Hуководитель галереи Дом картин Ольга Клип и научный сотрудник Национального художественного музея, востоковед Никита Монич

Шлях у Шамбалу: у Мінску прадстаўлена калекцыя святынь будызму

38
(абноўлена 12:50 07.03.2017)
У мінскай публікі ёсць магчымасць упершыню ўбачыць прыватную калекцыю будысцкага сакральнага мастацтва — бронзавыя скульптуры і жывапісныя абразы 18-20 стагоддзяў, цудам выратаваныя ў часы рэлігійных ганенняў.
Шлях у Шамбалу: у Мінску прадстаўлена калекцыя святынь будызму

Аб унікальных артэфактах, знойдзеных у закінутых будысцкіх кляштарах і цудам выратаваных ў гады камуністычнай прапаганды, на радыё Sputnik Беларусь распавялі куратары выставы "Шлях у Шамбалу" — кіраўнік галерэі "Дом карцін" Вольга Кліп і навуковы супрацоўнік Нацыянальнага мастацкага музея, усходазнавец Мікіта Моніч.

"Невыпадкова назва выставы "Шлях у Шамбалу" суправаджаецца ёмістым слоганам "Абразы будызму з агню камунізму". Выстава адлюстроўвае сакральнае будысцкае мастацтва, а "агонь камунізму" — гэта намёк на тое, што прадметы дзякуючы шчасліваму выпадку былі выратаваны ад знішчэння падчас ганенняў на будызм ў 20 стагоддзі з боку савецкай улады", — распавёў Мікіта Моніч.

На тэрыторыі спачатку Расійскай імперыі, а потым і Савецкага саюза заўсёды былі спрадвечна будысцкія рэгіёны — Калмыкія, Бурація, Тува. У 80-я гады мінулага стагоддзя ў рукі прыватнага калекцыянера патрапілі практычна кінутыя на гарышчы рэліквіі з самага вядомага ў Бураціі Івалгінскага "дацана", дзе сёння захоўваецца адна з трох найбольш значных святынь будыстаў — нятленнае цела Ламы Іцігэлава. Дасягненне сталічнай галерэі "Дом карцін" як раз і складаецца ў тым, што зараз Мінск можа ўбачыць прыватную калекцыю.

"Гэтая калекцыя фарміравалася на працягу 30-ці гадоў. Але перш чым патрапіць у Бурацію, а потым у рукі прыватнага калекцыянера — спадара Высоцкага, многія экспанаты пабывалі ў Манголіі, Кітаі, Непале, Тыбеце. Гэта сапраўды вельмі шырокі геаграфічны арэал. І зараз, сабраныя разам, яны паўсталі перад мінскімі гледачамі", — распавяла Вольга Кліп.

Акрамя скульптуры, на выставе "Шлях у Шамбалу" прадстаўлены і жывапіс — так званыя "будысцкія тангкі". Шматлікія сакральныя выявы не проста намоленыя, месцамі яны падвэнджаны дымам будысцкіх храмаў. На думку куратараў, гэты налёт як раз і перадае глыбіню стагоддзяў.

"Мастацтва, прадстаўленае на выставе, акрамя таго, што яно вельмі прыгожае для вачэй, яно яшчэ і ўнікальнае па прапорцыях. Кожная дэталь ствараецца па пэўных правілах. Абразы будызму — гэта не метафара, гэта сапраўды сакральныя выявы, якія ствараліся па не менш вывераных канонах, чым блізкі да нас праваслаўны іканапіс", — удакладніў Мікіта Моніч.

Куратары выставы прызналі, што кожны экспанат каштоўны па-свойму, але пры гэтым адзін з самых цікавых бакоў экспазіцыі заключаецца ў тым, што прадстаўленыя прадметы 19-20 стагоддзяў, менш дэталізаваныя і больш мастацка абагульненыя, дазваляюць падкрэсліць неверагодную моц старых артэфактаў — вялікіх алтарных храмавых тханак 18 стагоддзя, кожную дэталь якіх можна разглядаць па-асобку.

Выстава "Шлях у Шамбалу" ў Доме карцін працуе да 16 красавіка з 12-тай да 21-й гадзіны з чацвярга па нядзелю. Па аўторках можна трапіць на экскурсію ўсходазнаўца Мікіты Моніча, а па чацвяргах паслухаць курс лекцый па мастацтву і гісторыі будызму. Акрамя таго, арганізатары абяцаюць знайсці шлях да сэрца кожнага дзіцяці — па выхадных на выставе можна паслухаць будысцкія казкі.

Гутарку пра выставу "Шлях у Шамбалу" у сталічнай галерэі "Дом карцін" і будысцкую казку пра 500 малпаў у выкананні Мікіты Моніча слухайце на радыё Sputnik Беларусь.

38
Тэги:
Скульптура, Выстава, жывапіс, Радыё Sputnik Беларусь, "Дом карцін", Мікіта Моніч, Вольга Кліп, Беларусь

Ад прадуктаў харчавання да IT: як за 5 гадоў мяняўся экспарт з Беларусі ў Расію

10
(абноўлена 12:56 12.05.2021)
У экспартным профілі Беларусі, які склаўся яшчэ з часоў СССР, у апошнія гады адбываюцца кардынальныя перамены - IT-сектар у долі ВУП упэўнена даганяе прадукцыю сельскай гаспадаркі, і паскораным тэмпам развіваецца фармацэўтыка.

Па дадзеных статыстыкі, агульны таваразварот Беларусі і Расіі - гэта каля 50% усяго тавараабароту Беларусі, у сваю чаргу, Беларусь знаходзіцца на 4-5 месцы сярод гандлёвых партнёраў Расійскай Федэрацыі, з'яўляючыся асноўным гандлёвым партнёрам сярод краін СНД, распавёў у інтэрв'ю радыё Sputnik кіраўнік прадстаўніцтва АТ "Расійскі экспартны цэнтр" у Беларусі Віктар Даранкевіч.

"Ёсць удзельная вага кожнай галіны ў гэтым тавараабароце. Экспартны профіль і заключаецца ў тым, што менавіта краіна экспартуе і імпартуе. Рэспубліка Беларусь імпартуе энерганосьбіты з Расійскай Федэрацыі, металапрадукцыя і нафтахімія лідзіруюць у рэйтынгу, прадукцыя машынабудавання і гэтак далей. У сваю чаргу, Беларусь пастаўляе зноў жа прадукцыю машынабудавання з высокім дабаўленым коштам, і ад аб'ёму супрацоўніцтва выйграюць дзве краіны", - распавядае кіраўнік РЭЦ

Тыя ж МАЗы, БелАЗы ўтрымліваюць высокую долю расійскага кантэнту - матэрыялаў, якія рабіліся ў Расійскай Федэрацыі, і ў плане саюзнай кааперацыі гэта вельмі важна, кажа Даранкевіч.

Рэспубліка Беларусь па традыцыі пастаўляе на расійскі рынак і прадукцыю сельскай гаспадаркі, і прадукты харчавання, дадаў эксперт.

З усіх пералічаных пазіцый складваецца экспартны профіль і экспартны патэнцыял краіны. І зыходзячы з такой статыстыкі фарміруецца ўяўленне аб далейшых магчымасцях развіцця экспарту, дадаў кіраўнік РЭЦ.

"Асноўныя складнікі экспартнага профілю склаліся яшчэ з часоў Савецкага Саюза, але ў апошнія гады мы бачым сур'ёзную дынаміку развіцця, і ў першую чаргу ўражвае рост і развіццё IT-сектара ў Беларусі, рост і дынаміка за апошнія гады ў долі ВУП даганяюць сельскую гаспадарку, і ёсць шанец, што будуць апярэджваць ў бліжэйшы час. І вельмі хутка развіваецца фармацэўтычная галіна, тым больш, што за апошнія 2 гады з улікам пандэміі фармрынак зведаў кардынальныя змены", - кажа Даранкевіч.

Поўную версію інтэрв'ю з кіраўніком прадстаўніцтва АТ "Расійскі экспартны цэнтр" у Беларусі Віктар Даранкевіч глядзіце на відэа.

Чытайце таксама:

10
Тэги:
ВУП, Расія, Беларусь, Прадукты харчавання, Экспарт

Нарадзіўся ў канцлагеры: юны вязень - пра лёс родных і жыццё пасля вайны

22
(абноўлена 10:27 05.05.2021)
Іван Сцяпанавіч Дзячэнка нарадзіўся ў 1944 годзе ў канцлагеры пад Мюнхенам, у які фашысты ператварылі адзін з мясцовых заводаў і куды на працу ў пачатку вайны сагналі яго маці; жонка Раіса Іванаўна - з сям'і ленінградцаў, якія засталіся ў горадзе падчас блакады.

Напярэдадні 76-й гадавіны Перамогі ў Вялікай айчыннай вайне Дзячэнкі ў студыі радыё Sputnik дзеляцца асабістымі ўспамінамі з пасляваеннага дзяцінства і распавядаюць аб тым, што казалі пра вайну іх родныя, што засталіся ў жывых.

"У 1941 году мама прыехала ў Краснадон ў Луганскую вобласьць. Яны капалі акопы, там шмат дзяўчат было. Немцы акружылі, забралі іх, пагрузілі на эшалоны, павезлі ў Германію. Прывезлі іх у Мюнхен, і там размеркавалі. Адправілі на завод. Там было два лагеры. Дзяўчаты ў левым, а ў правым мужчыны. Мужчыны працавалі на станках, запчасткі рабілі, а жанчыны прыбіралі стружку. Працавалі па 12 гадзін, потым іх вярталі. І ў гэтым лагеры мама сустрэлася з бацькам ", - распавядае Іван Сцяпанавіч.

Як бацькам удавалася сустракацца, Іван Сцяпанавіч не ведае да гэтага часу. "У канцлагеры я і нарадзіўся. Паўтара гады сядзеў на нарах там. Што я мог там запомніць? Маці, калі зацяжарыла, хавала, таму што маглі расстраляць. І таму яна зацягвала жывот, каб не западозрылі. І калі мяне нарадзіла, я быў вельмі маленькі і слабы. Нямецкі лекар тады сказаў "афіцэр". Выходзілі мяне, а так мог памерці - слабы і раней часу нарадзіўся", - распавядае суразмоўца Sputnik.

Паводле слоў Івана Сцяпанавіча, яго маці "пашанцавала ў тым, што яна рабіла працу добрасумленна - уначы трэба было прыбраць, а потым ужо прыходзілі працаваць". Тых, хто не спраўляўся, расстрэльвалі. Перыядычна паставяць чалавек пяць-шэсць, расстраляюць на вачах астатніх, каб баяліся, так ўспамінала яго маці пасля вызвалення.

Жыццё пасля вызвалення

Вызвалялі лагер амерыканцы, і бацька павёз маці ў Францыю ў горад Бардо, аказалася, што дзед па лініі бацькі яшчэ ў рэвалюцыю асеў там, ажаніўшыся на францужанцы.

"Дзядуля прыняў добра. Там жа і хрысцілі - я да гэтага часу не ведаю, ці каталік я, ці праваслаўны. Хросны быў з Запарожжа - таксама вязень Сцяпан Дзячэнка. Мама ўжо тады думала, як можа вярнуцца на радзіму. Бацька з'ехаў кудысьці працаваць . І хросны ўгаварыў маці, і яна ўцякла ", - успамінае Іван Сцяпанавіч.

Маці вярнулася да пакінутага ў жывых дзядзьку ў Луганскую вобласьць, адкуль яе і зганялі на працу ў Германію. Стрыечны дзед, убачыўшы замежнае пасведчанне аб нараджэнні, спалохаўся: "І цябе, і тваё дзіцяці проста расстраляюць, каго ты прывезла", кінуў усе дакументы ў печку і спаліў.

"І выпісалі ўжо новыя дакументы, што нарадзіўся я ў горадзе Краснадон, прозвішча маё Дзячэнка Іван Сцяпанавіч. Хоць бацькі клікалі Андрэй, мама чамусьці запісала бацькам хроснага", - распавядае Іван Сцяпанавіч.

У поўнай версіі гутаркі - што маці Івана Сцяпанавіча Дзячэнка імкнулася ніколі не ўзгадваць аб знаходжанні ў лагеры ў Германіі, пра што ў савецкія часы было не прынята казаць услых пад пагрозай расстрэлу, што расказвалі пра блакаду Ленінграда родныя Раісы Іванаўны і ці атрымалася суразмоўцу Sputnik знайсці бацьку, які застаўся ў Францыі.

Чытайце таксама:

22
Тэги:
Вайна, Вязень, канцлагер
Аэрадром Орша будзе прымаць міжнародны рэйсы

Самалёты, цягнікі і дарогі: Мінтранс - пра тое, як ідуць справы ў галіне

3
(абноўлена 10:15 13.05.2021)
Ад перавозак унутры краіны да транскантынентальных рэйсаў - даведаліся, як будзе развівацца транспарт у Беларусі.

Калі ў поўным аб'ёме адновяць пасажырскія зносіны з Расіяй, які лёс чакае беларускі лаўкост і што будзе з "алімпійкай", якой ужо больш за 40 гадоў?

На гэтыя і іншыя пытанні ў эксклюзіўным інтэрв'ю Sputnik адказаў першы намеснік міністра транспарту і камунікацый Беларусі Аляксей Ляхновіч.

Пасажырскі "мост" Беларусь – Расія

Беларусь разлічвае на поўнае аднаўленне паведамлення з Расіяй. Здарыцца гэта можа ўжо ў бліжэйшы час. Па словах Ляхновіча, Мінтранс пастаянна праводзіць мерапрыемствы па аднаўленні пасажырскіх зносін з усходнім суседам: у красавіку ў Мінску была сустрэча на ўзроўні прэм'ераў, да гэтага былі праведзены перамовы кіраўнікоў транспартных ведамстваў дзвюх краін, дзе бакі дамовіліся аб далейшым правядзенні сумеснай работы па аднаўленню поўнамаштабнага двухбаковага пасажырскага чыгуначнага, авіяцыйнага і аўтобуснага паведамлення.

"Наша "Белавія"выконвае рэгулярныя палёты ў гарады Расіі па 9 напрамках: у Маскву (аэрапорт Дамадзедава) з частатой 5 разоў у тыдзень, Санкт-Пецярбург, Растоў-на-Дану, Калінінград, Ніжні Ноўгарад, Казань, Жукоўскі, Екацерынбург і Самару з частатой 1 раз на тыдзень. У бліжэйшы час плануецца іх выконваць ва Уфу і Мінеральныя Воды. Такім чынам, геаграфія палётаў па Расіі складзе ўжо 11 рэгулярных напрамкаў", - заявіў Ляхновіч.

Што тычыцца чыгуначных зносін, адноўлена штодзённае курсіраванне цягнікоў Масква - Мінск, Брэст/Мінск - Санкт-Пецярбург. З перыядычнасцю праз дзень - цягнікоў Брэст - Масква. Таксама аднавілася курсіраванне цягніка Мінск - Адлер. Уведзены ў штодзённы зварот  хуткасны цягнік Масква - Мінск ( "Ласточка") са знаходжаннем ў дарозе менш за 7 гадзін.

Да пачатку летняга сезону, адзначае першы намеснік міністра, могуць аднавіць курсіраванне цягніка фарміравання БЧ: Брэст - Масква, Гродна - Мінск - Масква, Полацк - Масква, Мінск - Анапа, Мінск - Екацерынбург, Мінск - Мурманск, Мінск - Архангельск. Гэтае пытанне цяпер абмяркоўваюць сумесна з РЖД. Акрамя таго, на парадку дня пытанне аб аднаўленні аўтамабільнага пасажырскіх зносін.

"Цяпер эпідсітуацыя ў Беларусі кантралюемая. Гэта стварае перадумовы для аднаўлення ў поўным аб'ёме і кароткія тэрміны транспартных зносін паміж краінамі з захаваннем усіх мер бяспекі", - падкрэсліў Аляксей Ляхновіч.

Яшчэ адзін транскантынентальны рэйс

Не так даўно з Міністэрствам транспарту, сувязі і высокіх тэхналогій Азербайджана абмяркоўвалася магчымасць запуску транскантынентальнага рэйса з Баку ў Нью-Йорк праз Мінск.

"У цэлым, арганізацыя гэтага рэгулярнага авіярэйса з'яўляецца рэальнай. У цяперашні час з азербайджанскім бокам прапрацоўваецца пытанне умоў, выгадных для абодвух бакоў", - удакладніў прадстаўнік ведамства.

Ён таксама дадаў, што цяпер Мінтранс прапрацоўвае магчымасці арганізацыі транскантынентальных рэйсаў з Катарам і Узбекістанам.

Рэгіянальныя аэрапарты будуць жыць

Распавёў Аляксей Ляхновіч і пра развіццё абласных аэрапартоў краіны. Гэтая праца вядзецца ў рамках прынятай Дзяржпраграмы развіцця транспартнага комплексу, а таксама Канцэпцыі развіцця абласных аэрапортаў. Ужо створаны ўмовы для выканання палётаў у любы рэгіянальны аэрапорт для авіякампаній ўсіх эканамічных мадэляў, у тым ліку лаўкостаў.

"Белавія" пастаянна пашырае праграмы авіяперавозак з абласных аэрапартоў. У мэтах задавальнення існуючага попыту авіякампанія на пастаяннай аснове рэалізуе чартарныя праграмы па найбольш папулярных турыстычных напрамках: Турцыя, Балгарыя, Чарнагорыя, Егіпет, Туніс. Чакаецца, што ў гэтым годзе ў разгар турыстычнага сезона перавозчык выканае з абласных аэрапартоў на 500 чартэрных рэйсаў больш, чым у 2019 годзе", - сказаў першы намеснік міністра беларускага транспартнага ведамства.

Паводле яго слоў, у рэгіянальных аэрапартах перыядычна рэканструююцца і ўзлётна-пасадкавыя паласы. Напрыклад, у аэрапорце Брэста гэта дало магчымасць прымаць самалёты тыпу Boeing 737 і Boeing 767. Наспела неабходнасць для рамонту УПП ў аэрапорце Гродна - каб прымаць і абслугоўваць сучасныя паветраныя судны тыпу Boeing 737 і Airbus 320.

Лёс беларускага лаўкоста

Ляхновіч ўспомніў, што у 2019 годзе было падпісана пагадненне з венгерскім лаўкосцерам WizzAir. Рэйсы з Будапешта ў Мінск, а таксама абласныя аэрапорты нашай краіны павінны былі пачацца з лета-2020 (авіякампанія планавала лятаць 3-5 раз у тыдзень), але ўмяшалася пандэмія, і перавозчык перанёс свае планы на лета 2021 года.

Як адзначае суразмоўца, цяпер Нацыянальны аэрапорт Мінск праводзіць анлайн-перамовы з венгерскай бокам, абмяркоўваюцца ўмовы дагавора на наземнае абслугоўванне паветраных судоў.

Што тычыцца запуску ўласнай нізкабюджэтны авіякампаніі, падкрэслівае прадстаўнік міністэрства, прапрацоўваецца пытанне стварэння беларускай лаўкост-кампаніі з базіраваннем ў аэрапорце Гродна. Аб тэрмінах гаворка пакуль не ідзе.

БЧ і гарады-спадарожнікі

Гаворачы аб развіцці ўнутраных перавозак Беларускай чыгункі, Аляксей Ляхновіч растлумачыў, што ў прыярытэце - зносіны паміж Мінскам і гарадамі-спадарожнікамі.

"Да 2025 года ў гарадскіх зносінах чакаецца прырост аб'ёму перавозак на 5% - з 4 да 4,2 мільёнаў пасажыраў", - падзяліўся ён планамі.

У прыватнасці, запланавана павелічэнне з 9 да 12 пар цягнікоў у суткі ў зносінах Мінск-Пасажырскі - Рудзенск, з 5 да 8 у напрамку Мінск-Пасажырскі – Чырвонае Знамя. Акрамя таго, прадугледжваецца арганізацыя да 8 пар цягнікоў у суткі ў зносінах Мінск-Пасажырскі - Негарэлае, а таксама скразных маршрутаў Негарэлае – Чырвонае Знамя, Беларусь - Рудзенск праз Мінск-Пасажырскі.

Рамонт 40-гадовай "алімпійкі"...

Адзін з самых буйных праектаў Мінтранса на бліжэйшыя гады - рэканструкцыя аўтадарогі - М-1/Е30, якая з'яўляецца асноўным транзітным маршрутам паміж Еўрапейскім саюзам і Расіяй. Рамонт беларускага ўчастка трасы плануецца рэалізаваць да 2030 года, арыенціровачны кошт работ складае каля 1,9 мільярда долараў, распавёў Аляксей Ляхновіч.

"Рамонт дарогі прадугледжваецца ў адпаведнасці з параметрамі I-а тэхнічнай катэгорыі, што ў агульным сэнсе адпавядае аналагу "аўтабана", а менавіта "аўтамагістралі" бесперабойнага руху. Работы плануецца ажыццяўляць паэтапна, паколькі працягласць дарогі складае 610 км", - удакладніў ён.

Паводле яго слоў, рэканструкцыя выключыць наяўнасць пешаходных пераходаў на адным узроўні з дарогай і магчымасць траплення жывёл на трасу, таксама будзе забаронены рух нізкахуткаснай тэхнікі і веласіпедыстаў.

Зараз распрацоўваецца перадпраектная дакументацыя (абгрунтавання інвестыцый - Sputnik), а таксама ідзе падрыхтоўка комплекснага інструментальнага абследавання дарогі па параметрах тэхнічнага стану, бяспекі і арганізацыі дарожнага руху. Мінтранс Беларусі вядзе перамовы з некалькімі міжнароднымі фінансавымі інстытутамі аб удзеле ў фінансаванні праекта.

... і іншых дарог

Таксама ў бліжэйшую пяцігодку, паводле слоў Ляхновіча, плануецца рэканструяваць шмат іншых дарог. Да 2025 года ведамства хоча пабудаваць і адрамантаваць 509 кіламетраў рэспубліканскіх дарог. Найбольш значныя праекты - трасы М-3 Мінск - Віцебск (на ўчастку Мінск - Плешчаніцы); М-7/Е 28 Мінск - Ашмяны - мяжа Літвы (Каменны Лог); М-8/Е 95 на ўчастку ад Віцебска да Оршы; Р-46 Лепель - Полацк; Р-23 Мінск - Мікашэвічы на ​​ўчастку Салігорск - Старобін. Працягнуцца рэканструкцыя аўтамабільнай дарогі Р-53 Слабада - Навасады на ўчастку Смалявічы - Жодзіна.

Сумесна з прыватнымі кампаніямі Мінтранс плануе давесці да ладу аўтадарогу М-10 на ўчастку Рэчыца - Калінкавічы і ўзвесці абыходы ў Міры, Магілёве, Полацку і ​​Віцебску. Выкананне работ па рамонце - не менш за 7 тысяч кіламетраў мясцовых дарог. Акрамя таго, за пяцігодку плануецца пабудаваць 107 маставых збудаванняў. На ўсё пра ўсё - 10,5 мільярды беларускіх рублёў.

Страты з-за пандэміі

У цэлым жа ўся транспартная галіна страціла з-за пандэміі больш за 130 мільёнаў долараў. Больш за ўсіх, канстатуе суразмоўца, пацярпелі арганізацыі, якія займаюцца пасажырскімі перавозкамі. Прычына - зніжэнне мабільнасці ўнутры краіны, адмена рэгулярных міжнародных перавозак чыгуначным і аўтамабільным транспартам, скарачэнне колькасці перавезеных пасажыраў авіяцыяй.

Па выніках першага квартала 2021-га, як і па выніках 2020-га, найбольшыя страты панеслі авіякампанія "Белавія", Нацыянальны аэрапорт Мінск і Беларуская чыгунка. У той жа час абмежаванні паўплывалі і на працу грузавога сектара.

"Разам з тым, сёння мы актыўна працягваем працу па аднаўленні прыпыненых маршрутаў у мэтах глабальнай задачы па аднаўленні транспартных зносін на ўзроўні 2019 года і спадзяемся на стабілізацыю сітуацыі ў свеце", - рэзюмуе Аляксей Ляхновіч.

Чытайце таксама:

3
Тэги:
Беларусь, рэйсы, Міністэрства транспарту РБ, дарогі, цягнік, Самалёты