Паэт Ніл Гілевіч

Тры сустрэчы з Гілевічам

275
(абноўлена 00:50 09.05.2016)
Карэспандэнт Sputnik узгадвае пра сустрэчы з Народным паэтам Беларусі – адну ў дзяцінстве і дзве ў апошні год яго жыцця.

Юлія Хвошч, Sputnik.

Апошні народны паэт Беларусі, грамадскі дзеяч, дэпутат… Для мяне, як для чалавека, чые школьныя гады выпалі на 90-е, Ніл Гілевіч заўжды быў жывой легендай, класікам, чалавекам-эпохай і стаяў у адным шэрагу з Барадуліным, Быкавым, Купалай і Коласам. Настаўніца беларускай літаратуры выхоўвала наш клас у любові і павазе да беларускай мовы, вельмі любіла беларускую паэзію, а мы любілі выкладчыцу. Менавіта школа прышчапіла да нас глыбокую павагу да мовы і беларускай культуры. Прычым у вывучэнні белліту не адчувалася ніякага прымусу ці "абязалаўкі": "Што распавядаць — самі пачытайце", — казала нам настаўніца, і мы па чарзе ўслых чыталі творы Гілевіча і Коласа.

НІЛ ГІЛЕВІЧ — РЭДКІЯ ФОТА НАРОДНАГА ПАЭТА — >> ФОТАСТУЖКА

Секретарь правления Союза писателей Нил Гилевич разрезает ленточку на открытии музея белорусского поэта Максима Богдановича, 1987 год
© Sputnik / А. Зыбин
Сакратар праўлення Саюза пісьменнікаў Ніл Гілевіч разразае стужачку на адкрыцці музея беларускага паэта Максіма Багдановіча, 1987 год.

Памятаю, як аднойчы яна прывезла нас на плошчу Якуба Коласа — там праходзіла нейкае ўрачыстае мерапрыемства, сабраліся школы з усяго горада. Быў там і Ніл Гілевіч. Пасля ўрачыстай прадмовы ён падпісваў свае кнігі дзецям. Побач з дзецьмі ён, вельмі статны ад прыроды, падаваўся зусім волатам. Вельмі тады запомнілася велізарная колькасць дзяцей вакол яго, сам усмешлівы Гілевіч і вясна — гэта быў сюжэт адной карціны, які надоўга застаўся ў памяці. "На, кніжку бяжы падпішы", — праштурхоўвала мяне скрозь натоўп настаўніца. Я адкрыла зборнік з яго вершамі, працягнула яму — на мяне глядзелі вочы, поўныя святла. Той дзень на мяне, вучаніцу малодшых класаў, зрабіў моцнае ўражанне. Нават не ведаю, што ўразіла больш: тое, што на мяне паглядзеў чалавек з падручніка, або канцэнтрацыя дабрыні ў вачах паэта.

Прайшло шмат гадоў, і хто б мог падумаць, што маім першым рэдакцыйным заданнем стане ўзяць інтэрв'ю ў Ніла Гілевіча і павіншаваць яго з Днём роднай мовы. "У яго? У чалавека з падручніка?" — толькі і змагла разгублена перапытаць я.

Яго нумар набірала з пачуццём чагосьці вельмі важнага: "А раптам ён пагодзіцца на сустрэчу? Гэта ж, магчыма, самая важная сустрэча ў маім жыцці…"

"Так, а вы хто? Газета, ці як? Добра. Прыходзьце заўтра. Як ваша прозвішча? Хвошч? Оххх-ооо! Вы вершы павінны пісаць з такім прозвішчам, і псеўданім ніякі не патрэбны". Я прызналася, што пісала, як і ўсе калісьці ў юнацтве. Гілевіч загадаў узяць іх з сабой на сустрэчу. Голас яго быў досыць бадзёрым, з жартлівымі ноткамі, але ён папярэдзіў, што крыху прыхварэў і апошнім часам не дае інтэрв'ю журналістам. "Толькі патэлефануйце папярэдне", — папярэдзіў Ніл Сымонавіч.

Нил Гилевич, февраль 2015
© Sputnik / Виктор Толочко
Ніл Гілевіч, люты 2015

Сам факт сустрэчы з Гілевічам мяне вельмі усхваляваў, атрымаўшы ЦУ ад рэдакцыі і купіўшы букет кветак, я накіравалася па паказаным адрасе. За паўгадзіны да прызначанага часу тэлефаную, каб нагадаць пра сустрэчу.

"Вы прабачце, калі ласка, нешта я зусім дрэнна сябе адчуваю і нічога не змагу вам сёння сказаць, і мне вельмі шкада, што я не пазнаёмлюся сёння з маладым журналістам, ды яшчэ і тым, які пісаў калісьці вершы, але калі вы памятаеце пра такі дзень як Дзень роднай мовы, то я ўжо шчаслівы". Голас паэта быў зусім іншым, чым напярэдадні — яму было цяжка гаварыць, але ён працягваў прасіць прабачэння за сарваную сустрэчу. А потым дадаў:

"Ведаеце, вось у мяне на паліцы стаіць дваццацітрохтомавік маіх твораў, я яго выдаў за ўласны кошт. Кожны том прасякнуты любоўю да беларускай мовы. Усе 23 тамы надрукаваны невялікім тыражом — 100, а то І 50 асобнікаў. Гэта не тысяча і нават не пяцьсот. Алё я спадзяюся, што знойдуцца тыя, хто данясе яго людзям, і, магчыма, любові ды беларускай мовы стане крыху больш".

Ніл Гілевіч за працоўным сталом, 1977 год
© Sputnik / Евгений Коктыш

Я нясмела пацікавілася, ці можна яго хоць бы павіншаваць са святам і ўручыць кветкі. Даведаўшыся, што мы з фатографам знаходзімся каля яго пад'езда, адчыніў. Нас сустрэў чалавек, які адчуваў сябе не лепшым чынам, але вылучаў неверагодную колькасць дабра, як і калісьці даўно, шмат гадоў таму на плошчы Якуба Коласа. Паэт адразу папрасіў прабачэння за "беспарадак" — вялізныя стосы акуратна складзеных кніг, архіўных папак, сшыткаў, якія былі літаральна паўсюль. У яго сціпла абстаўленай кватэры лунаў дух творчасці і здавалася, што ўсё ў ёй — да самай дробнай цацанкі — было жывым.

Народны паэт апынуўся неверагодна сціплым чалавекам. За тыя некалькі хвілін, што мы ў яго былі, ён нічога не сказаў пра сябе, затое цікавіўся, адкуль мы з фатографам родам, хто нашыя бацькі і кім яны працуюць. Характэрна, што гэта была непадробная цікавасць. Тады ён падпісаў мне на памяць зборнік вершаў, які склаў яго сябра і выпусціў вельмі маленькім накладам. Дрыготкімі рукамі я ўзяла ў рукі кніжку.

Народный поэт Беларуси Нил Гилевич, февраль 2015 года
© Sputnik / Виктор Толочко
Ніл Гілевіч, люты 2015

Калі мы развітваліся, Гілевіч папрасіў паказаць або даслаць яму фатаграфіі, зробленыя падчас гутаркі.

Пра просьбу я памятала. Праз некаторы час патэлефанавала і сказала, што магу прынесці яму фатаграфіі. Гілевіч адказаў, што і гэтым разам інтэрв'ю не будзе з-за дрэннага самаадчування, але фота перадаць дазволіў. Убачыўшы фатаграфіі, Ніл Сымонавіч узрадаваўся нібы дзіця: "Вось тут я добра атрымаўся, дзякуй вялікі!". Потым даў маркер і папрасіў са зваротнага боку падпісаць прозвішча фатографа і назву сайта: "Гэта потым, калі разбіраць будуць". Гучала гэта жудасна, як быццам бы яго "прастуда", як ён тлумачыў свой стан, — зусім не прастуда. Яго выдала прыродная шчырасць. У другі раз мы гутарылі з Гілевічам дзесьці з паўгадзіны.

"Мне ёсць што сказаць. І я хачу сказаць. Але я хачу сабрацца з сіламі, падрыхтавацца да гэтага. Калі вы прыйдзеце да мяне ў наступны раз у Дзень мовы ці з нейкай іншай нагоды, я вам ужо не адмоўлю. Але, даруйце, пакуль нічога казаць не буду".

Па зразумелых прычынах я і не думала ўключаць дыктафон.

Мы з ім пагутарылі пра сучасную паэзію, пра творчасць, пра жыццёвае прызначэнне і Радзіму. Насупраць мяне сядзеў чалавек, на творах якога я вырасла, было адчуванне, што я трымаю своеасаблівы жыццёвы іспыт.

Ужо тады, у чэрвені, ён ні над чым не працаваў: "Я разбіраю свае запісы, спяшаюся ўсё давесці да ладу". Некалькі разоў я спрабавала пераключыць размова на яго, але ён зноў амаль нічога не сказаў пра сябе, усё пытаўся — пра бацькоў, бабуль і дзядуляў.

Калі прыйшоў час развітвацца, ён прынёс шакаладку "Алёнка" і, быццам саромеючыся, папрасіў: "Перадайце маці, калі ласка".

Мудры, а таму сціплы, інтэлігентны, тонкі, але шчыры — такім у маёй памяці застанецца Ніл Гілевіч.

275
Тэги:
Літаратура, Смерць публічных людзей, Жыццё знакамітых людзей, Ніл Гілевіч, Мінск, Беларусь
Тэмы:
Апошні Народны паэт Беларусі (11)
(1:08 / 7.67Mb / просмотров видео: 2280)

Інтэрв'ю ў клетцы з тыграмі: дрэсіроўшчык пра трукі і прыкметы - відэа

5
(абноўлена 09:16 22.10.2020)
Заслужаны артыст Расіі Сяргей Несцераў адказаў на пытанні журналіста Sputnik прама ў клетцы з тыграмі. Ці спадабалася такое інтэрв'ю самім драпежнікам, глядзіце на відэа.

Перш, чым стаць вядомым дрэсіроўшчыкам тыграў Сяргей Несцераў, пераспрабаваў сябе ў розных жанрах: быў акрабатам на конях, эквілібрыстам на "Рускай палцы", гімнастам на трапецыі. Займаўся і адміністрацыйнай работай, прайшоў шлях ад абслугі да дырэктара цыркавы кампаніі. Дрэсурай заслужаны артыст Расіі займаецца з 24 гадоў. Ён працаваў з вярблюдамі, сабакамі, ламами, зебрамі, леапардамі, жырафамі і кракадзіламі.

Сёння ў Несцерава шэсць падапечных - тыгры Філіп, Заір, Вера, Надзея і Любоў, а таксама ільвіца Тамара. Мужчына працуе ў Белдзяржцырку ўжо амаль год.

"Калі ў мяне пытаюцца, каго я больш за ўсіх люблю са сваіх жывёл, па пунктах адказваю: спачатку львіцу Тамару, потым майго хатняга дабермана Каспера, затым тыграў, і толькі потым людзей", - смяецца артыст.

Заслужаны артыст Расіі распавёў аб цыркавой дынастыі, метадах дрэсуры і экстрэмальных родах тыграў, якія сам жа і прымаў, а яшчэ параўнаў жыццё ў расійскай і беларускай сталіцах.

На частку пытанняў дрэсіроўшчык адказаў у жыллі сваіх "катоў". Карэспандэнту Sputnik давялося нават зайсці ў клетку да драпежнікаў. У нейкі момант адзін з тыграў зладзіў перапалох - ён ўстаў з месца і накіраваўся ў бок журналіста. Сяргей Несцераў супакоіў жывёлу і загадаў вярнуцца на месца. Як аказалася, знаходжанне старонняга чалавека ў клетцы з тыграмі і ёсць самы рызыковы трук артыста.

Сяргей Несцераў чалавек не забабонны, аднак у некаторыя правілы і прыкметы перад выхадам на манеж выконвае.

"Маю палку, акрамя мяне, ніхто не мае права чапаць. Калі я ўзяў перад працай палачку, я яе з рук практычна не выпускаю. Не хрышчуся, не чытаю малітвы, але нейкія маленькія прыкметы ёсць", - адзначыў дрэсіроўшчык.

Глядзіце на відэа Sputnik, як праходзіла інтэрв'ю ў клетцы з тыграмі.

5
Тэги:
Белдзяржцырк, драпежнік

"Сам сабе гаспадар": сялянка пра плюсы вясковага жыцця - відэа

46
(абноўлена 14:30 15.10.2020)
А вы ведаеце, што існуе Дзень сельскай жанчыны? Гэтае свята ААН афіцыйна зацвердзіла 13 гадоў таму. Шырокага распаўсюджвання яно так і не атрымала, затое стала падставай нагадаць пра сельскіх жыхарак. Глядзіце відэа Sputnik аб простых радасцях жыцця за МКАДам.

Ала Арсянюк прамяняла гарадскі побыт на жыццё вясковае. Жанчына жыве і працуе ў аграгарадку Бальшавік ужо 30 гадоў і ў сталіцу вяртацца не збіраецца.

"Я жыла ў Мінску, на вуліцы Ангарскай, потым у вучылішчы, на другім курсе мама абмяняла кватэру і мы пераехалі сюды ў аграгарадок Бальшавік. Потым я выйшла замуж, мужу далі ўчастак, пабудаваліся і сталі тут жыць", - распавядае Ала аб тым як перабралася ў сельскую мясцовасць.

Жанчына працуе маляром на птушкафабрыцы, у стройцэху, прыводзіць у парадак птушнікі. А дома Ала Іванаўна сама даглядае жыўнасць - трымае курэй і індакачак.

Кожны дзень сялянкі пачынаецца з першымі пеўнямі, а замест фітнесу - абыход агарода і кармленне гаспадаркі. На стале жанчыны ўсё з уласных дваццаці сотак. У гэтую пару, Але яшчэ трэба сабраць ураджай: капусту, моркву і вінаград.

На падворку Але Арсянюк дапамагаюць сыны і мама, а галоўны кантралёр у побыце - кот Вугольчык, нават жарка катлет праходзіць пад яго "наглядам".

Рэдкія паездкі па справах у Мінск прыносяць радасць, але толькі эстэтычную, калі Ала ездзіць у сталіцу заўсёды любуецца краявідамі і вячэрнімі агнямі. Але адзначае, што пасля такіх паездак баліць галава, спасылаючыся на загазаванасць.

Вечарамі Ала ходзіць не па праспектах, а па вуліцах ужо роднага Бальшавіка, але гарадскім сяброўкам не зайздросціць. Жыццё ўдалечыні ад мегаполіса вясковая жыхарка лічыць плюсам - агарод і свой дом, прадукты ўласнай вытворчасці і наогул сама сабе гаспадыня.

46
Тэги:
вёска

Як даць адпор праціўніку: прыёмы ад чэмпіёна свету Чынгіза Алазава - відэа

0
(абноўлена 09:20 22.10.2020)
Чэмпіён свету па тайскім боксе і К-1 прадэманстраваў простыя прыёмы самаабароны, якія ў небяспечнай сітуацыі дапамогуць і жанчынам, і мужчынам. Глядзіце на відэа Sputnik, як раіць абараняцца Чынгіз Алазаў.

Нават ненавучаны чалавек, які ніколі не займаўся адзінаборствамі, зможа даць адпор суперніку ў выпадку небяспекі. Самым эфектыўным прыёмам для жанчын і мужчын будзе ўдар у пах.

"Чалавек не чакае, і сустракаем яго аплявухай. Гэта, напэўна, будзе эфектыўна для дзяўчат. Для мужчын можна зрабіць удар кулаком. Які б чалавек ні быў падрыхтаваны, ён не чакае ўдару ў пах, ствараецца дыскамфорт, і можна нанесці ўжо наступны ўдар. І пасля гэтага, вядома, трэба бегчы", - распавядае Чынгіз.

Гэты ж прыём можна скамбінаваць з ударам каленам або ударам нагі, як па футбольным мячыку.

"Ты можаш нанесці ўдар правай нагой у пах, чалавек нахіляецца. Ты можаш стукнуць каленам у галаву. Але калі не ўмееце біць каленам у галаву можна стукнуць рукой, правай ці левай", - дэманструе баец.

Жанчынам на выпадак самаабароны Чынгіз раіць карыстацца газавым балончыкам. Ён займае не так шмат месца ў сумцы, але нават гэты від грамадзянскай зброі дапаможа выратавацца і ад небяспечнага чалавека, і ад агрэсіўнай жывёлы. Нават выгляд газавага балончыка можа стварыць пагрозу зламысніку.

Мужчынам баец прапануе абясшкодзіць суперніка спецыяльным захопам. А прафесійным спартсменам і зусім Чынгіз рэкамендуе пазбягаць канфліктаў.
Прыёмы самаабароны ад чэмпіёна свету глядзіце на відэа Sputnik.

0