Валянцін Елізар'еў

Маргарыта Ізворска-Елізар'ева: "Елізар'еў чытаў мне вершы па-балгарску"

27
Саюз балетмайстра і харэографа Валянціна Елізар'ева і опернага рэжысёра Маргарыты Ізворска-Елізар'евай – адна з самых вядомых творчых сем'яў у Беларусі. Sputnik пагаварыў з імі пра тое, ці лёгка двум творчым асобам ўжыцца ў прасторы адной сям'і.

Святлана Ліцкевіч, Sputnik

У свой час іх нярэдка папракалі ў сямейнасці (хоць працавалі ў розных жанрах), таму нават зараз угаварыць на сумеснае інтэрв'ю іх не так і проста. І першы час Маргарыта Мікалаеўна старалася трымацца ў цені — заварвала чай, завіхалася над пачастункам, пакінуўшы Валянціну Мікалаевічу права весці размову.

Пра самае важнае ў балеце

У кабінеце Елізар'ева велізарная колькасць кніг. "Яны хутка выселяць нас", — нібы папрасіў прабачэння мэтр. Краем вока заўважаю, кнігі не толькі прафесійныя, але і па псіхалогіі, філасофіі, факсімільнае выданне Міцкевіча, вельмі шмат кніг па гісторыі мастацтваў, мемуараў, класікі.

Мы разбіраем неабсяжны фотаархіў Елізар'ева, у якім — усе 36 гадоў яго працы ў Вялікім тэатры Беларусі. Я не заўзяты балетаман, але па гэтых кадрах успамінаю самыя знакавыя падзеі культурнага жыцця яшчэ з самага дзяцінства. Вось — крыху разгублены Д'ябал са "Стварэння свету" — балета, які адразу пасля яго прэм'еры ў 1976 годзе назвалі "падзеяй у культурным жыцці Еўропы", а вось — сцэны з "Вясны свяшчэннай" Стравінскага — дзейства, якое ў шматлікіх пастаноўшчыкаў абярнулася грандыёзным правалам — а ў Елізар'ева яно атрымалася. Прычым двойчы. У 1986 і 1997 гадах, у розных рэдакцыях. А вось "Страсці (Рагнеда)" — спектакль, на які, памятаю, студэнтамі штурхаліся ў чэргах да кас тэатра оперы і балета. Вельмі ўжо хацелася ўбачыць падзею, пра якую казаў увесь горад.

Журналист Sputnik в гостях у Елизарьевых
© Sputnik Сергей Лескеть
Журналіст Sputnik у гасцях у Елізар"евых

Я папрасіла Валянціна Мікалаевіча выбраць кадры з пастановак, якія ён лічыць самымі важнымі. Ён доўга разважаў, а потым прызнаўся, што не можа абраць. А калі мы глядзім фота, пра кожны спектакль кажа так, быццам ён і ёсць для яго самы важны.

Пра карысць шпаргалак

Яны разам ужо 46 гадоў. І прызнаюцца, што "жарсці бушуюць да гэтага часу". Усё ж такі — два творцы, два пастаноўшчыкі ў адной кватэры. А на пытанне, хто ж "галоўны рэжысёр" у гэтай сямейнай пастаноўцы, Валянцін Мікалаевіч кажа:

"Я заўсёды прыслухоўваюся да жонкі, ва ўсіх творчых пытаннях. Яна вельмі адукаваны чалавек (Маргарыта Мікалаеўна — прафесар, доктар філасофскіх і педагагічных навук — Sputnik). Для мяне важна яе думка".

Валентин Елизарьев с женой Маргаритой Изворска-Елизарьевой
© Photo : из архива Валентина Елизарьева
Валянцін Елізар"еў з жонкай Маргарытай Ізворска-Елізар"евай

"Мы абсалютна розныя людзі на побытавым узроўні. Ён любіць рыбу, а я яе ненавіджу. Але не гэта галоўнае. Важна, што "густы творчыя" у нас супадаюць. Нам цікава зразумець мысленне іншага, паглядзець на свет і на жыццё з іншага пункту гледжання. Стараемся зразумець адзін аднаго, не абмяжоўваючы свабоду існавання", — сказала Маргарыта Мікалаеўна.

Ён называе яе "Маргэ" і часта папраўляе словы, якія яна ад хвалявання ўжывае няправільна — акцэнта амаль не чуваць, але няправільныя словы, якія праскокваюць часам, выдаюць у ёй іншаземку.

Усё жыццё яны жывуць на дзве краіны — Беларусь і Балгарыю, адкуль родам Маргарыта Мікалаеўна. Там жылі яе бацькі, там жыве зараз іх сын, унукі. І палова сэрца заўсёды там. Іншая палова — дарагія сэрцу дачка, добры і тонкі чалавек, і Мінск — заўжды тут.

"Мы за гэта ўдзячныя Беларусі, якая стала роднай нам", — аднадушна прызналіся абодва.

Сцена из балета Спартак в постановке Валентина Елизарьева
© Photo : из архива Валентина Елизарьева
Сцэна з балета "Спартак" у пастаноўцы Валянціна Елізар"ева

Пра творчы саюз Валянціна Елізар'ева і Маргарыты Ізворска, небывалы ўздым беларускага балета — а таксама нечаканыя павароты лёсу, чалавечыя жарсці — і сяброўскую падтрымку, учарашні дзень і сучаснасць славутага балетмайстра чытайце на рускамоўнай версіі Sputnik.

27
Тэги:
Танец, Опера, Балет, Нацыянальная культура, Нацыянальны акадэмічны вялікі тэатр оперы і балета, Валянцін Елізар'еў, Мінск, Беларусь
Артыст Уладзімір Гасцюхін

Пуцін узнагародзіў ордэнам Дружбы народнага артыста Беларусі Гасцюхіна

22
(абноўлена 12:12 08.06.2021)
Папулярнаму акцёру і рэжысёру ў гэтым годзе споўнілася 75 гадоў, ён працягвае здымацца ў кіно і тэлепраектах.

МІНСК, 8 чэр - Sputnik. Прэзідэнт Расіі Уладзімір Пуцін падпісаў указ аб узнагароджанні ордэнам дружбы акцёра Уладзіміра Гасцюхіна, адпаведны дакумент апублікаваны на інтэрнэт-партале прававой інфармацыі.

"За вялікі ўклад ва ўмацаванне дружбы, супрацоўніцтва і ўзаемаразумення паміж народамі Расіі і Беларусі ўзнагародзіць ордэнам дружбы Гасцюхіна Уладзіміра Васільевіча, грамадзяніна Рэспублікі Беларусь", - гаворыцца ў тэксце.

Заслужаны артыст РСФСР і народны артыст Беларусі Уладзімір Гасцюхін у сакавіку адсвяткаваў юбілей - 75 гадоў.

Гасцюхін нарадзіўся ў Свярдлоўску, у 1970 годзе скончыў Дзяржаўны інстытут тэатральнага мастацтва імя Луначарскага. З 1981 года - акцёр Мінскага Тэатра-студыі кінаакцёра.

За паўвекавую творчую дзейнасць на рахунку акцёра больш за сотню роляў як у кіно, так і тэатры. Акрамя таго, ён выступае і як кінарэжысёр: у гэтай якасці Гасцюхін паставіў фільм "Ботанический сад".

Вядомасць Гасцюхіну прынеслі фільмы "Охота на лис", "Большая игра", "Сын за отца", папулярныя былі яго ролі ў такіх серыялах, як "Дальнобойщики", "1943", "Без права на выбор" і іншых.

За прафесійныя заслугі Гасцюхін быў узнагароджаны шэрагам прэмій і дзяржаўных узнагарод, у тым ліку - міжнародных. Ён член Міжнароднай славянскай акадэміі, віцэ-прэзідэнт Міжнароднага кінафоруму "Залаты Віцязь", заслужаны артыст РСФСР, народны артыст Рэспублікі Беларусь.

Гасцюхін таксама быў узнагароджаны медалём Францыска Скарыны, затым - ордэнам Францыска Скарыны, прэміяй Саюзнай дзяржавы ў галіне літаратуры і мастацтва.

Акцёр да цяперашняга часу здымаецца ў кіно і тэлепраектах.

Чытайце таксама:

22
Тэги:
кіно, рэжысёр, акцёр, Уладзімір Гасцюхін, Беларусь, артыст, Уладзімір Пуцін
Тэмы:
Саюзная дзяржава Беларусі і Расіі
Народная артыстка Беларусі Людміла Бржазоўская

Споведзь неабыякавага і гарачага сэрца

48
(абноўлена 15:07 03.06.2021)
Ёй захапляўся знакаміты італьянскі рэжысёр Франка Дзефірэлі. Яе вельмі часта параўноўвалі з галівудскай зоркай Одры Хэпберн. 4 чэрвеня юбілей адзначае народная артыстка Беларусі, легендарная балерына Людміла Бржазоўская.

Людміла Генрыхаўна аддала Вялікаму тэатру больш за пяцьдзесят гадоў: спачатку бліскала на яго падмостках, а сёння яна - педагог-рэпетытар, можна сказаць, правая рука балетмайстра. У дзень 75-годдзя Людмілы Бржазоўскай мы ўспомнілі словы некалькіх вялікіх людзей аб выбітнай балярыне.

Твор мастацтва

"Танец Людмілы Бржазоўскай - ланцуг імгненняў, з якіх складаецца споведзь неабыякавага і гарачага сэрца. Яна сама - твор мастацтва", - казаў пра балярыну знакаміты скульптар Заір Азгур. І гэта не перабольшанне.

Тата Людмілы быў мастаком. Яна часта забягала да яго, ды і ў іншыя майстэрні па суседству. Побач жыло шмат мастакоў, у тым ліку і Барыс Забораў. Будучы яшчэ зусім юнай яна часта пазіравала бацьку. Калі дачка ўжо працавала ў тэатры, ён прыходзіў на спектаклі, назіраў, а потым маляваў. Але сваёй любімай карцінай Людміла Генрыхаўна называе партрэт пэндзля Аляксандра Шастакова, які захоўваецца ў Нацыянальным мастацкім музеі.

Пецярбургскі трыўмф

З вялікім рускім балетмайстрам  Леанідам Якабсонам Бржазоўскай пашчасціла сустрэцца ў Пецярбургу, куды яе з партнёрам Юрыем Траяном беларускі тэатр адправіў на заняткі па ўдасканаленні майстэрства. Харэограф не спяваў дыфірамбаў маладой пары, але адным учынкам сказаў вельмі многае.

Людмила Бржозовская и Юрий Троян
© Photo : НАБТ РБ
Людміла Бржазоўская і Юрый Траян каля 20 гадоў былі парай не толькі на сцэне, але і ў жыцці

Справа была ў пачатку 1970-х. Юрый і Людміла займаліся ў розных педагогаў, чулі шмат пахвальных водгукаў. Але яны хацелі ведаць меркаванне мэтра, таму запісаліся да яго. Яны выканалі перад Якабсонам сучасны нумар "Тры прэлюдыі" Скрабіна. Харэограф паглядзеў і адразу ж выклікаў свайго дырэктара, той прыбег, паставіў на раяль чамаданчык, адкрыў яго, дастаў нейкія паперы і сказаў: "Вось кватэры ў Пецярбургу, выбірайце сваю! .." І што Людміла з Юрыем? Яны падзякавалі за такую ​​высокую ацэнку і вярнуліся ў Мінск. Да таго часу Людміла ўжо танцавала "Лебядзінае возера" ў беларускім Вялікім, наперадзе яе чакалі "Жызэль", "Спячая прыгажуня" і іншыя выдатныя партыі ў спектаклях Елізар'ева.

Цудоўныя Адам і Ева

У жыцці Людмілы Бржазоўскай было мноства выдатных сустрэч. Але адну яна запомніла на доўгія гады. Воляю выпадку патрапілі з Юрыем Траянам ў Рым на кінафестываль. Іх запрасілі замест захварэлай балерыны з маскоўскага Вялікага тэатра.

Людміла Генрыхаўна ўзгадвае: "Рэпетыцыі праходзілі ў Рымскай оперы. У канцэрце ўдзельнічалі сусветныя зоркі. Толькі глядзець на іх ужо было велізарным задавальненнем, а тут мы апынуліся з імі на адной сцэне. Памятаю, на рэпетыцыі акцёр Альберта Сорда, гледзячы ў праграму, з усмешкай спытаў у нас: "Вы танцуеце "Адама і Еву"? А касцюмы ў вас натуральныя"» Я ўжо сумелася і адказала: "Не, сінтэтычныя". Канцэрт вяла вядомая актрыса Джульета Мазіна, пазней яна прыйшла з унучкай да нас у грымёрную і сказала ёй: "Глядзі, як прыгожа - гэта рускі балет".

А пасля канцэрта пара была запрошана ў ложу да прэзідэнта Італіі. Нечакана да балярыны падышоў мужчына ў смокінгу, павіншаваў, паднёс прэзенты - духі. "Гэта вам і вашаму Адаму", - сказаў ён. Касцюмер, якая дапамагала Людміле пераапранацца, па-італьянску эмацыйна размахваючы рукамі, стала крычаць: "Франка Дзефірэлі! Франка Дзефірэлі!" Людміла ж, якая захаплялася яго фільмамі, не пазнала куміра, але была ўсцешана такой увагай.

Пацалаваная Богам

Мастацкі кіраўнік Вялікага тэатра Беларусі, народны артыст СССР і Беларусі Валянцін Елізар'еў шмат гадоў не перастае захапляцца Людмілай Бржазоўскай. Не толькі як балярынай, але і як чалавекам і педагогам:

"Людміла Генрыхаўна ўвайшла ў маё сэрца і маю творчасць, калі мне было 26 гадоў. Яна выдатны чалавек і дзіўна таленавітая балерына. Божачка яе пацалаваў - гэта абсалютна дакладна. Я вельмі рады, што нашы шляхі аднойчы перасекліся - і мы сутыкнуліся ў творчасці. Яна стала выканаўцай усіх галоўных партый у маіх балетах. Яна дзіўна тонка магла перадаць харэаграфічны тэкст, які я ствараў, дапаўняючы вобраз сваім разуменнем сэнсаў, укладваючы ў ролю сваю індывідуальнасць. А як гучаць і пра многае кажуць яе твар, рукі, пластыка! .. Яна той рэдкі чалавек, які ўсё сваё жыццё прысвяціў Беларусі, нашаму тэатру і мастацтву".

Чытайце таксама:

48
Тэги:
балет

Відэафакт: сурыкаты лашчацца на сонцы ў вулічным вальеры заапарка

0
(абноўлена 09:55 19.06.2021)
Сурыкатаў Маскоўскага заапарка перавялі ў вулічны вальер. Цяпер наведвальнікі зноў могуць паназіраць за іх мітуснёй, трапезай і любімымі заняткамі звяркоў. Глядзіце на відэа, як грызуны праводзяць час на адкрытым паветры.

У Маскоўскім заапарку ў вулічны вальер выйшлі самыя неспакойныя насельнікі - сурыкаты.

На кадрах можна ўбачыць, як грызуны адразу ж кінуліся паляваць за любімым ласункам - насякомымі, загадзя запушчанымі супрацоўнікамі заапарка.

Паабедаўшы, жывёлы пачалі наводзіць парадак у новым жыллі: перацягваць грунт, прыбіраць лішняе, пашыраць уваходы ў нару.

Цяпер маленькія драпежнікі будуць пачынаць кожны дзень з любімага занятку - прыняцця сонечных ваннаў, што ім будзе асабліва прыемна пасля зімоўкі ў павільёне "Жывёлы Афрыкі" пад электрычнымі лямпамі. А наведвальнікі змогуць паназіраць за жыццём пухнатых уладальнікаў заапарка.

Глядзіце таксама:

0
Тэги:
відэа, Маскоўскі заапарк, заапарк, вальер, Сонца, сурыкат