Рэканструкцыя друкарскага варштата часоў Скарыны

"Першадрук" уразіў бы Скарыну

160
(абноўлена 14:33 22.10.2017)
У Мінску прайшоў перадпаказ дакументальнай стужкі "Першадрук", прысвечанай жыццю і дзейнасці Францыска Скарыны.

МІНСК, 19 мая — Sputnik. Беларусьфільм выпусціў другі за гісторыю існавання кінастудыі дакументальны фільм пра Францыска Скарыну. Карэспандэнт Sputnik не мог прапусціць прэмьерны перадпаказ і магчымасць пагутарыць з рэжысёрам Ігарам Чышчэняй.

Дакументальны фільм, па словах рэжысёра, адаптаваны пад фармат тэлебачання і мае хранаметраж у 39 хвілінаў. "Першадрук" амаль цалкам ідзе на беларускай мове, а ў хуткім часе выйдзе і з англійскімі субтытрамі.

Георгій, Францішак, Францыск

На першых хвілінах фільма ўважлівы глядач пачуе, што ў дзяцінстве беларускі першадрукар з праваслаўя быў перахрышчаны ў каталіцтва і замест Георгія стаў Францішкам.

Гэтую гістарычную недарэчнасць працягваюць распаўсюджваць, негледзячы на тое, што спецыялісты, якія даследуюць спадчыну Скарыны гэта даўно абверглі. Ніколі Францыск не быў Георгіям, як бы таго каму ні хацелася.

Фільм пра Скарыну без Скарыны

Напрацягу ўсяго фільму не пакідае пачуццё, што вось-вось на экране паявіцца акцёр у кананічным вобразе Скарыны з гравюры. Але досвед і прыёмы, якімі карыстаюцца зараз на замежным тэлебачанні пры стварэнні дакументальнага кіно, быў пакінуты беларускімі кінематаграфістамі без належнай увагі.

Ігар Чышчэня казаў перад паказам, што фільм не вельмі падыходзіць для малодшай школы, але для старэйшых класаў можа быць карысным.

Калі на 15-й хвіліне мне захацелася ўладкавацца ямчэй і заснуць, стала зразумела, што і школьнікам гэты фільм будзе гэтак жа нецікавы.

Санкт-Пецярбург замест Падуі

Найлепшая і самая буйная калекцыя кніг Францыска Скарыны знаходзіцца ў Расіі. Рэжысёр Ігар Чышчэня расказаў, што здымачнай групе давялося ехаць у Пецярбург, каб зняць унікальныя скарынаўскія выданні. На месцы аказалася, што аддзел рэдкай кнігі Расійскай нацыянальнай бібліятэкі ўзначальвае беларус — Мікалай Нікалаеў.

Скарына атрымаў ступень доктара медыцыны ў Падуанскім універсітэце. Але з фільма "Першадрук" ніхто не даведаецца, што партрэт беларускага асветніка вісіць у зале самых выбітных выпускнікоў знакамітага італьянскага ўніверсітэта.

Да Падуі проста не даехалі і не знялі, шкада…

Талеранцыя ці ўдалая мастацкая знаходка

Падчас прагляду "Першадрука" не адпускала думка, што рэжысёр і сцэнарыст увесь час былі ў пошуках таго, што яны хочуць распавесці гледачам.

На апошніх хвілінах пачынае прыходзіць разуменне, што яго знайшлі ў вёсцы Бярозаўка Докшыцкага раёну. Там ёсць унікальная каталіцкая царква, куды ходзяць маліцца і праваслаўныя, якіх большасць. Перад уваходам там стаіць падвоены праваслаўны і каталіцкі крыж, які ўздымаецца ўверх ад аднаго кораня.

Так і Францыск Скарыны выдаваў сваю кнігу не каталікам ці праваслаўным, а люду паспалітаму, гэта значыць усім людзям, сваім землякам.

160
Тэги:
гісторыя, Дакументальнае кіно, "Беларусьфільм", Ігар Чышчэня, Францыск Скарына, Прага, Санкт-Пецярбург, Падуя, Вільнюс, Мінск, Беларусь
По теме
500-годдзе беларусскага кнігадрукавання
Дырэктар па навуковай рабоце Фонду развіцця і падтрымкі Міжнароднага дыскусійнага клуба Валдай Фёдар Лук'янаў

Якія памылкі еўрапейскай інтэграцыі трэба ўлічыць Беларусі і Расіі - эксперт

19
(абноўлена 11:33 05.04.2021)
Як інтэграцыйны праект Еўрасаюза апынуўся ў глыбокім крызісе яшчэ да пачатку пандэміі каронавіруса і якія кіраўнічыя рашэнні гэтаму спрыялі, разважае публіцыст, палітолаг, галоўны рэдактар часопіса "Россия в глобальной политике" Фёдар Лук'янаў.
Какие ошибки европейской интеграции надо учесть Беларуси и России ― эксперт

На сённяшні дзень мала хто адмаўляе, што еўрапейская інтэграцыя ў параўнанні з перыядам свайго развіцця ў другой палове XX стагоддзя падышла да вычарпання мадэлі, адзначае суразмоўца Sputnik.

Папярэдняе дзесяцігоддзе стала перыядам пастаянных крызісаў у Еўропе - даўгавых праблем, бежанцаў, brexit і іншых праблемных момантаў, з якімі неабходна нешта рабіць, адзначае Лук'янаў.

"Сфарміравалася ўяўленне пра тое, што будуць сур'ёзныя змены, і гэтыя змены пойдуць перш за ўсё з Германіі, таму што, а хто яшчэ? Германія і канцлер Меркель занялі пазіцыю краіны самай моцнай эканамічна, стабільнай палітычна і гатовай узяць на сябе адказнасць. Але за мінулыя 6 гадоў гэтае ўяўленне знікла, Германія апынулася не падрыхтаванай, і да пандэміі Еўрасаюз падышоў у стане вельмі нервовым", - разважае Лук'янаў.

Далей адна за другой сталі разбурацца спачатку ідэйныя, а затым і адміністрацыйныя структуры, дзякуючы якім еўрапейская інтэграцыя калісьці развівалася. "Апынуўшыся перад тварам праблемы, уся еўрапейская салідарнасць абсыпалася як мішура на ёлцы", адзначае эксперт.

Характэрна, што наратыў пра еўрапейскуюй салідарнасці пацярпеў роўна ў той момант, калі мог вельмі моцна выйграць, мяркуе Лук'янаў, "таму што на хвалі пандэміі ўсе тыя сілы, якія былі нацыяналістычна папулісцкімі ў асобных краінах, апынуліся нямоглымі са сваімі лозунгамі перад масавым захворваннем".

"Але самае страшнае не ў тым, што каштоўнасці абвяшчалі адны, а рэальнасць апынулася іншай. Страшней, што Еўракамісія і адпаведныя інстытуты дапусцілі гіганцкую памылку ў перамовах аб пастаўках вакцын, зыходзячы з таго, што цэнтралізавана атрымаецца лепш. Пакуль яны гандляваліся па кошце, Еўрасаюз апынуўся ў хвасце чаргі за вакцынамі. І зараз пазіцыя многіх краін ЕС, якія гатовы прымаць рашэнні самастойна без еўрапейскіх рэгулятараў, гэта наймагутны ўдар па ўсім прынцыпе еўрапейскай інтэграцыі", - распавядае Лук'янаў.

Чытайце таксама:

19
Тэги:
Фёдар Лук'янаў, Часопіс, палітолаг, рашэнне, каронавірус, пандэмія, крызіс, Еўрасаюз, праект, эксперт, Расія, Беларусь, Інтэграцыя
Тэмы:
Саюзная дзяржава Беларусі і Расіі

Расійскі журналіст Уладзімір Мамантаў пра будучыню Беларусі і Расіі - відэа

21
(абноўлена 13:01 30.03.2021)
2 красавіка спаўняецца 25 гадоў з дня падпісання Дагавора "Аб стварэнні Супольнасці Расіі і Беларусі". Пра будучыню Саюзнай дзяржавы разважае Уладзімір Мамантаў.

Якія выклікі стаяць перад Масквой і Мінскам на сённяшні дзень? Чаму Захад пастаянна перашкаджае інтэграцыі дзвюх краін? Навошта Расія дае крэдыты Беларусі? І якая будучыня чакае Саюзную дзяржаву?

Пра гэта і іншае Sputnik пагутарыў з генеральным дырэктарам радыёстанцыі "Говорит Москва", Старшынёй Савета дырэктараў газеты "Комсомольская правда" Уладзімірам Мамантавым.

21
Тэги:
Саюзная дзяржава, відэа, Расія, Беларусь, будучыня, Уладзімір Мамантаў, журналіст
Тэмы:
Саюзная дзяржава Беларусі і Расіі
Які сёння дзень: 14 красавіка

Які сёння дзень: 14 красавіка 2021 года

0
(абноўлена 19:18 13.04.2021)
Гэты дзень з'яўляецца сто чацвёртым па грыгарыянскім календары, да канца года застаўся 261 дзень.

Якія падзеі адбыліся 14 красавіка і чым азнаменаваны гэты дзень у народным календары, чытайце ў спраўцы Sputnik.

Гістарычныя падзеі 14 красавіка

  • У 1432 годзе пачаталося валадарства Жыгімонта Кейстутавіча, вялікага князя літоўскага, які доўгі час не ўсімі часткамі ВКЛ прызнаваўся за законнага валадара.
  • У 1923 годзе ў Вільні скончыўся з’езд педагогаў беларускіх гімназій.
  • У 1988 годзе ў Варшаве адбыўся заснавальніцкі сход Беларускага аб'яднання студэнтаў.

Хто нарадзіўся 14 красавіка

  • 1853 год: Уладзімір Завітневіч, беларускі археолаг і гісторык.
  • 1880 год: Язэп Дыла, беларускі пісьменнік і культурны дзеяч.
  • 1885 год: Сымон Рак-Міхайлоўскі, беларускі публіцыст, грамадскі і палітычны дзеяч.
  • 1910 год: Алесь Пруднікаў, беларускі паэт.
  • 1920 год: Аляксей Карпюк, беларускі пісьменнік, грамадскі дзеяч.

Таксама сёння нарадзіліся рускі пісьменнік Дзянiс Фанвізін і літоўскі кінарэжысёр Вітаўтас Жалакявічус.

14 красавіка ў народным календары

У гэты дзень праваслаўная Царква шануе памяць святога цудатвораца Еўфімія Суздальскага, святога Аўрамія Балгарскага, Уладзімірскага цудатворца, а таксама святую Марыю Егіпецкую ("Марья – зажги снега"). Сонца ў гэты дзень на ўсю моц пачынае свяціць і гуляць блікамі на снезе і ў ручаях.

Па гэтым дні можна даведацца, якое надвор'е будзе летам. Так, калі 14 красавіка сонечна, лета таксама будзе цёплым, а калі пахмурна і хмары нізка плывуць – вясна працягнецца доўга і будзе халоднай, а лета – кароткім.

0
Тэги:
народны каляндар, які сёння дзень
Тэмы:
Які сёння дзень: каляндар знакавых падзей