Чаму юрок смачны, што рабіць з ручным аленем і якія вочы ў ненцаў

35
  • Жыццё  на Ямале
Ямала-Ненецкая аўтаномная акруга, Тазоўская тундра. Самае кароткае лета ў Расіі тут – у карэнных жыхароў Крайняй Поўначы ненцаў.

Вядомы тэлеаператар канала "Расія" нястомны падарожнік і журналіст, наш зямляк Віктар Прыходзька амаль 18 гадоў правёў на рускай Поўначы. Яго тэлевізійныя рэпартажы даўно сталі ўпрыгожваннем праграмы "Весці",  але таленавітыя фотаработы да гэтага часу шырокай публіцы ён не ўяўляў. Сёння ў чытачоў Sputnik ёсць эксклюзіўная магчымасць убачыць лепшыя здымкі аўтара напярэдадні яго першай персанальнай выставы.

35
  • Жыццё  на Ямале
    © Sputnik/ Виктор Приходько

    Тут прырода яшчэ засталася ў першародным выглядзе. Вада празрыстая. Летам для прыгатавання ежы ненцы чэрпаюць ваду з ручаёў і азёраў. Узімку топяць снег і лёд - як тысячы гадоў таму паступалі іх продкі.

  • Жыццё  на Ямале
    © Sputnik/ Виктор Приходько

    Нарыхтоўка прадуктаў празапас таксама не змянілася. Рыбу і мяса вешаюць у чуме на жэрдкі над печкай.Такім чынам ідзе натуральнае вэнджанне мяса.

  • Жыццё  на Ямале
    © Sputnik/ Виктор Приходько

    Паўночныя людзі не распавядаюць пра сваё асабістае жыццё. Мы прыехалі ў госці ў новае стойбішча, я выпадкова зайшоў у чум і сам крыху сумеўся, калі ўбачыў прыгожую жанчыну, якая карміла дзіцяці. Запытаўся: "Ці магу я вас сфатаграфаваць?", і мне дазволілі. Немаўлю на той момант было два тыдні. Кожнае дзіцяці ў сям'і ненцаў - вялікая падзея. Пра тое, як мне пашчасціла, я даведаўся толькі тады, калі праявіў плёнку. Зараз гэты здымак я называю "Паўночная Мадонна".

  • Жыццё  на Ямале
    © Sputnik/ Виктор Приходько

    На Ямале надзвычай прыгожыя закаты: вечар, абрысы аленьіх рагоў и чума.

  • Жыццё  на Ямале
    © Sputnik/ Виктор Приходько

    Гэты малы, усе яго ласкава называлі "Піліпка", выйшаў проста пагуляць каля чума. Пяць кадраў плёнкі было "сапсавана" на ім: ён увесь час апускаў вочкі ў той момант, калі я націскаў на спуск - для фатографа гэта смерць. У касеце заставаўся апошні кадр - і, усё ж-такі, я дамогся свайго.

  • Жыццё  на Ямале
    © Sputnik/ Виктор Приходько

    Няхітрыя забавы ў дзяцей тундры: будуюць імправізаваны маленькі чум з мамінай хусткі.

  • Жыццё  на Ямале
    © Sputnik/ Виктор Приходько

    Усе клікалі яго "Барада". Бараду сапраўды рэдка ўбачыш у ненцаў. Звярніце ўвагу: на пальцах, замест дарагіх пячатак - медыцынскі пластыр ад тынзяну (ласо). Каб утрымаць аленя, які бяжыць, патрэбны не толькі спрыт і кемлівасць, але і незвычайны моц ў руках.

  • Жыццё  на Ямале
    © Sputnik/ Виктор Приходько

    Жэрдкі для чума звычайна нарыхтоўваюць ў вярхоўях ракі Таз - там, дзе пачынаецца лесатундра. Усяго для чума іх трэба каля сарака штук.

  • Жыццё  на Ямале
    © Sputnik/ Виктор Приходько

    Тут сабраўся сапраўдны кансіліум: пілаваць ці не рогі ездавому аленю (вялікія атожылкі ў запрэжцы чапляюцца за такія ж рогі суседа і перашкаджаюць бегчы). Алень, дарэчы, жывы і жыве да гэтага часу.

  • Жыццё  на Ямале
    © Sputnik/ Виктор Приходько

    Падвяленая на сонцы і ветру рыба незвычайна смачная, называецца яна "юрок". Для еўрапейца - сапраўднае гастранамічнае вынаходства, якое проста немагчыма ў такім свежым выглядзе даставіць на нашы прылаўкі. "Правільны" юрок бярэш у рукі і адчуваеш, як па пальцах сцякае тлушч.

  • Жыццё  на Ямале
    © Sputnik/ Виктор Приходько

    Працоўны дзень у аленяводаў пачынаецца вельмі рана, з першымі прамянямі сонца. Цяжкая праца...

  • Жыццё  на Ямале
    © Sputnik/ Виктор Приходько

    Верталёт і алені - галоўныя віды транспарту на Поўначы. Але алені лепей.

  • Жыццё  на Ямале
    © Sputnik/ Виктор Приходько

    Шчанюк-аленегонка. Без іх у тундры аленяводы ня справіліся б. Сабакі аказваюць неацэнную дапамогу: "збіваюць" аленяў у статак, суправаджаюць, ахоўваюць. Цікавая асаблівасць: мясам іх не кормяць - не зможа бегчы - толькі рыбкай.

  • Жыццё  на Ямале
    © Sputnik/ Виктор Приходько

    Дзеці тундры.

  • Жыццё  на Ямале
    © Sputnik/ Виктор Приходько

    Мядзведзі - гэта сур'ёзная праблема для ненцаў, яны прыносяць шмат шкоды, забіваюць аленяў (як кажуць паўночнікі - "цкуе"). Гэты мядзведзь тэрарызаваў іх кожную вясну, лета і восень, разбіваючы летнія стаянкі ў пошуках ежы, раздзіраючы на ​​шматкі зімовую вопратку. Сур'ёзнай зброі, каб супрацьстаяць яму, у ненцаў няма. У мяне быў 7,62 мм карабін і вялікае жаданне дапамагчы сябрам. Усё было па-сумленнаму - адзін на адзін. Ненцы прыехалі забіраць ляснога злыдня.

  • Жыццё  на Ямале
    © Sputnik/ Виктор Приходько

    Мядзведжае сэрца ў руках у майго сябра аленяводаў Алега. Ненцы мяса мядзведзя не ядуць - толькі праз металічныя кольцы, загавораныя шаманам. Таму мяса я павёз у рускі пасёлак сябрам, шкура засталася ў іх. Алег, якога не змог перамагчы мядзведзь, пасля памёр ад гарэлкі. Спіртное - вось самы страшны біч паўночнікаў.

  • Жыццё  на Ямале
    © Sputnik/ Виктор Приходько

    Вочы ў гэтых людзей, як і яны самі, сапраўдныя - не падвядуць, не здрадзяць. Госця сустракаюць тым, што ў іх ёсць у чуме. Праводзяць таксама не з пустымі рукамі. Звычай: госць уходзіць з гасцінцамі ў выглядзе мяса, рыбы.

  • Жыццё  на Ямале
    © Sputnik/ Виктор Приходько

    Алень у тундры гэта ўсё: і транспарт, і адзенне, і мяса.

  • Жыццё  на Ямале
    © Sputnik/ Виктор Приходько

    Ручное аленяня "аўка". Кожны год нараджаецца аленяня, які не баіцца людзей, ён становіцца ручным. У запрэжку яго не запрагаюць і на мяса яго таксама не пускаюць. Сяброў не ядуць.

  • Жыццё  на Ямале
    © Sputnik/ Виктор Приходько

    Гэтай жанчыне на фота 82 гады. Яна не ведала рускай мовы і яе ўнучка патлумачыла ёй, што яе хочуць сфатаграфаваць. Пагадзілася адразу, без какецтва.

  • Жыццё  на Ямале
    © Sputnik/ Виктор Приходько

    Маленькі жыхар тундры.

  • Жыццё  на Ямале
    © Sputnik/ Виктор Приходько

    Рыбалавецкі чум, старыя і рака.

  • Жыццё  на Ямале
    © Sputnik/ Виктор Приходько

    Па намаразі на карку аленя ранняй раніцай ненцы разумеюць, што зіма блізка.

Тэги:
Турызм, Людзі, Ямал, Ямала-Нянецкая Акруга, Расія, Уральская ФА
Каментары