Профессор исторического факультета БГУ, доктор исторических наук Александр Гужаловский

Як злучаны Лютаўская рэвалюцыя і гісторыя самагонаварэння на Беларусі

56
(абноўлена 13:44 27.02.2017)
Роўна праз стагоддзе пасля Лютаўскай рэвалюцыі 1917 года вядомы гісторык агучвае цікавыя факты з гісторыі Беларусі, якія раней не гучалі для шырокай аўдыторыі.
Як злучаны Лютаўская рэвалюцыя і гісторыя самагонаварэння на Беларусі

Першыя заканадаўчыя рухі, якія зрабіў часовы ўрад у Петраградзе, задаволілі ўсе без выключэння нацыянальныя і канфесійныя групы, якія пражывалі ў той час на Беларусі, распавёў на радыё Sputnik Беларусь прафесар гістарычнага факультэта БДУ, доктар гістарычных навук Аляксандр Гужалоўскі.

"Тады была адменена палітычная паліцыя ў выглядзе жандармерыі, была адменена палітычная цэнзура — галоўнае ўпраўленне па справах друку, было дазволена праводзіць публічныя акцыі, мітынгі, сходкі. Была праведзена амністыя ўсіх палітзняволенных, адменена смяротнае пакаранне, дэклараваная роўнасць правоў жанчын і гэтак далей", — распавёў гісторык.

Па словах спецыяліста, падчас Лютаўскай рэвалюцыі падзеі ў Мінску былі вельмі падобныя на тыя, што адбываліся ў Петраградзе, але ж яны былі мірнымі.

"Першай так званай ахвярай Лютаўскай рэвалюцыі ў Мінску з'явіўся апошні мінскі губернатар, яго ніхто не кранаў, але ж страшэнна напалоханы, ён адбыў з Мінска. Таксама ўсіх чыноў паліцыі ніхто не біў, не адпрааляў у вязні, яны атрымалі разлік ад губернатара і адправіліся на волю", — адзначыў спецыяліст.

Па інфармацыі прафесара, толькі праз некалькі тыдняў выйшла распараджэнне Часовага ўрада пра тое, што ўсіх былых паліцэйскіх забіралі ў войска і адпраўлялі на фронт. Часовы ўрад вызначыў, што вайна будзе працягвацца.

"І тады ж з'явілася новая мясцовая ўлада ў асобе губернскага камісара. Гэта быў адстаўны афіцэр, вядомы земскі дзеяч Барыс Самойленка, які кіраваў усім мясцовым жыццем. Тады быў час дзвюх улад, бо ў Мінску пачаў працаваць Савет рабочых і салдацкіх дэпутатаў. І спачатку супрацьстаяння гэтых двух уладаў не было, але ж з цягам часу канфліктныя сітуацыі ўсё ж узнікалі", — распавёў гісторык.

Суразмоўца Sputnik адзначыў, што пачатак вясны 1917 года быў часам сапраўднага шчасця на Беларусі. Тады яшчэ не было складаных эканамічных умоў, не было жорстакага дэфіцыту харчовых і прамысловых тавараў. Ніхто не галадаў. І з алкагольнымі напоямі, нягледзячы на "сухі закон", у беларусаў таксама праблем не было.

"Народ наш вельмі вынаходлівы, і пачалося проста жахлівае самагонаварэнне. Карэспандэнты тады пісалі, што на Беларусі самагон гоняць нават дзеці. І гэта быў вельмі прыбытковы занятак. Пры сабекошце бутэльткі самагона ў 2 царскія рублі (а тады яны яшчэ хадзілі) рознічныя кошты вагаліся ад 5-ці рублёў, гэта быў самы танны самагон, які зваўся "ханжа", і да 20-ці рублеў за бутэльку, якая мела назву "крышталізацыя". Усіх не магчыма было кантраляваць, і ніякіх праблем з алкаголем ў Мінску не было", — адзначыў гісторык.

Поўную версію размовы з прафесарам гістарычнага факультэта БДУ, доктарам гістарычных навук Аляксандрам Гужалоўскім пра цікавыя факты часоў Лютаўскай рэвалюцыі на Беларусі слухайце на радыё Sputnik Беларусь.

56
Тэги:
Гісторыя, Радыё Sputnik Беларусь, Гістарычны факультэт БДУ, Аляксандр Крывашэеў, Беларусь
Тэлевядучы, пісьменнік Анатоль Васерман

Што вырашылі? Васерман пра тэмы Украіны і Беларусі на сустрэчы Пуціна і Байдэна

30
(абноўлена 12:42 18.06.2021)
Малаверагоднае вырашэнне сітуацыі на Украіне і "больш мастацкае" рашэнне па Беларусі - чаму падставы для аптымізму пасля перамоў лідэраў ЗША і Расіі "вельмі сціплыя", разважае палітычны кансультант, аналітык, эрудыт Анатоль Васерман.
Что решили? Вассерман о темах Украины и Беларуси на встрече Путина и Байдена

У ходзе перамоў лідэраў ЗША і Расіі ў Швейцарыі "зроблена вельмі няшмат, але зразумела, што назапашаныя супярэчнасці немагчыма паразграбаць за некалькі гадзін, асабліва з улікам таго, што ўвесь час падвальваюць новыя ўскладненні", лічыць Васерман.

"Але галоўнае зроблена - як кажуць, дамовіліся дамаўляцца. Стварылі сумесныя камісіі па многіх пытаннях, і можна спадзявацца, што калі хоць адна з іх спрацуе, гэта ўжо акупіць усе затраты на сустрэчу", - адзначае аналітык.

Пасля саміту падставы для аптымізму вельмі сціплыя, мяркуе Васерман, "ёсць шмат цалкам аб'ектыўных прычын, якія змушаюць ЗША дзейнічаць як веласіпедыст: пакуль рвешся наперад, трымаешся ў сядле, варта прытармазіць, звалішся".

"Нейкі зрух ёсць паглядзім, што будзе далей. Тры гады таму сустрэча з Трампам таксама прайшла вельмі добра, але Трампа пасля гэтай сустрэчы дружна завалілі разнастайныя брудамёты. Вось з улікам гэтага вопыту я шмат чаго не чакаю. Хай лепш сапхнуць з неспадзяванай нечаканасцю", - кажа Васерман.

Пытанні па Украіне і Беларусі

Эксперт таксама выказаўся з нагоды ўкраінскага кейса і прагучаўшай у ходзе сустрэчы узаемнай прыхільнасці да Мінскіх пагадненняў. Ці зрушыцца сітуацыя з мёртвай кропкі?

"Гэта, на мой погляд, яшчэ менш верагодна, чым паляпшэнне стасункаў з ЗША, паколькі Украіна першапачаткова створана як антырускі праект, як месца вырабу антырускіх з рускіх. І, здаецца, усе спосабы параўнальна мірна ўтрымліваць Украіну асобнай ад Расіі вычарпаны", - лічыць Васерман.

Паднятая на перамовах тэма Беларусі - "для Захаду гэта спосаб знайсці дадатковую падставу для антыбеларускіх абмежаванняў, але мы пастараліся дамагчыся больш сціплага і больш даходлівага мастацкага рашэння", адзначае аналітык.

Чытайце таксама:

30
Тэги:
перамовы, Расія, ЗША, Джо Байдэн, Уладзімір Пуцін, сустрэча, Беларусь, Украіна, Анатоль Васерман
Доктар палітычных навук, прафесар Ігар Панарын

Кардынальны зрух: Панарын распавёў, чым здзівілі перамовы Пуціна і Байдэна

16
(абноўлена 13:57 17.06.2021)
Дамоўленасці лідэраў ЗША і Расіі па стратэгічнай стабільнасці, кібербяспецы і сітуацыі на Украіне - вынікі саміту ў Швейцарыі ацаніў доктар палітычных навук, прафесар Ігар Панарын.
Чем удивили переговоры Путина и Байдена: Панарин о кардинальных сдвигах

Візіт прэзідэнта Расіі Уладзіміра Пуціна ў Швейцарыю, дзе ён правёў перамовы з прэзідэнтам ЗША Джо Байдэнам, а таксама сустрэўся з прэзідэнтам Швейцарыі, у сукупнасці можна ацаніць як паспяховы, адзначыў палітычны эксперт на сваім youtube-канале.

Панарын таксама звярнуў увагу, што ў расійскіх аналітычных праграмах па выніках перамоў гучала слова "капітуляцыя" у дачыненні да прэзідэнта ЗША. "Перад самітам амерыканцы ў сферы кібербяспекі вылучалі нейкія патрабаванні, а па факце на саміце дыяметральна супрацьлеглыя былі прыняты рашэнні, наогул гэта не проста зрух, а кардынальны паварот", мяркуе Панарын.

"Асабістыя перамовы Пуціна і Байдэна ішлі на 40 хвілін больш за запланаваны час. Бакі дамовіліся аб вяртанні паслоў, пачаць дыялог аб стратэгічнай стабільнасці. Намеснік міністра замежных спраў Расіі ўжо абвясціў, што ў бліжэйшы час будуць сфарміраваны рабочыя групы і пачнецца гэты дыялог. Дамовіліся па праблематыцы кібербяспекі і па Украіне, у тым ліку, была дасягнута дамоўленасць, пра гэта на прэс-канферэнцыі сказалі і Пуцін, і Байдэн пра тое, што Украіна павінна выконваць Мінскія пагадненні", - адзначыў Панарын.

Тым часам, Дональд Трамп даў інтэрв'ю Fox News, у якім ацаніў праведзеныя перамовы як "перамогу Расіі", распавёў Панарын. "ЗША нічога не атрымалі ад гэтага саміту, а Расія атрымала дывідэнды. Але ў цэлым Трамп заявіў, што выступае за пазытыўныя стасункі з Расіяй, у тым ліку, эканамічныя", працытаваў эксперт.

На думку прафесара, вынікі перамоў яшчэ будуць ацэньвацца сістэмна, аднак ужо можна сказаць, што "дзяржаўная каманда вакол прэзідэнта Расіі змагла пераадолець супраціўленне ўнутраных і знешніх лібералаў і клінтанітаў, і курс дзяржаўнага прагматызму перамог", падсумаваў Панарын.

Чытайце таксама:

16
Тэги:
Швейцарыя, Саміт, Украіна, Кібербяспека, стратэгічная стабільнасць, стабільнасць, дамоўленасці, Расія, ЗША, Джо Байдэн, Уладзімір Пуцін, перамовы, Ігар Панарын
Які сёння дзень: 20 чэрвеня 2021 года

Які сёння дзень: 20 чэрвеня 2021 года

0
(абноўлена 19:48 18.06.2021)
Гэты дзень з'яўляецца сто семдзясят першым па грыгарыянскім календары, да канца года засталося 194 дні.

Якія падзеі адбыліся 20 чэрвеня і чым азнаменаваны гэты дзень у народным календары, чытайце ў спраўцы Sputnik.

Гістарычныя падзеі 20 чэрвеня

  • У 1606 годзе ў Магілёве пачалося паўстанне мяшчан, якоедоўжылая 4 гады.
  • У 1948 годзе ў Вязынцы адкрыты філіял Дзяржаўнага літаратурнага музея Янкі Купалы.

Хто нарадзіўся 20 чэрвеня

  • 1566 год: Жыгімонт Ваза, кароль польскі і вялікі князь літоўскі, кароль шведскі.
  • 1740 год: Юзаф Сангушка, дзяржаўны і вайсковы дзеяч Вялікага Княства Літоўскага.
  • 1928 год: Гаўрыла Вашчанка, беларускі мастак.
  • 1939 год: Валерый Раеўскі, беларускі тэатральны рэжысёр.
  • 1963 год: Сяргей Кавалёў, беларускі драматург і літаратуразнавец.

Таксама сёння нарадзіліся французскі кампазітар Жак Афенбах і аўстралійская і амерыканская кінаактрыса Ніколь Кідман.

20 чэрвеня ў народным календары

Сёння праваслаўныя вернікі святкуюць Сёмуху (Троіцу) - галоўнае двунадзесятае пераходзячае свята, якое адзначаецца на 50-ы дзень пасля Вялікадня (уваскрэсення Ісуса Хрыста).

Таксама вернікі шануюць памяць святапакутніка Феадота Анкірскага, якога ў народзе празвалі Фядот Ураджайнік.

У гэты дзень сяляне асабліва спадзяваліся на тое, што хутка пойдуць дажджы, таму што калі будзе суха, калоссе загіне і не будзе ураджаю. Але калі непагадзь прыйдзе да таго, як калоссе нальецца, яно будзе бедным і нават пустым.

Непагадзь маглі прадказаць дым ад кастра, які сцеліцца нізка па зямлі, а таксама шум у лесе. Калі чуваць грымоты, дрэннае надвор'е будзе яшчэ доўга.

0
Тэги:
народны каляндар, які сёння дзень