнаглядзе.

8
Тэги:
каронавірус, Распажыўнагляд
Тэмы:
Каронавірус COVID-19

Альтэрнатыўная інаўгурацыя: як прайшла акцыя салідарнасці ў Мінску

0
(абноўлена 07:47 28.09.2020)
Удзельнікі пратэстнай акцыі прайшлі маршам па праспектах і вуліцах Мінска, МУС паведамляе аб двухстах затрыманнях. Глядзіце на відэа, як праходзіў марш апазіцыі ў гонар альтэрнатыўнай інаўгурацыі.

Праціўнікі прэзідэнта Аляксандра Лукашэнкі прайшлі маршам па вуліцах і праспектах Мінска, святкуючы "альтэрнатыўную інаўгурацыю".

Афіцыйная інаўгурацыя прэзідэнта Аляксандра Лукашэнкі прайшла ў Палацы незалежнасці ў сераду, 23 верасня.

Цырымонія не была анансаваная прэс-службай кіраўніка дзяржавы. Увечары таго ж дня ў Мінску прайшлі пратэсты супраць інаўгурацыі Лукашэнкі, якія працягнуліся ў выхадныя дні.

Некаторыя ўдзельнікі акцыі ўзялі з сабой партрэт экс-кандыдата ў прэзідэнты Святланы Ціханоўскай, іншыя вырашылі зрабіць ужо традыцыйнае шэсце касцюміраваным і надзелі кароны.

Акцыя пачалася непадалёк ад станцыі метро "Няміга", адкуль удзельнікі адправіліся да стэлы "Мінск - горад-герой".

Праваахоўнікі папярэдзілі мітынгоўцаў аб тым, што мерапрыемства не ўзгоднена. Калоны дэманстрантаў праз некаторы час рушылі па праспекце Машэрава ў бок праспекта Незалежнасці. Прыкладна да сямі гадзін вечара ўдзельнікі акцыі дайшлі да станцыі метро "Уручча".

МУС паведамляе аб парадку 200 затрыманняў падчас акцый пратэсту па ўсёй Беларусі.

Глядзіце на відэа, як у сталіцы праводзілі "народную інаўгурацыю".

0
Тэги:
акцыі пратэстаў, Апазіцыя, Беларусь
Тэмы:
Пратэсты пасля выбараў у Беларусі