Крыс і Доходяги бэнд

Крыс і "Доходяги бэнд": калі ты напісаў песню гэтага ўжо дастаткова

49
(абноўлена 14:53 30.10.2017)
Ужо сёння музыкі выступяць на свяце кельцкай культуры "Самайн" у Батанічным садзе, дзе прадставяць сучасную кельцкую музыку з арыгінальнымі тэкстамі на рускай мове.

"Доходяги бэнд" — мінская каманда, якая ў тэкстах імкнецца да высокага слога, у музыцы — да максімальна драйвовага гучання, а ў наўмысна ўніжальнай назве хаваецца сур'ёзная заяўка на перамогу — "тыя, хто дайшоў". Пра новы альбом "Песни из-под шлема", які выйдзе зусім хутка, жанр гістарычнай балады і натхненне мы паразмаўлялі з лідэрам гурта Аляксеем Шыраевым. Размаўляла Юлія Хвошч.

"Доходяги бэнд" і сярэднявечныя балады

—  Адкуль з'явілася гэтая назва — "Доходяги"?

— Я спяваў песні яшчэ да з'яўлення слова "Доходяги-бэнд", потым, пасля пераезду з Сібіры ў Беларусь, у далёкім 2002-м, я пачаў шукаць музыкаў. Шукаю музыкаў я ўвесь час самым пасіўным чынам. Я лічу, што такія рэчы лепш за ўсё атрымліваюцца самі сабой. І сапраўды: усе музыкі з'явіліся нейкімі дзіўнымі шляхамі, акрамя басіста, якога прымусіла граць з намі яго жонка.

Выступленне Доходяги бэнд на Дні святога Патрыка
© Photo : Из архива Алексея Ширяева
Выступленне "Доходяги бэнд" на Дні святога Патрыка

А слова "Доходяги" з'явілася зусім нечакана, настолькі раптоўна, што я наогул спаў. Але зазваніў тэлефон, у далёкім 2006-м годзе, я зняў трубку і Алёна Гаршкова, якая арганізоўвала адно з першых выступленняў кельцкай культуры ў горадзе Мінску, спытала, як нас абазваць ў афішы. "Вось вы, хлопцы, рэпетуеце, вы будзеце ў нас граць. Як вас назваць? Як вас у афішы напісаць?". "О, божа, — сказаў я, знаходзячыся ў стане сонным, — "Дахадзягі" напішы. "Дахадзягі-бэнд". Чаму? Як гэта падгарнулася на вусны — я не ведаю.

Аднойчы я нават меў сур'ёзную размову са сваім гітарыстам, які сказаў: "Я не хачу быць дахадзягай. Мне не падабаецца".

Насамрэч, я веру, што словы змяняюць свой сэнс ад доўгага ўжывання ў нейкім адмысловым напрамку. Вось, напрыклад, мой тата доўга не мог прывыкнуць да таго, што мяне ўсе клічуць Крыс: "Ну, пацук — гэта ж такая агідная істота. І наогул нельга. Як гэта — пацук?.."

Дарэчы, слова "Акварыум", напрыклад, якім пазначаецца гурт Барыса Барысавіча Грабеншчыкова, з акварыумам не мае нічога агульнага. І гурт "АукцЫон", калі рабіў назву, не проста так замянілі літару "І" на літару "Ы", каб падкрэсліць поўную няроднасць.

— Песні якой тэматыкі з большага прысутнічаюць у рэпертуары?

— Усе пытанні, усе складанасці ў творчасці ідуць ад таго, што я аўтар. І калі я езджу з гітарай (па гастролям далёкім, як правіла, з гітарай адзін), то гэта ў прынцыпе ўкладваецца ўжо ў новае разуменне аўтарскай песні. Яно, вядома, гучнае, нязвыклае, дзёрзкае, але калі чалавек аўтар і ён пад гітару можа гэта спяваць, то чаму не.

Песні атрымліваюцца даволі розныя. У свой час Свін, лідэр гурта "Автоматические удовлетворители", першы панк у СССР, казаў, што кожны аўтар насамрэч складае ў жыцці толькі адну песню. Вось, кажа, на Цоя паглядзіце: адна і тая ж песня, і ў мяне, кажа, тое ж самае. Я з ім у прынцыпе згодны. Але думаю, што ў мяне іх крыху больш. У мяне іх, напэўна, тры. Але гэтыя песні вельмі розныя.

Канцэрт Доходяги бэнд
© Photo : Из архива Алексея Ширяева
Канцэрт "Доходяги бэнд"

Маючы гістарычную адукацыю і непераадольную прагу да чалавечай гісторыі, я з дзяцінства — спачатку ва ўяўленні, потым у рэальнасці — прымерваў на сябе пастаянна нейкія рыцарскія даспехі. Як гэта — збіваць чалавека сякерай па галаве? Увесь гэты спартыўна-фізкультурны аспект мяне жудасна прыцягвае. І я не мог гэта ўсё не апісаць.

Я дакладна ведаю, што адчувае чалавек, калі яго зносіць удалым ударам, калі ён прымярае на сябе цяжар даспехаў, калі ён у сядле і з дзідай скача на турніры вершнікаў. Усё ж Пушкін і Жукоўскі былі пазбаўлены гэтага.

Ёсць у жанры і першапраходцы — і Жукоўскі, і Пушкін пісалі балады, стылізаваныя пад сярэднявечныя. Так што я збольшага працягваю гэтую традыцыю рускай літаратуры. Але, у адрозненне ад іх, я яшчэ маю і практычныя навыкі.

Новы альбом "Песни из-под шлема"

— Распавядзіце пра студыйную працу. Можа, у планах ёсць запісаць студыйны альбом?

— Мы заканчваем запіс альбома, які будзе называцца "Песни из-под шлема". Я умоўна дзялю яго на дзве часткі — частка гонару і частка бляхі. Ці частка залатых кубкаў і частка алавяных талерак.

Некаторыя з гэтых песень вельмі высакамоўныя, рамантычныя і адлюстроўваюць рыцарскіх культуру Высокага сярэднявечча, а іншыя з гэтых песень — субкультурные і распавядаюць аб светапоглядзе і прыгодах сучасных дзеячаў ваенна-гістарычнай рэканструкцыі.

Адна з песень, напрыклад, прысвечана зборнай па гістарычным фехтаванні, якая прадстаўляе краіну на "Бітве нацый" — грандыёзным міжнародным фестывалі. Іншая распавядае пра нейкія знакавыя падзеі.

— Чым ён будзе адрознівацца ад папярэдніх работ у плане гучання і аранжыроўкі?

— У тэкставым плане ўсе песні аб'яднаны ў адзін цыкл, а ў музычным — там будзе такая эклектыка! Ад шансона і да хард-року. Там будзе прадстаўлена практычна ўсё.

Сяргей Ляснеўскі (справа) і Аляксей Шыраеў
© Photo : Из архива Алексея Ширяева
Сяргей Ляснеўскі (справа) і Аляксей Шыраеў

Ёсць песня, якая называецца "Ордэнскі шансон", мы маем намер спецыяльна запісаць танныя агідныя клавішы, якія будуць нас вяртаць у агідныя часы сярэдзіны 90-х гадоў. Таксама запланаваны хардавыя рэчы з ужываннем сярэднявечных інструментаў — хардзі-гардзі, на якім для запісу зайграе Надзя з гурта Irdorath.

— Калі чакаць яго выхаду і дзе вы яго пішаце?

— Мы яго пішам на студыі "Чэры-рэкардс", у нас тут, у Беларусі. Там працуе выдатны, дзіўны гукарэжысёр, які, вядома, з'яўляецца суаўтарам і адным з удзельнікаў гурта. Хоць бы часова. Ад яго вельмі многае залежыць, ён працуе як музыка і можа зусім нечаканым чынам падаць партыі, якія на канцэрце гучаць па-іншаму.

— Які гэта па ліку будзе альбом?

— Для мяне гэта будзе чацвёрты альбом. Чацвёрты, але рознымі складамі, слова "Доходяги-бэнд" было ў нас толькі на папярэднім альбоме "Дзверы Сібіры". Куды ўвайшлі песні, якія перапляталіся этнічна з сібірскім каларытам. Там прысутнічаюць бубны, варганы, гарлавыя спевы.

— А папярэдні альбом колькі часу таму выходзіў?

— Папярэдні ў 10-м годзе выходзіў. А што датычыцца даты выхаду новага, то ўся марудлівасць адбываецца праз дзве рэчы: па-першае, маёй цвёрдай перакананасці ў тым, што калі ты песні напісаў, то гэтага, у прынцыпе, ужо дастаткова і можна паміраць.

Важней за ўсё — скласці песню, і яна недзе ў нейкай струне светабудовы адклікаецца абавязкова. І, у прынцыпе, гэтага даволі.

Вось Юрый Леанідавіч Навумаў, напрыклад, казаў, што песні — яны, як дзеці: іх трэба спачатку зачаць, затым вынасіць, потым нарадзіць, заняцца іх адукацыяй. Вось, калі ты іх ужо запісаў на альбоме, то вышэйшая адукацыя ўжо ёсць.

Але я тут з ім не згодны збольшага, таму што лічу, што дзеці і музычныя альбомы — гэта ў прынцыпе адно і тое ж. І калі я павінен быў пісаць для кнігі аўтарскай песні Беларусі сваю аўтабіяграфію, я там гэтыя свае вехі паказаў усе: год такі — дачка такая, наступны год — альбом такі.

Аляксей Шыраеў грае на вялікім шаманскім бубне
© Photo : Из архива Алексея Ширяева
Аляксей Шыраеў грае на вялікім шаманскім бубне

Я вельмі дрэнны арганізатар. Я вельмі распыляюся, мяне цікавіць стопяццот праектаў адначасова: тут кніга рыхтуецца, тут трэба з'ездзіць у горы, тут трэба па дзецям пракантраляваць, таму што ў мяне сям'я вялікая, я шматдзетны бацька. І музычна таксама яшчэ нешта трэба. І яшчэ даспехі не забыцца пачысціць.

Таму, калі мне кажуць: "Трэба зрабіць. Вось табе грошы, запішы альбом. Мы хочам, каб гэтыя песні былі". Добра. Гэтыя песні будуць. Ну, а не дык не. Таму ў Мінску я граю значна менш, чым недзе на выездзе.

— Я сама здзіўлена, чаму ў Мінску пра вас амаль нічога не ведаюць, як пра выканаўцу.

— Нядаўна ў нас быў канцэрт. Нам хацелася хоць нешта ўжо зрабіць, і мы выбралі "Графіці". "Графіці", вядома, месца намоленае, але вельмі маленькае. З гукам цяпер там стала лепей, мы адыгралі магутна і вельмі выдатна, але прыйшло… чалавек 30, напэўна. І атрымліваецца, што да мяне на канцэрт у Новасібірску прыходзіць сотня людзей, а ў Мінску — 30.

— Ці думалі вы пра тое, каб вывучыць беларускую мову і напісаць пару беларускіх песень, ці цікавіцеся беларускай культурай наогул?

— Яшчэ да таго, як я прыехаў у Беларусь, у мяне была велізарная цікавасць да народнай музыцы, проста любіў творчасць гурта "Троіца", Кірчук — геніяльны мужык і вельмі жорсткі дзед. І мы ў Сібіры спявалі беларускія песні.

Пазней я пераехаў сюды, але пэўным палітычным калізіям удалося зрабіць так, каб я стаў з халадком ставіцца да беларускай мовы. Але ў гэтым вінаватыя толькі асобныя людзі, якія культывуюць русафобію і гэтак далей.

Пісаць на беларускай мове ў мяне наўрад ці атрымаецца. Таму што напісанне адбываецца не спецыяльна, а неяк само сабой. Калісьці ў ХІХ-м стагоддзі ў рускай літаратуры лічылася, што так і павінна быць.

— Як да вас прыходзіць натхненне?

— Ёсць тонкі момант налады… У кожнага сачыняльніка ёсць свае рытуалы. Рытуал не ў тым сэнсе, што трэба схапіць бубен і паліць свечкі з тлушчу вавёркі. У мяне, напрыклад, гэта трубка. Я сеў, закурыў трубку, і яшчэ не дапаліўшы, адразу пачынаю нешта запісваць. Зразумела, калі ёсць на гэта нябесны мандат. Калі мандату няма, то тады, вядома, хоць тры трубкі выпалі.

Цяпер я зрабіў перапынак у паленні на пару месяцаў і бачу, што спяваць без тытуню добра, а пісаць — дрэнна.

49
Тэги:
Музычныя жанры, Аляксей Шыраеў, Беларусь
Тэмы:
Свята старажытнай кельцкай культуры Самайн (9)
Помнік Максіму Танку ў Мядзелі

Паэт, падпольшчык і грамадскі дзеяч: сёння нарадзіўся Максім Танк

1406
(абноўлена 09:23 17.09.2020)
У юнацтве паэт быў шмат разоў арыштаваны за падпольную дзейнасць, сядзеў у турме, хацеў пайсці на фронт у Вялікую Айчынную - а потым амаль чвэрць века ўзначальваў Саюз пісьменнікаў Беларусі.

Непадалёк ад Мядзеля, каля ракі Красноўка, побач з маляўнічым борам знаходзіцца вёска Пількаўшчына. У ёй не так шмат жыхароў, і бадай кожны зможа падказаць дарогу да дома, у якім 106 гадоў таму ў сялянскай сям'і нарадзіўся Яўген Скурко – будучы вялікі паэт Максім Танк.

Дзяцінства: вяртанне на радзіму і польскія школы

Бацькі яго ніколі не былі асабліва заможнымі, але затое вельмі працавітымі. Калі ў 1913 годзе ў сям'і з'явілася магчымасць атрымаць крыху большы кавалак зямлі, яны перасяліліся ў Жукова, але ў 1914 годзе, калі Яўгену было ўсяго два гады, яго бацька Іван Хведаравіч быў мабілізаваны ў армію. Жонка Івана з малым дзіцём на руках накіравалася за ім.

Да 1922 года сям'я Скурко жыве ў Маскве, там праходзяць дзіцячыя гады Яўгена і ён ідзе ў школу. Вучоба давалася хлопчыку лёгка – асабліва ён любіў літаратуру, завучваў на памяць шмат вершаў. Затым яго бацькі вырашылі вяруцца на радзіму, хоць і бянтэжыліся, што родная Мядзельшчына знаходзілася ў той час пад польскай уладай.

Школа там таксама была толькі польская – а маленькі Яўген польскай мовы не ведаў, таму яму прыйшлося год прасядзець дома. Але ўжо наступнай восенню хлопчык пайшоў у школу ў Шкленікава, а ў старэйшыя класы ў 1925 годзе — ужо ў Сваткаўскую школу ў Мядзелі, дзе акрамя вучобы Яўген займаўся ў драматычным гуртку і маляваў.

Юнацтва: першыя літаратурныя творы, камсамольская праца і арышты

Восенню 1926 года юнак паспяхова здаў экзамен у трэці клас Вілейскай рускай гімназіі, дзе правучыўся два гады – пакуль польскія ўлады не закрылі яе. Менавіта там ён піша першыя вершы, але таемна, хаваючы сшытак з імі.

У наступнай школе, дзе ўсяго на працягу некалькіх месяцаў правучыўся Яўген, ён паспеў пазнаёміцца з камсамольскім падполлем. За ўдзел у адной з вучнёўскіх забастовак супраць ліквідацыі беларускіх школ польскімі ўладамі Яўген Скурко быў выключаны з Радашковіцкай гімназіі – і паехаў у Вільню, дзе адразу паступіў у Віленскую беларускую гімназію, але і там вучыўся нядоўга. Усё паўтарылася па радашковіцкаму сцэнару: забастоўка – выдаленне. Яўген правёў лета ў роднай Пількаўшчыне, але вялікі горад вабіў яго, і ўжо восенню юнак зноў паехаў у Вільню, каб паступіць там на курсы тэхнікаў-меліяратараў – нічога дзіўнага ў гэтым выбары не было, толькі там Яўген пасля двух выдаленняў мог вучыцца без паліцэйскага пасведчання аб добранадзейнасці.

Пасля, у 1930-1932 гадах, Яўген Скурко вучыўся ў Віленскай рускай гімназіі імя Пушкіна. Там ён працягвае сваю прапагандысцкую і літаратурную дзейнасць, пачынае збіраць фальклор, разам з сябрам Янкам Гарохам выдае рукапісны часопіс "Пралом", дзе ўпершыню з'яўляюцца яго вершы і апавяданні, але пад псеўданімамі — Д. Сівер, А. Граніт.

Як карэспандэнта падпольных выданняў яго не аднойчы арыштоўвалі і дапытвалі, сядзеў ён і ў турме – але быў выпушчаны пад заклад і зноў вярнуўся на радзіму.

У 1932 годзе па загадзе ЦК камсамола Заходняй Беларусі Яўген накіроўваецца на Наваградчыну, дзе, па сутнасці, жыве ў нелегальным становішчы, пакуль у роднай Пількаўшчыне яго шукае паліцыя. У 1933 годзе Яўген Скурко зноў арыштаваны і прыгавораны да 6 гадоў зняволення, і хоць апеляцыйны суд пастанавіў зменьшыць пакаранне да двух гадоў умоўна, у турму юнак неўзабаве ўсё ж такі патрапіў – і быў у зняволенні да канца 1934 года.

У 1935 годзе Яўген Скурко, так і не атрымаўшы атэстат сталасці, самастойна рыхтуецца да экзаменаў, каб паступіць ва ўніверсітэт. Прыкладна праз год выходзіць першы зборнік яго вершаў – "На этапах", але кніга амаль адразу была канфіскаваная, а юнак – зноў арыштаваны.

У 1937 годзе Яўген, які пэўны час ужо друкуецца пад псеўданімам Максім Танк, скончыў сваю першую паэму "Нарач". За ёй рушылі "Сказ пра Валя" і яшчэ адна паэма – "Журавінавы цвет", якая ўвайшла потым у аднайменны зборнік. Імя Максіма Танка пачынае набываць вядомасць.

Але падзеі 1938 года прымусілі паэта прыпыніць літаратурную дзейнасць і некаторы час зарабляць на жыццё працай на складзе, але і гэтак пражыць у Вільні было немагчыма, і Максім Танк вяртаецца дадому. На першы дзень вызвалення Беларусі ён піша верш "Здарова, таварышы".

Вайна і пасляваенныя гады

У 1940-м годзе Максім Танк ажаніўся з Любоўю Асаевіч, з якой пазнаёміўся падчас вучобы ў беларускай гімназіі.

На радзіме Максім Танк працуе ў абласной газеце "Вілейская праўда" – і друкуецца ў ёй жа, але пры першай жа магчымасці з'язджае ў Беласток, дзе яго і застае Вялікая Айчынная вайна. Разам з сям'ёй ён рушыць у Саратаўскую вобласць, дзе спрабуе запісацца на фронт, але разам з іншымі літаратурнымі дзеячамі трапляе на работу ў газету "За Савецкую Беларусь", а потым працуе адказным сакратаром партызанскага сатырычнага агітплаката "Раздавім фашысцкую гадзіну". Вершы, якія Максім Танк напісаў падчас вайны, увайшлі ў зборнік "Вастрыце зброю", які ўбачыў свет у 1945 годзе.

Пасля вайны Максім Танк займаецца выдавецкай дзейнасцю, працуе ў часопісе "Вожык", а з 1948 года становіцца галоўным рэдактарам часопіса "Полымя". У тым жа годзе выходзіць яго зборнік "Каб ведалі", адзначаны Дзяржаўнай прэміяй СССР. Рэдактарам Максім Танк працуе да 1966 года, а потым – па 1990 год – узначальвае Саюз пісьменнікаў Беларусі. Таксама ён быў дэпутатам Вярхоўных Саветаў СССР і БССР, старшынёй Вярхоўнага савета Рэспублікі VІ-VІІ скліканняў і членам Савецкага камітэта абароны міру. У гэтыя гады паэт напісаў больш сарака кніг і безліч вершаваных твораў.

Памёр Максім Танк 7 жніўня 1995 года – ён толькі на чатыры месяцы перажыў сваю каханую жонку і быў пахаваны з ёй у адной труне, на радзіме паэта.

Зборнік "Errata", які выйшаў пасля смерці Максіма Танка, змясціў яго вершы, напісаныя ў апошнія гады. Імя паэта носіць Педагагічны ўніверсітэт і каледж у Мінску, цэнтральная раённая бібліятэка ў Мядзелі, Святкаўская сярэдняя школа і Мядзельская раённая бальніца, у яго гонар названы вуліцы ў Мінску і Мядзелі. Нацыянальны банк Беларусі 29 жніўня 2013 года ўвёў у абарачэнне памятную манету "Максім Танк. 100 гадоў".

Чытайце таксама: 

1406
Тэги:
біяграфія, Максім Танк, Беларусь
Графіка Арлен Кашкурэвіча

Арлен Кашкурэвіч: мастак, які спазнаў дабро і зло

102
(абноўлена 09:53 14.09.2020)
Сёння нарадзіўся выбітны беларускі графік Арлен Кашкурэвіч, які ажывіў старонкі шляхецкай гісторыі Беларусі.

Арлен Кашкурэвіч нарадзіўся 15 верасня 1929 года ў Мінску. Дзяцінства і юнацтва будучага мастака прыпала на няпростыя гады сталінскага рэжыму і вайны, якая неўзабаве пачалася. Яго сям'я мела шляхецкія карані, якія старанна хавала, тым больш што маці і айчым працавалі ў дзяржаўных органах. З дзяцінства хлопчык захапляўся еўрапейскай літаратурай і гісторыяй, любіў раманы Дзюма і Жуля Верна, і гэта ў далейшым наклала глыбокі адбітак на ўсю яго творчасць.

Пакуль ва ўяўленні іншых мастакоў сярэдзіны ХХ стагоддзя вобраз тыповага беларуса схіляўся да працоўна-сялянскага выяўлення, у сваёй графіцы Кашкурэвіч звяртаўся да старажытнай гісторыі з яе рыцарамі і слаўнымі баямі. Вабілі мастака і біблейскія тэмы – шмат афортаў ён зрабіў паводле "Евангелля" і "Апакаліпсісу".

Вельмі блізкім для Кашкурэвіча быў рамантызм, але самымі моцнымі творамі мастака сусветная супольнасць прызнае ілюстрацыі да твораў Васіля Быкава, Алеся Адамовіча – вельмі цяжкіх і праўдзівых у сваёй змрочнасці.

Новым словам у графіке былі ілюстрацыі да рамана Гётэ "Фаўст": упершыню мастак пераклаў выявы персанажаў на мову сучаснасці і патлумачыў гэта тым, што добрыя літаратурныя творы існуюць па-за часам.

Працаваў Кашкурэвіч і ў жанры экслібрысу, а шматлікія яго паштоўкі  зараз захоўваюцца ў Нацыянальным мастацкім музеі.

На працягу дзесяцігоддзя Арлен Кашкурэвіч выкладаў у Беларускім дзяржаўным тэатральна-мастацкім інстытуце і на працягу ўсяго жыцця ўдзельнічаў у выставах.

Пайшоў з жыцця выбітны беларускі графік, калі яму было 83 гады, і пахаваны на Усходніх могілках у Мінску.  

Чытайце таксама: 

102
Тэги:
графіка, мастацтва, Беларусь, Арлен Кашкурэвіч
Рамонт дарожнага пакрыцця, архіўнае фота

На Партызанскім праспекце на некалькі дзён абмяжуюць рух аўтамабіляў

0
(абноўлена 15:25 25.09.2020)
Рамонт дарогі пройдзе з 26 па 28 верасня, для зручнасці вадзіцеляў ўсе працы будуць выконвацца ноччу.

МІНСК, 26 вер - Sputnik. Рух аўтамабіляў будзе абмежаваны на Партызанскім праспекце на ўчастку ад вуліцы Варвашэні да МКАД, паведамілі ва УДАІ ГУУС Мінгарвыканкама.

На адной з галоўных вуліц горада праводзіцца замена асфальтавага пакрыцця. Рух будзе абмежаваны з 26 па 28 верасня.

Па няцотным баку праспекта нельга будзе праехаць з 01:30 26 верасня да 06:00 27 верасня, па цотным баку - з 21:00 26 верасня да 06:00 27 верасня, а таксама з 21:00 27 верасня да 05:00 28 верасня.

Таксама з-за рамонту праспекта 26 і 27 верасня замест тралейбусаў па маршруце №3 будуць хадзіць аўтобусы, паведамілі на прадпрыемстве "Мінсктранс".

0
Тэги:
Мінск