Язэп Драздовіч, Космас

Вешчыя сны і космас: пяць цікавых фактаў пра Язэпа Драздовіча

266
(абноўлена 10:04 13.10.2020)
Сёння спаўняецца 131 год са дня нараджэння выбітнага беларускага мастака, вандроўніка, паэта і містыка Язэпа Драздовіча. Sputnik сабраў пяць фактаў пра дзеяча нацыянальнага Адраджэння.

Фігура Язэпа Драздовіча ахутана покрывам таямніцы, як і яго творы. На карцінах Драздовіча ажывае гісторыя Беларусі - разам з міфамі і легендамі, цесна ўплеценымі ў яе, і неверагоднымі выявамі космасу. Мы сабралі пяць цікавых фактаў, якія здольныя ўразіць чалавека, знаёмага з Язэпам Драздовічам толькі па яго карцінах.

Біяграфія Язэпа Драздовіча

Язэп Драздовіч нарадзіўся 13 кастрычніка 1888 года ў засценку Пунькі, у Дзісненскім павеце (цяпер гэта Глыбоцкі раён Віцебскай вобласці) у сям'і беднага шляхціца. Яго бацька памёр, калі хлопчыку было два гады, і Язэпа і пяць яго братоў маці выхоўвала адна.

Першымі мастацкімі працамі Язэпа Драздовіча былі ілюстрацыі: ён аздобіў вокладку "Першага беларускага календара на 1910 год", выдадзены "Нашай Нівай", піша шмат выяў роднай Дзісеншчыны.

Фотаздымак Язэпа Драздовіча
© Sputnik / Виктор Толочко
Фотаздымак Язэпа Драздовіча

Язэп Драздовіч служыў фельчарам у расійскай арміі, падчас першай сусветнай вайны трапіў на Заходні фронт, перанёс брушны тыф. Пасля сямі гадоў службы вярнуўся на малую радзіму, а пасля стварэння БССР у 1919 годзе пераехаў у Мінск, дзе працаваў мастаком, ілюстратарам, афарміцелем у літаратурна-выдавецкім аддзеле пры Камісарыяце асветы і Беларускім дзяржаўным тэатры.

У 20-я гады, пасля таго, як Заходняя Беларусь адышла да Польшчы, Драздовіч вяртаецца на Дзісеншчыну і, нягледзячы на перашкоды з боку польскіх уладаў, займаецца культурнай і асветніцкай дзейнасцю, а таксама шмат піша – карціны і вершы.  

1930-я гады ў творчасці мастака звязаныя з касмічнай тэмай. Драздовіч быў перакананы, што надзелены дарам празорлівасці і можа бачыць самнамбулічныя сны – сны ўяве. У сваіх "падарожжах" ён блукае па Марсе і Месяцы, бачыць Венеру і кольца Сатурна. Усе вандроўкі, як і раней этнаграфічныя, Драздовіч апісвае ў сваім дзённіку, робіць замалёўкі.

Так, мастака можна назваць распачынальнікам навуковай фантастыкі на беларускіх землях, калі б не той факт, што да сваіх прац ён ставіўся вельмі сур'ёзна і лічыў іх навукова абгрунтаванымі. У 1931 году Драздовіч апублікаваў навуковую брашуру "Нябесныя бяжы", якую аздобіў уласнымі лінагравюрамі.

Драздовіч усяго пяць гадоў не дажыў да таго моманту, як чалавек упершыню пабываў у космасе – мастак памёр 15 верасня 1954 года ва ўзросце ўсяго 65 гадоў. Язэп драздовіч пакінуў вялікую творчую спадчыну, якая складаецца з яго палоцен, гравюр, скульптур і літаратурных твораў. Яго творчасць значна паўплывала на станаўленне наступных пакаленняў беларускіх мастакоў. У гонар Язэпа Драздовіча названа вуліца ў мінскім мікрараёне Лошыца, вуліцы ў Радашковічах, Маладзечне, Оршы, Навагрудку, Глыбокім, Шаркаўшчыне.

Помнік Язэпу Драздовічу аўтарства Ігара Голубева ўсталяваны ў Траецкім прадмесці Мінска і бюст – у Глыбокім, на Алеі знакамітых землякоў.  У 2018 годзе магіла Язэпа Драздовіча была ўнесеная ў спіс гісторыка-культурных каштоўнасцяў Беларусі.

Імя Драздовіча носіць Германавіцкі музей мастацтва і этнаграфіі, а на радзіме мастака ў вёсцы Пунькі штогод праводзяцца міжнародныя пленэры. Творы Язэпа Драздовіча захоўваюцца ў Нацыянальным музеі гісторыі і культуры Беларусі, Нацыянальным мастацкім музеі, Музеі старажытнабеларускай культуры, Музеі Якуба Коласа, Нацыянальным музеі Літвы, а таксама ў прыватных калекцыях.

Чытайце таксама:

266
Тэги:
Мастацтва, Беларусь, Язэп Драздовіч

"Сам сабе гаспадар": сялянка пра плюсы вясковага жыцця - відэа

35
(абноўлена 14:30 15.10.2020)
А вы ведаеце, што існуе Дзень сельскай жанчыны? Гэтае свята ААН афіцыйна зацвердзіла 13 гадоў таму. Шырокага распаўсюджвання яно так і не атрымала, затое стала падставай нагадаць пра сельскіх жыхарак. Глядзіце відэа Sputnik аб простых радасцях жыцця за МКАДам.

Ала Арсянюк прамяняла гарадскі побыт на жыццё вясковае. Жанчына жыве і працуе ў аграгарадку Бальшавік ужо 30 гадоў і ў сталіцу вяртацца не збіраецца.

"Я жыла ў Мінску, на вуліцы Ангарскай, потым у вучылішчы, на другім курсе мама абмяняла кватэру і мы пераехалі сюды ў аграгарадок Бальшавік. Потым я выйшла замуж, мужу далі ўчастак, пабудаваліся і сталі тут жыць", - распавядае Ала аб тым як перабралася ў сельскую мясцовасць.

Жанчына працуе маляром на птушкафабрыцы, у стройцэху, прыводзіць у парадак птушнікі. А дома Ала Іванаўна сама даглядае жыўнасць - трымае курэй і індакачак.

Кожны дзень сялянкі пачынаецца з першымі пеўнямі, а замест фітнесу - абыход агарода і кармленне гаспадаркі. На стале жанчыны ўсё з уласных дваццаці сотак. У гэтую пару, Але яшчэ трэба сабраць ураджай: капусту, моркву і вінаград.

На падворку Але Арсянюк дапамагаюць сыны і мама, а галоўны кантралёр у побыце - кот Вугольчык, нават жарка катлет праходзіць пад яго "наглядам".

Рэдкія паездкі па справах у Мінск прыносяць радасць, але толькі эстэтычную, калі Ала ездзіць у сталіцу заўсёды любуецца краявідамі і вячэрнімі агнямі. Але адзначае, што пасля такіх паездак баліць галава, спасылаючыся на загазаванасць.

Вечарамі Ала ходзіць не па праспектах, а па вуліцах ужо роднага Бальшавіка, але гарадскім сяброўкам не зайздросціць. Жыццё ўдалечыні ад мегаполіса вясковая жыхарка лічыць плюсам - агарод і свой дом, прадукты ўласнай вытворчасці і наогул сама сабе гаспадыня.

35
Тэги:
вёска
Спартсменкі

Як два брата-беларуса рыхтуюць крымскіх лёгкаатлетаў для зборнай Расіі

7
(абноўлена 14:51 16.10.2020)
У жыцці Андрэя і Дзмітрыя Капыціч дзве важныя мэты - падрыхтаваць добрых спартсменаў для зборнай Расіі па лёгкай атлетыцы і згуртаваць вакол сімферопальскага беларускага грамадства як мага больш суайчыннікаў.

Аляксей Стэфанаў, Sputnik. Ураджэнцы вёскі Азарычы Пінскага раёна Брэсцкай вобласці Леанід і Таццяна Капыціч разам з'ехалі паступаць у навучальныя ўстановы горада Вялікія Лукі (Пскоўская вобласць, РФ). Леанід па размеркаванні з'ехаў у Крым, Таццяна перавялася на завочнае аддзяленне і з'ехала ўслед за мужам. Іх сыны - Андрэй і Дзмітрый - раслі і працягваюць жыць на Крымскім паўвостраве, але яны адчуваюць сябе беларусамі.

Самая юная выхаванка - дачка

У крымскім сяле Добрае Сімферопальскага раёна маладая сям'я Капыціч на пачатку 80-х гадоў мінулага стагоддзя атрымала пакой у інтэрнаце. Неяк сусед-выкладчык на факультэце фізкультуры і спорту Таўрычнага нацыянальнага ўніверсітэта (цяпер КФУ - Крымскі Федэральны Універсітэт) Дзмітрый Сышко прапанаваў адвесці Андрэя на заняткі лёгкай атлетыкай да трэнера Ціта Карнеева. Так нечакана для сябе сям'я Карыціч вызначыла спартовую будучыню абодвух сыноў.

Сям'я Бялясавых
© Photo : из архива семьи Белясовых, сайт "Переяславская Рада 2.0"

Сёння браты - трэнеры спартыўнай школы №1 горада Сімферопаля.

"Я быў гатовы займацца любым відам спорту, праблема была ў тым, што мы жылі ў такім месцы, адкуль нязручна было далёка ездзіць, таму ўсур'ёз я захапіўся лёгкай атлетыкай толькі ў дзесятым класе. Зорак з неба не хапаў, але быў прызёрам Крыма, Украіны , а пасля заканчэння школы вырашыў паступаць на фізкультуру і спорт у ТНУ. Так і стаў трэнерам", - распавядае Андрэй.

Сёння ў яго ёсць некалькі вучняў, якія падаюць вялікія надзеі. І сярод іх самая юная спартсменка - Каця Капыціч. Дачцэ Андрэя ўсяго сем гадоў, і пакуль з-за ўзросту яна не можа выступаць, хоць, як кажа тата-трэнер, ужо паказвае добрыя вынікі.

"Як толькі ёй будзе дзевяць гадоў, пачнем перамагаць", - упэўнена кажа Андрэй.

Заслугі братоў Капыціч

Да ўслаўленага трэнера Ціта Карнеева малодшы брат Андрэя Дзмітрый (розніца ў іх - у сем гадоў) ужо не трапіў, але спортам стаў займацца больш прафесійна. Сёння ён, акрамя таго, што разам з братам трэніруе будучых чэмпіёнаў у спартыўнай школе №1 горада Сімферопаля, таксама з'яўляецца старшым трэнерам зборнай каманды Крыма па лёгкай атлетыцы і старэйшым трэнерам па рэзерве ў Федэрацыі лёгкай атлетыкі Крыма.

"Літаральна нядаўна я вярнуўся з каманднага чэмпіянату па мнагабор'і. Адна выхаванка з маёй групы заняла першае месца ва ўзроставай катэгорыі да 23 гадоў, іншая спартсменка ў дарослай катэгорыі ўзяла чацвёртае месца, і яшчэ адна ў юніёрскай - пятае месца", - з гонарам распавядае Дзмітрый Капыціч.

Андрей и Дмитрий Копытич с воспитанницами
© Photo : из личного архива Андрея Копытич
Андрэй і Дзмітрый Капытіч з выхаванкамі

Кажа, што сам дайшоў да кандыдата ў майстры спорту, але гэты тытул даецца толькі на пэўны час, і яго трэба пацвярджаць, "але сумяшчаць на пятым курсе вучобу з трэніроўкамі і трэнерскай працай было вельмі складана". У выніку Дзмітрый засяродзіўся толькі на працы і зараз перадае свой вопыт і веды вучням.

"Вы толькі не падумайце, што гэтыя выхаванцы, якія бяруць прызы і заваёўваюць тытулы, выключна мае. Мы разам з братам іх трэніруем ў адной спартыўнай школе. Нашы дасягненні перасякаюцца. Гэта як мая заслуга, так і яго", - адзначае Дзмітрый.

Аб каранях не забывалі ніколі

Браты Капыціч сёння добра вядомыя крымчанам, якія цікавяцца лёгкай атлетыкай, хоць быў у жыцці Андрэя перыяд, калі ён ледзь не закінуў спорт. На пяць гадоў старэйшы з братоў цалкам пакінуў трэнерскую працу і заняўся бізнесам.

"Я адкрыў сваю мэблевую вытворчасць - пачаў працаваць па індывідуальных заказах. Гэта нават хутчэй не класічны бізнес, а рамесная майстэрня. З нашай сям'і гэтым займаўся толькі я, наняў спецыялістаў. Гэты бізнес у мяне так і застаўся, і гэта тое, што прыносіць грошы. А спорт і беларускае грамадства - гэта дзеля задавальнення", - прызнаецца Андрэй Капыціч.

Аб каранях ён не забываў ніколі, менавіта таму ўзначаліў беларускае грамадства Сімферопальскага раёна, а яго жонка Алена - беларускае грамадства Сімферопаля, "хаця ўсё так сплялося, што фактычна гэта адзіная нацыянальна-культурная арганізацыя".

"І цяпер мы разам з жонкай актыўна займаемся прасоўваннем беларускай культуры ў Сімферопалі і Сімферопальскім раёне, - тлумачыць Андрэй Капыціч. - Увесь год у нас распісаны - святы, памятныя даты, вось у лістападзе - спартыўныя спаборніцтвы сярод нацыянальна-культурных таварыстваў пройдуць, гэта мы і арганізуем, падключылі Федэрацыю лёгкай атлетыкі".

У братоў Капыціч у Беларусі вельмі шмат радні, як яны кажуць, "там, у розных гарадах, жывуць бабуля, цёткі, стрыечныя браты, хросныя. Стараемся з усімі падтрымліваць адносіны".

Андрей среди болельщиков на соревнованиях
© Photo : из личного архива Андрея Копытич
Андрэй сярод заўзятараў на спаборніцтвах

Незадоўга да каранціна Андрэй з Аленай, якая да гэтага ў Беларусі ніколі не была, абвандравалі на машыне ўсю краіну, пабывалі і ў Белавежскай пушчы. Але не толькі дзеля таго, каб адпачыць, палюбавацца прыгажосцямі краіны і пабачыцца з блізкімі.

"Мы збіралі па ўсёй краіне прадметы беларускага сялянскага побыту - старадаўнія калаўроты, крэсіва і іншае.

Дзесьці нам аддавалі рэчы бясплатна, дзесьці прадавалі не вельмі дорага. Усё гэта для нашай крымскай беларускай суполкі, каб паказваць ужо нашым дзецям, як жылі іх продкі, чым займаліся. Праўда, усё гэта вывезці да пандэміі не паспелі, зараз чакаем, калі каранцін скончыцца", - кажа Андрэй.

А Дзмітрый прызнаецца, што дзякуючы цеснай сувязі з радзімай продкаў пабываў на самым важным для кожнага лёгкаатлета спартыўным мерапрыемстве.

"У мінулым годзе ўпершыню ў гісторыі ў Мінску праводзіўся легендарны лёгкаатлетычны матч Еўропа - ЗША, па аналогіі з СССР - ЗША. Грандыёзнае мерапрыемства. Таксама і сваякоў ўбачыў, а Мінск проста не пазнаў - горад стаў сапраўднай еўрапейскай сталіцай. Але з'язджаць у Беларусь не планую - у мяне ў Крыме спартсмены, якія паказваюць добрыя вынікі, ёсць дасягненні, ды і клімат такі, што можна трэніравацца круглы год - не трэба ездзіць на зборы ў цёплыя краіны", - прызнаецца Дзмітрый.

Згодны з ім і старэйшы брат. "З'яжджаць сэнсу няма. Мы ў Крыме ўжо ўкараніліся. Ды і як тут грамадства без нас будзе? На нас жа трымаецца вельмі многае. Будзем і далей любіць Беларусь з Крыма і прывіваць гэтую любоў нашым дзецям, як гэта калісьці зрабілі нашы бацькі" , - дадае Андрэй Капыціч.

7
Тэги:
Расія, Лёгкая атлетыка

Як выглядае цёплы кастрычнік на Палессі

0
(абноўлена 16:01 21.10.2020)
  • Восень на Палессі
  • Восень на Палессі
  • Восень на Палессі
  • Восень на Палессі
  • Восень на Палессі
  • Восень на Палессі
  • Восень на Палессі
  • Восень на Палессі
  • Восень на Палессі
  • Восень на Палессі
  • Восень на Палессі
  • Восень на Палессі
  • Восень на Палессі
  • Восень на Палессі
  • Восень на Палессі
  • Восень на Палессі
Беларускае Палессе - дзіўны край, які захаваў сваю самабытнасць. Яму пасуюць усе поры года, але восень тут выглядае асабліва цёпла і ярка.

Глядзіце ў фотастужцы Sputnik палескія замалёўкі з берагоў Прыпяці: яркі ўраджай восені і сельскія жыхары, залатое лісце паркаў і гарэзлівая дзятва, насельнікі лесу і раннія закаты.

Глядзіце таксама:

0
  • Восень на Палессі
    © Sputnik Виктор Драчев

    Ранак на Палессі.

  • Восень на Палессі
    © Sputnik Виктор Драчев

    Руды ліс - сімвал восені.

  • Восень на Палессі
    © Sputnik Виктор Драчев

    Кастрычнік выдаўся цёплым і сонечным.

  • Восень на Палессі
    © Sputnik Виктор Драчев

    Палессе - асаблівы рэгіён Беларусі, які захаваў сваю аўтэнтычнасць.

  • Восень на Палессі
    © Sputnik Виктор Драчев

    Ураджай грыбоў у вёсцы Юркавічы.

  • Восень на Палессі
    © Sputnik Виктор Драчев

    Вясковыя насельнікі Палесся.

  • Восень на Палессі
    © Sputnik Виктор Драчев

    Яркія харчы на зіму.

  • Восень на Палессі
    © Sputnik Виктор Драчев

    Гарбузы ў вёсцы Хлупін.

  • Восень на Палессі
    © Sputnik Виктор Драчев

    На беразе Прыпяці.

  • Восень на Палессі
    © Sputnik Виктор Драчев

    Парк у Жыткавічах.

  • Восень на Палессі
    © Sputnik Виктор Драчев

    Школьніцы шпацыруюць ў парку "Востраў дзяцінства".

  • Восень на Палессі
    © Sputnik Виктор Драчев

    Дзеці гуляюць пасля ўрокаў.

  • Восень на Палессі
    © Sputnik Виктор Драчев

    Школьны аўтобус.

  • Восень на Палессі
    © Sputnik Виктор Драчев

    Залаты анёл.

  • Восень на Палессі
    © Sputnik Виктор Драчев

    Палескія закаты.

  • Восень на Палессі
    © Sputnik Виктор Драчев

    Такія ціхія восеньскія вечары могуць быць толькі тут.

Тэги:
Палессе