Ніл Гілевіч за працоўным сталом, 1977 год

Апошні Народны

116
(абноўлена 13:02 30.03.2016)
Ніл Гілевіч памёр учора на 85-м годзе жыцця. Ён быў апошнім, хто насіў званне Народнага паэта ў нашай краіне.

Святлана Ліцкевіч, Sputnik.

Гэта званне ёсць у многіх краінах — яно не наменклатурнае, але па-сапраўднаму творчае. Яго даюць не за тыражы і кан'юнктурную адпаведнасць, а за народную любоў. Як раз той выпадак, калі прызнанне абгортваецца для аўтара і званнем і пашанай.

Паэт Ніл Гілевіч
© Sputnik / Виктор Толочко

Самым першым "Народным" стаў Янка Купала ў 1925 годзе. "Пясняр зямлi беларускай" стаў першым яе Народным паэтам — інакш і быць не магло. За ім — вечны паплечнік і супернік Якуб Колас у 1926 году. Яны так і засталіся ў гісторыі самым народным і масцітым тандэмам беларускіх паэтаў.

Потым амаль на чвэрць стагоддзя пра званне забыліся. У наступны раз яго прысудзілі ўжо пасля вайны, падчас "адлігі" ў 60-я, калі зноў узгадалі пра сілу і важнасць народнага слова. Новым "Народным" стаў Пятрусь Броўка ў 1962 годзе.

За ўсю гісторыю Беларусі, яшчэ з часоў БССР, гэтага звання былі ўдастоены ўсяго восем паэтаў: Янка Купала, Якуб Колас, Пятрусь Броўка, Аркадзь Куляшоў, Максім Танк, Пімен Панчанка, Рыгор Барадулін і Ніл Гілевіч. Што, як не гэтая лічба, красамоўней сцвярджае каштоўнасць звання?

Апошнім з паэтаў, якому прысвоілі "Народнага" быў Рыгор Барадулін. Ён атрымаў званне ў 1992 годзе. Больш у Беларусі яно не прысуджалася.

Летась, таксама ў сакавіку, сышоў Рыгор Барадулін. Паэт, якога любілі за тонкі гумар яго вершаў, з'едлівыя эпіграмы і неверагодна прыгожую мову. "Дзядзька Рыгор" адзін з самых яркіх мовазнаўцаў нашага часу, заўсёды казаў, што яна ў яго "ад мацi", з роднай Ушаччыны. І свае творы ён шчодра перасыпаў дыялектызмы роднай зямлі.

Калі не стала Барадуліна, беларусы, што зазірнулі ў Вікіпедыю, даведаліся, што ў Беларусі застаўся адзін Народны паэт — Ніл Гілевіч.

Ніл Гілевіч прызнаваўся, што яго нетыповае для Беларусі імя — ад Нінэль, — Ленін наадварот. Так яго назвалі бацькі, сяляне, натхнёныя камуністычнай ідэяй. Многія гады і сам Ніл Симеонович быў верны гэтай ідэі. Хоць галоўнай любоўю і цэнтрам яго лірыкі заўсёды была родная зямля, яе гісторыя, традыцыі і прыгажосць, ён быў яшчэ і літаратуразнаўцам, прафесарам філалогіі, перакладчыкам. Паспеў паўдзельнічаць і ў палітыцы, быў дэпутатам двух скліканняў Вярхоўнага савета.

Апошнія гады дажываў ціха, амаль не з'яўляючыся на людзях. Ён хацеў, каб яго запомнілі не старым і нямоглым, а поўным сіл і ідэй. Ён быў вялікім ва ўсіх сэнсах — рослы па прыродзе, заставаўся апошнім "зубрам" класічнай беларускай літаратуры.

З сыходам Ніла Гілевіча ў нашай краіне больш не засталося ні паэтаў, ні пісьменнікаў, удастоеных звання "Народны".

116
Тэги:
Літаратура, Смерць публічных людзей, Рыгор Барадулін, Ніл Гілевіч, Беларусь
Тэмы:
Апошні Народны паэт Беларусі (11)

У Сочы 99-гадовая ветэран ВАВ паўдзельнічала ў гонках на багі відэа

14
(абноўлена 11:47 04.05.2021)
Для гэтага Марыя Калтакова з Белгарада адправілася ў Сочы, на чарнаморскі курорт. Экстрэмальны заезд у гарах бабуля прысвяціла свайму любімаму святу - Дню Перамогі. Як гэта было - глядзіце на відэа.

Ветэран асядлала жалезны багі ўпершыню. Мяркуючы па словах Марыі Дзянісаўны, яе чаканні тэхніка цалкам апраўдала.

"Уражанні цудоўныя, нечаканыя, не думала, што я буду так: налева, направа, пад горку, уверх, дрэвы перасягнулі. Усе выдатна!" - распавяла 99-гадовая ветэран ВАВ.

Зрэшты, гэта не адзінае дасягненне бабулі за апошнія гады. Марыя Калтакова -13-разовая рэкардсменка Кнігі рэкордаў Расіі. Яна кіравала танкам, удзельнічала ў чэмпіянаце па кулявой стральбе, ездзіла на картынг, лётала ў аэратрубе.

У 1942 году Марыя Дзянісаўна сышла добраахвотнікам на фронт. У баях была двойчы паранена. За гады вайны выратавала жыцці больш як 300 параненых салдат, за што ўзнагароджана медалём "За адвагу". Вызваляла ад захопнікаў Украіну, Польшчу, Чэхаславакію.

Перамогу Марыя Калтакова сустрэла ў Празе 14 мая 1945 года.

Глядзіце таксама:

14
Тэги:
відэа, Дзень Перамогі, ВАВ, Ветэраны, Сочы
Салісты ансамбля Песняры Анатоль Кашапараў і Леанід Барткевіч

"Класіку трэба берагчы": Кашапараў не стрымаў эмоцый у памяць аб Барткевічы

94
(абноўлена 13:17 14.04.2021)
Усім, хто датычны да класікі, трэба цёплае стаўленне, перакананы саліст залатога складу "Песняроў" Анатоль Кашапараў; на яго думку, у лёсе яго сябра і калегі Леаніда Барткевіча сваю ролю адыграў, у тым ліку, і недахоп увагі з боку дзяржавы.
"Классику надо оберегать": Кашепаров не сдержал эмоций в память о Борткевиче

Саліст залатога складу "Песняроў" Анатоль Кашапараў цяпер знаходзіцца ў ЗША, у гутарцы з вядучым радыё Sputnik Вячаславам Шарапавым ён падзяліўся асабістымі ўспамінамі пра Леаніда Барткевіча, які памёр напярэдадні ў адной з мінскіх бальніц.

"Чарговы самародак сышоў з нашага калектыву. Шмат зайздроснікаў, на жаль, жыццё такое, што нас стала атачаць шмат нядобрых людзей. Я думаю, што недахоп увагі, можа, нават ад нашай рэспублікі да ўсіх. Крыўдна. За дзяржаву крыўдна", - падзяліўся сваім меркаваннем Кашапараў.

"Лёня быў... Ён быццам ў гэтым жыцці хацеў папоўніць тое, чаго яму не хапала. Ён быў вялікі фантазёр, шмат ствараў. Але гэта адбывалася не ад таго, што ён хацеў нейкага зла або намеру, а проста ад недахопу не тое што ўвагі, ну нельга так ставіцца, разумееце. Усё ж такі калектыў быў і застаўся, і ў далейшым былі нядрэнныя напрацоўкі. Нельга так рабіць. На жаль, сышоў чарговы чалавек пасля Мулявіна. Проста так нельга. І ў цішыні, і ўсё .. Ён казаў, што кватэру далі і зямлю выдзелілі. Гэта ўсё пашанцавала, ён на маладой быў жанаты, ім як маладым сем'ям далі", - распавёў Кашапараў.

Суразмоўца Sputnik расказаў, што напярэдадні прачнуўся вельмі рана і доўга не мог спаць пасля таго, як атрымаў мноства званкоў. "Усё-ўсё перадумаў: і чаму так адбываецца, чаму вакол столькі шмат злых людзей, я ведаю, што яны былі супраць Барткевіча і застаюцца супраць мяне, але гэта мяне не турбуе, гэта як сцяну ілбом прабіваць", прызнаўся Кашапараў.

"Мне сапраўды вельмі балюча, што сышоў чалавек", - на гэтай фразе чуваць, як суразмоўца Sputnik плача.

"Я не скажу, што таленавітых няма, вядома ж, яны вакол. Але трэба вось гэта святое, класіку гэтую трэба ахоўваць. І хто быў датычны да гэтай класікі, да гэтага святога, да іх трэба таксама цёплае стаўленне, не трэба гэтых злых слоў, не трэба нічога. Людзі, супакойцеся, кароткае жыццё. Вы бачыце, як гэта ўсё сканчаецца. Планаў наладзяць, а ўсё гэта ... ", - сказаў Кашапараў.

Саліст "Песняроў" падзяліўся ўспамінамі: "У тыя часы многа чаго не было, шмотак не хапала добрых, дзесьці ў крамах не зусім усё было, але была вось гэтая душэўнасць. Прыходзіш ў госці, і стол адразу накрываўся . Вось гэтага цяпер няма, людзі сталі як робаты ", сказаў ён.

"З Лёнем былі і раней сябрамі, вядома, у апошнія гады ён адкрыўся трошкі з іншага боку. Царства яму нябеснае, вельмі шкада, што я ў сілу абставінаў не магу зараз у Мінск трапіць", - дадаў Кашапараў.

Цырымонія развітання з заслужаным артыстам Леанідам Барткевічам пройдзе ў чацвер, 15 красавіка, грамадзянская паніхіда плануецца ў будынку Белдзяржфілармоніі ў Мінску, пахаванне пройдзе на Усходніх могілках у сталіцы. Аб смерці вядомага артыста стала вядома ў аўторак 13 красавіка, Леанід Барткевіч памёр у бальніцы ад ускладненняў пасля цукровага дыябету, не дажыўшы крыху больш за месяц да 72-га дня нараджэння.

Чытайце таксама:

94
Тэги:
дзяржава, "Песняры", Ленід Барткевіч, Анатоль Кашапараў
Кашалёк з грашыма

Мінімальны спажывецкі бюджэт адмяняецца ў Беларусі

0
(абноўлена 11:44 14.05.2021)
Будзе па-іншаму вызначацца і памер мінімальнай месячнай зарплаты, у сілу змены ўступяць праз паўгода.

МІНСК, 14 тра - Sputnik. Мінімальны спажывецкі бюджэт (МБП) адмяняецца ў рэспубліцы, адпаведны закон ад 7 траўня №98-З "Аб змяненні законаў па пытаннях сацыяльных нарматываў і мінімальнай зарплаты" апублікаваны на Нацыянальным прававым інтэрнэт-партале ў пятніцу.

Згодна з дакументам, закон ад 9 студзеня 1992 года «Аб фарміраванні і выкарыстанні мінімальнага спажывецкага бюджэту" прызнаецца страціўшым сілу.

Мінімальны спажывецкі бюджэт уяўляе з сябе расход на куплю набору спажывецкіх тавараў і паслуг для задавальнення асноўных фізіялагічных і сацыяльна-культурных патрэбнасцей чалавека.

Для працаздольнага насельніцтва гэты паказчык з 1 траўня па 31 ліпеня складае 562,28 рублі, для пенсіянераў - 437,20 рублі.

Цяпер асновай для ўстанаўлення мінімальнага памеру аліментаў і іншых выплат, якія не звязаны з мінімальнымі дзяржаўнымі сацыяльна-працоўнымі гарантыямі, будзе бюджэт пражытачнага мінімуму (БПМ).

У прыватнасці, аптымізаваны пералік сацыяльна-дэмаграфічных груп, для якіх разлічваецца БПМ, напрыклад, з яго выключана гурт "студэнты". Таксама скарочаны тэрміны перагляду складу і структуры БПМ - з пяці да трох гадоў. Мяркуецца, што дазволіць больш своечасова яго актуалізаваць, улічваючы змены спажывецкіх расходаў малазабяспечаных грамадзян.

Памер мінімальнай зарплаты (МЗП) будзе вызначаць Савет Міністраў з удзелам рэспубліканскіх аб'яднанняў наймальнікаў і прафсаюзаў штогод з 1 студзеня. Яна не стане менш за 30% прагнознага значэння намінальнай налічанай сярэднямесячнай зарплаты па краіне, які вызначаны ў прагнозе сацыяльна-эканамічнага развіцця Беларусі на год, адпаведны месяцу ўстанаўлення памеру месячнай мінімальнай заработнай платы.

Асноўныя артыкулы 1-4 уступяць у сілу праз паўгода. За гэты час Саўміну трэба забяспечыць прывядзенне нарматыўных прававых актаў у адпаведнасць з законам.

Чытайце таксама:

0
Тэги:
зарплата, Беларусь, мінімальны спажывецкі бюджэт