Медаль Залатая Зорка

Адзін з двух жывых герояў Савецкага Саюза адзначае 104-годдзе

12
(абноўлена 17:29 28.07.2020)
Зорку Героя Васіль Мічурын атрымаў за бітву яшчэ ў фінскай кампаніі, калі практычна на пару з яшчэ адным байцом здолеў утрымаць мяжу.

МІНСК, 28 ліп - Sputnik. Вясной 1940-га Васіля Мічурына на ўручэнне зоркі Героя Савецкага Саюза збіралі ўсім палком, знайшлі новыя "добрыя цёмна-сінія штаны, суконную гімнасцёрку і хромавыя боты".

"А што вы думаеце. З Фінскай вайны палова шынеля абгарэлага была ў мяне", - успамінаў у інтэрв'ю Sputnik Васіль Сяргеевіч.

Званне Героя ён атрымаў за адзін з баёў у фінскай кампаніі. Іх узвод (3 разлікі, 15 чалавек) павінен быў стрымаць наступ праціўніка. Калі справа і злева змоўклі кулямёты, ён стаў бегаць ад кропкі да кропкі і страляць за сябе і "тых хлопцаў".

"І вось так на працягу 2-3 гадзін пастраляю тут, перайду да іншага кулямёта", - распавядаў Мічурын. У выніку здолеў адбіць парадку шасці нападаў. Калі падаспела падмога, у жывых былі толькі двое: Мічурын і яшчэ адзін баец - сур'ёзна паранены Аляксандр Каралёў.

А потым была Вялікая Айчынная вайна - бітвы, раненні і іншыя ўзнагароды, баявыя ордэны Чырвонай Зоркі і Айчыннай вайны. Ён удзельнічаў у абароне Мінска, Магілёва, у баях за вызваленне Рагачова, Слуцка, Старых Дарог, Баранавічаў, Брэста. Ваяваў ва Усходняй Прусіі, браў Кенігсберг і Берлін.

Василий Мичурин в 24 и 104 года
© Photo : Минобороны Беларуси
Васіль Мічурын у 24 і 104 гады

Сёння Васілю Сяргеевічу споўнілася 104 гады. З днём нараджэння яго павіншавалі прадстаўнікі Міністэрства абароны.
У Мінабароны нагадалі, што цяпер у Беларусі жывуць усяго два Героя Савецкага Саюза - Васіль Сяргеевіч Мічурын і Іван Ільіч Кустоў - яму 96 гадоў.

12
Тэги:
дзень нараджэння, Вялікая Айчынная вайна (1941-1945)
Помнік Максіму Танку ў Мядзелі

Паэт, падпольшчык і грамадскі дзеяч: сёння нарадзіўся Максім Танк

1403
(абноўлена 09:23 17.09.2020)
У юнацтве паэт быў шмат разоў арыштаваны за падпольную дзейнасць, сядзеў у турме, хацеў пайсці на фронт у Вялікую Айчынную - а потым амаль чвэрць века ўзначальваў Саюз пісьменнікаў Беларусі.

Непадалёк ад Мядзеля, каля ракі Красноўка, побач з маляўнічым борам знаходзіцца вёска Пількаўшчына. У ёй не так шмат жыхароў, і бадай кожны зможа падказаць дарогу да дома, у якім 106 гадоў таму ў сялянскай сям'і нарадзіўся Яўген Скурко – будучы вялікі паэт Максім Танк.

Дзяцінства: вяртанне на радзіму і польскія школы

Бацькі яго ніколі не былі асабліва заможнымі, але затое вельмі працавітымі. Калі ў 1913 годзе ў сям'і з'явілася магчымасць атрымаць крыху большы кавалак зямлі, яны перасяліліся ў Жукова, але ў 1914 годзе, калі Яўгену было ўсяго два гады, яго бацька Іван Хведаравіч быў мабілізаваны ў армію. Жонка Івана з малым дзіцём на руках накіравалася за ім.

Да 1922 года сям'я Скурко жыве ў Маскве, там праходзяць дзіцячыя гады Яўгена і ён ідзе ў школу. Вучоба давалася хлопчыку лёгка – асабліва ён любіў літаратуру, завучваў на памяць шмат вершаў. Затым яго бацькі вырашылі вяруцца на радзіму, хоць і бянтэжыліся, што родная Мядзельшчына знаходзілася ў той час пад польскай уладай.

Школа там таксама была толькі польская – а маленькі Яўген польскай мовы не ведаў, таму яму прыйшлося год прасядзець дома. Але ўжо наступнай восенню хлопчык пайшоў у школу ў Шкленікава, а ў старэйшыя класы ў 1925 годзе — ужо ў Сваткаўскую школу ў Мядзелі, дзе акрамя вучобы Яўген займаўся ў драматычным гуртку і маляваў.

Юнацтва: першыя літаратурныя творы, камсамольская праца і арышты

Восенню 1926 года юнак паспяхова здаў экзамен у трэці клас Вілейскай рускай гімназіі, дзе правучыўся два гады – пакуль польскія ўлады не закрылі яе. Менавіта там ён піша першыя вершы, але таемна, хаваючы сшытак з імі.

У наступнай школе, дзе ўсяго на працягу некалькіх месяцаў правучыўся Яўген, ён паспеў пазнаёміцца з камсамольскім падполлем. За ўдзел у адной з вучнёўскіх забастовак супраць ліквідацыі беларускіх школ польскімі ўладамі Яўген Скурко быў выключаны з Радашковіцкай гімназіі – і паехаў у Вільню, дзе адразу паступіў у Віленскую беларускую гімназію, але і там вучыўся нядоўга. Усё паўтарылася па радашковіцкаму сцэнару: забастоўка – выдаленне. Яўген правёў лета ў роднай Пількаўшчыне, але вялікі горад вабіў яго, і ўжо восенню юнак зноў паехаў у Вільню, каб паступіць там на курсы тэхнікаў-меліяратараў – нічога дзіўнага ў гэтым выбары не было, толькі там Яўген пасля двух выдаленняў мог вучыцца без паліцэйскага пасведчання аб добранадзейнасці.

Пасля, у 1930-1932 гадах, Яўген Скурко вучыўся ў Віленскай рускай гімназіі імя Пушкіна. Там ён працягвае сваю прапагандысцкую і літаратурную дзейнасць, пачынае збіраць фальклор, разам з сябрам Янкам Гарохам выдае рукапісны часопіс "Пралом", дзе ўпершыню з'яўляюцца яго вершы і апавяданні, але пад псеўданімамі — Д. Сівер, А. Граніт.

Як карэспандэнта падпольных выданняў яго не аднойчы арыштоўвалі і дапытвалі, сядзеў ён і ў турме – але быў выпушчаны пад заклад і зноў вярнуўся на радзіму.

У 1932 годзе па загадзе ЦК камсамола Заходняй Беларусі Яўген накіроўваецца на Наваградчыну, дзе, па сутнасці, жыве ў нелегальным становішчы, пакуль у роднай Пількаўшчыне яго шукае паліцыя. У 1933 годзе Яўген Скурко зноў арыштаваны і прыгавораны да 6 гадоў зняволення, і хоць апеляцыйны суд пастанавіў зменьшыць пакаранне да двух гадоў умоўна, у турму юнак неўзабаве ўсё ж такі патрапіў – і быў у зняволенні да канца 1934 года.

У 1935 годзе Яўген Скурко, так і не атрымаўшы атэстат сталасці, самастойна рыхтуецца да экзаменаў, каб паступіць ва ўніверсітэт. Прыкладна праз год выходзіць першы зборнік яго вершаў – "На этапах", але кніга амаль адразу была канфіскаваная, а юнак – зноў арыштаваны.

У 1937 годзе Яўген, які пэўны час ужо друкуецца пад псеўданімам Максім Танк, скончыў сваю першую паэму "Нарач". За ёй рушылі "Сказ пра Валя" і яшчэ адна паэма – "Журавінавы цвет", якая ўвайшла потым у аднайменны зборнік. Імя Максіма Танка пачынае набываць вядомасць.

Але падзеі 1938 года прымусілі паэта прыпыніць літаратурную дзейнасць і некаторы час зарабляць на жыццё працай на складзе, але і гэтак пражыць у Вільні было немагчыма, і Максім Танк вяртаецца дадому. На першы дзень вызвалення Беларусі ён піша верш "Здарова, таварышы".

Вайна і пасляваенныя гады

У 1940-м годзе Максім Танк ажаніўся з Любоўю Асаевіч, з якой пазнаёміўся падчас вучобы ў беларускай гімназіі.

На радзіме Максім Танк працуе ў абласной газеце "Вілейская праўда" – і друкуецца ў ёй жа, але пры першай жа магчымасці з'язджае ў Беласток, дзе яго і застае Вялікая Айчынная вайна. Разам з сям'ёй ён рушыць у Саратаўскую вобласць, дзе спрабуе запісацца на фронт, але разам з іншымі літаратурнымі дзеячамі трапляе на работу ў газету "За Савецкую Беларусь", а потым працуе адказным сакратаром партызанскага сатырычнага агітплаката "Раздавім фашысцкую гадзіну". Вершы, якія Максім Танк напісаў падчас вайны, увайшлі ў зборнік "Вастрыце зброю", які ўбачыў свет у 1945 годзе.

Пасля вайны Максім Танк займаецца выдавецкай дзейнасцю, працуе ў часопісе "Вожык", а з 1948 года становіцца галоўным рэдактарам часопіса "Полымя". У тым жа годзе выходзіць яго зборнік "Каб ведалі", адзначаны Дзяржаўнай прэміяй СССР. Рэдактарам Максім Танк працуе да 1966 года, а потым – па 1990 год – узначальвае Саюз пісьменнікаў Беларусі. Таксама ён быў дэпутатам Вярхоўных Саветаў СССР і БССР, старшынёй Вярхоўнага савета Рэспублікі VІ-VІІ скліканняў і членам Савецкага камітэта абароны міру. У гэтыя гады паэт напісаў больш сарака кніг і безліч вершаваных твораў.

Памёр Максім Танк 7 жніўня 1995 года – ён толькі на чатыры месяцы перажыў сваю каханую жонку і быў пахаваны з ёй у адной труне, на радзіме паэта.

Зборнік "Errata", які выйшаў пасля смерці Максіма Танка, змясціў яго вершы, напісаныя ў апошнія гады. Імя паэта носіць Педагагічны ўніверсітэт і каледж у Мінску, цэнтральная раённая бібліятэка ў Мядзелі, Святкаўская сярэдняя школа і Мядзельская раённая бальніца, у яго гонар названы вуліцы ў Мінску і Мядзелі. Нацыянальны банк Беларусі 29 жніўня 2013 года ўвёў у абарачэнне памятную манету "Максім Танк. 100 гадоў".

Чытайце таксама: 

1403
Тэги:
біяграфія, Максім Танк, Беларусь
Графіка Арлен Кашкурэвіча

Арлен Кашкурэвіч: мастак, які спазнаў дабро і зло

101
(абноўлена 09:53 14.09.2020)
Сёння нарадзіўся выбітны беларускі графік Арлен Кашкурэвіч, які ажывіў старонкі шляхецкай гісторыі Беларусі.

Арлен Кашкурэвіч нарадзіўся 15 верасня 1929 года ў Мінску. Дзяцінства і юнацтва будучага мастака прыпала на няпростыя гады сталінскага рэжыму і вайны, якая неўзабаве пачалася. Яго сям'я мела шляхецкія карані, якія старанна хавала, тым больш што маці і айчым працавалі ў дзяржаўных органах. З дзяцінства хлопчык захапляўся еўрапейскай літаратурай і гісторыяй, любіў раманы Дзюма і Жуля Верна, і гэта ў далейшым наклала глыбокі адбітак на ўсю яго творчасць.

Пакуль ва ўяўленні іншых мастакоў сярэдзіны ХХ стагоддзя вобраз тыповага беларуса схіляўся да працоўна-сялянскага выяўлення, у сваёй графіцы Кашкурэвіч звяртаўся да старажытнай гісторыі з яе рыцарамі і слаўнымі баямі. Вабілі мастака і біблейскія тэмы – шмат афортаў ён зрабіў паводле "Евангелля" і "Апакаліпсісу".

Вельмі блізкім для Кашкурэвіча быў рамантызм, але самымі моцнымі творамі мастака сусветная супольнасць прызнае ілюстрацыі да твораў Васіля Быкава, Алеся Адамовіча – вельмі цяжкіх і праўдзівых у сваёй змрочнасці.

Новым словам у графіке былі ілюстрацыі да рамана Гётэ "Фаўст": упершыню мастак пераклаў выявы персанажаў на мову сучаснасці і патлумачыў гэта тым, што добрыя літаратурныя творы існуюць па-за часам.

Працаваў Кашкурэвіч і ў жанры экслібрысу, а шматлікія яго паштоўкі  зараз захоўваюцца ў Нацыянальным мастацкім музеі.

На працягу дзесяцігоддзя Арлен Кашкурэвіч выкладаў у Беларускім дзяржаўным тэатральна-мастацкім інстытуце і на працягу ўсяго жыцця ўдзельнічаў у выставах.

Пайшоў з жыцця выбітны беларускі графік, калі яму было 83 гады, і пахаваны на Усходніх могілках у Мінску.  

Чытайце таксама: 

101
Тэги:
графіка, мастацтва, Беларусь, Арлен Кашкурэвіч
Бабіна лета

Бабіна лета сыходзіць: прагноз надвор'я ў Беларусі на выхадныя і пачатак тыдня

0
(абноўлена 16:34 23.09.2020)
Мяркуючы па доўгатэрміновых прагнозах, гэтыя выхадныя будуць апошнімі цёплымі ў гэтым годзе: пахаладанне чакаецца ўжо ў пачатку будучага працоўнага тыдня.

МІНСК, 23 вер - Sputnik. Пахаладанне прыйдзе ў Беларусь у пачатку будучай працоўнага тыдня. Пра гэта сведчаць дадзеныя прагнозу надвор'я рэспубліканскага гідраметцэнтра.

У краіне ўстанавілася сухое цёплае надвор'е з сярэднясутачнай тэмпературай паветра на 2-6°С вышэй за кліматычную норму. Мяркуючы па прагнозе, цяпло захаваецца да самага канца тыдня.

"24 верасня (у чацвер) надвор'е ў Беларусі будзе фармаваць вобласць павышанага атмасфернага ціску і цёплая паветраная маса, якая паступае з паўднёвага захаду Еўропы, толькі ўдзень па захадзе краіны адаб'ецца ўплыў малаактыўны атмасфернага фронту", - паведамілі сіноптыкі.

У гэты дзень чакаецца пераменная воблачнасць. Ападкаў не прагназуецца, толькі месцамі па захадзе Брэсцкай і Гродзенскай абласцей ў другой палове дня пройдуць невялікія кароткачасовыя дажджы, а ўначы і раніцай у асобных раёнах зноў пачнуць згушчацца непрацяглыя туманы. Уначы будзе +8 .. + 13, удзень пацяплее у сярэднім па краіне да +21 .. + 27°С. Атмасферны ціск істотна не зменіцца.

Паводле інфармацыі Белгідрамета, у наступныя двое сутак, 25-26 верасня, надвор'е ў краіне працягне фармаваць цёплая паветраная маса. У пятніцу пры зменнай воблачнасці ападкаў па краіне не чакаецца, толькі слабы туман зноў згусціцца ноччу і раніцай у асобных раёнах, днём можа ўзмацніцца парывісты вецер.

Тэмпература паветра ўначы не апусціцца ніжэй + 5°С па ўсходзе і + 14°С па захадзе краіны, удзень будзе +22 .. + 28°С у залежнасці ад рэгіёна (напрыклад, у паўночна-ўсходніх раёнах - не цяплейшы +20 .. + 21°С).

Апошнія цёплыя выхадныя?

Выхадныя ў Беларусі таксама будуць цёплымі, прычым, мяркуючы па доўгатэрміновых прагнозах, апошнімі гэтай восенню. У суботу, 26 верасня, на надвор'і на паўднёвым захадзе рэспублікі адаб'ецца ўплыў франтальнага падзелу.

У першы выхадны прагназуецца пераменная воблачнасць, пераважна без ападкаў, але з кароткачасовымі дажджамі (і, можа, нават навальніцамі) месцамі па Брэсцкай вобласці ў дзённыя гадзіны, раніцай і ўдзень амаль па ўсёй Беларусі ўзмоцніцца парывісты вецер. Уначы тэмпература паветра будзе знаходзіцца ў межах ад + 8°С па ўсходзе да + 17°С па захадзе краіны, максімальная ўдзень дасягне +22 .. + 28°С.

А ў нядзелю, 27 верасня, надвор'е сапсуецца: удзень амаль па ўсёй краіне пройдуць кароткачасовыя дажджы, месцамі прагрымяць навальніцы, у многіх раёнах узмоцніцца вецер: яго парывы могуць дасягаць 15-20 метраў у секунду. Уначы будзе не халадней +10 .. + 17°С, пасля абеду паветра прагрэецца ад + 15°С па паўднёвым захадзе да + 23°С па паўднёвым усходзе Беларусі.

На пачатку тыдня пахаладае

Тэмпературны фон знізіцца ўжо ў панядзелак, 28 верасня, паведамляюць сіноптыкі: у Беларусі пахаладае. Удзень месцамі зноў магчымы кароткачасовыя дажджы, начная тэмпература не выйдзе за межы +7 .. + 14°С, пасля абеду пацяплее толькі да +12 .. + 19°С.

А ў аўторак, 29 верасня, у Беларусі стане яшчэ трохі халаднавата: у дзённы час пацяплее ўсяго да +10 .. + 17°С у залежнасці ад рэгіёна.

Кароткачасовыя дажджы прагназуюцца на большай частцы тэрыторыі краіны.

Ранняе бабіна лета прыйшло ў Беларусь у апошняй дэкадзе верасня, аднак за апошняй цёплай тыднем рушыць услед адчувальнае пахаладанне ў першыя дні другога восеньскага месяца. Але не варта забываць, што доўгатэрміновыя прагнозы нярэдка памыляюцца.

0
Тэги:
Прагноз надвор'я, Беларусь