Касманаўт Раскосмаса Аляксей Аўчынін

Спытай у касманаўта: акцыя Sputnik і фестываля NAUKA 0+

40
(абноўлена 20:00 28.09.2018)
Задай пытанне касманаўтам на МКС. Зараз гэта можа зрабіць любы падпісчык сацыяльных сетак Sputnik Беларусь.

Прамы тэлевізійны мост з МКС адбудзецца ў Маскве 14 кастрычніка на пляцоўках Усерасійскага фестывалю NAUKA 0+. Сувязь з Міжнароднай касмічнай станцыяй забяспечвае ДК "Раскосмас".

Пытанне трэба размясціць на старонцы акаўнта Sputnik Беларусь, папярэдне на яго падпісаўшыся:

  • акаунт Sputnik Беларусь у Facebook
  • акаунт Sputnik Беларусь у Twitter
  • акаунт Sputnik Беларусь у Instagram

На самае цікавае пытанне ад нашай краіны адкажуць удзельнікі экспедыцыі на МКС — расійскія касманаўты-выпрабавальнікі Аляксей Аўчынін і Сяргей Пракоп'еў.

Гэты экіпаж адправіўся ў космас 6 чэрвеня 2018 года з "Гагарынскага старту" касмадрома Байканур. Цяпер у чытачоў з'явілася ўнікальная магчымасць распытаць саміх касманаўтаў пра тое, як яны правялі чатыры месяцы на арбіце.

Расійскі экіпаж ужо паспеў выйсці ў адкрыты космас, правесці там у агульнай складанасці восем гадзін, ажыццявіць некалькі эксперыментаў, мантаж новага навуковага абсталявання, запусціць некалькі нанаспадарожнікаў і правесці панарамныя відэаздымкі навакольнай станцыі касмічнай прасторы і паверхні Зямлі.

Космонавт Роскосмоса Сергей Прокопьев
© Sputnik / Сергей Савостьянов/POOL
Касманаўт "Раскосмаса" Сяргей Пракоп"еў

Што яшчэ вы хочаце даведацца аб працы на арбіце? Куды знікае касмічнае смецце са станцыі? Навошта касманаўту вакуумныя штаны? Як гарыць у космасе агонь? Чаму на станцыі нельга карыстацца алоўкамі? Як з арбіты выглядае ваш горад?

Пытайцеся. Акцыю па зборы пытанняў "Задай пытанне касманаўту МКС" праводзіць Sputnik і Усерасійскі фестываль NAUKA 0+. Сеанс прамой сувязі з МКС забяспечвае ДК "Раскосмас". Міжнароднае агенцтва Sputnik выступае міжнародным інфармацыйным партнёрам фестывалю NAUKA 0+.

Sputnik — адно з найбуйнейшых міжнародных СМІ, якое аб'ядноўвае мультымедыйныя краінавыя і рэгіянальныя інтэрнэт-сайты на 32 мовах, аналагавае і лічбавае радыёвяшчанне на рускай, англійскай і французскай мовах у 80 гарадах свету і ў інтэрнэце. Навінавыя стужкі Sputnik кругласутачна пастаўляюць інфармацыю вядучым выданням па ўсім свеце на англійскай, арабскай, іспанскай і кітайскай мовах. Аўдыторыя інфармацыйных рэсурсаў Sputnik складае больш за 50 мільёнаў наведвальнікаў у месяц, колькасць падпісчыкаў акаўнта Sputnik China у Вэйбо дасягае амаль 9 мільёнаў. У 22 рэдакцыйных цэнтрах па ўсім свеце ад Пекіна да Монтавідэа працуе звыш тысячы чалавек дзясяткаў нацыянальнасцяў. Sputnik ўваходзіць у Медыягрупу "Россия сегодня".

Усерасійскі фестываль NAUKA 0+

XIII Маскоўскі фестываль NAUKA 0+ адбудзецца 12-14 кастрычніка і стане самым маштабным за ўсю гісторыю правядзення. Галоўная тэма фестывалю — навука будучыні: "MegaScience: Расія ў свеце — Расія для свету". За тры дні фестывалю на яго пляцоўках збяруцца вядучыя навукоўцы і лектары з усяго свету: і тыя, хто ўжо ўвайшоў у гісторыю сусветнай навукі, і тыя, ад каго сёння залежыць яе будучыня. Яны адкрыюць для гасцей уласныя megascience-праекты.

Космонавт Роскосмоса Алексей Овчинин
© Sputnik / Рамиль Ситдиков
Касманаўт "Раскосмаса" Аляксей Аўчынін

Акрамя традыцыйных пляцовак — Фундаментальнай бібліятэкі і Шувалаўскага корпуса МДУ, а таксама ЦВК "Экспацэнтр" на Чырвонай Прэсне — свае дзверы для гасцей фестывалю ў гэтым годзе ўпершыню адкрыюць Расійская акадэмія навук і Цэнтральны дом прадпрымальніка. З'явяцца тры дадатковыя пляцоўкі: экалагічная — у парку "Зараддзе", касмічная — у павільёне "Космас" на ВДНХ і вулічная — на Нікіцкім бульвары. Яшчэ 90 пляцовак размесцяцца на базе ВНУ, музеяў, навуковых цэнтраў і прамысловых прадпрыемстваў.

У рамках фестывалю ў Маскве пройдзе звыш 2000 унікальных мерапрыемстваў: лекторыі, выставы, навуковыя баі і шоу, кінапаказы, конкурсы, эксперыменты, экскурсіі і многае іншае.

Чакаецца, што колькасць наведвальнікаў фэсту ўпершыню перавысіць 880 тысяч чалавек.

"У рамках новага нацыянальнага праекта "Навука" ў Расіі ўжо ў бліжэйшыя гады створаць перадавую інфраструктуру для глабальных навуковых даследаванняў і распрацовак, — сказаў стваральнік праекта рэктар МДУ акадэмік Віктар Садоўнічы. — Зараз жа Расія актыўна ўдзельнічае ў найбуйнейшых замежных калабарацыях… Магчыма, у хуткай будучыні гэтыя адкрыцці кардынальна зменяць наша жыццё. За адкрыццямі megascience-калабарацыі будучыня, і на Усерасійскім фестывалі NAUKA 0+ мы пастараемся раскрыць усе сусветныя і айчынныя навуковыя праекты такога ўзроўню, іх мэты, задачы, дасягненні і як яны зменяць наша жыццё".

Гледачом і непасрэдным удзельнікам XIII Маскоўскага фестывалю NAUKA 0+ можа стаць любы чалавек, незалежна ад узросту і цалкам бясплатна.

Sputnik Беларусь — адно з найбуйнейшых сусветных СМІ: агенцтва працуе на 32 мовах, рэдакцыі і прэс-цэнтры выпускаюць навіны кругласутачна па ўсім свеце ад Токіа да Монтавідэа.

За тры з паловай гады працы ў краінах постсавецкай прасторы сайты Sputnik занялі лідзіруючыя пазіцыі сярод мясцовых СМІ дзякуючы новым і тэхналагічным фарматам падачы кантэнту. У значнай ступені Sputnik задаў новы стандарт навінаў: больш відэа, фота, інфаграфіка, яркая падача матэрыялаў.

Парталы Sputnik у кожнай з краін блізкага замежжа прадстаўлены на нацыянальным і рускай мовах, яны таксама даюць чытачу разнастайны мультымедыйны кантэнт: інфаграфіку, відэа, фотарэпартажы, анлайн-эфіры, інтэрнэт-галасаванні, падкасты. Акрамя аператыўных навін, Sputnik таксама публікуе аналітычныя матэрыялы і эксклюзіўныя інтэрв'ю. Радыё Sputnik ажыццяўляе вяшчанне ў інтэрнэце і FM / AM-дыяпазонах на 18 мовах.

40
Тэги:
Космас, МКС, Sputnik
SputnikPro атрымаў прэмію IPRA Golden World Awards

SputnikPro атрымаў прэмію IPRA Golden World Awards

12
(абноўлена 11:06 31.07.2020)
Асветніцкі праект медыягрупы Sputnik для журналістаў, супрацоўнікаў прэс-службаў і менеджараў СМІ адзначаны за поспехі ў галіне сувязяў з грамадскасцю.

МІНСК, 31 ліп - Sputnik. Асветніцкі праект SputnikPro стаў уладальнікам найбуйнейшай міжнароднай прэміі ў галіне сувязяў з грамадскасцю IPRA Golden World Awards for Excellence in PR 2020. Ён адзначаны прадстаўнічым інтэрнацыянальным журы ў намінацыі "Краіна, рэгіён і горад".

"Удзячныя за такую высокую ацэнку нашай працы. SputnikPro быў запушчаны крыху больш за два гады таму і апынуўся незвычайна запатрабаваны і актуальны. Праект нашага агенцтва дазваляе спецыялістам-пачаткоўцам даведацца шмат новага аб асобных аспектах журналісцкай працы і дае ім пляцоўку для абмену вопытам і нараджэння новых ідэй" , - адзначыў намеснік галоўнага рэдактара МІА "Россия сегодня" Андрэй Благадыранка.

SputnikPro - асветніцкі праект медыягрупы Sputnik для журналістаў, студэнтаў профільных ВНУ, супрацоўнікаў прэс-службаў і менеджараў СМІ, накіраваны на абмен вопытам і развіццё прафесійных сувязяў з замежнымі калегамі. Вядучымі модуляў праекта выступаюць як кіраўнікі падраздзяленняў Sputnik, так і іншыя вядомыя расійскія журналісты і эксперты. З сакавіка 2018 года майстар-класы і семінары SputnikPro прайшлі ўжо ў 22 краінах свету: ад Арменіі да Індыі, ад Грэцыі да Кітая. У агульнай складанасці ў іх прынялі ўдзел больш за 3 000 слухачоў з 80 дзяржаў. Сачыце за навінамі праекта на нашай старонцы ў Facebook.

Лаўрэатамі IPRA Golden World Awards for Excellence in PR 2020 у іншых намінацыях сталі Сусветны фонд дзікай прыроды (WWF), Viber, Coca-Cola, Лукойл, Pan American Energy, Samsung Electronics Russia, Istanbul Metropolitan Municipality і іншыя кампаніі і арганізацыі.

Прэмія IPRA Golden World Awards (GWA) прысуджаецца адной з найстарэйшых міжнародных асацыяцый па сувязях з грамадскасцю International Public Relations Association (IPRA). Асацыяцыя фармуе стандарты камунікацый ва ўсім свеце з 1955 года і прызнана ААН. У статусе самага аўтарытэтнага прафесійнага аб'яднання ў сферы PR IPRA штогод узнагароджвае лепшыя камунікацыйныя праекты па ўсім свеце, ацэньваючы складанасць, крэатыў і ўнікальнасць.

12
Тэги:
SputnikPro
WorldSkills Russia

Просты шлях у прафесію будучыні

41
(абноўлена 11:21 02.07.2020)
WorldSkills Russia запускае новы вочна-дыстанцыйны фармат правядзення трэніровак Future Skills Camp, у якім могуць прыняць удзел маладыя прафесіяналы з усяго свету, у тым ліку - з Рэспублікі Беларусь.

Сусветная індустрыя зараз перажывае сапраўдную кадравую рэвалюцыю. Цыфравізацыі цэлых галін патрабуе ўсё больш новых кваліфікаваных спецыялістаў для высокатэхналагічнай вытворчасці і трансфармацыі эканомікі. Пры гэтым частка працоўных месцаў, якія не адказваюць патрабаванням часу, скарачаюцца, а вызвалены персанал сутыкаецца з неабходнасцю павышэння кваліфікацыі для таго, каб адпавядаць патрабаванням сучасных працадаўцаў. Такая ж задача стаіць і перад маладымі спецыялістамі, якія толькі выходзяць на рынак працы.

Эпідэмія каронавіруса, пры ўсіх яе негатыўных наступствах, адыграла станоўчую ролю ў хуткасці ўкаранення лічбавых тэхналогій. Цэлыя прадпрыемствы і галіны здолелі хутка перабудавацца і перавесці частку функцыяналу ў выдалены рэжым. Тыя працэсы, на адладжванне якіх раней сышлі б месяцы і нават гады, былі адбудаваны літаральна за некалькі тыдняў. У "лічбу" пайшлі не толькі нарады і дакументаабарот, але і некаторыя праграмы і курсы падрыхтоўкі і перападрыхтоўкі кадраў, якія апынуліся досыць запатрабаванымі ва ўмовах самаізаляцыі.

Адным з такіх новых фарматаў, які дазваляе ўдасканаліць сваё прафесійнае майстэрства, стала серыя сумесных вочна-дыстанцыйных трэніровак Future Skills Camp, якія праводзіць WorldSkills Russia. У канцы чэрвеня на спецыяльнай платформе стартаваў курс трэніровак па найбольш перспектыўных для сучаснай лічбавай эканомікі прафесіях, або, інакш кажучы, Future Skills.

Праграма Future Skills з'яўляецца стратэгічнай ініцыятывай WorldSkills Russia. Яна ўпершыню была прадстаўлена на 45-м чэмпіянаце свету па прафесійным майстэрстве WorldSkills Kazan 2019 і адразу прыцягнула ўвагу прафесійнай супольнасці, стала своеасаблівым рыўком ў развіцці HR-менеджменту, паколькі прапанавала цалкам іншы спіс перспектыўных кампетэнцый. У Казані ў агульнай складанасці былі прадстаўлены 25 новых кампетэнцый Future Skills.

Беларуская каманда ўдзельнікаў WorldSkills Russia
© Photo : Алексей Федоров / прэс-служба Беларуская каманда ўдзельнікаў WorldSkills Russia
Беларуская каманда ўдзельнікаў на WorldSkills Kazan 2019

Эфект ад з'яўлення новага прадукту быў настолькі ашаламляльным, што ўжо ў 2021 годзе, на наступным сусветным чэмпіянаце WorldSkills ў Шанхаі, у асноўную праграму спаборніцтваў увойдуць адразу 5 новых кампетэнцый, распрацаваных WorldSkills Russia. Сярод іх - "Рэверсіўны інжынірынг", "Тэхналогіі інфармацыйнага мадэлявання BIM", "Прамысловы дызайн", "Распрацоўка мабільных прыкладанняў" і "Прамысловая робататэхніка". І гэта вялікі прарыў для прасоўвання перспектыўных кампетэнцый ў свеце.

На Future Skills Camp, які адбудзецца ўлетку, колькасць напрамкаў будзе таксама уражлівай. У праграму трэніровак уваходзяць 19 кампетэнцый, такіх як: "Адытыўная тэхналогіі", "Інжынерыя касмічных сістэм", "Інтэрнэт рэчаў", "Інтэрнэт-маркетынг", "Квантавыя тэхналогіі", "Камандная праца на вытворчасці" "Maker", "Карпаратыўная абарона ад унутраных пагроз інфармацыйнай бяспекі", "Машыннае навучанне і вялікія дадзеныя", "Праграмныя рашэнні для бізнесу", "Прамысловая робататэхніка", "Прамысловы дызайн", "Распрацоўка мабільных прыкладанняў", "Рабатызаваная зварка", "Тэхналогіі інфармацыйнага мадэлявання BIM", "Упраўленне жыццёвым цыклам", "Лічбавая вытворчасць", "Эксплуатацыя беспілотных авіяцыйных сістэм", "Эксплуатацыя сэрвісных робатаў".

WorldSkills Russia аб'ядноўвае ўдзельнікаў з розных краін свету
© Photo : прэс-служба WorldSkills Russia
WorldSkills Russia аб'ядноўвае ўдзельнікаў з розных краін свету

Удзельнікі з розных краін свету будуць праходзіць некалькі модульных курсаў на спецыяльнай платформе. Па завяршэнні метадычнай часткі модуля ўдзельнікі трэніроўкі прыступаюць да практычнай часткі, якая ўяўляе сабой цыкл конкурсных заданняў. Атрымліваць іх удзельнікі, па-за залежнасці ад краіны пражывання, будуць у адзін і той ж час. Але пачаць выкананне змогуць у адпаведнасці з гадзінным поясам краіны-ўдзельніцы.

Пасля выканання кожнага модуля заданні будуць ацэньвацца экспертамі таксама ў вочна-дыстанцыйным фармаце. Ужо цяпер сваю гатоўнасць прыняць удзел у трэніроўках выказалі канкурсанты і эксперты з Расіі, Бразіліі, Кітая, Паўднёва-Афрыканскай Рэспублікі, Туніса, Партугаліі, а таксама іншых краін, зацікаўленых у засваенні і развіцці перспектыўных прафесій. Прыняць удзел у Future Skills Camp могуць і маладыя спецыялісты з Рэспублікі Беларусь.
Па заканчэнні трэніровак усе ўдзельнікі атрымаюць сертыфікаты аб праходжанні Future Skills Camp. Усе канкурсанты, якія выканалі тэставы праект, атрымаюць skills-пашпарт, дакумент, які пацвярджае ўзровень прафесійных кампетэнцый, распрацаваны WorldSkills Russia.

Беларуская каманда на WorldSkills Russia-2019
© Photo : прэс-служба WorldSkills Russia
Беларуская каманда на WorldSkills Kazan 2019

У прыватнасці, ужо цяпер ідзе падрыхтоўка BRICS Future Skills Challenge, у якім прымуць удзел каманды з краін "пяцёркі", а таксама Фіналу VIII Нацыянальнага Чэмпіянату WorldSkills Russia ў вочна-дыстанцыйным фармаце, які запланаваны на восень 2020 года.

У перспектыве, як плануюць у WorldSkills Russia, кампетэнцыі Future Skills можна будзе інтэграваць таксама ў сістэмы навучання і нацыянальныя чэмпіянаты прафесійнага майстэрства, як гэта было і некаторыя іншыя фарматы, якія WorldSkills Russia актыўна прасоўвае ў свеце. Нягледзячы на тое, што рух Worldskills з'явілася досыць даўно, а Расія далучылася да яго менш за 10 гадоў таму, яна стала змястоўным і крэатыўным драйверам WorldSkills ў частцы правядзення даследаванняў, праектавання і правядзення спаборніцтваў па новых прафесіях і незалежнай ацэнкі, а таксама распрацоўкі адукацыйных праграм.

Па словах Аліны Дасканавай, намесніка генеральнага дырэктара Саюза "Маладыя прафесіяналы (WorldSkills Russia)" па міжнароднай дзейнасці, тэхнічнага дэлегата ад Расіі ў WorldSkills International, "імклівае змяненне тэхналогій, развіццё штучнага інтэлекту, усеагульная цыфравізацыі і, як следства, ўскладненне працоўных працэсаў спрыяюць з'яўленню канвергентных навыкаў, а таксама пашырэнню мульцісектарнага і міжгаліновага супрацоўніцтва. WorldSkills Russia распрацоўвае інструменты, якія здольныя падняць нацыянальную сістэму падрыхтоўкі кадраў да сусветнага ўзроўню валодання прафесійнымі навыкамі, што здольна павысіць канкурэнтаздольнасць любой эканомікі".

Намеснік генеральнага дырэктара Саюза Маладыя прафесіяналы (Ворлдскілс Расія) Аліна Дасканава
© Photo : прэс-служба WorldSkills Russia
Намеснік генеральнага дырэктара Саюза "Маладыя прафесіяналы (WorldSkills Russia)" па міжнароднай дзейнасці Аліна Дасканава

Сярод такіх інструментаў - распрацоўка кароткіх адукацыйных праграм і стварэнне адукацыйных лабараторый ў краінах-партнёрах, а таксама падрыхтоўка спаборніцкіх кампетэнцый, якія WorldSkills Russia збірае для той ці іншай краіны для правядзення нацыянальных чэмпіянатаў. Такія прадукты і ініцыятывы сустракаюць вялікую цікавасць у краінах-партнёрах.

У мінулым годзе на чэмпіянаце свету WorlSkills Kazan 2019 маладыя прафесіяналы з Рэспублікі Беларусь прынялі ўдзел у спаборніцтвах адразу па трох кампетэнцыяў Future Skills: "Прамысловы дызайн", "Квантавыя тэхналогіі" і "Тэхналогіі інфармацыйнага мадэлявання (BIM)".

Пераможцы WorldSkills Russia-2019
© Photo : прэс-служба WorldSkills Russia
Пераможцы WorldSkills Kazan 2019

І цяпер, дзякуючы Future Skills Camp - яшчэ аднаму фармату, які заваёўвае папулярнасць у свеце, маладыя спецыялісты з Рэспублікі Беларусь змогуць навучыцца яшчэ дзясяткам перспектыўных кампетэнцый.

Future Skills Camp праходзіць пры падтрымцы Расатам, Растэх, Раскосмас, 1С, FANUC, InfoWatch, Autodesk, Siemens, COEX, hakta, Расійскага квантавага Цэнтра.

Больш падрабязнасцяў пра Future Skills Camp - тут.

*Міжнародное інфармацыйнае агенцтва Sputnik - партнёр праекта

41
Тэги:
Беларусь, WorldSkills
Багач

Народны каляндар: святкуем Юл’яна, гатуем стравы для дзетак

0
(абноўлена 16:49 30.10.2020)
Этнограф Ларыса Мятлеўская распавядае як нашы продкі баранілі дзяцей ад хваробаў і што гатавалі для іх.

У народзе лічылі, што калі ў хаце не чуваць дзіцячых галасоў, то гэта хата не мае шчасця. 31 кастрычніка ў Народным календары адзначаюць прысвятак Юльяна, ахоўніка дзяцей. Але не толькі ў  гэтага святога бацькі прасілі дапамогі для сваіх дзяцей. Найважнейшымі аступнікамі ад усялякага ліха лічылі Прачыстую, Ісуса Хрыста і анёлаў ахоўнікаў, якія ў народным уяўленні адбіваюць чалавека ад "усіх наглых урагоў". У народнай міфалогіі дзецьмі апекавалася Дамавуха, якая магла калыхаць калыску з немаўляткам і бавіцца з астатнімі дзецьмі гаспадыні, якая ёй падабалася.

Але першай і наймацнейшай апякункай і абаронцай для сваіх дзяцей заўсёды была маці. Яна спявала на ноч калыханку, апранала, рабіла ляльку, сачыла, каб дзіця было здаровае і сытае.

Багач у Вязынцы
© Sputnik Альфрэд Мікус
Наймацнейшай апякункай дзяцей заўсёды была маці

У народзе лічылі, што падчас цяжарнасці жанчына павінна была выконваць шэраг перасцярог, у выніку якіх гарантавалася нараджэнне здаровага немаўляці. Але і надалей маці верыла, што напрацягу першага года жыцця лёс дзіцяці наўпрост залежыць ад яе паводзін. Таму падчас кармлення сама жанчына не павінна была сілкавацца, каб дзіця не было абжорай, не пазяхаць, каб дзіця не было гультаём, ні з кім не спрачацца, каб не было схільным да спрэчак і сварак. Лічылася, што карміць дзіця ў дрэнным настроі ні ў якім разе нельга. Маці павінна супакоіцца, іначай дзіця  да канца свайго жыцця будзе тужыць. Таму, каб яго лёс быў шчаслівым, маці карміла яго толькі ў светлым настроі, ласкава называючы "маё сонейка яснае", "мая зоранька ранняя", "мой верабейка, птушачка, крошачка" і інакш.

Часта кармленне павольна пераходзіла ў калыханне, дзе ў калысцы, як апісваў беларускі этнограф Чэслаў Пяткевіч  у кнізе "Грамадская культура Рэчыцкага Палесся"засынаў "абагоўлены скарб" пад манатоннае напяванне: "Аа, аа, дзе-е-таачка спаць, а я буду каа-лы-хаць, а-а…, а ты паганае, чаго слепкі вытарашчыло? Ось я табе як дам плескача, то мне зараз заснеш — аа-аа... ".

Але такое стаўленне да немаўляці заканчвалася праз год "адлучэннем". Гэты сямейны абрад, апісаны Пяткевічам адбываўся наступным чынам. Пакарміўшы дзіця грудзямі апошні раз, маці садзіла яго на памост для спання, а бацька клаў перад ім медзяны грош, кавалачак хлеба, валовы рог, ці, калі дзяўчынка, тронку ад сярпа. Калі дзіця пацягне ручку найперш да рога, то лічылі, што яно будзе добрым гаспадаром, калі да хлеба, то будзе гультаём, ахвотнікам да гатовага хлеба, калі да гроша – будзе схільным прыхапіць чужое – будзе злодзей.

Праздник средневековой культуры Меч Брачыслава
© Sputnik Альфред Микус
Галоўнае, каб дзіцяці вырасла добрым чалавекам

Рэзкае адлучэнне ад грудзей у дзіцяці практычна заўсёды выклікала доўгатэрміновы разлад страўніка і пераход на "свой хлеб" адбываўся даволі балюча. Смяротнасць сярод дзяцей гэтага ўзросту была даволі высокай і асабліва ў сем’ях сялян. Не разумеючы прыроды таго ці іншага дзіцячага захворвання, верылі, што віной таму сурокі, пярэпалахі, начніцы, крыксы, капрызы, падвей і іншыя міфалагічныя істоты.

Спосабы дыягностыкі і лячэння былі часам такімі ж дзіўнымі, як і тыя нячысцікі, што па народных уяўленнях шкодзілі дзецям. Так, каб высветліць, ці будзе жыць вельмі хворае дзіця, варажылі з дапамогай мурашніку. Маці ішла ў лес і здымала верхнюю частку мурашніка, рабіла з гэтага адвар і купала ў ім дзіця тры дні запар. Пасля ізноў ішла ў лес і глядзела ці аднавілі мурашкі свой дом. Калі мурашнік меў ранейшы выгляд, то была надзея, што дзіця паздаравее. У такіх выпадках маці шукала любых паратункаў. У справу ішлі і малітвы да святых і язычніцкія замовы, якія выкарыстоўвалі ў народнай медыцыне. Вось як лячылі начніцы.

Калі спакойнае ўдзень дзіця непакоілася і ўначы не спала, то лічылі, што яму шкодзяць начніцы. Яны ўяўляліся чорным кудлатым чарвяком, які быццам бы прапаўзаў пад калыбеллю. Супраць гэтай напасці ў дзвярах ставілі страх (пудзіла), як на вераб’ёў, апраналі ў вывернутую наадварот сарочку, у калысцы мянялі палажэнне ног і галавы, калыхалі дзіця ў начоўках і чыталі замовы: "Зара-зарыца, вазьмі ў майго дзіцяці начніцы. Дзе зара патухаіць, там начніцы прападаюць".

А вось як паэтычным народным словам супакойвалі дзіця перад сном на Ашмяншчыне: "Дрымоты, пакой, адшукай рабу Бога (імя), няхай яна спіць, высыпаецца, ноччу не прасыпаецца. Зоркі няхай будуць ёй сёстрамі, месяц ёй братам, а сон ёй кумам і сватам. Амын".

Існавала і такая практыка, калі дзіця быццам ахвяравалі Богу, просячы заступніцтва за яго і шчаслівага лёсу. Трэба было аднесці ў касцёл прызначаныя на ахвяру грошы, кавалак палатна, крыху лёну. Гэтай ахвярай тройчы малявалі кола вакол дзіцяці і накрывалі яго ёю. Пасля клалі ахвяру на алтар.

Дожинки в Мяделе - 2018
© Sputnik Альфред Микус
У народзе лічылі, што, калі ў хаце не чуваць дзіцячых галасоў, у ёй няма шчасця

Калі дзіця было як быццам бы здаровае, але вельмі худзенькае, яго дастаткова было ўзважыць на шалях і тады яно быццам бы пачынала папраўляцца. Каб дзіця хутчэй расло, маці здымала з яго кашульку толькі праз галаву і карміла як мага часцей.

У перыяд ранняга дзяцінства як у сялянскай так і ў заможных дваранскіх сем’ях дзецям гатавалі асобныя стравы з лепшых прадуктаў, якія дарослым не заўсёды траплялі на стол, паколькі ад якасці ежы залежыла здароўе дзіцяці. Вядома ж меню вясковай малечы вельмі адрознівалася ад дзіцячага меню ў заможных сем’ях, дзе былі знаёмыя з заходнееўрапейскай кухняй. Тут пэўныя веды аб сістэме харчавання і ўтрымання дзяцей дазвалялі рабіць яе больш сбалансаванай і правільнай. У выніку, дзеці вышэйшых саслоўяў хварэлі і паміралі значна радзей чым сялянскія. Але як бы там ні было і сялянка, і пані песцілі сваіх дзетак смачнымі стравамі.

Гатавалі звычайна салодкія кашы, бліны з начынкамі і без іх, пончыкі, тварожныя запяканкі, цыбрыкі грыбкі і яечні, разнастайнае печыва, стравы з лепшых гатункаў мяса, клёцкі, калдуны з ягаднымі начынкамі, разнастайныя супы і булёны і ў тым ліку супы-пюрэ з гародніны ды шмат што яшчэ.

Вось як гатавалі малочны суп з морквай ў вёсцы Літва Ляхавіцкага раёна Мінскай вобласці.

Суп малочны з морквай

Інгрыдыенты:

  • 4 шклянкі малака
  • 3 шклянкі вады
  • 1 морква
  • 1 яйка
  • 1 шклянка мукі
  • 2 чайныя лыжкі цукру
  • 50 г сметанковага масла
  • Соль

Як гатаваць:

Малако змяшаць з вадой і давесці да кіпення, пакласці старкаваную на буйной тарцы моркву, соль, варыць да гатоўнасці морквы. У муку ўбіць яйка, дадаць вады, старанна перамяшаць, каб атрымалася цеста, як густая смятана. Паступова ўліваць цеста ў суп пры няспынным памешванні. У канцы варкі пакласці цукар і сметанковае масла.

0
Тэги:
Народныя традыцыі, Ларыса Мятлеўская
Тэмы:
Спадчына: традыцыі і вераванні нашых продкаў