Школьніца вучыць урокі

Што чытаем: як быць са школьнай праграмай па літаратуры

53
(абноўлена 09:58 11.02.2017)
Толькі навукоўцы ўзяліся за стварэнне ўніфікаванага падручніка па гісторыі для навучэнцаў Саюзнай дзяржавы, як пайшлі размовы аб тым, што і літаратуру варта было б выкладаць па агульных стандартах.

Перш чым на суседніх старонках паставяць Танка і Бродскага, карэспандэнт Sputnik Алена Васільева вырашыла разабрацца — ці трэба наогул уніфікаваць выкладанне літаратуры.

Разнастайнасці навучальных дапаможнікаў па літаратуры ў Расіі беларускія школьнікі могуць толькі зайздросціць або загружаць іх з сеткі. Выкладанне літаратуры там вядзецца па некалькіх вучэбных дапаможніках. Хаця і яны таксама далёка не ўсіх задавальняюць.

Школьные учебники
© Sputnik / Виктор Толочко
Падручнікі

Напрыклад, некалькі гадоў таму расійскія пісьменнікі вырашылі, што ні адзін з існуючых падручнікаў літаратуры не дасканалы, і стварылі свой уласны. У праекце ўдзельнічала 42 сучасніка, кожны з якіх напісаў па адным літаратуразнаўчым артыкуле пра любімага класіка. А ў іншым навучальным дапаможніку аўтары-складальнікі выключылі з праграмы Купрына, Ляскова і Аляксея Талстога, замяніўшы іх Пялевіным і Уліцкай.

У Беларусі ж падручнікі рускай літаратуры паступаюць у школьныя бібліятэкі цэнтралізавана, а выкладанне літаратуры — уніфікавана. Расіяне, дарэчы, хочуць пайсці па шляху беларусаў і таксама адчайна вынаходзяць адзіны падручнік.

Гэтыя пошукі знаходзяць як прыхільнікаў, якія лічаць, што адзіны падручнік зможа прадставіць вучням розныя пункты гледжання на адны і тыя ж падзеі, так і праціўнікаў. Апошнія ўпэўненыя, што адзіны падручнік і зусім будзе шкодны.

Дарэчы, першы савецкі падручнік па літаратуры з'явіўся ў сярэдзіне 1930-х гадоў і павінен быў забяспечыць адзінства падыходу да рускай літаратуры XVIII-XIX-XX стагоддзяў.

"У першай палове 30-х гадоў з'явіліся падручнікі для сямігадовай школы — праз гэтую школу праходзілі ўсе савецкія людзі. Ледзь пазней, у сярэдзіне 30-х, выйшлі падручнікі для старэйшых класаў. Па гэтых падручніках вучылася будучая савецкая інтэлігенцыя — тыя, хто планаваў далейшую вучобу ў інстытутах і ўніверсітэтах", — піша кандыдат філалагічных навук Яўген Панамароў.

Калі ў савецкія часы з мэтай вырошчвання прадстаўніка патрэбнага класа па патрэбным падручніку яго існаванне было матывавана, то ў сучаснасці выклікае хіба што здзіўленне.

Пісьменнікі-бацькі аб школьных праграмах

Андрэй Жвалеўскі і Яўгенія Пастэрнак — не толькі дзіцячыя пісьменнікі, але і бацькі. Іх "Гімназія нумар 13" — свайго роду must have сярод дзяцей і падлеткаў і сапраўдны бэстсэлер. Апошні раман творчага тандэму — "Пакуль я на краі" і зусім стаў ці не самай абмяркоўваемай беларускай кнігай апошняга года. Раман пра сямнаццацігадовую Алку, якой бацькі ў якасці светлай будучыні навязваюць журфак, падымае шэраг нязвыклых для беларускай літаратуры, затое зразумелых падлеткам тым, у тым ліку — суіцыд. Пісьменнікі распавялі Sputnik пра сваё бачанне школьнай праграмы па літаратуры.

Евгения Пастернак и Андрей Жвалевский на встрече с читателями
аккаунт Е. Пастернак в Facebook
Яўгенія Пастэрнак і Андрэй Жвалеўскі на сустрэчы з чытачамі

"Я б пераглядала мэты ўрокаў літаратуры. У нас цяпер мэта ўрока — азнаёміць дзяцей з класічнымі творамі і навучыць іх аналізаваць тэксты. Мне ж здаецца, што мэта ўрокаў літаратуры ў школе павінна быць іншай. Атрымліваць задавальненне ад чытання, навучыцца выбіраць свае чытацкія перавагі, навучыцца казаць пра кнігу, навучыцца казаць не "што хацеў сказаць аўтар", а "кніга мяне зачапіла тым, што…", навучыцца спрачацца, навучыцца паважаць меркаванне іншых чытачоў, не пераходзячы на асобы. Навучыцца арыентавацца ў велізарным моры сусветнай літаратуры, у тым ліку і сучаснай, у тым ліку і на іншых мовах. Арыентавацца ў літаратурных прэміях, у перакладах", — упэўнена беларуская пісьменніца Яўгенія Пастэрнак.

"Шчыра прызнаюся: я ў сучасныя падручнікі баюся зазіраць. Нядаўна выпадкова ўбачыў падручнік па матэматыцы для 5 класа — іпахондрыя на некалькі дзён здарылася. А гэта матэматыка, навука гранічна строгая. Пра рускую літаратуру і падумаць страшна", — прызнаў Андрэй Жвалеўскі, беларускі пісьменнік, чый дэбютны раман для дзяцей выйшаў накладам большым, чым сто тысяч асобнікаў, аўтар знакамітых "Порры Гаттэра" і "Гімназіі №13".

Жвалеўскі, дарэчы, не ўпэўнены, што ў школьнай праграме павінен існаваць нейкі абавязковы падбор імёнаў.

"Але калі ўжо выбудоўваць неяк імёны, то пачынаць з класікаў — нейкае вар'яцтва. Успомнім тую ж матэматыку: пасля арыфметыкі ідзе алгебра, потым пачынаецца аналітычная геаметрыя і лагарыфмы з інтэграламі. А тут — Тургенеў у пятым класе. "Памятаеце, дзеці, колькі будзе двойчы два? А цяпер вось вам просценькае дыферэнцыяльнае ўраўнанне", — растлумачыў Жвалеўскі.

Яны чытаюць

Девочка читает в библиотеке
© Sputnik / Константин Чалабов
Дзяўчынка чытае ў бібліятэцы

У 2014-2015 навучальным годзе Нацыянальны інстытут адукацыі правёў маніторынг чытацкіх уменняў пяцікласнікаў, які разбурыў усе ўяўленні аб школьніках як народа нечытаючага. Аказалася, дзяўчынкі больш ахвотна далучаюцца да кніг, чым хлопчыкі, а любоў да чытання шмат у чым фарміруецца не за школьнай партай, а ў сям'і. Дарэчы, 96% пяцікласнікаў лічаць, што ўменне чытаць спатрэбіцца ім у жыцці, 77% радуюцца, калі атрымліваюць у падарунак кнігу, а 60% ахвотна размаўляюць аб прачытаным з навакольнымі. Праўда, 43% вучняў прызналіся, што чытаюць толькі тады, калі ў школе задаюць, а яшчэ 13% сказалі, што чытанне — сумны занятак, піша газета "Саюз".

Каша для старшакласніка

Карэспандэнт Sputnik, уладальнік дыплома аб філалагічнай адукацыі, быў у вышэйшай ступені ўражаны маштабам літаратурнай спадчыны, якую павінны спасцігнуць школьнікі 11-га класа. Памятаючы пра тое, што выпускнікі павінны нагадваць паўнавартасных прадстаўнікоў грамадства, мудрых і начытаных, складальнікі паспрабавалі прымусіць розум школьнікаў за год увабраць у сябе ўсё аб хвалях эміграцыі, этапах футурызму, бедствах Салжаніцына, а таксама пацешыць лепшымі ўзорамі лірыкі Аляксея Кручаных.

У канцы кожнай часткі складальнікі падручніка задаюць школьнікам шэраг кампраметуючых пытанняў: "Дакажыце на канкрэтных прыкладах, што літаратура — гістарычная памяць народа", "Чаму сказана "Рукапісы не гараць" і "Складзіце літаратурна-крытычны партрэт В. Брюсава па артыкулах сучаснікаў".

Адной рускай літаратурай падручнік не абмяжоўваецца, у імкненні здзіўляць, складальнікі дадаюць нечаканую главу "Сучасная замежная літаратура", якая на некалькіх старонках збірае і Генрыха Бёля і Джона Стэйнбэка.

Спроба з дапамогай гэтага канцэнтрату перадаць школьнікам усе веды аб літаратурным працэсе ХХ стагоддзя, безумоўна, уражвае. Пры гэтым відавочна, што ўжо да другой чвэрці ўвесь гэты бясцэнны сплаў звестак змешваецца ў адзіны маналіт.
Літаратура для школьніка заканчваецца Вазнясенскім і Ахмадулінай, апошнія аб'яднаны пад грыфам "сучасная паэзія". Нічога навей паэзіі 70-90-х падручнік пакуль прапанаваць не можа.

Пакуль Расія ідзе беларускім шляхам — стварае свой адзіны падручнік па літаратуры, магчыма, было б нядрэнна пайсці расійскім — сабраць пісьменнікаў-сучаснікаў і прапанаваць ім скампанаваць уласны падручнік, які быў бы, па меншай меры, актуальным, і канечне не выклікаў нуду.

53
Тэги:
Падручнікі, Адукацыя, Яўген Панамароў, Алена Васільева, Яўгенія Пастэрнак, Андрэй Жвалеўскі, Расія, Беларусь
(173:04 / 2876.49Mb / просмотров видео: 45)

Сяргей Лаўроў аб выніках працы расійскай дыпламатыі ў 2020 годзе

16
(абноўлена 14:32 18.01.2021)
Вялікая прэс-канферэнцыя кіраўніка расійскага МЗС упершыню прайшла цалкам у анлайн-фармаце. Кіраўнік расійскага МЗС адказаў на пытанні журналістаў па актуальных пытаннях міжнароднага парадку.

Міністр замежных спраў РФ Сяргей Лаўроў даў у панядзелак, 18 студзеня, прэс-канферэнцыю.

Тэма вялікай прэс-канферэнцыі кіраўніка расійскага МЗС - вынікі працы расійскай дыпламатыі ў 2020 годзе. Мерапрыемства праходзіць штогод у першыя працоўныя тыдні студзеня.

У выніках года мінулага - пандэмія каронавіруса і яе ўплыў на міжнародную палітыку, канфлікт у Нагорным Карабаху, выбары ў Беларусі і пратэсты, якія рушылі за імі, напружанасць у адносінах з ЗША, па-ранейшаму не вырашаная сітуацыя ў Данбасе. Але і бягучы год ужо пазначыў шэраг неадназначных сітуацый: новая адміністрацыя ЗША, выхад Расіі з Дамовы па адкрытым небе, ДСНУ, тэрмін якой мінае.

Прэс-канферэнцыя ўпершыню прайшла цалкам у анлайн-фармаце.

16
Тэги:
Сяргей Лаўроў, МЗС РФ, Расія
Урач-педыятр, кандыдат медыцынскіх навук Яўген Камароўскі

Антыбіётыкі "для прафілактыкі": піць ці не піць, раіць доктар Камароўскі

29
(абноўлена 15:23 15.01.2021)
Як антыбіётыкі ўплываюць на каронавірусную інфекцыю, і ці варта займацца самалячэннем, разважае ўрач-педыятр, кандыдат медыцынскіх навук Яўген Камароўскі.
Стоит ли пить антибиотики "для профилактики": отвечает доктор Комаровский

Чаму не ўсе лекавыя прэпараты эфектыўны ў барацьбе з COVID, разважае доктар Камароўскі.

Ва ўсім свеце каронавірусную інфекцыю дыягнаставалі ўжо ў 92 мільёнаў чалавек. Такія дадзеныя прыводзіць Універсітэт Хопкінса. Ахвярамі COVID сталі ўжо амаль 2 мільёны чалавек. З-за таго, што вірус па-ранейшаму мала вывучаны, многія пацыенты больш давяраюць лекам, якія добра зарэкамендавалі сябе ў барацьбе з іншымі хваробамі. Але, да прыкладу, да антыбіётыкаў ёсць пытанні, адзначае доктар Камароўскі ў сваім Youtube-канале.

"З тых, хто мае нейкія сімптомы віруснай інфекцыі, абсалютная большасць наогул на гэта не рэагуе. Працягвае з гэтымі соплямі жыць звычайным жыццём, хадзіць на працу... І паспяхова здаравее!", - упэўнены ён.

Па словах доктара, арганізм чалавека ў пераважнай большасці выпадкаў здольны не тое, што без антыбіётыкаў, а наогул без лекаў справіцца з рэспіраторнай віруснай інфекцыяй, і з каронавіруснай у прыватнасці. Але і адмаўляцца ад медыцынскай дапамогі не варта.

"Так, ёсць пэўныя прыкметы, калі трэба звяртацца па медыцынскую дапамогу. Іх, вядома, трэба ведаць. Але гэта не аргумент на карысць выкарыстання антыбіётыкаў. Абсалютная большасць тых, хто не прымаў антыбіётыкі пры каронавірусе, ходзіць, мае зносіны, і даўным-даўно на працы ці ў школе", - кажа Камароўскі.

Нагадаем, адразу ў некалькіх краінах, у тым ліку і ў Беларусі, цяпер праходзіць вакцынацыя расійскім прэпаратам "Спутник V". Гэта першая ў свеце зарэгістраваная вакцына для прафілактыкі COVID-19, распрацаваная НІЦЭМ ім. Гамалеі.

"Спутник V" створаны на вывучанай і праверанай платформе адэнавірусных вектараў чалавека, важнымі перавагамі якой з'яўляюцца бяспека, эфектыўнасць і адсутнасць доўгатэрміновых негатыўных наступстваў.

Каментарый лекара-педыятра, кандыдата медыцынскіх навук Яўгена Камароўскага слухайце ў аўдыёзапісе на радыё Sputnik Беларусь.

Чытайце таксама:

29
Тэги:
каронавірус, парады ўрача
Тэмы:
Каронавірус COVID-19
Уладзімір Макей на мітынгу каля мемарыяльнага комплексу Яма

Макей: Беларусь робіць усё, каб захаваць памяць пра ахвяры Халакосту

5
(абноўлена 13:40 27.01.2021)
Да мемарыяльнага помніка "Яма" у Мінску прыйшлі прадстаўнікі іудзейскіх абшчын, дыпламаты замежных дзяржаў, МЗС Беларусі.

МІНСК, 27 сту – Sputnik. Беларуская дзяржава робіць усё магчымае, каб захаваць памяць пра ахвяры Халакосту і не дапусціць адраджэння неанацызму, заявіў у сераду кіраўнік МЗС Беларусі Уладзімір Макей.

Сёння ў Мінску праходзяць мерапрыемствы, прысвечаныя памяці ахвяр Халакосту.

"Гістарычная памяць пра ахвяры Халакосту і ўспаміны звонам гучаць у нашых сэрцах, заклікаючы абараняць чалавечыя жыцці і годнасць. А таксама зрабіць усё, усё каб трагедыя Халакосту не паўтарылася", - заявіў міністр замежных спраў Беларусі Уладзімір Макей. выступаючы на ​​жалобным мітынгу ў памяць ахвяр Халакосту, які сёння прайшоў у Мінску на мемарыяле "Яма" (Апошні шлях).

Захаваць памяць пра Халакост

Ён адзначыў, што ў сучасным свеце не ўсё засвоілі страшныя ўрокі Другой сусветнай вайны. Па словах міністра, назіраюцца спробы асобных краін абяліць злачынствы Трэцяга рэйха аж да гераізацыі нацыстаў і іх памагатых.

"Для Беларусі такі падыход катэгарычна непрымальны. І сёння Беларусь прадпрымае паслядоўныя намаганні для таго, каб захаваць памяць аб ахвярах Халакосту і не дапусціць адраджэння неанацызму, не дапусціць любых праяўленняў расавай нянавісці", - падкрэсліў кіраўнік МЗС Беларусі.

Ён таксама падкрэсліў, што патрабаванне сучасных рэалій - гэта прывіваць маладому пакаленню каштоўнасці, якія б дапамаглі б захаваць мір, стабільнасць і спакой у грамадстве.

Дипломаты возложили цветы к комплексу
© Sputnik / Виктор Толочко
Дыпламаты ўсклалі кветкі да комплексу

"Сёння па ўсёй краіне, у тым ліку ў школах, праходзяць мерапрыемствы, прысвечаныя Міжнароднаму дню памяці ахвяр Халакосту. Мы і на міжнароднай арэне робім усё, каб увекавечыць памяць ахвяр Другой сусветнай вайны, подзвіг салдат, якія выратавалі свет ад карычневай чумы", - адзначыў міністр.

Беларусь, паводле яго слоў, і надалей будзе рабіць усё магчымае, каб процідзейнічаць адраджэнню неанацызму, любых праяўленняў этычнай і рэлігійнай нянавісці і нецярпімасці.

Дипломаты на траурном митинге у комплекса Яма
© Sputnik / Виктор Толочко
Дыпламаты на жалобным мітынгу ля комплексу "Яма"

"На гэтым шляху Беларусь адкрыта да супрацоўніцтва з усімі дзяржавамі, якія зацікаўлены ў тым, каб забяспечыць мір і стабільнасць на планеце", - адзначыў Макей.

Ізраіль шануе

У сваю чаргу Надзвычайны і Паўнамоцны Пасол Дзяржавы Ізраіль у Беларусі Алекс Гольдман-Шайман адзначыў, што яго дзяржава высока цэніць намаганні Беларусі па ўвекавечанні памяці ахвяр Халакосту.

Чрезвычайный и Полномочный Посол государства Израиль в Беларуси Алекс Гольдман-Шайман
© Sputnik / Виктор Толочко
Надзвычайны і Паўнамоцны Пасол Дзяржавы Ізраіль у Беларусі Алекс Гольдман-Шайман

"З кожным годам, з кожным днём становіцца ўсё менш жывых сведак Халакосту, а таксама Праведнікаў свету. І захоўваць памяць пра іх - гэта наш абавязак і доўг. Як перад імі, і як перад тымі, хто не выжыў, не дажыў да вызвалення і не пазнаў, што ў яўрэяў з'явілася свая дзяржава", - сказаў пасол.

Пры гэтым ён адзначыў, што і сёння "важна вызваліць свет ад антысемітызму, нянавісці".

Председатель Иудейских общин Беларуси, главный раввин Объединения иудейских религиозных общин в Республике Беларусь Шнеор Залман Дайч
© Sputnik / Виктор Толочко
Старшыня Іўдзейскіх абшчын Беларусі, галоўны рабін Аб"яднання іудзейскіх рэлігійных абшчын у Рэспубліцы Беларусь Шнеар Залман Дайч

На "Яме" старшыня Іўдзейскіх абшчын Беларусі, галоўны рабін Аб'яднання іудзейскіх рэлігійных абшчын у Рэспубліцы Беларусь Шнеар Залман Дайч прачытаў малітву ў памяць пра шэсць мільёнаў ахвяр Халакосту.

Прадстаўнікі дыпламатычнага корпуса, акрэдытаванага ў Беларусі, дэпутаты, прадстаўнікі МЗС РБ усклалі кветкі і вянкі да помніка.

Чытайце таксама:

5
Тэги:
Уладзімір Макей, МЗС Беларусі, Беларусь, Халакост