Мастацтвазнаўца, тэатральны мастак, гісторык моды і галоўны модны суддзя Аляксандр Васільеў

Аляксандр Васільеў распавёў аб сваіх беларускіх каранях

29
(абноўлена 13:48 18.09.2017)
Мастацтвазнаўца, тэатральны мастак, гісторык моды і галоўны модны суддзя Аляксандр Васільеў распавёў аб сваёй цеснай сувязі з Беларуссю.

МІНСК, 15 вер — Sputnik. Знакаміты калекцыянер прадставіў у Мінску сваю выставу "Моднае стагоддзе", якая адкрылася сёння ў Нацыянальным гістарычным музеі Рэспублікі Беларусь.

Раней Аляксандр Васільеў неаднаразова бываў у Беларусі, быў старшынёй журы конкурсу "Белая амфара", а таксама працаваў з Вялікім тэатрам Беларусі, дзе аформіў касцюмы да балета "Лаўрэнсія", які зараз ідзе ў рэпертуары. Аднак, як сталася, з нашай краінай Аляксандра Аляксандравіча звязваюць не толькі ўспаміны аб розных лекцыях, семінарах і выступах, якія ён праводзіў у рэспубліцы.

"Мой дзядуля нарадзіўся ў Маладзечне, я з роду Гулевіч, і нават мая мама нарадзілася ў Магілёўскай вобласці, на дачы ў вёсцы Шацілкі, і гэта вам будзе прыемна ведаць, таму ў мяне ёсць карані, звязаныя з вашай краінай, з Вялікім Княствам Літоўскім", — распавёў Васільеў.

Аказваецца, Аляксандр Аляксандравіч прыглядаўся да дому свайго прапрадзеда ў Маладзечне, аднак, са слоў гісторыка моды, ён быў "драўляны, у вельмі жаласным стане".

"І я проста падумаў, што я не наезжусь, тым больш што ў мяне ёсць сямейны дом нашага роду ў Літве. Мой стрыечны дзядуля пабудаваў там у 1912 годзе сямейны дом, які з'яўляецца цяпер нашай фамільнай сядзібай, і маючы нешта тут, зусім блізка, я ўсё ж-такі не збяруся нешта будаваць у Беларусі, мяне не хопіць", — панаракаў Васільеў.

Ён дадаў таксама, што ў яго і так дамоў "непрыстойна шмат для аднаго чалавека".

"Але я гатовы прыязджаць", — паабяцаў Аляксандр Аляксандравіч.

Искусствовед, театральный художник, историк моды и главный модный судья Александр Васильев
© Sputnik / Марина Серебрякова
Мастацтвазнаўца, тэатральны мастак, гісторык моды і галоўны модны суддзя Аляксандр Васільеў

Акрамя роднасных сувязяў выявіліся ў Васільева ў Беларусі сяброўскія стасункі. Адкрыццё выставы "Моднае стагоддзе" наведала народная артыстка Беларусі Ядвіга Паплаўская, якая падарыла Аляксандру Аляксандравічу канцэртныя касцюмы — свой і Аляксандра Ціхановіча. Васільеў сказаў, што "хацеў бы мець касцюм нейкай актуальнай спявачкі" і вельмі гэтаму рады.

"Я яшчэ не знаёмы з іншымі зоркамі Беларусі, напэўна, тут ёсць і іншыя знакамітасці, — выказаў здагадку знакаміты калекцыянер. — Вось са мной вельмі сябруе беларускі спявак Саша Папоў з горада Гняздовічы, гэта пад Бабруйскам. Мая нявеста, Ксенія Трыпалітава, ёй 102 гады, яна таксама з Гняздовічаў. І яе бацька — памешчык, які заснаваў гэта месца", — падзяліўся падрабязнасцямі свайго асабістага жыцця Васільеў.

На выставе "Моднае стагоддзе" ў Мінску прадстаўлены 106 сукенак і больш за 380 аксесуараў, яна ахоплівае перыяд з дзевяцісотых да двухтысячных гадоў. У экспазіцыі прадстаўлены строі Лілі Брык, Евы Браўн, Зары Леандр, беларускай каралевы прыгажосці Анжалікі Агурбаш і спявачкі Алёны Свірыдавай, а таксама маці Аляксандра Васільева, Таццяны Гулевіч.

Выстава прызначана для шырокай аўдыторыі, яна прадоўжыцца да 10 студзеня.

29
Тэги:
Гісторыя моды, Мода, Аляксандр Васільеў (гісторык моды), Беларусь
Святлана Алексіевіч

Святлана Алексіевіч святкуе дзень нараджэння

196
(абноўлена 09:47 31.05.2020)
Таленавітай пісьменніцы, першаму беларускаму лаўрэату Нобелеўскай прэміі па літаратуры сёння спаўняецца 71 год.

Святлана Алексіевіч нарадзілася ва ўкраінскім Івана-Франкаўску ў 1948 годзе ў сям'і вайскоўца.

Пасля таго, як яе бацька быў дэмабілізаваны з войска, уся сям'я пераехала ў Беларусь, дзе Святлана жыве і сёння.

У 60-х працавала выхавацелькай у школе-інтэрнаце ў горадзе Нароўля. Школу будучая пісьменніца скончыла з дзевяццю тройкамі. Па заканчэнні навучальнай установы Алексіевіч працавала карэспандэнтам у раённай газеце. Таксама была настаўнікам нямецкай мовы ў Мазырскім раёне. У 1967 годзе паступіла ў БДУ на факультэт журналістыкі.

Пасля заканчэння ўніверсітэта Алексіевіч год прапрацавала ў Бярозе ў газеце "Маяк камунізму". Пасля да 1976 года працавала ў Мінску ў "Сельскай газеце". З 1976 па 1984 год Алексіевіч была карэспандэнтам і загадчыкам аддзела нарыса і публіцыстыкі ў "Нёмане" — часопісе Саюза пісьменнікаў Беларусі.

Сама Святлана кажа, што яе маці — украінка, бацька — беларус, а культура — руская.

Літаратура

Літаратурным дэбютам Алексіевіч стала кніга "Я з'ехаў з вёскі", напісаная ў 1975-м, а падрыхтаваная да друку ў 1976 годзе. А першай апублікаванай кнігай стала "У вайны не жаночы твар", напісаная ў 1983 годзе. Далей былі "Апошнія сведкі: кніга недзіцячых апавяданняў" 1985 года, "Цынкавыя хлопчыкі", напісаныя ў 89-м.

У дзевяностых выйшлі кнігі "Зачараваныя смерццю" (1993) і "Чарнобыльская малітва" (1997), агульны тыраж замежных выданняў якой склаў больш за чатыры мільёны асобнікаў. У 2013 годзе свет убачыла таксама нашумелая кніга "Час second-hand".

Святлана Алексіевіч працуе ў жанры нон-фікшн. Усе яе кнігі заснаваныя на рэальных дыялогах з людзьмі, наўпрост звязаных з тэматыкай твора аўтара.

Меркаванні экспертаў, чытачоў і прэсы пра кнігі Святланы Алексіевіч разыходзяцца: адны лічаць, што творы Алексіевіч падымаюць складаныя філасофскія пытанні, іншыя называюць аўтара спекулянткай. Аднак не толькі творчасць, але і выказванні самой Святланы Алексіевіч рэгулярна выклікаюць рэзананс у грамадстве.

На пачатку двухтысячных Алексіевіч эмігравала — жыла ў Германіі, Францыі і Італіі. З 2013 года пісьменніца жыве ў Беларусі.

Узнагароды

У розныя гады Святлана Алексіевіч стала ўладальніцай такіх узнагарод, як прыз чытацкіх сімпатый па выніках чытацкага галасавання прэміі "Вялікая кніга", прэмія Андрэя Сіняўскага "за высакароднасць у літаратуры", расійская незалежная прэмія "Трыумф", а таксама залаты медаль конкурсу "Брэнд года-2013". Акрамя таго, у 2014 годзе Алексіевіч атрымала званне афіцэра французскага ордэна Мастацтваў і літаратуры.

На рахунку Святланы Алексіевіч мноства замежных узнагарод: прэмія Рэмарка, Нацыянальная прэмія крытыкі, прэмія Курта Тухольскага "За мужнасць і годнасць у літаратуры", Лейпцыгская кніжная прэмія "За ўклад у еўрапейскае ўзаемаразуменне", нямецкая прэмія "За лепшую палітычную кнігу", прэмія імя Гердэра. У 2013 годзе Алексіевіч стала лаўрэатам Міжнароднай прэміі міру нямецкіх кнігагандляроў.

У 2013 і 2014 гадах уваходзіла ў лік намінантаў на Нобелеўскую прэмію.

8 кастрычніка 2015 года Святлана Алексіевіч стала лаўрэатам Нобелеўскай прэміі па літаратуры за "тэксты, якія з'яўляюцца помнікам пакуты і мужнасці ў наш час". Яна стала першым беларускім аўтарам, які быў ганараваны прэстыжнай міжнароднай прэміяй.

196
Тэги:
юбілей, Святлана Алексіевіч
По теме
Алексіевіч прафінансавала выданне біяграфіі Уладзіміра Дубоўкі
Марыя Шарапава ўслед за Сарай Джэсікай Паркер перачытвае Алексіевіч
"Злыдні на тыдні": як Талстая і Алексіевіч пасварыліся ў сацсетках
Святлана Алексіевіч: я Twitter не вяду
Алексіевіч як дэтэктар хлусні: пісьменніцу прадставілі каралю
Святлане Алексіевіч уручылі Нобелеўскую прэмію
Ветэран Вялікай Айчыннай вайны Валянціна Макушава

Пасівела ў 17 гадоў: гісторыя франтавой радысткі, якая прайшла ўсю вайну

20
(абноўлена 13:42 06.05.2020)
На фронце Валянціна Макушава смерці не баялася, шкадавала толькі аб адным: пажыць не атрымаецца, бо яна пайшла на вайну яшчэ зусім дзяўчынкай.

Ветэран Вялікай Айчыннай вайны Валянціна Макушава сышла на фронт у 15 гадоў. А вярнулася дадому цалкам сівая.

Адзін з галоўных успамінаў Валянціны пра вайну - неверагодны і бясконцы холад. Ад марозу ў маладой дзяўчынкі "напіналіся" рукі і ногі. Але было на вайне і месца дабру і радасці.

Сёння Валянціны Макушавой ўжо няма сярод жывых. Але ваенную гісторыю жанчыны запісаў яе сын Юры - каб пра яе памяталі ўнукі і праўнукі. Ён і расказаў яе Sputnik.

Складанае дзяцінства

Нарадзілася Валянціна ў Казахстане, у сяле Тартугай. Яна рана засталася без бацькоў. Таму яе і малодшага брата забралі сваякі, якія жылі ў Алма-Аце.

З 13 гадоў ёй давялося цяжка працаваць. Дзяўчынка ўладкавалася рабочай сувязі.

"Рабочыя сувязі - гэта чорнарабочыя, якія капалі пад слупы ямы. Ямы гэтыя глыбінёй паўтара метра. У Алма-Аце за ўсё лета ні разу не выпадаў дождж - зямля была мураваная. Рукі ўсе былі ў мазолях і ў крыві", - успамінала Валянціна.

"Калі побач хлопцы з ямы крычалі "Валя, ты жывая?", я маўчала. Яны падыходзілі да ямы, глядзелі на мяне, і казалі "Ну што, ты жывая?". Я маўчала. І калі яны ўбачылі мае рукі, і кажуць: "Вылазь, мы за цябе зробім!" - казала жанчына.

Так Валянціна працавала да 15 гадоў, а потым пачалася вайна.

Сотни советских женщин были радистами во время войны
© Sputnik / Борис Вдовенко
Сотні савецкіх жанчын былі радыстамі падчас вайны

На фронт у 15 гадоў

"У 15 гадоў раптам з Масквы атрымліваюць тэлеграму - неадкладна адправіць столькі-то чалавек на фронт сувязістаў. А ў нас мужчыны ўжо былі на фронце. Жанчыны толькі з дзецьмі і малалетнія. Я напісала заяву - у мяне ніхто нават не спытаў пра ўзрост. Што характэрна, у мяне не было дакументаў. А калі стала іх афармляць, дадала сабе год", - дзялілася сваімі ўспамінамі Валянціна Макушава.

Маладая дзяўчынка атрымала накіраванне на Другі Беларускі фронт. Так яна апынулася ў Гомелі.

"Усё было разбурана. Дамоў амаль я не бачыла, толькі адны трубы тырчалі. Правады былі абарваны. Мяне адправілі іх злучаць. У гэты час надвор'е было агіднае. Ужо восень, ішоў снег, і моцны-моцны вецер. Калі я залезла на слуп, у мяне рукі да такой ступені пакалелі, што я пальцаў не адчувала!" - успамінала яна.

Крадзеж у трамваі

Затым маладую дзяўчынку адправілі вучыцца на радыстку ў Маскву. А потым яна зноў вярнулася на Другі Беларускі фронт.Час быў складаны. Валянціна даўно ўжо разлічвала толькі на сябе. Але свет не без добрых людзей. Аднойчы адбылася такая гісторыя: ёй выдзелілі паёк - цэлы мех. Дзяўчына села ў маскоўскі трамвай. Там мех разрэзалі, прадукты скралі.

Валентина Макушева дошла почти до Берлина
© Sputnik / Давид Трахтенберг
Валянціна Макушава дайшла амаль да Берліна

"І мне стала страшна! Я падумала - як жа я буду ехаць? Падышоў эшалон мой. А эшалоны былі такія - тры-чатыры вагоны таварных, ўнутры нары і жалезная печка. На другім шэрагу ўнізе спалі салдаты. Мы праехалі Беларусь, даехалі да Украіны . Салдаты бачаць, што я не ем. Калі пайшлі за абедам, даюць мне кацялок. Я саромелася. Думала - як жа так, я з'ем, а хтосьці галодны застанецца. Яны мне кажуць: "Каб калі мы прыйшлі, кацялок быў пусты!". Так я і даехала", - распавядала Валянціна Макушава.

Сівыя валасы

Да канца свайго жыцця жанчына памятала, як выглядала радыёстанцыя, з якой яна працавала ў час вайны.
"Яна такая маленькая, у скрыначцы была. Мы гэтую радыёстанцыю ставілі ў кабіну, а самі сядзелі ў кузаве. Салдат, сяржант, начальнік радыёстанцыі і я да іх", - казала Валянціна.

Працаваць прыходзілася падчас налётаў. Але салдаты распавялі Валянціне, як ратавацца ў небяспечныя моманты. Дзяўчыне прапаноўвалі хавацца ў варонках і прысыпаць сябе зямлёй. Людзі верылі, што бомба ніколі не трапляе двойчы ў адно і тое ж месца.

Неўзабаве Валянціна апынулася ў Варшаве. Горад быў разбураны. Немец бамбаваў суткі напралёт.

"Страшна не было, але вельмі хацелася жыць. Мы адзінае думалі, што маладыя - памром, нічога не ўбачыўшы. Калі скончылася гэтая бамбёжка, у мяне, 17-гадовай дзяўчынкі, валасы былі ўсе сівыя. І, балазе, я была бландынка: у мяне валасы светлыя, саламянага колеру", - успамінала жанчына.

Газета для параненых салдатаў

У Польшчы Валянціне запомніўся яшчэ адзін эпізод. У яе выдалася вольная хвілінка, і яе папрасілі пачытаць для параненых салдатаў.

"А шпіталь, ведаеце, які? Звычайны разбураны дом. У падвале зрабілі шпіталь. Калі я стала па лесвіцы спускацца, адчула пах гнілога мяса. Адчуваю, што я не магу ісці - галава кругам, ванітуе. Крыху пастаяла каля дзвярэй, падыхаць паветрам. Пайшла, і калі першыя пацыенты ўбачылі мяне, адразу пачалі крычаць. хто - дачушка, хто - сястрычка. Вельмі шмат было моладзі", - успамінала радыстка.

Такой была Варшава сразу после освобождения
© Sputnik / Сергей Лоскутов
Такой была Варшава адразу пасля вызвалення

"Крычаць: ідзі, пачытай нам газету. Ад хвалявання я чытала, як першаклашка, па літарах. Мне было так няёмка. Але яны з задавальненнем слухалі. Калі я пералічвала, што нашы ўзялі такі-то горад, усё адразу радаваліся, смяяліся. Я тады зразумела, што мацней за рускіх няма нікога", - працягвала яна.

Ліст для мамы

Яшчэ адзін выпадак патрос маладую дзяўчынку да глыбіні душы. У шпіталі да яе звярнуўся салдат, папрасіў напісаць ліст для сваёй маці. У ім папрасіў паказаць, што ў яго ўсё добра.

"Гляджу: у яго рук няма. Стала заканчваць ліст: "Мама, калі разаб'ем фрыцаў, мы з табой сустрэнемся. Цалую, твой сын". На гэтым ён прасціны адкінуў, а ў яго няма і ног. А ён мне кажа: "Сястрычка, калі скончыцца вайна, мы з табой яшчэ станцуем!"- успамінала Валянціна.

Яна і сама апынулася моцным духам чалавекам.

"Мы прайшлі вайну. Часта калі ехалі на паўтаратонцы, у мяне ногі ледзь не прымярзалі да ботаў. Падыходзілі хлопцы: "Валь, давай, уставай, пайшлі". А я не магу, у мяне ногі не ідуць. Яны мяне бралі на рукі і заносілі ў домік, а там мне адціралі ногі", - успамінала жанчына.

Валянціна Макушава амаль дайшла да Берліна. Усю вайну яна была радысткай, ваеннага звання не атрымала.

Гісторыя пра пенсію

У мірны час Валянціна гэтак жа шмат працавала. Спачатку ўладкавалася тэлеграфісткай, а калі нарадзілася дзіця, была прыбіральшчыцай, вартаўніком, дворнікам, каб праводзіць больш часу з сынам. На пенсію пайшла тэлеграфістам у аддзяленні сувязі Далёкаўсходняй чыгункі Расіі.

Несмотря на все невзгоды, которые довелось пережить, Валентина Макушева была очень жизнерадостным человеком
© Photo : из личного архива
Нягледзячы на ўсе нягоды, якія давялося перажыць, Валянціна Макушава была вельмі жыццярадасным чалавекам

"На пенсіі мама працягвала працаваць дворнікам на няпоўны дзень. З пенсіяй звязана цікавая гісторыя, якую немагчыма было б прыдумаць", - распавёў Sputnik яе сын Юрый.

"Памер пенсіі складаў 102 савецкіх рубля, а выхад на пенсію прыйшоўся на канец васьмідзесятых, калі ўжо пачыналася перабудова. І мама, пасля дзесяці гадоў жыцця на такую пенсію, напісала ліст прэзідэнту Уладзіміру Пуціну, які тады толькі ўступіў на пасаду, і патлумачыла сітуацыю. У сваім лісце яна пісала, што ёй крыўдна, што ў яе не было дзяцінства, бо рана памерлі бацькі. Не было юнацтва, так як яе забрала вайна. І годнай старасці, падобна, не будзе, бо на яе не хопіць грошай" , - дадаў суразмоўца агенцтва.

У лісце ў адказ Пуцін падзякаваў Валянціне за тое, што яна паведаміла аб матэрыяльным становішчы ветэранаў вайны і адразу пасля гэтага выдаў указ ў абавязковым парадку ўсім ветэранам Вялікай Айчыннай даваць інваліднасць, так як стан здароўя ў іх пакідае жадаць лепшага. "А інваліднасць другой групы - гэта ўжо прыстойныя выплаты. Так што пенсія ў мамы пасля гэтага была вышэй за сярэдні заробак па рэгіёне, а ў 2016 годзе ўжо складала амаль 40 тысяч расійскіх рублёў", - сказаў Юрый.

Валянціна пайшла з жыцця чатыры гады таму. Сям'я па-ранейшаму памятае і любіць яе. І захоўвае памяць дзяўчынцы з сівымі валасамі, якая прайшла палову Еўропы.

20
Тэги:
Ветэраны, Вялікая Айчынная вайна (1941-1945)
Тэмы:
Дзень Перамогі - 2020

Лукашэнка: "майдана" у Беларусі не будзе - відэа

0
(абноўлена 18:00 01.06.2020)
На сустрэчы з кіраўніком Камітэта дзяржбяспекі прэзідэнт папярэдзіў усіх, хто яго чуе: "майдана" у Беларусі не будзе. Глядзіце заяву кіраўніка дзяржавы на відэа.

Прэзідэнт Беларусі Аляксандр Лукашэнка сказаў, што дасведчаны аб існаванні планаў зладзіць "майданчык" напярэдадні або ў дзень прэзідэнцкіх выбараў.

"Майдана ў Беларусі не будзе", - заявіў ён на сустрэчы са старшынёй Камітэта дзяржаўнай бяспекі Валерыем Вакульчыкам.

Лукашэнка адзначыў, што дзяржаўная бяспека - аснова асноў, і вядучая роля па абароне незалежнасці і суверэнітэту рэспублікі належыць КДБ і прэзідэнту асабіста.

"Мы ведаем мэты, якія пераследуюць тут асобныя людзі. Гэтыя мэты нам ясныя. Зладзіць нам "майданчык" напярэдадні прэзідэнцкіх выбараў або ў дзень прэзідэнцкіх выбараў. Так яны планавалі. Хачу на гэтай сустрэчы вас папярэдзіць і ўсіх, хто нас пачуе, усіх гэтых майданутых хачу папярэдзіць, што "майдана" у Беларусі не будзе", - сказаў Лукашэнка.

На сустрэчы ён падкрэсліў, што дэстабілізацыі абстаноўкі ў краіне не дапусціць. Ён таксама пракаментаваў асобныя публікацыі ў СМІ.

"Не трэба нас параўноўваць, як нядаўна газета суседняй краіны папісвала, што тут у нас з'явіліся новыя Пашынян, новыя Зяленскі і ў нас ледзь не сітуацыя не тое як у Арменіі, не тое як ва Украіне", - сказаў Лукашэнка і выказаў упэўненасць, што ў Беларусі няма такіх лід араў, як прэм'ер Арменіі і ўкраінскі прэзідэнт, з якімі ён ужо паспеў блізка пазнаёміцца.

Лукашэнка выказаў здагадку, што некаторыя хочуць прадаць за капейку ўсё, што створана ў краіне, не толькі уладай, але і народам, і адзначыў, што гэтага нельга дапусціць.

0
Тэги:
Аляксандр Лукашэнка