У Парфяновіча была лепшая тэхніка веславання ў свеце

Уладзімір Парфяновіч: усе тры свае перамогі я ўбачыў напярэдадні Алімпіяды-80

7
(абноўлена 14:02 04.07.2020)
Чаму перад стартам заўсёды трэба мандражыраваць, нават калі ўпэўнены ў перамозе, і навошта трохразовы алімпійскі чэмпіён і дзевяціразовы чэмпіён свету і Еўропы выступае за аматарскі спорт.

... Першым на ўчастку гасцей сустракае Балу, велізарны, як мядзведзь, хаскі, названы так у гонар героя апавяданняў пра Маўглi. Балу ўвесь час сядзеў побач з гаспадаром, уважліва слухаў усю нашу размову і перыядычна спрабаваў лізнуць мяне ў шчаку.

Згаджаючыся на размову, мой візаві папярэдзіў, што ён - кантакт першага ўзроўню: дырэктар мастоўскай школы алімпійскага рэзерву нядаўна захварэў на каронавірус. Таму мы размаўлялі хоць і без масак, але на свежым паветры і бяспечнай адлегласці..

І хоць пагаварыць збіраліся пра Алімпіяду-80 і трыўмф Парфяновіча на ёй, ён адразу ашаламіў навіной: ён канчаткова завяршае спартыўную кар'еру, пасля адпачынку на пасаду трэнера-выкладчыка ў СДЮШАР горада Масты ўжо не вернецца.

З моманту трыумфу Парфяновіча на Алімпіядзе-80 прайшло 40 гадоў.

Владимир Парфенович с любимцем семьи хаски по кличке Балу
© Sputnik Евгений Огурцов-Кржижановский
Уладзімір Парфяновіч з улюбёнцам сям"і хаскі па мянушцы Балу

Карэспандэнт Sputnik Яўген Агурцоў-Кржыжаноўскі сустрэўся з легендай савецкага і беларускага спорту весляром-байдарачнікам Уладзімірам Парфяновічам на яго маленькай дачцы пад Раўбічамі, якая дасталася яму ад бацькі, простага беларускага будаўніка.

Даведка Sputnik. Уладзімір Парфяновіч нарадзіўся 02.12.1958 ў Мінску. Заслужаны майстар спорту, трохразовы алімпійскі чэмпіён. Пераможца Гульняў XXII Алімпіяды ў Маскве 1980 года ў веславанні на байдарцы-адзіночцы на 500 м і байдарцы-двойцы з украінцам Сяргеем Чухраем на 500 і 1000 м. Дзевяціразовы чэмпіён свету (1979, 1981-1983). Дзевяціразовы чэмпіён Еўропы (1979, 1981-1983). Уладальнік трох срэбных узнагарод чэмпіянатаў свету (1978, 1983). Пераможца спаборніцтваў "Дружба-84". сямнаццаціразовы чэмпіён СССР (1977-1984). Дзявятнаццаціразовы ўладальнік Кубка СССР (1977-1984). Чатырохразовы пераможца Спартакіяды народаў СССР (1979, 1983). Першы трэнер - Пётр Каўганаў, у зборнай СССР - Анатоль Каптур.

Узнагароджаны: ордэнамі Працоўнага Чырвонага Сцяга і Дружбы народаў. Намеснік старшыні Пастаяннай камісіі Палаты прадстаўнікоў Нацыянальнага сходу Рэспублікі Беларусь 2-га скліканьня (2000-2004 г.г.) па ахове здароўя, фізічнай культуры, справах сям'і і моладзі. Кіраўнік дэпутацкай групы "Рэспубліка".

Аб карысці мандражу

– Уладзімір Уладзіміравіч! Сорак гадоў прайшло з трыўмфальных перамог на маскоўскай Алімпіядзе, калі вы за тыдзень выйгралі асабіста і ў пары з Сяргеем Чухраем тры залатыя медалі. Ці маглі вы ў свае няпоўныя 22 гады марыць пра гэта?

– Тое, што выйграю тры залатыя медалі, я ведаў загадзя. Напярэдадні старту ўсё ўбачыў у дэталях: як вяслую як сыходжу ад супернікаў, як стаю на верхняй прыступцы п'едэстала гонару, як падымаецца сцяг СССР... Ці быў гэта сон, ці нешта іншае - не ведаю, але карцінкі сваёй будучыні даволі часта бачу, і ўсё, як ні дзіўна, спраўджваецца. Да таго ж я быў дзеючым чэмпіёнам свету і ў "адзіночцы", і ў пары. Так што ўсё было заканамерна, ніякіх асаблівых цудаў.

Владимиру Парфеновичу до сих пор иногда снится, что он гребет на Олимпиаде-80
© Sputnik / Дмитрий Донской
Уладзіміру Парфяновіча дагэтуль часам сніцца, што ён вяслуе на Алімпіядзе-80

– Гэта значыць хочаце сказаць, што перад стартам не хваляваліся?

– Яшчэ як хваляваўся! А без гэтага нельга: адрэналін у кроў, і ты ляціш хутчэй, вышэй і далей за ўсіх! Як толькі перастае спартсмен мандражыраваць перад стартам, лічы, што прайграў. Так і са мной было, праўда, вельмі, вельмі потым...

– А дарэчы, падчас маскоўскай Алімпіяды вам, напэўна, талоны на харчаванне выдавалі, як зборнікам?

– Ну, не! Мы жылі, як у раі, праўда, акрэсленым часовымі рамкамі. На нас трацілі па 12 рублёў у дзень падчас падрыхтоўкі да Алімпіяды. Сняданак у сем раніцы, у дзевяць пятнаццаць - другі, у дзве гадзіны абед, потым падвячорак, і ў сем вечара вячэра. І ніякага халадзільніка ў нумары! Ежа была збалансаванай, нават з чорнай і чырвонай ікрой...

– І дзе зборная СССР рыхтавалася?

– На базе Сынтул, дзесьці паміж Масквой і Разанню. Адтуль нас ужо везлі ў суправаджэнні ДАІ на аўтобусах маркі "ЛАЗ" непасрэдна на спаборніцтвы.

– А як там у вас з допінгам на спаборніцтвах было?

– Яго практычна не было. Бралі пробы ў тройкі пераможцаў і чацвёртага спартсмена па жэрабі, адразу ж пасля заезду. І ўсё! Ніякіх табе ранішніх наездаў і іншага вэрхалу афіцэраў WADA, як цяпер.

Гребцы Владимир Парфенович и Сергей Чухрай
© Sputnik / Дмитрий Донской
Весляры Уладзімір Парфяновіч і Сяргей Чухрай

Уладзімір Высоцкі ў год Алімпіяды памёр, а мы не чулі ні пра якую залежнасць ад наркаты ў любімага ўсімі паэта. Мы самі былі чыстымі і думкі мелі такія ж.

– Часам кажуць, што маскоўская Алімпіяда была слабейшай па складзе ўдзельнікаў, чым, да прыкладу, папярэдняя, якая праходзіла ў Манрэалі?

– Гэта ў каго як. У байдарачнікаў быў наймацнейшы склад на чале з чэмпіёнам мінулай Алімпіяды румынам Васіле Дыбой. Дарэчы, у фінале на пяцісотмятроўцы ён быў толькі трэцім, а срэбра атрымаў аўстраліец Джон Сумеджы, які выступаў пад сцягам алімпійскага камітэта. Чацвёртым быў югаслаў Яніч, мой сябар, які трагічна загінуў у аўтакатастрофе, а яго дачка стала пазней шматразовай алімпійскай чэмпіёнкай, выступаючы ўжо за каманду Венгрыі. Самі ведаеце, што з Югаславіяй адбылося...

Да таго ж, вяртаючыся як бы да "слабасці" складу ўдзельнікаў у Маскве, на наступным пасля Алімпіяды-80 чэмпіянаце свету я зноў выйграў тры залатыя медалі, а праз год паўтарыў той жа вынік.

– Маскоўская алімпіяда праз сорак гадоў не сніцца?

– Сніцца, толькі не п'едэсталы і гімны, а тое, як я вяслую. Цяжка вяслую, неяк натужліва. Думаю, што гэта сіндром алімпіяды 1984 года, куды мы не паехалі. Укалывалі да сёмага поту і... амаль як у гэтым годзе, з такійскай Алімпіядай, толькі тады пандэмія здарылася палітычная, а цяпер вірусная.

36 лет подряд Владимир Парфенович был единственным гребцом, взявшим сразу три олимпийские медали
© Sputnik / Дмитрий Донской
36 гадоў запар Уладзімір Парфяновіч быў адзіным весляром, які ўзяў адразу тры алімпійскія медалі

– Часта кажуць аб характары пераможцы, пра нейкі чэмпіёнскі дух, які ўласцівы вельмі нешматлікім. Ці гэта проста трэнінг, напампоўка цягліц, якія рана ці позна прывядуць да перамогі?

– Не, ёсць філасофія перамогі, а гэта не толькі мышцы.

– Гэта значыць, мне кажа пра філасофію спартсмен, які адзіны ў сваім відзе выйграў на адной алімпіядзе тры залатыя медалі?

– Ужо не адзіны. На алімпіядзе ў Рыа венгерка Ковач таксама выйграла на байдарцы тры медалі. Я быў адзіным 36 гадоў запар. Цяпер нас двое.

– Аднак у вас, Уладзімір, ёсць іншы рэкорд, які, хутчэй за ўсё, ніхто ў бліжэйшы час не паб'е. Паводле статыстыкі, з 1979 года па 1983-і ўключна вясляр Парфяновіч не прайграў ніводнага старту. Гэта так?

– Статыстыка не хлусіць. Нават кантрольныя заезды ўнутры каманды чатыры гады запар не прайграваў...

– Гэтакая "машына" ростам 192 сантыметра і вагой у 90 кілаграмаў па здабывання залатых медалёў для Савецкага Саюза, БССР і таварыства "Дынама"?

– Так казалі ў той час, гэта праўда. Скажу больш. У 1979 годзе на пяцісотмятроўцы падчас чэмпіянату свету мы з Сяргеем Чухраем выйгралі фінал з вынікам адна хвіліна трыццаць адна секунда, і 12 гадоў ніхто не мог наблізіцца да гэтых секунд. Толькі калі з'явіліся новыя лодкі з новымі вёсламі, наш вынік пераўзышлі. Зараз тысячу метраў праходзяць за тры хвіліны 24 секунды.

Во время разговора приходится держать дистанцию
© Sputnik Евгений Огурцов-Кржижановский
Падчас размовы даводзіцца трымаць дыстанцыю

– Як усё ж Парфяновіч мог дамагацца такіх вынікаў?

– Скажу без хвальбы, за кошт лепшай тэхнікі веславання ў свеце.

– Ну так супернікі ж не драмалі і напэўна ўсе заснялі, а кожны грабок разабралі дасканала, але скапіраваць так і не змаглі. Чаму?

– Быў нюанс. Мы з Ніканоравым Сашам (Аляксандр Ніканораў (Украіна), галоўны трэнер зборнай Вялікабрытаніі - Sputnik) напісалі неяк артыкул па тэхніцы веславання, а ў 2010-м, калі быў трэнерам зборнай Расіі, я з ім сустрэўся і прапанаваў дапоўніць артыкул новымі думкамі і статыстыкай, але пачуў у адказ: "Давай дапішам, калі я на пенсію пайду".

– Хочаце сказаць, што сакрэты выдаваць ніхто проста так не хоча?

– Спорт вышэйшых дасягненняў – гэта вам не фізкультура, тут круцяцца вялікія грошы, фармацэўтыка і, галоўнае, палітыка. У Маскву-то ні адзін амерыканец не прыехаў, нават пад алімпійскім статусам, роўна як савецкія спартсмены ў 84-м не паехалі ў ЗША! Дзе тут алімпійскія прынцыпы?

– Цяпер кіраўніцтва ЗША і зусім пагражае перастаць плаціць WADA, таму як тыя не цалкам адказваюць іх запытам...

С 1979 года по 1983-й Владимир Парфенович не проиграл ни одного старта
© Sputnik / Дмитрий Донской
З 1979 года па 1983-і Уладзімір Парфяновіч не прайграў ніводнага старта

– І правільна робяць! Гэтая арганізацыя сапраўды не выконвае свае функцыі, за што ж ім плаціць?

– Хабар, ці што, бяруць?

– Пры чым тут хабары, хабары бралі заўсёды. За 60 тысяч долараў прыбіралі любую станоўчую спробу на любых спаборніцтвах. Не веру я гэтым структурам. І тут справа не ў грошах, а ў палітыцы. Галоўнае, каб сцяг падняўся, а кошт пытання нікога не хвалюе, у тым ліку і маральны.

– Так што, трохразовы алімпійскі чэмпіён і дзевяціразовы чэмпіён свету і Еўропы за аматарскі спорт?

– Так, а спорт вышэйшых дасягненняў - гэта за свой кошт, але толькі без хіміі, каб усё сумленна!

А потым да мяне спусціўся анёл

– У Маскву на Алімпіяду Уладзімір Парфяновіч паехаў ужо жанатым чалавекам з жонкай Таццянай, чэмпіёнкай Савецкага Саюза і Спартакіяды народаў СССР па мастацкай гімнастыцы, якая ў складзе каманды факеланосцаў адкрывала алімпійскі турнір па футболе ў Мінску. Ліха вы, Уладзімір Уладзіміравіч, такую дзяўчыну закадрылі! Як гэта адбылося?

– Пасля Спартакіяды школьнікаў, я вучыўся тады ў 10-м класе, ехалі ў Мінск у цягніку з нашымі "мастачкамі", і там убачыў першы раз Таню. Потым, праз пару гадоў, сустрэліся на прыступках ІФК на Ленінскім праспекце. Аказалася, што вучымся ў адной ВНУ. Прагаварылі некалькі гадзін, сталі сустракацца і неўзабаве пажаніліся. Усё проста. Сорак гадоў і адзін год як жывем разам, трое дзяцей...

Эта дача в Раубичах досталась Парфеновичу от отца, простого строителя
© Sputnik Евгений Огурцов-Кржижановский
Гэтая дача ў Раўбічах засталася Парфяновічу ад бацькі, простага будаўніка

– У адным артыкуле чытаў, што вы з Таццянай у Польшчы нейкую методыку ўжылі, злучыўшы грэблю і гімнастыку падчас трэніровак. Тады, здаецца, вы тамтэйшую зборную трэніравалі?

– Выдатны быў час! Сапраўды, такі эпізод у жыцці быў. Прыгожа ўсё ішло, але канкрэтнага выніку мы дасягнуць не паспелі, не па сваёй віне, дарэчы.

– Як і ў выпадку з расійскай зборнай?

– Ну, не, тут быў канкрэтны поспех. Мужчынская двойка на Алімпіядзе ў Рыа заняла першае месца, апярэдзіўшы, дарэчы, беларускую каманду, якая лічылася фаварытам.

– Якія пачуцці тады ўзніклі?

– Калі сумленна, то, натуральна, парадаваўся, што як трэнер выйграў залаты медаль. Да таго ж пстрыкнуў па носе тым, хто засумняваўся ў маіх магчымасцях і не даў трэніраваць зборную маёй уласнай краіны. Я хлопцам расіянам шчыра сказаў, што прыйшоў за залатымі алімпійскімі медалямі, якія недабраў на Алімпіядзе-84. Мне не вельмі паверылі, але праз два гады мае хлопцы сталі алімпійскімі чэмпіёнамі, прычым на двух дыстанцыях.

Чужы сярод сваіх ці плуг ад Аляксандра Лукашэнкі

– Тады растлумачце, як легенда савецкага і беларускага спорту, чалавек, які неаднаразова прызнаваўся лепшым спартсменам краіны, раптам апынуўся не ў спраў у роднай айчыне?

– Ды таму што я не бяру і не даю хабараў, адкаты за паслугі не раблю. Такія людзі цяпер у спорце не асабліва патрэбныя...

– А чаму не робіце так, як гэта робяць многія, тыя, хто зручны і паспяховы?

Олимпийские чемпионы в гребле на байдарках (двойки) на 500 метров советские спортсмены Владимир Парфенович (первый) и Сергей Чухрай
© Sputnik / Андрей Соломонов
Алімпійскія чэмпіёны ў веславанні на байдарках на 500 метраў савецкія спартоўцы Уладзімір Парфяновіч (першы) і Сяргей Чухрай (другі) на XXII Алімпійскіх гульнях

– Для мяне спорт не бізнес, а маё жыццё! Да таго ж, як усе, я існаваць не хачу і не буду!

– То бок, усе крочаць левай, і толькі Парфяновіч - правай?

– Па-першае, не ўсе, а па-другое, невядома, хто ідзе не ў нагу. Тут толькі час рассудзіць!

– Гэта і ёсць праява чэмпіёнскага характару?

– Не, гэта пазіцыя разумення. Дарэчы, мы, яшчэ з дэпутатам ПП НС, спрачаліся з Аляксандрам Лукашэнкам, які назваў мяне тады апазіцыянерам, пра тое, што гэта правільна, калі людзі маюць розныя меркаванні пра адно і тое ж. Дарэчы, ён тады папрасіў прабачэння, прычым перад усім парламентам, але плуг так і не падарыў...

– Які плуг? Пры чым тут плуг?

– А калі быў развітальны банкет па завяршэнні маёй кадэнцыі ў беларускім парламенце Аляксандр Рыгоравіч спытаў, чым я буду цяпер займацца, і я яму адказаў: "Араць буду!" Тады ён паабяцаў падарыць мне плуг. Вось, чакаю абяцанай сяльгаспрылады да гэтага часу. Дарэчы, цяпер, на пенсіі, ён бы мне спатрэбіўся.

– А калі сур'ёзна, то, як Радзіма ацаніла заслугі шматразовага чэмпіёна самых прэстыжных спаборніцтваў, у гонар якога граліся гімны і ўздымалася нацыянальны сцяг?

Владимир Парфенович на сборах, 1980 год
© Sputnik / Владимир Первенцев
Уладзімір Парфяновіч на зборах, 1980 год

– Ацаніла ў трыста дзевяноста чатыры беларускія рублі па цяперашнім курсе.

– Чаму так мала?

– Гэта не да мяне. У Літве, калі ты выйграў чэмпіянат свету на алімпійскай дыстанцыі, то пажыццёва атрымліваеш пенсію ў 1200 еўра. У Расіі алімпійскі чэмпіён атрымлівае каля двух тысяч долараў у месяц, калі выходзіць на пенсію, да канца жыцця.

– Не ў той рэспубліцы вы засталіся, спадар чэмпіён, пасля развалу СССР! Ці не здаецца?

– Я застаўся на Радзіме, дзе жылі мае продкі, дзе нарадзіліся мае дзеці, а гэта важней за грошы і прывілеяў!

– А хто ўгаварыў вас ісці на выбары ў беларускі парламент?

– Так сябры, хто ж яшчэ? Ты зможаш! Ты павінен! А я прывык усё рабіць да канца і на сумленне. Адсюль і гурт "Рэспубліка", і галадоўка пратэсту, і спрэчкі з прэзідэнтам. Нічога сабе на карысць я не рабіў, зла нікому не жадаў, проста за Беларусь крыўдна...

– Што ў беларускім спорце вам здаецца абуральна няправільным?

Владимир Парфенович и Сергей Чухрай на байдарке-двойке
© Sputnik / Владимир Первенцев
Уладзімір Парфяновіч і Сяргей Чухрай на байдарцы-двойцы

– Тое, што працэсам вельмі тонкім, які патрабуе спецыяльных ведаў і ўменняў, кіруюць чыноўнікі, нічога ў гэтай справе не разумеюць, далёкія ад спорту і спартсменаў. "Бяда, калі боты пачне шыць Пірожнік ..." Чалавек калісьці выйграў раённы лёгкаатлетычны крос, а яго прызначаюць кіраваць алімпійскімі камандамі. Нонсэнс!

– Спорт – гэта культура?

– Так, але цяперашняя сітуацыя ў краіне пакідае жадаць лепшага. Скажу страшную лічбу: да сямідзесяці працэнтаў дзяцей школьнага ўзросту, мякка кажучы, не зусім здаровыя. У сем'яў беларускіх праблема, як выжыць, тут не да дзіцячага спорту. За апошнія гады ў Мастах, дзе я працаваў дзіцячым трэнерам, змяншэнне насельніцтва катастрафічнае: было трыццаць дзве тысячы чалавек, а засталося шаснаццаць...

– Дык што ж, чакаць трохразовага алімпійскага чэмпіёна па веславанні на байдарках і каноэ ў РБ не варта?

– Спадзявацца можна і трэба. Будуць у нас яшчэ героі спорту, але не так хутка.

У нашага Балу няма медалёў

– А дзе, усё-ткі шматлікія медалі вялікага вясляра Парфяновіча?

– Ляжаць у мяшку. Вось ужо гадоў пятнаццаць я іх не бачыў і ў бліжэйшы час рабіць гэта не збіраюся...

Все время беседы Балу лежит рядом с хозяином в тени
© Sputnik Евгений Огурцов-Кржижановский
Увесь час гутаркі Балу ляжыць побач з гаспадаром у цені

– Заслужаныя ўзнагароды пыляцца ў мяшку... Чаму?

– Неяк на 9 мая я спытаў у жонкі Тані, колькі медалёў мне надзець, і пачуў ад яе адказ: "Валодзя, а ты бачыў, як па подыўме водзяць пародзістых сабак? Чым больш у іх медалёў, тым вышэй яны цэняцца. Табе гэта нічога не нагадвае?" Больш я медалёў ніколі не насіў.

– І ўсё ж такі, Уладзімір, для вас маскоўская Алімпіяда – гэта што?

– Эверэст, які я скарыў!

– Так што, жыццё атрымалася?

– Чаму атрымалася? Я сыходжу на пенсію, а не з жыцця! Я яшчэ не ўсё, што мне прызначана, зрабіў. Нічога на свеце не адбываецца проста так, ва ўсім ёсць мэтазгоднасць і сэнс. У алімпійскіх перамогах таксама...

– Крыўда на людзей, якія вам па жыцці шкодзілі, засталася?

– Ды што вы! Мы з Таняй устаём а сёмай раніцы, выгульваем Балу, а затым 45 хвілін робім ёгаўскую гімнастыку.

Пасля гэтага свет усміхаецца нам, а мы - яму!

7
Тэги:
Алімпіяда-1980
Тэмы:
Алімпіяда - 80 (29)
Прызёр Алімпіяды-80 Мікалай Кіраў

Як вясковы хлопец здзівіў на Алімпіядзе-80 брытанскіх рэкардсменаў

9
(абноўлена 10:02 29.07.2020)
Sputnik успамінае нялёгкі шлях беларускіх спартсменаў да пастамента Маскоўскіх летніх Алімпійскіх гульняў 1980 года. Сярод іх - бягун з пасёлка Стрэшын Гомельскай вобласці Мікалай Кіраў.

Сорак гадоў таму на летніх Алімпійскіх гульнях у Маскве Мікалай Кіраў заваяваў бронзавы медаль, саступіўшы толькі 0,06 секунды ўладальніку сусветнага рэкорду ў бегу на 800 метраў.

Хуткі ад прыроды

Прафесійна займацца бегам Мікалай Кіраў пачаў толькі ў канцы дзясятага класа. Прычым трэнерам прыйшлося нават угаворваць яго перайсці вучыцца ў школу-інтэрнат спартыўнага профілю (цяпер гэта Гомельскае дзяржаўнае вучылішча алімпійскага рэзерву).

Николай Киров  (на первом плане) профессионально заниматься бегом начал довольно поздно для спортсмена, но быстро вышел на хорошие результаты
© Sputnik / Максимов
Мікалай Кіраў (на першым плане злева) прафесійна займацца бегам пачаў даволі позна для спартсмена, але хутка выйшаў на добрыя вынікі

"Так-то я выступаў за сваю школу з гарадскога пасёлка Стрэшын на спаборніцтвах і па лёгкай атлетыцы, і па футболе, і па іншых відах спорту. Трэнеры і фізрукі ў Жлобінскім раёне мяне добра ведалі. І ў апошняй чвэрці 10-га класа нават прапанавалі прадставіць раён на абласных спаборніцтвах, якія ў Светлагорску праходзілі", - успамінае спартсмен.

На падобных спаборніцтвах заўсёды прысутнічалі прадстаўнікі школ-інтэрнатаў спартыўнага профілю. Самародка, які абганяў рабят, што трэніраваліся ў секцыі па лёгкай атлетыцы не першы год, адразу заўважылі.

"Праз некаторы час да мяне дадому прыехала трэнер, не памятаю, як звалі, і прапанавала перавесціся ў спартыўную школу ў Гомелі. Што гэта, я не ведаў тады. Ды і бацькі баяліся, як бы пераезд негатыўна не адбіўся на маёй вучобе. Аднак ёй атрымалася нас угаварыць", - удакладняе бягун.

Любимый внук Николая Кирова – Димка – в этом году пойдет в первый класс и обязательно запишется в спортивную секцию
© Sputnik Анна Соколова
Любімы ўнук Мікалая Кірава - Дзімка - сёлета пойдзе ў першы клас і абавязкова запішацца ў спартыўную секцыю

Пуцёўка ў зборную

Усяго пасля месяца трэніровак беларускага хлопца адабралі на таварыскі турнір паміж юніёрскай зборнай СССР і Прыбалтыкі, які праходзіў у Гомелі. Там ён не толькі выйграў забег, але і выканаў нарматывы першага дарослага разраду, здзівіўшы партнёраў па камандзе (Тады яго прысвойвалі тым спартсменам, якія прабягалі 800 метраў за 1 хвіліну 57 секунд - Sputnik).

"Хлопцы мяне пачалі віншаваць з разрадам, а я не разумею, пра што яны. Потым патлумачылі, што многія трэніруюцца ў секцыі доўгія гады, але так і не могуць выйсці на гэты вынік, а я з першага разу выканаў нарматыў", - кажа Кіраў.

Николай Киров (справа) на соревнованиях по легкой атлетике на XXII летних Олимпийских играх в Москве
© Sputnik / Юрий Сомов
Мікалай Кіраў (справа) на спаборніцтвах па лёгкай атлетыцы на XXII летніх Алімпійскіх гульнях у Маскве

Пасля гэтага маладога бягуна ўзялі ў зборную юніёраў БССР на сустрэчу паміж беларускімі і савецкімі спартсменамі, якая праходзіла ў Бранску. Там ён зноў усіх здзівіў, заняўшы другое месца. Праз усяго два гады заняткаў у спартыўнай школе, у 1977-м, ён і зусім перамог на Першых маладзёжных гульнях у Кіеве.

"Тады падышоў мой трэнер і сказаў, што яму паведамілі, маўляў, мяне ўключылі ў кандыдаты зборнай Савецкага Саюза", - успамінае спартсмен.

У 1978 годзе Мікалай Кіраў выйграў чэмпіянат СССР і канчаткова зацвердзіўся ў складзе зборнай.

Николай Киров в окружении близких – дочери Кристины, жены Любови и внука Дмитрия
© Sputnik Анна Соколова
Мікалай Кіраў сярод блізкіх - дочкі Крысціны, жонкі Любові і ўнука Дзмітрыя

Падрыхтоўка да гульняў

Па словах спартсмена, зборы савецкай дружыны праходзілі кожны месяц ва Украіне, Арменіі і нават за межамі СССР. Трэніравацца падчас іх прыходзілася суткамі напралёт пад строгім наглядам урачоў, якія бралі ў атлетаў аналізы крыві тры разы на дзень: раніцай, апоўдні і ўвечары. Кармілі пры гэтым вельмі добра.

"Можна было браць колькі заўгодна чырвонай рыбы, чорнай і чырвонай ікры. Такіх прадуктаў у нас раней ніколі не было. У выніку наеліся іх так, што потым глядзець не маглі. Дадаткова выдавалі на ўвесь перыяд трэніровак (звычайна яны доўжыліся 20 дзён) шэсць шакаладак, якія спецыяльна для нас рыхтавалі на фабрыцы", - пералічвае атлет.

Николай Киров (слева) и Владимир Подоляко (справа) после забега на 800 метров на чемпионате СССР по легкой атлетике
© Sputnik / Максимов
Мікалай Кіраў (злева) і Уладзімір Падаляка (справа) пасля забегу на 800 метраў на чэмпіянаце СССР па лёгкай атлетыцы

Не жаліліся бегуны таксама на спартыўныя і святочныя касцюмы, якія ім пашылі да Алімпіяды-80 у Фінляндыі.
"Адзенне была вельмі якасным. Светла-бэжавы алімпійскі пінжак да гэтага часу ў мяне захаваўся, вісіць у шафе. Астатняе раздаў знаёмым, бо ўжо не падыходзіць па памеры", - смяецца алімпіец.

Алімпійская вёска

Спаборніцтвы па лёгкай атлетыцы на летніх гульнях 1980 года праходзілі ў Маскве з 24 ліпеня па 1 жніўня. Са слоў Кірава, у Алімпійскую вёску ён прыехаў недзе за чатыры-пяць дзён да забегу. Жыць там было вельмі камфортна, вось толькі пакідаць яе межы было нельга.

В Стрешинской средней школе есть олимпийский уголок, на котором размещена информация о знаменитом земляке. Рядом с Кировым – учитель географии Елена Трофимова.
© Sputnik Анна Соколова
У Стрэшынскай сярэдняй школе ёсць алімпійскі куток, на якім размешчана інфармацыя пра знакамітага земляка. Побач з Кіравым - настаўнік геаграфіі Алена Трафімава

"Ты мог прыйсці ў любы час да "шведскага стала", набраць, што хочаш, і паесці. Аднак за межы вёскі нічога вынесці нельга было. Не дай бог. Нават блізка не падпускалі да платоў і нікога не выпускалі. Туды прыехаў - і да канца", - кажа атлет.

Аднак, у прынцыпе, спартсмены не бачылі асаблівага сэнсу пакідаць вёску, на яе тэрыторыі было ўсё неабходнае: крамы, у тым ліку і з заходнімі брэндамі, спартыўныя пляцоўкі і нават кінатэатры.

Больш за ўсё запомніліся мясцовыя дыскатэкі. Паводле яго слоў, у вёсцы працавала некалькі секцый, кожная са сваёй музыкай. Праводзіліся тэматычныя канцэрты спецыяльна для грэкаў, японцаў і іншых замежнікаў.

Одно из самых популярных развлечений в Олимпийской деревне - дискотека
© Sputnik / Виталий Савельев
Адна з самых папулярных забаў у Алімпійскай вёсцы - дыскатэка

Прыемная нечаканасць

Трэнеры паставілі перад Мікалаем Кіравым задачу трапіць у фінал забегаў на 800 метраў. З ёй ён паспяхова справіўся і не асоба перажываў за канчатковы вынік.

"Я спаў спакойна, таму што трапіў у фінал, і гэта ўжо было дасягненнем. Там такія хлопцы беглі. Рэкардсмены сваіх краін, рэкардсмены свету. У іх вынікі нашмат лепшымі былі, чым у мяне", - тлумачыць атлет.

Сам забег спартсмен памятае цяпер дрэнна. Па словах Кірава, на стотысячным стадыёне стаяў аглушальны гул, ён бег на аўтапілоце ў агульнай калоне, а за 250 метраў да фінішу рэзка вырваўся наперад.

"Перыядычна думаю, што рана пачаў паскарацца, трэба было гэта рабіць метраў за 150 да фінішу, таму як апошнія дзясяткі метраў бег на мяжы страты свядомасці, ногі здаваліся ватовымі. З іншага боку, ніхто не чакаў гэтага, у тым ліку і знакамітыя брытанскія бегуны - Овет змог дастаць мяне толькі метраў за 50 да канца, а Себасцьян коу наогул толькі перад самай рысай", - разважае Кіраў.

У титулованного спортсмена есть любимое хобби – рыбалка на Днепре в родном Стрешине
© Sputnik Анна Соколова
У тытулаванага спартсмена ёсць любімае хобі - рыбалка на Дняпры ў родным Стрэшыне

Тое, што савецкі атлет заняў трэцяе месца, ён усвядоміў, толькі калі апынуўся на п'едэстале. Сваім вынікам (1 хвіліна 46 секунд) бронзавы прызёр быў задаволены, таму як саступіў уладальніку сусветнага рэкорду па бегу на 800 метраў Коу ўсяго 0,09 секунды, а Стывэна Овету - 0,6 секунды.

Знікненне спартсмена

Маскоўская Алімпіяда стала шчаслівай для Мікалая не толькі таму, што ён выйграў бронзавы медаль. У гэты час яго жонка, дарэчы, таксама член зборнай СССР, Любоў Іванова нарадзіла дачку. Сама яна з Кішынёва. Там жа на свет з'явілася і малая.

Николай Киров с будущей женой Любой познакомился на сборах в 1977 году, она тоже бегунья, член сборной СССР
© Sputnik Анна Соколова
Мікалай Кіраў з будучай жонкай Любы пазнаёміўся на зборах у 1977 годзе, яна таксама бягуха, член зборнай СССР

Кіраў, натуральна, не стаў чакаць урачыстага закрыцця Алімпійскіх гульняў, а адразу пасля ўзнагароджання сказаў свайму трэнеру, што яму трэба ляцець у Кішынёў.

"Квіткі вельмі хутка дасталі. У гэты ж дзень я быў у Малдове... Прайшло некалькі дзён. Я там, а нашых спартсменаў урачыста сустракаюць з аркестрам на вакзале ў Гомелі. Ад вобласці нас было чалавек сем. Мяне, натуральна, недалічыліся. Дзе я, ніхто не ведаў, там у асноўным весляры адны былі", - смяецца спартсмен.

© Sputnik Анна Соколова
Дзімка, калі падрасце, абавязкова зоймецца спортам - трэба ж такую энергію куды-небудзь падзець!

Праз некалькі месяцаў пара вярнулася ў Гомель, дзе яны яшчэ ў 1978 годзе атрымалі кватэру. Пасля Маскоўскай Алімпіяды ў сям'і з'явілася яшчэ і першая машына - "Жыгулі". Яе Кіраў купіў за прызавыя 2100 рублёў.

Далейшы лёс

Пасля летніх гульняў спартсмен працягнуў выступаць за зборную. У 1982 годзе яму ўдалося заваяваць срэбны медаль на чэмпіянаце Еўропы ў бегу на 1500 метраў. Саступіў ён толькі брытанцу Стыву Крэму.

В доме Кировых всегда жили пудели. С Рокки титулованный спортсмен уже не бегает, просто прогуливается.
© Sputnik Анна Соколова
У доме Кіравых заўсёды жылі пудзелі. З Рокі тытулаваны спартсмен ужо не бегае, проста ходзіць.

Завяршыўшы спартыўную кар'еру, Мікалай Іванавіч стаў дзяржаўным трэнерам Спарткамітэта СССР па Гомельскай вобласці. Асноўнай яго задачай было знаходзіць таленавітых атлетаў для зборнай Савецкага Саюза. Аднак быць функцыянерам бронзаваму прызёру Алімпіяды не асоба падабалася.

"Начальства, далёкае ад спорту, прыходзіла і пачынала табе паказваць, што ты не так робіш. Яны сачылі больш за тым, каб ты своечасова на працы адзначаўся, а не бегаў па стадыёнах і спартшколах у пошуку таленавітых рабят", - тлумачыць атлет.

У выніку алімпійскі прызёр вырашыў памяняць трэнерскі свісток на пагоны прапаршчыка і сышоў служыць у войска (У пачатку спартыўнай кар'еры Кіраў выступаў за армейскі клуб СКА - Sputnik). Аднак пасля сыходу ў адстаўку ён зноў в

На память об Олимпиаде-80 всем ее победителям и призерам подарили вот такие рисунки акварелью, своего Мишку Киров хранит до сих пор
© Sputnik Анна Соколова
На памяць аб Алімпіядзе-80 ўсім яе пераможцам і прызёрам падарылі вось такія малюнкі акварэллю, свайго Мішку Кіраў захоўвае да гэтага часу

ярнуўся ў лёгкую атлетыку - пачаў трэніраваць дзяцей у ДЮСШ Гомеля. Тут і працягвае працаваць да гэтага часу.

Іншыя тэксты, а таксама інтэрв'ю, відэаролікі, Інфаграфіка праекта "Масква-80: Рэтра-tube" размешчаны на адмысловай старонцы на 13 сайтах Sputnik, старонцы Sputnik на рускай у YouTube, у тэлеграм-каналах Sputnik і ў афіцыйных акаўнтах ў сацсетках.

9
Тэги:
Лёгкая атлетыка, Алімпіяда-1980
Тэмы:
Алімпіяда - 80 (29)
Медаль Залатая Зорка

Адзін з двух жывых герояў Савецкага Саюза адзначае 104-годдзе

10
(абноўлена 17:29 28.07.2020)
Зорку Героя Васіль Мічурын атрымаў за бітву яшчэ ў фінскай кампаніі, калі практычна на пару з яшчэ адным байцом здолеў утрымаць мяжу.

МІНСК, 28 ліп - Sputnik. Вясной 1940-га Васіля Мічурына на ўручэнне зоркі Героя Савецкага Саюза збіралі ўсім палком, знайшлі новыя "добрыя цёмна-сінія штаны, суконную гімнасцёрку і хромавыя боты".

"А што вы думаеце. З Фінскай вайны палова шынеля абгарэлага была ў мяне", - успамінаў у інтэрв'ю Sputnik Васіль Сяргеевіч.

Званне Героя ён атрымаў за адзін з баёў у фінскай кампаніі. Іх узвод (3 разлікі, 15 чалавек) павінен быў стрымаць наступ праціўніка. Калі справа і злева змоўклі кулямёты, ён стаў бегаць ад кропкі да кропкі і страляць за сябе і "тых хлопцаў".

"І вось так на працягу 2-3 гадзін пастраляю тут, перайду да іншага кулямёта", - распавядаў Мічурын. У выніку здолеў адбіць парадку шасці нападаў. Калі падаспела падмога, у жывых былі толькі двое: Мічурын і яшчэ адзін баец - сур'ёзна паранены Аляксандр Каралёў.

А потым была Вялікая Айчынная вайна - бітвы, раненні і іншыя ўзнагароды, баявыя ордэны Чырвонай Зоркі і Айчыннай вайны. Ён удзельнічаў у абароне Мінска, Магілёва, у баях за вызваленне Рагачова, Слуцка, Старых Дарог, Баранавічаў, Брэста. Ваяваў ва Усходняй Прусіі, браў Кенігсберг і Берлін.

Василий Мичурин в 24 и 104 года
© Photo : Минобороны Беларуси
Васіль Мічурын у 24 і 104 гады

Сёння Васілю Сяргеевічу споўнілася 104 гады. З днём нараджэння яго павіншавалі прадстаўнікі Міністэрства абароны.
У Мінабароны нагадалі, што цяпер у Беларусі жывуць усяго два Героя Савецкага Саюза - Васіль Сяргеевіч Мічурын і Іван Ільіч Кустоў - яму 96 гадоў.

10
Тэги:
дзень нараджэння, Вялікая Айчынная вайна (1941-1945)
Кандыдат у прэзідэнты Святлана Ціханоўская

У Мінску затрымлівалі давераную асобу Святланы Ціханоўскай

3
(абноўлена 12:59 06.08.2020)
За што Марыю Мароз затрымалі, пакуль не вядома. У праваахоўных органах удакладнілі, што "яе, хутчэй за ўсё, затрымлівалі не супрацоўнікі ГУУС Мінска, а аператыўнікі ДФР або АБЭП".

МІНСК, 6 жні - Sputnik. Давераная асоба кандыдата ў прэзідэнты Святланы Ціханоўскай Марыя Мароз затрыманая ў Мінску, паведамілі ў чацвер у аб'яднаным штабе кандыдата.

Пра затрыманне Мароз стала вядома днём у чацвер. У аб'яднаным штабе палітыка гэтую інфармацыю пацвердзілі.
"Была затрыманая людзьмі, якія прадставіліся супрацоўнікамі МУС, каля 11 раніцы сёння пры выхадзе з літоўскага пасольства пасля падачы дакументаў на візу", - распавялі ў аб'яднаным штабе.

Штаб Святланы Ціханоўскай, а таксама штабы Валерыя Цапкалы і Віктара Бабарыкі, якія падтрымліваюць кандыдата, працягваюць сваю працу.

На пытанне Sputnik аб затрыманні Мароз у ГУУС Мінгарвыканкама сказалі, што такой інфармацыяй на дадзены момант не маюць.

У праваахоўных органах Sputnik пацвердзілі інфармацыю аб затрыманні Мароз, але ўдакладнілі, што "яе, хутчэй за ўсё, затрымлівалі не супрацоўнікі ГУУС Мінска, а аператыўнікі ДФР або АБЭП". Там таксама адзначылі, што "можа быць, яе проста даставілі для высвятлення асобы, альбо высвятлення нейкіх іншых абставінаў".

У сваю чаргу афіцыйны прадстаўнік МУС Беларусі Вольга Чамоданова паведаміла Sputnik, што "інфармацыі пра затрыманне дадзенай асобы (Марыі Мароз Sputnik) у МУС няма. Магчыма, яе запрасілі. Затрымалі і запрасілі - гэта два цалкам розных паняцця".

Як пазней паведамілі ў штабе Ціханоўскай, у 12:45 Марыю Мароз праваахоўнікі адпусцілі. Прычына правядзення гутаркі пакуль не вядомая.

У жніўні былі затрыманыя некалькі іншых давераных асоб Ціханоўскай, у тым ліку Валянцін Троцкі і Мікалай Маслоўскі.

У ходзе кампаніі па зборы подпісаў таксама затрымліваўся шэраг сяброў ініцыятыўнай групы Святланы Ціханоўскай, у тым ліку - кіраўнік групы, яе муж Сяргей Ціханоўскі, які на дадзены момант знаходзіцца ў СІЗА і падазраецца ў арганізацыі масавых беспарадках і гвалце ў дачыненьні да супрацоўніка міліцыі.

3
Тэги:
Святлана Ціханоўская, Беларусь, Выбары
Тэмы:
Выбары прэзідэнта Беларусі - 2020