Пісьменнік Анатоль Алексін

Дзіцячы пісьменнік Анатоль Алексін памёр ва ўзросце 92 гадоў

17
(абноўлена 11:54 02.05.2017)
Кнігі Алексіна перакладзены на амаль 50 моў свету і разышліся больш чым 120-мільённым накладам.

МІНСК, 2 мая — Sputnik. Класік савецкай дзіцячай літаратуры Анатоль Алексін памёр на 93-м годзе жыцця ў Люксембургу, пра гэта паведаміў у Facebook Дзмітрый Ліханаў.

Як адзначыў Ліханаў, пра смерць Алексіна яму паведаміла дачка пісьменніка.

"1 мая ў Люксембургу памёр класік савецкай дзіцячай літаратуры Анатоль Алексін. Толькі што мне паведаміла пра гэта яго дачка. Анатолю Георгіевічу ішоў 93 год", — напісаў Ліханаў.

Анатоль Алексін (Гоберман) нарадзіўся ў Маскве ў 1924 годзе. Да пачатку Вялікай Айчыннай вайны публікаваўся ў "Камсамольскай праўдзе" і "Піянерскай праўдзе", а падчас вайны знаходзіўся ў эвакуацыі на Урале, дзе быў рэдактарам адной з газет.

Пасля вайны Алексін скончыў Маскоўскі інстытут усходазнаўства, працаваў у часопісе "Юнацтва" і пісаў кнігі. Сярод самых вядомых яго твораў — "У краіне вечных канікулаў", "Тэлефануйце і прыязджайце", "Пойдзем у кіно?" і іншыя. Яго кнігі былі перакладзеныя на 48 моў свету і разышліся больш чым 120-мільённым накладам. Алексін быў уганараваны шэрагам дзяржпрэмій СССР і РСФСР.

Алексін ў 1993 годзе пераехаў у Ізраіль, а з 2011 года пражываў у Люксембургу.

17
Тэги:
Літаратура, Жыццё знакамітых людзей, Анатоль Алексін, Люксембург
Кнiгi Андрэя Макаёнка

Андрэй Макаёнак: шляхам жыцця самага беларускага драматурга

2291
(абноўлена 09:31 12.11.2020)
Сёння спаўняецца 100 гадоў са дня нараджэння драматурга і перакладчыка Андрэя Макаёнка.

Андрэй Ягоравіч Макаёнак нарадзіўся 12 лістапада 1920 года ў вёсцы Борхаў Рагачоўскага раёна. Сярэднюю школу скончыў у суседніх Журавічах, працаваў у Доме культуры.

Калі будучаму драматургу было 19 гадоў і ён вучыўся ў педагагічным тэхнікуме ў Рагачове, пачалася вайна. Макаёнак трапіў на фронт, дзе быў цяжка паранены – яму нават пагражала ампутацыя абедзвюх ног. На шчасце, Макаёнак быў своечасова эвакуяваны. У 1942 годзе ён быў прызнаны непрыгодным для службы ў войску і некаторы час працаваў ваенруком у Грузіі.

Пасля вяртання на радзіму працаваў у школе, потым – у райкоме гродзенскага камсамола, дзе ён быў прызначаны другім сакратаром гаркома.

Але ў Гродна Макаёнак пражыў нядоўга – перабраўся бліжэй да сям'і ў Магілёў, дзе працаваў партыйным рабочым на чыгуначным вузле.

Затым на працягу года Макаёнак быў памочнікам сакратара Журавіцкага райкома партыі. Крытыкі сцвярджаюць, што менавіта гэта пасада моцна паўплывала на яго творчасць, таму што там будучы драматург мог бачыць усе праблемы, якія паўставалі перад людзьмі таго часу.

Давялося Макаёнку працаваць і народным суддзёй, але юрыдычная справа яму, да таго ж не меўшаму адпаведнай адукацыі, вельмі не падабалася, таму Макаёнак неўзабаве паступіў у Рэспубліканскую партыйную школу пры ЦК КПБ. Але пасля заканчэння на партыйную работу не ўладкаваўся.

Чатыры гады, з 1949-га па 1953-і, Макаёнак працаваў загадчыкам адзела прозы ў сатырычным часопісе "Вожык". Літаратурная праца Андрэя Макаёнка пачалася яшчэ ў гады вайны – дзённікамі і замалёўкамі з фронту, а потым з'явілася магчымасць пачаць друкавацца.

Першая кніга Макаёнка выйшла ў 1951-м, а ў наступным годзе ён заявіў пра сябе як пра драматурга п'есай "На досвітку", якую паставілі на сцэне тэатра імя Янкі Купалы.  

Камедыя "Выбачайце, калі ласка!" убачыла свет у 1953 годзе і мела неверагодны поспех. Нягледзячы на вострую сатыру, Макаёнак зусім не пасягнуў ёю на савецкі лад жыцця і існаваўшую ў той час сістэму, але крыніцы сцвярджаюць, што, калі б не смерць Сталіна, п'еса наўрад ці была бы пастаўлена.

Пасля трыўмфу сатырычнай камедыі Макаёнак пакінуў журналістыку і цалкам прысвяціў сябе літаратурнай дзейнасці. Толькі ў 1966-1978 гадах ён згадзіўся на пасаду галоўнага рэдактара "Нёмана", таму што яна дазваляла спрыяць папулярызацыі сучаснай беларускай літаратуры.

Неўзабаве з'явіліся наступныя яго творы: "Каб людзі не журыліся" (1957), "Лявоніха на арбіце" (1961), "Зацюканы апостал" (1969), "Таблетку пад язык" (1972), "Верачка" (1976) і іншыя. Акрамя п'ес Макаёнак пісаў сцэнарыі для фільмаў, а таксама займаўся перакладчыцкай дзейнасцю.

Драматург быў узнагароджаны ордэнамі Працоўнага Чырвонага Сцяга, "Знакам Пашаны", Кастрычніцкай Рэвалюцыі і шматлікімі медалямі, а таксама званнем "Народны пісьменнік БССР". Макаёнак з'яўляецца лаўрэатам Літаратурнай прэміі імя Янкі Купалы і Дзяржаўнай прэміі БССР імя Якуба Коласа.

Драматург раптоўна пайшоў з жыцца ва ўзросце 62 гадоў і быў пахаваны на Усходніх могілках. У 1986 годзе ў Мінску на доме №10 па Вайсковым завулку яму была ўстаноўлена мемарыяльная дошка.

Цытаты з п'есы "Зацюканы апостал"

Чытайце таксама:

2291
Тэги:
біяграфія, Тэатр, Андрэй Макаёнак
Сяргей Нарышкін

Нарышкін назваў тры лепшыя рускія школы: балета, матэматыкі і разведкі

15
(абноўлена 14:44 03.11.2020)
Вялікае інтэрв'ю кіраўніка службы знешняй разведкі Расіі - пра традыцыі мінулага, выклікі сучаснасці і бачанне будучыні.

Дваццатага снежня гэтага года Служба знешняй разведкі Расіі будзе адзначаць свой стогадовы юбілей. Прайшоўшы шлях ад Замежнага аддзела ВЧК да СЗР, разведка здабыла велізарны аб'ём найкаштоўнейшай інфармацыі, неабходнай для суверэннай развіцця, бяспекі і абароны нацыянальных інтарэсаў сваёй Айчыны.

Пра тое, якое месца СЗР зараз займае сярод іншых спецслужбаў свету, у чым складаюцца прыярытэты ў працы расійскай вонкавай разведкі і якія матывы рухаюць замежнікамі, якія дапамагаюць ёй, дырэктар СЗР Сяргей Нарышкін распавёў у вялікім інтэрв'ю РІА "Новости", якое ён даў генеральнаму дырэктару МІА "Россия сегодня "Дзмітрыю Кісялёву.

У першай частцы гутаркі Нарышкін таксама падзяліўся прагнозам развіцця сітуацыі ў ЗША пасля прэзідэнцкіх выбараў, адзначыў няспынныя спробы Захаду сеяць хаос у розных раёнах свету і паведаміў пра памкненнях Вашынгтона раскалоць супрацоўніцтва Расіі і Кітая.

Аб прызначэнні разведкі сёння

- Сяргей Яўгенавіч, у 70-х гадах, і гэта вядома, у ФБР вісеў партрэт Юрыя Андропава, шэфа КДБ, і самі амерыканцы тады тлумачылі гэта тым, што лічылі Камітэт дзяржаўнай бяспекі СССР лепшай выведкай свету. Ці магчыма, што цяпер, калі знешняя выведка выдзелена ў асобную арганізацыю, у ФБР вісіць ваш партрэт? Іншымі словамі, ці з'яўляецца Служба знешняй разведкі Расіі цяпер лепшай у свеце?

- Думаю, што майго партрэта там няма, хоць напэўна ёсць дасье на ўсіх дырэктараў Службы знешняй разведкі Расіі, таму што расійская разведка сапраўды з'яўляецца адной з наймацнейшых у свеце, уваходзіць у пяцёрку або тройку самых магутных, самых эфектыўных разведвальных службаў. І гэта не выхвальства, не хвальба, гэта аб'ектыўна.

Справа ў тым, што любая разведвальная служба будуецца на традыцыях, на вопыце папярэдніх пакаленняў, на адпрацаваных тэхналогіях дзейнасьці выведкі. Вы самі сказалі, спасылаючыся на амерыканцаў, што савецкая разведка была мацнейшай і найбуйнейшай у свеце, так што, сапраўды, наша разведвальная школа з'яўляецца адной з вядучых у свеце. Гэта, ведаеце, як школа рускага балета або школа савецкіх і расійскіх матэматыкаў, матэматычнай навукі. Гэта аб'ектыўна.

І вы ўспомнілі імя Юрыя Уладзіміравіча Андропава, чалавека, якога ў Службе знешняй разведкі мы памятаем, шануем. Гэта па-сапраўднаму буйны дзяржаўны дзеяч, і на працягу многіх гадоў знаходзіўся на пасадзе старшыні Камітэта дзяржаўнай бяспекі. І ён з асаблівай увагай ставіўся да разведвальных падраздзяленняў. Тады гэта было Першае галоўнае ўпраўленне Камітэта дзяржаўнай бяспекі.

Адна такая дэталь: усе кіраўнікі КДБ стаялі на партыйным ўліку ў тым ці іншым падраздзяленні. Юрый Уладзіміравіч быў членам партарганізацыі Першага галоўнага ўпраўлення, разведкі, браў актыўны ўдзел у іх прафесійным жыцці. Больш за тое, нават сустракаўся з замежнымі крыніцамі Першага глаўка. І вядома, мы яму абавязаны адным вельмі важным рашэннем, якое па яго ініцыятыве было прынята на пачатку 70-х гадоў - аб пераездзе Першага глаўка з цэнтра горада за межы Масквы, у Ясеневе, дзе зараз размяшчаецца штаб-кватэра нашай Службы.

- На свежае паветра?

- На свежае паветра. І важна, што гэта дало магчымасць развіваць і чалавечы, і тэхналагічны патэнцыял. Гэты патэнцыял, бо прайшло 50 гадоў з таго рашэння, - гэты патэнцыял не вычарпаны.

І зноў жа, успамінаючы Юрыя Уладзіміравіча, скажу вам, што два гады таму, калі спаўнялася 80 гадоў нашай навучальнай установе, якую ў сярэдзіне 90-х гадоў перайменавалі з Чырванасцяжнага інстытута ў Акадэмію знешняй разведкі, акадэмія зноў атрымала імя Юрыя Уладзіміравіча Андропава. Тады, у 90-х, неяк сарамліва яно з назвы навучальнай установы сышло. А два гады таму прэзідэнт пагадзіўся, рашуча і адразу пагадзіўся з нашай прапановай - і акадэмія зноў носіць імя гэтага чалавека.

- Сяргей Яўгенавіч, Вы вельмі вытанчана параўналі разведку з балетам. І ваша сістэма аргументацыі ў адказе на маё пытанне, калі я спытаў, ці можна лічыць расійскую разведку лепшай у свеце, зводзілася да таго, што яна будавалася на традыцыях, як школа матэматыкі, школа балета. Я задам, напэўна, безнадзейнае пытанне: ці можна ў вымяраных велічынях чымсьці пацвердзіць тое, што расійская разведка знаходзіцца, як вы сціпла сказалі, у пяцёрцы лепшых у свеце, у вымяраных велічынях. Так ці не? Я разумею, калі вы скажаце, што не.

 - Не.

 - Гэта быў адказ разведчыка. Ну добра, цяпер усё больш адкрытых крыніц і ўсё больш інфармацыі чэрпаецца з адкрытых крыніц. Ці можна ўявіць сабе, што разведка пачне адміраць?

 - Ведаеце, інфармацыя, якая выкарыстоўваецца для прыняцця таго, ці іншага рашэння, павінна адказваць вызначаным крытэрам: актуальнасць, дакладнасць, паўната. Нават у такім штодзённым жыцці мы атрымліваем шмат, як вы сказалі, інфармацыі са СМІ, з інтэрнэту, і спрабуем яе пераправерыць, патэлефанаваўшы па ўказаным тэлефоне, або спытаўшы таварышаў ці знаёмых, якія сустракаліся з падобнай задачай. Адказнасць рашэнняў, што прымаюцца на дзяржаўным узроўні нашмат вышэй, а, значыць, і патрабаванні да інфармацыі нашмат вышэй, у тым ліку і патрабаванні па дакладнасці, актуальнасці і паўнаты. Таму інфармацыя павінна быць пераправерана і паступаць з розных крыніц.

Директор Службы внешней разведки РФ Сергей Нарышкин (слева) во время интервью РИА Новости, которое он дал генеральному директору МИА Россия сегодня Дмитрию Киселеву
© Sputnik / Евгений Биятов
Кіраўнік СВР Сяргей Нарышкін падчас інтэрв"ю генеральнаму дырэктару МІА "Россия сегодня" Дзмітрыю Кісялёву

Разведка ў любой дзяржаве з'яўляецца вось такой крыніцай дадатковай інфармацыі, на падставе якой, у тым ліку, кіраўніцтва краіны прымае тыя ці іншыя рашэнні. Акрамя таго, кіраўніцтва дзяржавы зацікаўлена ў атрыманні інфармацыі, якая яшчэ не перанесена на электронныя або папяровыя носьбіты, і знаходзіцца ў задумах, у галовах, у думках. Вось такую інфармацыю і павінна здабываць і пастаўляць кіраўніцтву краіны разведвальная служба.

Так што прафесія разведчыка не знікне, не памрэ, таксама як і прафесія журналіста. Я запэўніваю вас, што кіраўніцтва краіны вельмі ўважліва ставіцца да інфармацыі, якую атрымліваюць ад сродкаў масавай інфармацыі, з інтэрнэту. Так што для нас з вамі яшчэ хопіць працы на многія-многія дзесяцігоддзі наперад.

 - Нас разглядаюць праз лупу, правільна?

 - Думаю, так. У добрым сэнсе гэтага слова.

Пра тых, хто служыць СЗР

 - Вядома. Ну, добра, а як трапляюць у Службу знешняй разведкі, і якім крытэрам павінен адпавядаць кандыдат? Можна ўявіць сабе падлеткам, які марыць стаць разведчыкам. Ён будзе разведчыкам, калі адпавядае вызначаным крытэрам? Альбо гэта заўсёды нейкі, як цяпер кажуць, рандомны выбар, і возьмуць чалавека, які нават і не думаў і ні з кім не дзяліўся сваёй марай?

 - Паступіць на працу ў Службу знешняй разведкі Расіі можа патэнцыйна кожны малады чалавек з вышэйшай адукацыяй ва ўзросце да 30 гадоў уключна. І ўсё, што неабходна для гэтага, маецца на сайце Службы знешняй разведкі, усе дакументы, якія ён павінен падаць і накіраваць заказным лістом па пошце ці перадаць асабіста, выкарыстоўваючы для гэтага прэс-службу нашай Службы. І з гэтага моманту пачынаецца даволі працяглы перыяд вывучэння кандыдата на працу. У гэтым прымаюць удзел супрацоўнікі кадравай службы, і ў ходзе гутарак, у ходзе вывучэння профілю ў сацсетках і іншымі спосабамі вывучаюць, я б сказаў, унутраны свет кандыдата.

 - Ужо разглядаюць не праз лупу, а праз мікраскоп?

 - Праз мікраскоп. Ну, вядома, важны крытэр - гэта інтэлектуальныя здольнасці. І вельмі важна зразумець сапраўдныя матывы кандыдата на працу. Патрабаванні вельмі высокія былі заўсёды, ва ўсе папярэднія амаль сто гадоў дзейнасці айчыннай знешняй выведкі. Такія ж высокія крытэрыі застаюцца і сёння.

Адцягнуся на секунду - хацеў бы важнае сказаць для разумення матывацыі. Неяк пару гадоў таму ў такім жа інтэрв'ю тэлеканалу "Расія" я ўспомніў майго добрага таварыша Анатоля Пшанічнага, з якім працаваў разам у Брусэлі, ён ужо з'яўляецца ветэранам Службы знешняй разведкі. Акрамя таго, што ён таленавіты супрацоўнік, ён яшчэ і таленавіты паэт, член Саюза пісьменнікаў Расіі, піша шмат вершаў, вядома, пра службу, песень. І вось я тады прывёў чатырохрадкоўі, калі вы не супраць, паўтару яго цяпер: "Кто-то целил в карьеру метко, кто-то полнить стремился казну. Мы же просто пошли в разведку, за Россию, за нашу страну". Гэта пра матывацыю.

 - А калі казаць пра матывацыю замежнікаў? Бо замежнікі, вядома ж, працуюць на Службу знешняй разведкі Расіі - і гэта цяжка адмаўляць, без гэтага Служба была б недзеяздольнай, напэўна. На якія матывы вы абапіраецца? Ну, напэўна, гэта магчыма і нейкая матэрыяльная зацікаўленасць, як гэта ва ўсіх выведках свету. Але, напэўна, ёсць і ідэйныя матывы, як гэта было ў "кембрыджскай пяцёркі". Што працуе зараз?

 - Вы задалі вельмі цікавае пытанне, Дзмітрый. Ідэйная аснова, ідэйныя матывы - гэта дастаткова шырокае паняцце. Гэта не толькі прынцыпы грамадскага, палітычнага ладу дзяржавы і грамадства. Гэта яшчэ і стаўленне да міжнароднай палітыкі, ну ў дадзеным выпадку нашай краіны. Стаўленне да культурных, гуманітарных, сямейным каштоўнасцяў і арыенціраў. І паверце, у свеце вельмі шмат разумных, незалежных людзей, якім сімпатызуе знешняя палітыка Расіі, гатоўнасць Расіі абараняць і адстойваць агульначалавечыя каштоўнасці, праводзіць міралюбную палітыку, ну і, калі хочаце, імпануе здольнасць Расіі пры неабходнасці абараняць слабога. Адным словам, гэтыя людзі добра разумеюць, дзе чорнае, а дзе белае, дзе дабро, дзе зло. І яны хочуць быць на баку дабра і справядлівасці, як на баку дабра і справядлівасці былі і ўдзельнікі легендарнай "кембрыджскай пяцёркі", пра якую вы згадалі.

 - Я разумею, што гэта так, і ў агульным чакаў такога адказу, і сам думаў пра гэта. Я абсалютна з гэтым згодны. Расія зараз для думаючых людзей вельмі прывабная, менавіта светапоглядна прывабная.

 - Ну і матэрыяльны фактар часам таксама існуе.

 - Адно другому не супярэчыць ніяк. У старыя часы, у савецкія, было паняцце - "галоўны праціўнік". Вось ёсць яно зараз?

 - Служба знешняй разведкі будуе сваю працу на аснове і ў рамках прынятага яшчэ ў 1996 годзе закона аб знешняй выведцы. У гэтым базавым нарматыўным акце такога паняцця няма. Ну і ў цэлым, я хачу падкрэсліць, што расейская выведка не дзейнічае супраць якога-небудзь ці супраць якіх-небудзь дзяржаў. Расійская разведка абараняе інтарэсы нашай краіны, нашага грамадства і вырашае галоўную задачу па выяўленні ўсяго комплексу знешніх пагроз нашай дзяржаве і нашым грамадзянам.
Галоўная задача - забяспечыць кіраўніцтва краіны важнай інфармацыяй для прыняцця рашэнняў у сферы палітыкі, эканомікі, у абароннай сферы, у навукова-тэхнічнай сферы. Ну і акрамя таго, перад Службай варта задача - гэта адказнасць Службы знешняй выведкі, - забеспячэнне бяспекі расійскіх замежных і расійскіх грамадзян за мяжой. Часам, асабліва ў цэлым шэрагу краін Блізкага Усходу, Паўночнай Афрыкі, Сярэдняга Усходу, Цэнтральнай Азіі гэтая задача стаіць досыць востра, і мы яе вырашаем.

Працяг чытайце на русскамоўнай версіі Sputnik>>>

15
Тэги:
Расія, Сяргей Нарышкін
Каміёны МАЗ-СПОРТаўта перад адпраўкай на Дакар-2021

Два "капотнікі" каманды МАЗа адправіліся заваёўваць "Дакар"

0
(абноўлена 17:50 26.11.2020)
На гэты раз "МАЗ-СПОРТаўта" будзе выступаць толькі на двух каміёнах - як гэта было ў першыя два гады ўдзелу "чырвоных зуброў" у знакамітым ралі-рэйдзе.

МІНСК, 26 ліс - Sputnik. Беларуская каманда "МАЗ-СПОРТаўта" ў чацвер адправілася на ралі "Дакар-2021", пра гэта паведаміла прэс-служба.

43-і па ліку ралі-рэйд ў другі раз пройдзе па тэрыторыі Саудаўскай Аравіі. Гонка стартуе 3 студзеня ў Джыдзе і фінішуе там жа 15 студзеня.

Капотныя каміёны і машыны суправаджэння сёння адправіліся ў порт Марсэлю, дзе ў снежні іх чакае пагрузка на паром. У гэтым годзе з-за пандэміі ўсе тэхнічныя праверкі, якія звычайна праходзяць у Еўропе, адменены, гэтая працэдура пройдзе ўжо на Аравійскім паўвостраве.

"На "Дакар-2021"моцна паўплывала эпідэміялагічная сітуацыя ў свеце. Многія каманды скарацілі колькасць экіпажаў, некаторыя - прапусцяць спаборніцтва. Тое, што нам удалося падрыхтавацца да гонкі і прыняць у ёй удзел - вялікая заслуга каманды, завода і нашых заўзятараў, якія ў нас вераць", - распавёў кіраўнік каманды і гоншчык аднаго з экіпажаў Сяргей Вязовіч.

У гэтым "Дакары" каманда выставіла толькі два экіпажы - але абодва будуць выступаць ужо на грузавіках капотнай кампаноўкі. На "капотніку" ў мінулым годзе экіпаж Вязовіча стаў трэцім. "МАЗ-СПОРТаўта" апошнія гады выступала ў ралі-рэйдзе трыма экіпажамі - па два грузавікі выходзілі на старт гонкі толькі ў самым пачатку - у 2012 і 2013 гадах, калі каманда толькі пачынала свой шлях да пастамента.

0
Тэги:
"Дакар", "МАЗ-СПОРТаўта"