Беларускі гурт Cluaran

Cluaran: увесь кантраст Шатландыі ў беларускім трыа

99
(абноўлена 14:29 30.10.2017)
Cluaran, бадай, адзіны ў Беларусі калектыў, які грае сапраўдную аўтэнтычную шатландскую музыку, напярэдадні свята кельцкай культуры Самайн карэспандэнт Sputnik сустрэўся з музыкамі і пагутарыў пра стыль спеву шан-нос, суровыя шатландскія тэксты і блізскасць беларускай і гаэльскай моў.

Юлія Хвошч, Sputnik.

Cluaran — трыо беларускіх дзяўчат, якіх аб'яднала і натхніла любоў да Шатландыі. Музыка іх такая ж, як і сама Шатландыя — суровая, кантрасная і бясконца загадкавая. А яшчэ — прафесійная. Што ў маім разуменні значыць прафесіяналізм? У першую чаргу, гэта апантанасць ідэяй і працавітасць.

Напрыклад, вакалістка гурта Марына можа паехаць у пошуках гістарычнага тэксту ў бібліятэку на шатландскі востраў Скай, Алеся выме гукі дуды з акардэона, а Валерыя зайграе на некалькіх інструментах на працягу адной песні. А прыродная адоранасць, харызма і зачараванне дзяўчат служаць усяго толькі прыемным бонусам.

Гісторыя гурта

Cluaran — зусім малады калектыў. Датай яго нараджэння лічыцца жнівень мінулага года. Да таго як аб'яднацца, дзяўчаты гралі ў іншых фолк- і рок-калектывах, кожная з удзельніц валодае пэўным музычным досведам.

Дзяўчаты адзначаюць, што былі б рады з'яўленню ў гурце з'яўленню скрыпачкі
© Photo : Cluaran
Дзяўчаты адзначаюць, што былі б рады з'яўленню ў гурце з'яўленню скрыпачкі

"Спачатку гэта былі проста хатнія вячоркі на базе дружбы, мы прыціраліся, гралі нашу любімую музыку — ірландскую і шатландскую, а потым да нас прыйшла Марына, і, пачуўшы, як яна спявае, я падумала, што гэта ж… Гэта алмаз! Яго толькі трэба аграніць неяк. Голас вельмі прыгожы і шатландскі, Марына таксама спявае ў незвычайным ірландскім стылі "шан-нос". Шчыра скажу, што нават у маім родным Пецярбургу так ніхто не спявае. Гэта вельмі вялікая рэдкасць", — распавядае Алеся Чумакова, якую можна лічыць заснавальніцай калектыву.

Марына прыйшла ў калектыў з канкрэтным жаданнем рабіць пэўныя рэчы — спяваць старадаўнія шатландскія песні, накіраваўшы такім чынам вектар творчай дзейнасці фолк-калектыву ў бок Шатландыі.

Падставай для аб'яднання гурта стала любоў да культуры Шатландыі
Cluaran
Падставай для аб'яднання гурта стала любоў да культуры Шатландыі

"Першапачаткова мне было нават няёмка прасіць людзей выконваць той рэпертуар, які я прыношу. Мне здавалася эгаістычным прымушаць музыкаў рабіць тое, што падабаецца менавіта мне, ды яшчэ і граць у пэўным рэгістры на акардэоне — басы цягнуць часам нават без самой мелодыі. І тут праз некаторы час высвятляецца, што ўдзельніцы калектыву атрымліваюць ад гэтай шатландскай музычнай стылістыкі такое ж задавальненне, як і я. А я ўсё думала, што варта больш звыклыя ірландскія песні прынесці ў гурт, каб разбавіць асабліва шатландскі рэпертуар", — успамінае Марына.

Усім траім дзяўчатам шатландская культура прыйшлася да спадобы значна болей, чым ірландская. Па іх словах, толькі шатландская музыка здольная абудзіць у іх сапраўдны драйв, а ірландскую яны знаходзяць больш лёгкай і забаўляльнай.

Такім чынам, Марына, Алеся і Валерыя аб'ядналіся ў гурт. Дзяўчаты адкрылі слоўнік гаэльскай мовы, і вырашылі назвацца Cluaran, што перакладаецца як "чартапалох" — сімвал Шатландыі.

Першае, на што звяртаеш увагу ў калектыве, — кантраст, прычым цалкам натуральны. Не адразу разумееш, адкуль ідзе такая магутная энергетыка.

"Ніколі не забуду наша першае выступленне. Мы выйшлі на сцэну, я заводжу свой бас на акардэоне і бачу, што ў людзей пачынаюцца мяняцца твары. А калі мы яшчэ і заспявалі ўсе разам на гэльскай мове, то ўсе былі ў лёгкім шоку — ад нас такога рэпертуару не чакалі. Выйшлі зусім спакойныя, мілыя дзяўчыны, і тут пайшло такое "брута". Але гэта вельмі выдатна, калі ёсць кантраст".

"Вядома, пакуль мы такія "маленькія", то проста спрабуем хаця б крыху пазнаёміць слухача з гэтай музыкай, даць яму адчуць розніцу паміж ірландскім і шатландскім гучаннем. Хай слухачоў з кожным канцэртам дадаецца хоць бы 5-6 чалавек. Проста большасць людзей не знаёма з гэтым пластом гісторыі і культуры. Наша ж задача зараз азнаёміць і, можа, каго-небудзь зачапіць, як гэта ў свой час зачапіла нас".

Акардэон — таксама валынка

Аснова гучання калектыву — гэта бас і голас, а ўсе астатнія інструменты хутчэй дапаўняюць аранжыроўку. У рэпертуары ёсць нават мелодыі, дзе прысутнічае толькі акардыённы бас і голас. Тэхніка спеваў у стылі шан-нос (ирл. "стары стыль"), у якім спявае Марына, мае на ўвазе прайграванне (капіраванне) гуку музычных інструментаў голасам. І слухачу можа падацца, што ў канцэрце прымае ўдзел больш інструментаў, чым ёсць насамрэч.

Валерыя на працягу адной песні можа змяніць некалькі інструментаў
© Photo : Cluaran
Валерыя на працягу адной песні можа змяніць некалькі інструментаў

"У нас ёсць свая фішка. Мы нават самі не адразу заўважылі. Мае акардыённыя басы даюць адчуванне дуды. Калі я цягну вельмі нізкі бас і на яго напластоўваецца голас Марыны, ствараецца ўражанне, як быццам сапраўды гучыць валынка", — распавядае Алеся Чумакова.

"Такім чынам, валыначны бурдон можна зымітаваць іншымі інструментамі", — упэўнены музыкі. Таму ў аранжыроўках заўсёды прысутнічае акардэон, праз які Алеся рэдка мае магчымасць граць на іншых інструментах, якімі валодае.

"У нас практычна ўсе ў гурце граюць на байране (кельцкі бубен, своеасаблівы барабан з выбівачкай, які актыўна выкарыстоўваецца ў ірландскай і шатландскай музыцы — Sputnik). Акардэон і духавыя (цін вістл, папярочная ірландская флейта). Марына і Лера граюць на гітары ў стандартным строі", — распавядаюць дзяўчаты.

"Што тычыцца беларускай дуды, яна па гучанні трохі падобная да ірландскый валынцы, але мы ўсё ж бліжэй да шатландскай аўтэнтыкі. Канкрэтна ў нашым выпадку, мы за больш характэрныя для шатландскай музыкі інструменты. Мы вельмі любім беларускую дуду. Але ў шатландскай музыцы мы не сталі б яе выкарыстоўваць".

Так. У гурце, які грае аўтэнтычную шатландскую музыку, не ўдзельнічае валынка. Справа ў тым, што хайлэнд (назва шатландскай валынкі) не зусім разлічана на тое, каб выкарыстоўвацца ў камерных музычных калектывах. Гэта сольны інструмент, які першапачаткова ўжываўся ў ваенных мэтах і разлічаны на вялікія прасторы.

"Гэта матывуючая музыка, якая вядзе ў бой. Ты адчуваеш нейкі гонар за свой народ у кантэксце — гэта ваша нацыянальная рыса, ваша нацыянальная музыка, і чалавек, мабыць, вельмі моцна на гэта рэагуе. У ансамблях жа часцей выкарыстоўваюць смол-пайпс, які гучыць больш высока, але і цішэй", — тлумачаць дзяўчаты.

Акрамя пералічаных інструментаў, у гучанні калектыў выкарыстоўвае флейту, у тым ліку папярочную. Валерыі за канцэрт даводзіцца змяніць часам некалькі інструментаў. "Галоўнае — нічога пры гэтым не пераблытаць", — адзначае дзяўчына.

Гурт хоча дадаць да сваёй музыцы і гучанне арфы, на якой плануе граць Марына. Ну, і, вядома, дзяўчаты сумуюць па скрыпцы, якая раней прысутнічала ў іх калектыве.

Стыль шан-нос

Вакалістка гурта Марына выконвае песні ў старадаўнім кельцкім стылі — шан-нос, калі песня выконваецца а капэла, без музычных інструментаў.

Сутнасць спеваў заключаецца ў тым, што чалавек проста спявае так, як ён разумее тэкст, сам акцэнтуе і арнаментуе свае спевы. Часцяком для гэтага нават не трэба мець выдатны слых або голас, а важна ўмець перадаць эмоцыю і настрой. З-за таго, што ў спевака няма ў суправаджэнні музычных інструментаў, ён спрабуе голасам перадаць інструментальнасць: тонкія, жаласныя гукі скрыпкі, дуды або іншых інструментаў.

Удзельніцы гурта часта наведваюць і Ірландыю
© Photo : Сluaran
Удзельніцы гурта часта наведваюць і Ірландыю

"Гэты стыль я ўпершыню пачула ў Чэхіі, і зразумела, што нарэшце я пачула тое, што, мне падыдзе. А затым паехала вучыцца спевам у ірландскіх і шатландскіх педагогаў", — распавядае Марына.

Не знаёмаму з такім спевам слухачу вакал можа адразу здацца нязвыклым. Але гэта спевы горлам, а не дыяфрагмай, і яму ўласціва пэўная мелізматыка.

"Часам вакал можа падацца не строячым, але ў гэтым і ёсць фішка, гэта "вітаміны" фолк-музыкі. Гэтыя пералівы голасам Марына робіць спецыяльна. Гэта незвычайнае вібрата і ёсць традыцыя. Але акадэмісты, вядома, спяваюць зусім па-іншаму", — распавядае Алеся.

Суровыя шатландскія тэксты

Вакалістка гурта выконвае тэксты на шатландскай гэльская мове, якая знаходзіцца пад пагрозай знікнення. У асноўным, гэта старажытныя шатландскія балады і паданні, гістарычныя тэксты, сярэдні ўзрост якіх — тры стагоддзі.

Вакалістка гурта закахана ў Шатландскія горы
© Photo : Cluaran
Вакалістка гурта закахана ў Шатландскія горы

"Знайсці тэкст бывае досыць складана, і для мяне гэта своеасаблівы "квэст", таму што тэксты на шатландскай гэльскай мове — не самая папулярная інфармацыя ў Інтэрнэце. Часам падабаецца песня, але ты не можаш знайсці тэкст. У мяне была гісторыя, калі я ездзіла за песняй на шатландскі востраў Скай у спецыяльную бібліятэку", — распавядае Марына.

Я вельмі хацела выконваць гэтую песню, і я яе ў выніку знайшла — з'ездзіла на востраў Скай, схадзіла ў бібліятэку, узяла патрэбную кнігу і папрасіла дазволу сфатаграфаваць на тэлефон усе 10 старонак тэксту.

Дзяўчаты спяваюць самыя розныя песні, у тым ліку і ваенныя, поўныя патэтыкі, і пра містычных істот з шатландскіх легенд і, вядома, песні пра каханне.

Галоўны музычны крытык творчасці Cluaran - кот Томас
© Photo : Cluaran
Галоўны музычны крытык творчасці Cluaran - кот Томас

"Нядаўна я прынесла ў гурт новую песню. Пачынаю яе распавядаць па-руску і разумею, што сюжэт гучыць вельмі дзіўна, але дзяўчаты на мяне глядзяць і кажуць: "А ты ведаеш, яе трэба рабіць!" Песня пачынаецца з таго, што кароль Уэльса бачыць у сне прыгожую дзяўчыну. І настолькі яна пакарае яго ўяўленне і сэрца, што ён вырашае паслаць некалькіх сваіх воінаў, каб яны гэтую дзяўчыну знайшлі. І вось воіны пускаюцца ў доўгае падарожжа, некалькі гадоў шукаюць гэтую дзяўчыну і ў выніку знаходзяць яе ў пячоры, якая ахоўваецца пачварным веліканам. І раптам дзяўчына кажа велікану: "Давай я табе сыграю на арфе і спяю прыгожую песню, пакладзі мне галаву на калені". Ён кладзе галаву, засынае, закрывае сваё адзінае вока і дзяўчына адсякае яму галаву. На гэтым песня заканчваецца", — распавядае вакалістка.

"Я не ўяўляю гэтую песню ў кантэксце ірландскай культуры, але чамусьці ў мяне не ўзнікае ніякіх сумнёваў, што гэта выдатная шатландская песня. І ўсё ў ёй лагічна, і ўсё ў ёй выдатна", — кажа вакалістка.

Шатландыя, Ірландыя, Беларусь?

Дзяўчатам часта задаюць пытанне, чаму яны займаюцца развіццём менавіта шатландскай культуры, а не беларускай, на што музыкі адказваюць, што заняткі шатландскай музыкай зусім не супярэчаць любові да беларускай музыкі.

"Тое, чым мы займаемся, зусім не адмаўляе нашу любоў да беларускай мовы і беларускай культуры. Некаторыя думаюць, што нам не падабаецца сваё, і мы хочам ад гэтага неяк адгарадзіцца. Гэта не так. Мы любім і паважаем і беларускую музыку", — адзначае Валерыя.

Выкананне ірландскіх або шатландскіх песень дапамагае табе падтрымліваць мову, каб яна зусім не памерла.

Многія пачынаюць скептычна ставіцца да творчасці калектыву, таму што нібыта беларускі гурт павінен займацца развіццём беларускай культуры. Дзяўчаты адказваюць, што ў нас ёсць калектывы, якія падтрымліваюць яе вельмі добра і адзначаюць падабенства беларускай і гэльскай моў у сэнсе іх жывучасці і ўжыванні ў штодзённым жыцці.

"Магчыма, гэта пафасная думка, але, можа, тое, што мы спяваем на гэльскай мове, прымусіць некага задумацца пра лёс моў, якія знаходзяцца на мяжы знікнення. Па класіфікацыі ЮНЕСКА, беларуская мова знаходзіцца ў больш выгадным становішчы, чым, напрыклад, шатландская гэльская. Наша мова мае статус "уразлівай", але яна яшчэ не знаходзіцца "пад пагрозай знікнення", як шатландская і ірландская. Можа быць, яшчэ і таму выбар у бок гэльскай мовы мае нейкі дадатковы сэнс. Магчыма, мы нават дапамагаем ёй выжыць, як бы пафасна гэта ні гучала", — лічаць музыкі.

99
Тэги:
Музычныя жанры, Фестываль кельцкай культуры "Самайн", Cluaran, Беларусь
Тэмы:
Свята старажытнай кельцкай культуры Самайн (9)
Помнік Максіму Танку ў Мядзелі

Паэт, падпольшчык і грамадскі дзеяч: сёння нарадзіўся Максім Танк

1406
(абноўлена 09:23 17.09.2020)
У юнацтве паэт быў шмат разоў арыштаваны за падпольную дзейнасць, сядзеў у турме, хацеў пайсці на фронт у Вялікую Айчынную - а потым амаль чвэрць века ўзначальваў Саюз пісьменнікаў Беларусі.

Непадалёк ад Мядзеля, каля ракі Красноўка, побач з маляўнічым борам знаходзіцца вёска Пількаўшчына. У ёй не так шмат жыхароў, і бадай кожны зможа падказаць дарогу да дома, у якім 106 гадоў таму ў сялянскай сям'і нарадзіўся Яўген Скурко – будучы вялікі паэт Максім Танк.

Дзяцінства: вяртанне на радзіму і польскія школы

Бацькі яго ніколі не былі асабліва заможнымі, але затое вельмі працавітымі. Калі ў 1913 годзе ў сям'і з'явілася магчымасць атрымаць крыху большы кавалак зямлі, яны перасяліліся ў Жукова, але ў 1914 годзе, калі Яўгену было ўсяго два гады, яго бацька Іван Хведаравіч быў мабілізаваны ў армію. Жонка Івана з малым дзіцём на руках накіравалася за ім.

Да 1922 года сям'я Скурко жыве ў Маскве, там праходзяць дзіцячыя гады Яўгена і ён ідзе ў школу. Вучоба давалася хлопчыку лёгка – асабліва ён любіў літаратуру, завучваў на памяць шмат вершаў. Затым яго бацькі вырашылі вяруцца на радзіму, хоць і бянтэжыліся, што родная Мядзельшчына знаходзілася ў той час пад польскай уладай.

Школа там таксама была толькі польская – а маленькі Яўген польскай мовы не ведаў, таму яму прыйшлося год прасядзець дома. Але ўжо наступнай восенню хлопчык пайшоў у школу ў Шкленікава, а ў старэйшыя класы ў 1925 годзе — ужо ў Сваткаўскую школу ў Мядзелі, дзе акрамя вучобы Яўген займаўся ў драматычным гуртку і маляваў.

Юнацтва: першыя літаратурныя творы, камсамольская праца і арышты

Восенню 1926 года юнак паспяхова здаў экзамен у трэці клас Вілейскай рускай гімназіі, дзе правучыўся два гады – пакуль польскія ўлады не закрылі яе. Менавіта там ён піша першыя вершы, але таемна, хаваючы сшытак з імі.

У наступнай школе, дзе ўсяго на працягу некалькіх месяцаў правучыўся Яўген, ён паспеў пазнаёміцца з камсамольскім падполлем. За ўдзел у адной з вучнёўскіх забастовак супраць ліквідацыі беларускіх школ польскімі ўладамі Яўген Скурко быў выключаны з Радашковіцкай гімназіі – і паехаў у Вільню, дзе адразу паступіў у Віленскую беларускую гімназію, але і там вучыўся нядоўга. Усё паўтарылася па радашковіцкаму сцэнару: забастоўка – выдаленне. Яўген правёў лета ў роднай Пількаўшчыне, але вялікі горад вабіў яго, і ўжо восенню юнак зноў паехаў у Вільню, каб паступіць там на курсы тэхнікаў-меліяратараў – нічога дзіўнага ў гэтым выбары не было, толькі там Яўген пасля двух выдаленняў мог вучыцца без паліцэйскага пасведчання аб добранадзейнасці.

Пасля, у 1930-1932 гадах, Яўген Скурко вучыўся ў Віленскай рускай гімназіі імя Пушкіна. Там ён працягвае сваю прапагандысцкую і літаратурную дзейнасць, пачынае збіраць фальклор, разам з сябрам Янкам Гарохам выдае рукапісны часопіс "Пралом", дзе ўпершыню з'яўляюцца яго вершы і апавяданні, але пад псеўданімамі — Д. Сівер, А. Граніт.

Як карэспандэнта падпольных выданняў яго не аднойчы арыштоўвалі і дапытвалі, сядзеў ён і ў турме – але быў выпушчаны пад заклад і зноў вярнуўся на радзіму.

У 1932 годзе па загадзе ЦК камсамола Заходняй Беларусі Яўген накіроўваецца на Наваградчыну, дзе, па сутнасці, жыве ў нелегальным становішчы, пакуль у роднай Пількаўшчыне яго шукае паліцыя. У 1933 годзе Яўген Скурко зноў арыштаваны і прыгавораны да 6 гадоў зняволення, і хоць апеляцыйны суд пастанавіў зменьшыць пакаранне да двух гадоў умоўна, у турму юнак неўзабаве ўсё ж такі патрапіў – і быў у зняволенні да канца 1934 года.

У 1935 годзе Яўген Скурко, так і не атрымаўшы атэстат сталасці, самастойна рыхтуецца да экзаменаў, каб паступіць ва ўніверсітэт. Прыкладна праз год выходзіць першы зборнік яго вершаў – "На этапах", але кніга амаль адразу была канфіскаваная, а юнак – зноў арыштаваны.

У 1937 годзе Яўген, які пэўны час ужо друкуецца пад псеўданімам Максім Танк, скончыў сваю першую паэму "Нарач". За ёй рушылі "Сказ пра Валя" і яшчэ адна паэма – "Журавінавы цвет", якая ўвайшла потым у аднайменны зборнік. Імя Максіма Танка пачынае набываць вядомасць.

Але падзеі 1938 года прымусілі паэта прыпыніць літаратурную дзейнасць і некаторы час зарабляць на жыццё працай на складзе, але і гэтак пражыць у Вільні было немагчыма, і Максім Танк вяртаецца дадому. На першы дзень вызвалення Беларусі ён піша верш "Здарова, таварышы".

Вайна і пасляваенныя гады

У 1940-м годзе Максім Танк ажаніўся з Любоўю Асаевіч, з якой пазнаёміўся падчас вучобы ў беларускай гімназіі.

На радзіме Максім Танк працуе ў абласной газеце "Вілейская праўда" – і друкуецца ў ёй жа, але пры першай жа магчымасці з'язджае ў Беласток, дзе яго і застае Вялікая Айчынная вайна. Разам з сям'ёй ён рушыць у Саратаўскую вобласць, дзе спрабуе запісацца на фронт, але разам з іншымі літаратурнымі дзеячамі трапляе на работу ў газету "За Савецкую Беларусь", а потым працуе адказным сакратаром партызанскага сатырычнага агітплаката "Раздавім фашысцкую гадзіну". Вершы, якія Максім Танк напісаў падчас вайны, увайшлі ў зборнік "Вастрыце зброю", які ўбачыў свет у 1945 годзе.

Пасля вайны Максім Танк займаецца выдавецкай дзейнасцю, працуе ў часопісе "Вожык", а з 1948 года становіцца галоўным рэдактарам часопіса "Полымя". У тым жа годзе выходзіць яго зборнік "Каб ведалі", адзначаны Дзяржаўнай прэміяй СССР. Рэдактарам Максім Танк працуе да 1966 года, а потым – па 1990 год – узначальвае Саюз пісьменнікаў Беларусі. Таксама ён быў дэпутатам Вярхоўных Саветаў СССР і БССР, старшынёй Вярхоўнага савета Рэспублікі VІ-VІІ скліканняў і членам Савецкага камітэта абароны міру. У гэтыя гады паэт напісаў больш сарака кніг і безліч вершаваных твораў.

Памёр Максім Танк 7 жніўня 1995 года – ён толькі на чатыры месяцы перажыў сваю каханую жонку і быў пахаваны з ёй у адной труне, на радзіме паэта.

Зборнік "Errata", які выйшаў пасля смерці Максіма Танка, змясціў яго вершы, напісаныя ў апошнія гады. Імя паэта носіць Педагагічны ўніверсітэт і каледж у Мінску, цэнтральная раённая бібліятэка ў Мядзелі, Святкаўская сярэдняя школа і Мядзельская раённая бальніца, у яго гонар названы вуліцы ў Мінску і Мядзелі. Нацыянальны банк Беларусі 29 жніўня 2013 года ўвёў у абарачэнне памятную манету "Максім Танк. 100 гадоў".

Чытайце таксама: 

1406
Тэги:
біяграфія, Максім Танк, Беларусь
Графіка Арлен Кашкурэвіча

Арлен Кашкурэвіч: мастак, які спазнаў дабро і зло

102
(абноўлена 09:53 14.09.2020)
Сёння нарадзіўся выбітны беларускі графік Арлен Кашкурэвіч, які ажывіў старонкі шляхецкай гісторыі Беларусі.

Арлен Кашкурэвіч нарадзіўся 15 верасня 1929 года ў Мінску. Дзяцінства і юнацтва будучага мастака прыпала на няпростыя гады сталінскага рэжыму і вайны, якая неўзабаве пачалася. Яго сям'я мела шляхецкія карані, якія старанна хавала, тым больш што маці і айчым працавалі ў дзяржаўных органах. З дзяцінства хлопчык захапляўся еўрапейскай літаратурай і гісторыяй, любіў раманы Дзюма і Жуля Верна, і гэта ў далейшым наклала глыбокі адбітак на ўсю яго творчасць.

Пакуль ва ўяўленні іншых мастакоў сярэдзіны ХХ стагоддзя вобраз тыповага беларуса схіляўся да працоўна-сялянскага выяўлення, у сваёй графіцы Кашкурэвіч звяртаўся да старажытнай гісторыі з яе рыцарамі і слаўнымі баямі. Вабілі мастака і біблейскія тэмы – шмат афортаў ён зрабіў паводле "Евангелля" і "Апакаліпсісу".

Вельмі блізкім для Кашкурэвіча быў рамантызм, але самымі моцнымі творамі мастака сусветная супольнасць прызнае ілюстрацыі да твораў Васіля Быкава, Алеся Адамовіча – вельмі цяжкіх і праўдзівых у сваёй змрочнасці.

Новым словам у графіке былі ілюстрацыі да рамана Гётэ "Фаўст": упершыню мастак пераклаў выявы персанажаў на мову сучаснасці і патлумачыў гэта тым, што добрыя літаратурныя творы існуюць па-за часам.

Працаваў Кашкурэвіч і ў жанры экслібрысу, а шматлікія яго паштоўкі  зараз захоўваюцца ў Нацыянальным мастацкім музеі.

На працягу дзесяцігоддзя Арлен Кашкурэвіч выкладаў у Беларускім дзяржаўным тэатральна-мастацкім інстытуце і на працягу ўсяго жыцця ўдзельнічаў у выставах.

Пайшоў з жыцця выбітны беларускі графік, калі яму было 83 гады, і пахаваны на Усходніх могілках у Мінску.  

Чытайце таксама: 

102
Тэги:
графіка, мастацтва, Беларусь, Арлен Кашкурэвіч
Які сёння дзень: 26 верасня 2020 года

Які сёння дзень: 26 верасня 2020 года

0
(абноўлена 09:56 21.09.2020)
Гэты дзень з'яўляецца дзвесце сямідзясятым па грыгарыянскім календары, да канца года застаецца 96 дзён.

У 1788 годзе нарадзіўся беларускі філолаг Іван Насовіч, аўтар "Слоўніка беларускай мовы". Якія яшчэ падзеі адбыліся 26 верасня і чым азнаменаваны гэты дзень у народным календары, чытайце ў спраўцы Sputnik.

Гістарычныя падзеі 26 верасня

  • У 1629 годзе было падпісана перамір'е паміж Рэччу Паспалітай і Швецыяй, якім скончылася вайна 1600-29 гадоў.
  • У 1655 годзе расійскія войскі спалілі Пінск.
  • У 1964 годзе быў утвораны курортны пасёлак Нарач.
  • У 1990 годзе было заснавана Беларускае таварыства архівістаў.

Хто нарадзіўся 26 верасня

  • 1788 год: Іван Насовіч, беларускі філолаг, этнограф і фалькларыст, стваральнік "Слоўніка беларускай мовы".
  • 1910 год: Уладзімір Агіевіч, беларускі літаратурны крытык.
  • 1925 год: Навум Кіслік, беларускі пісьменнік.

Таксама сёння нарадзіліся нямецкі філосаф Марцін Хайдэгер і прэзідэнт Ураіны Пётр Парашэнка.

26 верасня ў народным календары

Сёння праваслаўныя вернікі шануюць памяць Карнілія – рымскага сотніка, які прыняў хрысціянства дзякуючы апосталу Пятру.

У народзе святога Карнілія называлі Карней, і па сугуччы з яго імём казалі, што настаў час прыбіраць апошнія карняплоды з агародаў. Лічылася, што з гэтага дня ўсе расліны спыняюць рост.

Напярэдадні іншага вялікага царкоўнага свята – Узвіжання – казалі: "Узвіжання чакай, а рэпу вырывай".

26 верасня звярталі ўвагу на птушак: калі ўсе гракі ўжо паляцелі ў вырай, хутка выпадзе снег. А калі з дамашняй птушкі пер'е так і ляціць – зіма будзе цёплай, але снежнай.

0
Тэги:
народны каляндар, які сёння дзень, Беларусь
Тэмы:
Які сёння дзень: каляндар знакавых падзей