Крапіўныя баі і танцы ля вогнішча: як адзначалі Купалле пад Гродна

38
(абноўлена 12:10 07.07.2018)
  • Жанчыны зладзілі майстар-клас па пляценні вянкоў для юных дзяўчат. Жаночыя вянкі плялі з кветак, галінак бярозы і папараці, мужчынскія - з дубовых галінак, якія сімвалізуюць сілу.
  • Мужчыны рыхтавалі галінкі папараці, каб зрабіць адзін з галоўных атрыбутаў свята - вялікую ляльку Купала.
  • Побач усім жадаючым прапаноўвалі пакаштаваць Нагаворнае зелле. Калі мужчына яго вып'е, то ад дам у яго адбою не будзе, калі жанчына - зачаруе ўсіх мужчын сваім поглядам магічным.
  • Юныя прыгажуні наладзілі конкурс па пляценні кос.
  • Кожны жадаючы мог пакаштаваць гарбату з раслін, сабраных у леташнюю купальскую ноч.
  • Абрадавая гульня-карагод Явар.
  • Музыкі гралі на старажытных інструментах.
  • Навучыцца танцаваць старадаўнія купальскія танцы мог кожны жадаючы.
  • Каб паваражыць на нарачонага, дзяўчына павінна сама сплесці вянок, яго нельга звязваць ніткамі.
  • Хлопцы зладзілі крапіўныя баі, падчас якіх хвасталі адзін аднаго венікамі з бярозы і крапівы. Прайграў той, хто першым адпусціць слуп.
  • Дзяўчыну з самай доўгай касой назвалі Купалінкай свята, яна выбірала, каму з імяніннікаў вечара ўручыць торт.
  • Удзельнікі абраду былі ў народных строях, спявалі задорныя песні.
  • Абавязковая частка свята - танцы каля агню.
  • Кожны ў гэты вечар павінен быў павадзіць карагод вакол купальскага вогнішча. Згодна са старажытнымі павер'ямі, полымя праганяе нячысцікаў і ачышчае ад усяго дрэннага, што назапасілася за мінулы год.
  • Зялёнае пудзіла лялькі Купалы не спальвалі, а акуналі ў рэчцы і прасілі выканаць самыя запаветныя жаданні.
  • Пускаць вянкі на ваду павінны толькі дзяўчаты.
Гасцям свята паказалі, навошта нашы продкі святкавалі купальскую ноч і якія абрады праводзілі.

Традыцыйны абрад святкавання Купалля з варожбамі на нарачонага, карагодамі, пошукам квітнеючай папараці і ачышчэннем агнём прайшоў на Аўгустоўскім канале ўвечары 6 чэрвеня. Як ён прайшоў, глядзіце ў фотастужцы Sputnik.

Свята Івана Купалы з захаваннем старажытных славянскіх абрадаў праходзіла на полі ў вёсцы Чарток побач з Аўгустоўскім каналам.

"Мы вырашылі вярнуцца да вытокаў славянскай культуры і паказаць абрады, якія праводзілі ў купальскую ноч нашы продкі, акунуцца ў атмасферу радасці і весялосці", — распавяла арганізатар свята, мастацкі кіраўнік Гарадзенскага раённага культурна-інфармацыйнага цэнтра Любоў Ганевіч.

Паводле яе слоў, нашы продкі верылі, што падчас свята можна ачысціцца ад усяго злога, пазбавіцца ад негатыву. Тут дапамагалі і актыўныя гульні, падчас якіх людзі зараджаліся пазітывам на ўвесь год, і агонь вогнішча, якому заўсёды надавалі магічную сілу.

Свята Купалля ўмоўна падзялілі на некалькі пляцовак. На адной дзяўчыны і жанчыны зладзілі купальскі дзявочнік — плялі вянкі, запляталі косы, варажылі на суджанага і спявалі купальскія песні. Іншая пляцоўка з маладзецкімі забавамі больш даспадобы была мужчын. Самым вясёлым конкурсам сталі крапіўныя баі — камандныя і парныя. Мужчыны хвасталі адзін аднаго вялікімі венікамі з бярозавых і крапіўных галінак і вызначалі, хто самы ўстойлівы.

Сапраўднай прыгодай стаў пошук квітнеючай папараці. Для праўдападобнасці арганізатары схавалі сярод хмызняку яркую кветку, паабяцаўшы, што ў таго, хто яе знойдзе, споўніцца самае запаветнае жаданне.

Пасля карагодаў ля вогнішча ўсе накіраваліся да вады. Сюды прынеслі вялікую плеценую з папараці і дубовых і бярозавых галінак Ляльку Купалу. Але яе не спалілі, як пудзіла Масленіцы, а з песнямі тройчы акунулі ў ваду. Пасля дзяўчаты апусцілі вянкі з запаленымі на іх свечкамі.

38
  • Жанчыны зладзілі майстар-клас па пляценні вянкоў для юных дзяўчат. Жаночыя вянкі плялі з кветак, галінак бярозы і папараці, мужчынскія - з дубовых галінак, якія сімвалізуюць сілу.
    © Sputnik / Инна Гришук

    Жанчыны зладзілі майстар-клас па пляценні вянкоў для юных дзяўчат. Жаночыя вянкі плялі з кветак, галінак бярозы і папараці, мужчынскія - з дубовых галінак, якія сімвалізуюць сілу.

  • Мужчыны рыхтавалі галінкі папараці, каб зрабіць адзін з галоўных атрыбутаў свята - вялікую ляльку Купала.
    © Sputnik / Инна Гришук

    Мужчыны рыхтавалі галінкі папараці, каб зрабіць адзін з галоўных атрыбутаў свята - вялікую ляльку Купала.

  • Побач усім жадаючым прапаноўвалі пакаштаваць Нагаворнае зелле. Калі мужчына яго вып'е, то ад дам у яго адбою не будзе, калі жанчына - зачаруе ўсіх мужчын сваім поглядам магічным.
    © Sputnik / Инна Гришук

    Побач усім жадаючым прапаноўвалі пакаштаваць "Нагаворнае зелле". Калі мужчына яго вып'е, то ад дам у яго адбою не будзе, калі жанчына - зачаруе ўсіх мужчын сваім поглядам магічным.

  • Юныя прыгажуні наладзілі конкурс па пляценні кос.
    © Sputnik / Инна Гришук

    Юныя прыгажуні наладзілі конкурс па пляценні кос.

  • Кожны жадаючы мог пакаштаваць гарбату з раслін, сабраных у леташнюю купальскую ноч.
    © Sputnik / Инна Гришук

    Кожны жадаючы мог пакаштаваць гарбату з раслін, сабраных у леташнюю купальскую ноч.

  • Абрадавая гульня-карагод Явар.
    © Sputnik / Инна Гришук

    Абрадавая гульня-карагод "Явар".

  • Музыкі гралі на старажытных інструментах.
    © Sputnik / Инна Гришук

    Музыкі гралі на старажытных інструментах.

  • Навучыцца танцаваць старадаўнія купальскія танцы мог кожны жадаючы.
    © Sputnik / Инна Гришук

    Навучыцца танцаваць старадаўнія купальскія танцы мог кожны жадаючы.

  • Каб паваражыць на нарачонага, дзяўчына павінна сама сплесці вянок, яго нельга звязваць ніткамі.
    © Sputnik / Инна Гришук

    Каб паваражыць на нарачонага, дзяўчына павінна сама сплесці вянок, яго нельга звязваць ніткамі.

  • Хлопцы зладзілі крапіўныя баі, падчас якіх хвасталі адзін аднаго венікамі з бярозы і крапівы. Прайграў той, хто першым адпусціць слуп.
    © Sputnik / Инна Гришук

    Хлопцы зладзілі крапіўныя баі, падчас якіх хвасталі адзін аднаго венікамі з бярозы і крапівы. Прайграў той, хто першым адпусціць слуп.

  • Дзяўчыну з самай доўгай касой назвалі Купалінкай свята, яна выбірала, каму з імяніннікаў вечара ўручыць торт.
    © Sputnik / Инна Гришук

    Дзяўчыну з самай доўгай касой назвалі Купалінкай свята, яна выбірала, каму з імяніннікаў вечара ўручыць торт.

  • Удзельнікі абраду былі ў народных строях, спявалі задорныя песні.
    © Sputnik / Инна Гришук

    Удзельнікі абраду былі ў народных строях, спявалі задорныя песні.

  • Абавязковая частка свята - танцы каля агню.
    © Sputnik / Инна Гришук

    Абавязковая частка свята - танцы каля агню.

  • Кожны ў гэты вечар павінен быў павадзіць карагод вакол купальскага вогнішча. Згодна са старажытнымі павер'ямі, полымя праганяе нячысцікаў і ачышчае ад усяго дрэннага, што назапасілася за мінулы год.
    © Sputnik / Инна Гришук

    Кожны ў гэты вечар павінен быў павадзіць карагод вакол купальскага вогнішча. Згодна са старажытнымі павер'ямі, полымя праганяе нячысцікаў і ачышчае ад усяго дрэннага, што назапасілася за мінулы год.

  • Зялёнае пудзіла лялькі Купалы не спальвалі, а акуналі ў рэчцы і прасілі выканаць самыя запаветныя жаданні.
    © Sputnik / Инна Гришук

    Зялёнае пудзіла лялькі Купалы не спальвалі, а акуналі ў рэчцы і прасілі выканаць самыя запаветныя жаданні.

  • Пускаць вянкі на ваду павінны толькі дзяўчаты.
    © Sputnik / Инна Гришук

    Пускаць вянкі на ваду павінны толькі дзяўчаты.

Тэги:
Купалле, Гродна, Беларусь
По теме
"Купалле - 2018": якія масавыя гулянні пройдуць у Александрыі
Дзе і як у Беларусі будуць святкаваць Купалле

Беларускі лён: сакрэты вытворчасці элітнай тканіны

510
(абноўлена 09:47 23.11.2020)
  • Беларускі лён
  • Беларускі лён
  • Беларускі лён
  • Беларускі лён
  • Беларускі лён
  • Беларускі лён
  • Беларускі лён
  • Беларускі лён
  • Беларускі лён
  • Беларускі лён
  • Беларускі лён
Людзі спрадвеку з павагай ставіліся да льну: у льняныя тканіны заварочвалі муміі егіпецкіх фараонаў і апраналі цнатлівых дзяўчат на вяселлі.

Лён на Беларусі вырошчваюць са старадаўніх часоў. Продкі заўсёды ставіліся з павагай да гэтай культуры, бо яна літаральна магла апрануць цэлую сям’ю і нават вёску.  Чыстае і светлае льняное адзенне было сімвалам нявіннасці і маральнай чысціні, таму маладыя дзяўчаты на вяселле апраналі сукенкі, зробленыя з ільнянога матэрыялу. А ў Старажытным Егіпце, дзе людзі даведаліся пра лён 7-9 тысяч гадоў таму, тканіны з лёну лічыліся элітнымі, таму ў іх заварочвалі муміі егіпецкіх фараонаў.

Прыгажосць і зручнасць ільняной тканіны цэніцца ва ўсім свеце, а на Беларусі і дагэтуль захоўваюць традыцыі льнянога ткацтва. Кросны, варштат, мялкі, церніцы, трапкач і іншыя старадаўнія прылады для вырабу льняной тканіны — у фотастужцы Sputnik.

Гэта, безумоўна, не нанатэхналогіі, але паглядзець таксама ёсць на што.

Глядзіце таксама:

510
  • Беларускі лён
    © Sputnik Альфрэд Мікус

    На Беларусі лён вырошчваюць са старадаўніх часоў. Нашы продкі казалі, што "лён усіх апранае", і прысвячалі гэтай сельскагаспадарчай культуры свае песні, вершы і казкі.

  • Беларускі лён
    © Sputnik Альфрэд Мікус

    Лён быў сімвалам нявіннасці і маральнай чысціні, таму нявеста на вяселле апранала сукенку з ільну. На беларускім гербе кветачкі льну сімвалізуюць працавітасць, дабрабыт і парадак.

  • Беларускі лён
    © Sputnik Альфрэд Мікус

    Традыцыйнай прыладай ткацтва на Беларусі быў гарызантальны ткацкі станок — кросны. Беларускія навукоўцы вылучаюць некалькі тыпаў ткацкіх станкоў, якія існавалі ў XIX — пачатку XX стагоддзя і адрозніваліся па канструкцыі. У больш прымітыўных (на "сохах" і на "станінах") асобныя дэталі ўкапваліся ў зямлю ці мацаваліся да столі. Больш дасканалыя называліся "рамавы ткацкі станок" ці "варштат".

  • Беларускі лён
    © Sputnik Альфрэд Мікус

    На першым этапе льноапрацоўкі ад сцяблоў саспеўшага, а потым вымачанага і высушанага льну аддзяляюць галоўкі. Рабілася гэта пры дапамозе драўляных "пранікаў", якімі іх аббівалі. На поўначы Беларусі галоўкі абрывалі спецыяльнымі нажамі-"драчкамі".

  • Беларускі лён
    © Sputnik Альфрэд Мікус

    Пасля абрывання галовак сцябло льну разміналі на "мялках" або "церніцах", каб вызваліць з яго валакно. На Беларусі вядомыя нахільныя і гарызантальныя мялкі. Іх рухомыя часткі — білы — мелі адно ці два рэбры.

  • Беларускі лён
    © Sputnik Альфрэд Мікус

    Пасля апрацоўкі на мялках рэшткі кастры на валакне выдалялі пры дапамозе "трапала".

  • Беларускі лён
    © Sputnik Альфрэд Мікус

    Прыладамі для часання льну служылі драўляныя і металічныя "грэбні". Пры іх дапамозе валакно расшчаплялася на больш тонкія валаконцы і канчаткова ачышчалася ад кастры. Пасля часання льну атрымлівалася валакно рознай якасці. Адыходы ад часання ўтваралі "кудзелю".

  • Беларускі лён
    © Sputnik Альфрэд Мікус

    Валакно, якое заставалася пасля часання, — "кужаль" — спляталася ў косы і ў такім выглядзе захоўвалася да прадзення.

  • Беларускі лён
    © Sputnik Альфрэд Мікус

    Наступны этап апрацоўкі льну — прадзенне — звязаны з вырабам нітак з валакна. Звычайна ім займаліся жанчыны ў перыяд з лістапада па сакавік. Асноўнымі прыладамі прадзення былі прасніца, верацяно і самапралка.

  • Беларускі лён
    © Sputnik Альфрэд Мікус

    Працэс прадзення пачынаўся з замацавання кудзелі на прасніцы. На стойцы мацавалася кудзеля, а на донца садзілася жанчына. Стойка прасніцы, якая не мела донца, устаўлялася ў спецыяльную адтуліну ў лаве.

  • Беларускі лён
    © Sputnik Альфрэд Мікус

    Самая старадаўняя прылада для прадзення — верацяно. Яго выраблялі з драўніны ясеня, грушы ці бярозы. Пры прадзенні жанчына пальцамі правай рукі выцягвала валакно з кудзелі, адначасова трыма пальцамі левай рукі паварочвала верацяно.

Тэги:
лён, Беларусь, Народныя традыцыі, спадчына

Вы ў іх абавязкова закахаецеся! Самыя прыгожыя птушкі Беларусі

194
(абноўлена 16:15 20.11.2020)
  • Зімародак
  • Даўгахвостая сініца
  • Залацістыя шчуркі
  • Белая блакітніца
  • Шчыгел
  • Сіваваронка
  • Удод
  • Чырвоны каршун
  • Сіпуха
  • Варакушка
  • Вялікі стракаты дзяцел
  • Шпак
Прапануем вам паглядзець на самых прыгожых птушак краіны - ад белай блакітніцы, якую рэдка можна ўбачыць, да звыклага ўсім, але не менш выдатнага шпака.

Птушкі - гэта не толькі неад'емная частка экасістэмы, але і бясконцая крыніца натхнення для паэтаў. Ды і проста нагода радасці для вачэй кожнага з нас. Магчыма, вы рэдка ўглядаліся ў птушак і нават не ведаеце, якія прыгажуні-птушкі жывуць у Беларусі.

Прапануем вам паглядзець на самых прыгожых птушак Беларусі. Некаторыя з іх, нажаль, сустракаюцца сёння зусім рэдка - напрыклад, сіваваронкі, - іншыя ж побач з намі вельмі часта - як, напрыклад, дзятлы.

Паглядзіце гэтыя фатаграфіі і закахайцеся ў птушак гэтак жа, як мы.

194
  • Зімародак
    © Public Domain / 谷崎かおる / Kingfisher

    Зімародак ў Беларусі - нешматлікі від. Гняздуецца на рэках Буг, Іслач, Нёман, Сож. У 2016 годзе гэты госць з тропікаў стаў сімвалам Валожынскага раёна, дзе знаходзіцца Налібоцкая пушча.

  • Даўгахвостая сініца
    © CC0 / Pixabay / Sabine Löwer

    Даўгахвостая сініца, або апалоўнік - пухнаты ружавата-белы шарык з доўгім хвастом, самая дробная птушка Беларусі. Цалкам магчыма, яна стане птушкай 2021 года ў Беларусі, так як перамагла ў народным галасаванні.

  • Залацістыя шчуркі

    Залацістыя шчуркі - адны з самых яркіх птушачак не толькі ў Беларусі, але і ў Еўропе. Гэтыя красуні пачалі гнездавацца на тэрыторыі Беларусі толькі адносна нядаўна - у 1980-х гадах. Гэтая птушачка б'е злоўленую казурку аб цвёрдую паверхню і старанна расціскае, каб не быць уджаленай пры праглынанні, а крылы і хітынавы панцыр насякомых пазней вырыгвае ў выглядзе маленькіх шарыкаў.

  • Белая блакітніца

    Белая блакітніца - беласнежна-блакітная - крыху менш за вялікую сініцу, але крыху буйнейшая за блакітніцу, жыве ў пойменных лясах з густым падлескам.

  • Шчыгел

    Чорнагаловы шчыгел - самая маляўнічая птушачка. Яркі і прыкметны, залаты ўюрок (так яго называюць англічане) быў птушкай 2018 года ў Беларусі. Шчыглы выбіраюць для гнездавання зялёныя насаджэнні ў прыдарожнай паласе, паркі, скверы, таму пакутуюць ад актыўнай абрэзкі дрэў.

  • Сіваваронка

    Пералётная птушка сіваваронка з вельмі прыгожым зелянява-блакітным з пералівамі і іржава-карычневым апярэннем гняздуецца ў дуплах і сілкуецца буйнымі казуркамі. З-за зарастання лугоў кожная сустрэча з сіваваронкай сёння стала вялікай рэдкасцю, ужо ў бліжэйшыя гады гэты від можа цалкам знікнуць з тэрыторыі Беларусі.

  • Удод

    Стыляга удод любіць прылятаць на поўдзень нашай краіны. Ахвотна селіцца ў разрэджаных дубровах, ва ўзлесках саспелых хваёвых бароў. Нярэдка выяўляецца па рачных поймах з ўчасткамі алешніку або асобнымі старымі дрэвамі.

  • Чырвоны каршун

    А як вам гэты прыгажун? Чырвоны каршун гняздуецца толькі ў параўнальна мала закранутых дзейнасцю чалавека кутках паўднёва-заходняй частцы рэспублікі. Па тэрыторыі Беларусі праходзіць паўночна-ўсходняя мяжа арэала гэтага драпежніка.

  • Сіпуха
    © CC0 / Pixabay / ian kelsall

    Гэтая драпежная прыгажуня - рэдкая птушка ў нашых краях. Але ўсё ж сіпуха залятае на гнездаванне на поўнач і ўсход Беларусі.

  • Варакушка

    Стройная вытанчаная варакушка гняздуецца ў хмызняках па берагах вадаёмаў, жыве скрытна і спявае пераважна ўвечары і ўначы. Самец "носіць" на грудзях яркае блакітнае кашне.

  • Вялікі стракаты дзяцел
    © CC0 / PxHere

    Вялікага пярэстага дзятла можна сустрэць практычна ў любым месцы, дзе ёсць дрэвы. Гэта самы звычайны прадстаўнік сямейства на тэрыторыі Беларусі. Але ж гэта не значыць, што ён не варты быць уключаным у топ самых прыгожых птушак.

  • Шпак

    Шпака ў Беларусі можна ўбачыць вельмі часта, але прыгледзьцеся: які прыгажун!

Тэги:
Птушкі Беларусі, Беларусь
Урач хуткай дапамогі

Мінздароўя: На выплату "кавідных" надбавак сышло больш за 844 мільёны рублёў

0
(абноўлена 17:39 24.11.2020)
У кастрычніку грашовае заахвочванне атрымалі звыш за 71 тысячу работнікаў медыцыны - і гэта не толькі ўрачы і медсёстры.

МІНСК, 24 ліс - Sputnik. За час пандэміі на выплату "кавідных" надбавак было выдзелена 844,8 мільёна рублёў, паведаміла прэс-служба Міністэрства аховы здароўя.

У прыватнасці, з кансалідаванага бюджэту накіравана 422,4 млн рублёў, мясцовых бюджэтаў - 405,7 млн ​​рублёў, рэспубліканскага бюджэту - 16,7 млн ​​рублёў.

Па дадзеных Міністэрства аховы здароўя, у кастрычніку выплаты атрымалі больш за 71 тысячу работнікаў аховы здароўя. Паведамляецца, што сярод іх былі ўрачы, медсёстры, санітаркі, медыцынскія дэзінфектары, вадзіцелі, ліфцёры і іншыя супрацоўнікі.

Сярэдні памер фактычна выплачанай надбаўкі склаў: урачам - 700 - 1800 рублёў, сярэдняму медперсаналу - 400 - 1000 рублёў, іншым работнікам - 300 - 500 рублёў.

Нагадаем, устанаўленне штомесячнай надбаўкі за працу ва ўмовах, звязаных з інфекцыямі, прадугледжана Указам прэзідэнта Беларусі №131 ад 16 красавіка 2020 года. Выплаты атрымліваюць урачы-спецыялісты, медыцынскія работнікі з сярэдняй медыцынскай адукацыяй, іншы персанал аховы здароўя. Пералiк пасад вызначаны пастановай Міністэрства аховы здароўя ад 8 чэрвеня 2009 года №61. У яго ўключаны ўсе - ад прадстаўнікоў адміністрацыі клінік да малодшага медперсаналу, а таксама медыцынскія дэзінфектара, медрэгістратар, біёлагі, хімікі і кіроўцы. Памер даплат складае ад 300 да 4000 рублёў.

0
Тэги:
Міністэрства аховы здароўя Рэспублікі Беларусь, Беларусь
Тэмы:
Каронавірус COVID-19