Прафесар Мальдзіс распавядае пра месца пахавання Францыска Скарыны

Юбілей Адама Мальдзіса: як пачыналася беларусазнаўства

41
(абноўлена 16:13 07.08.2017)
Выбітны беларускі навуковец, літаратуразнаўца, гісторык і пісьменнік, "бацька" беларускай культуралогіі Адам Мальдзіс святкуе свой 85-гадовы юбілей.
Юбілей Адама Мальдзіса: як пачыналася беларусазнаўства

Многія даследчыкі і прадстаўнікі інтэлігенцыі лічаць Адама Мальдзіса феноменам беларускай навукі і культуры, чалавекам, які распачаў тую навуку, якая сення завецца беларусазнаўствам.

Пра ролю, якую адыграў Адам Мальдзіс у даследванні і вывучэнні беларускай гуманітарнай спадчыны, на радыё Sputnik Беларусь распавёў намеснік дырэктара Нацыянальнай бібліятэкі Беларусі Алесь Суша.

"Адам Мальдзіс для сучаснага беларусазнаўства, для беларусазнаўчых навуковых даследванняў — гэта сімвалічная асоба і вельмі знакавая. Нездарма даследчыкі і ўвогуле прадстаўнікі беларускай інтэлігенцыі клічуць Адама Мальдзіса чалавекам-акадэміяй, чалавекам-энцыклапедыяй, бо ён сапраўды стаяў ля вытокаў шматлікіх інстытуцый і шматлікіх навуковых ініцыятыў, якія дагэтуль развіваюцца ў нашай краіне", — распавядае Суша. 

Адам Мальдзіс быў заснавальнікам і першым кіраўніком Міжнароднай асацыяцыі беларусістаў і зараз працягвае заставацца яе ганаровым старшыней. Ён узначальваў Скарынаўскі цэнтр, які актыўна займаўся скарынаўскімі даследваннямі на працягу шматлікіх гадоў, ён распачаў шматлікія даследванні ў галіне гісторыі беларускай літаратуры і культуры і нездарма лічыцца пачынальнікам беларускай сучаснай культуралогіі як навукі.

"Адам Мальдзіс фактычна сфарміраваў тое, што мы сення называем беларусазнаўствам, згуртаваў шматлікіх даследчыкаў у Беларусі і за межамі краіны ў цэласную супольнасць. І яшчэ наперадзе, я ведаю, адразу некалькі кніг, якія ён зараз піша. Яшчэ многае нас усіх чакае", — адзначае Суша.

Па словах суразмоўцы, яго асабістае знаёмства з даследваннямі і выданнямі Адама Мальдзіса пачыналася з прац, прысвечаных Уладзіміру Караткевічу, з якім даследчык быў асабіста знаёмы і знаходзіўся ў сяброўскіх стасунках. Гэтыя даследванні і сёння з'яўляюцца ўзорам мемуарнай літаратуры для сучасных літаратуразнаўцаў.

"Адам Мальдзіс быў і застаецца адным з пачынальнікаў і найбольш яркіх даследчыкаў тэматыкі мемуарнай літаратуры. А таксама даследчыкам праблематыкі беларускай культурнай спадчыны за мяжой, ён прааналізаваў архіўныя, музейныя і бібліятэчныя калекцыі шматлікіх краін свету і нам, беларусам, раскрыў, якая багатая наша спадчына", — распавядае Суша.

Інфармацыйнае агенства і радыё Sputnik Беларусь далучаюцца да віншаванняў Адама Іосіфавіча Мальдзіса з юбілеем.

Гутарку з намеснікам дырэктара Нацыянальнай бібліятэкі Беларусі Алесем Сушам слухайце на радыё Sputnik Беларусь.

41
Тэги:
Беларуская літаратура, Даследванні, Культура, Нацыянальная бібліятэка Беларусі, Алесь Суша, Адам Мальдзіс, Беларусь

Ад прадуктаў харчавання да IT: як за 5 гадоў мяняўся экспарт з Беларусі ў Расію

16
(абноўлена 12:56 12.05.2021)
У экспартным профілі Беларусі, які склаўся яшчэ з часоў СССР, у апошнія гады адбываюцца кардынальныя перамены - IT-сектар у долі ВУП упэўнена даганяе прадукцыю сельскай гаспадаркі, і паскораным тэмпам развіваецца фармацэўтыка.

Па дадзеных статыстыкі, агульны таваразварот Беларусі і Расіі - гэта каля 50% усяго тавараабароту Беларусі, у сваю чаргу, Беларусь знаходзіцца на 4-5 месцы сярод гандлёвых партнёраў Расійскай Федэрацыі, з'яўляючыся асноўным гандлёвым партнёрам сярод краін СНД, распавёў у інтэрв'ю радыё Sputnik кіраўнік прадстаўніцтва АТ "Расійскі экспартны цэнтр" у Беларусі Віктар Даранкевіч.

"Ёсць удзельная вага кожнай галіны ў гэтым тавараабароце. Экспартны профіль і заключаецца ў тым, што менавіта краіна экспартуе і імпартуе. Рэспубліка Беларусь імпартуе энерганосьбіты з Расійскай Федэрацыі, металапрадукцыя і нафтахімія лідзіруюць у рэйтынгу, прадукцыя машынабудавання і гэтак далей. У сваю чаргу, Беларусь пастаўляе зноў жа прадукцыю машынабудавання з высокім дабаўленым коштам, і ад аб'ёму супрацоўніцтва выйграюць дзве краіны", - распавядае кіраўнік РЭЦ

Тыя ж МАЗы, БелАЗы ўтрымліваюць высокую долю расійскага кантэнту - матэрыялаў, якія рабіліся ў Расійскай Федэрацыі, і ў плане саюзнай кааперацыі гэта вельмі важна, кажа Даранкевіч.

Рэспубліка Беларусь па традыцыі пастаўляе на расійскі рынак і прадукцыю сельскай гаспадаркі, і прадукты харчавання, дадаў эксперт.

З усіх пералічаных пазіцый складваецца экспартны профіль і экспартны патэнцыял краіны. І зыходзячы з такой статыстыкі фарміруецца ўяўленне аб далейшых магчымасцях развіцця экспарту, дадаў кіраўнік РЭЦ.

"Асноўныя складнікі экспартнага профілю склаліся яшчэ з часоў Савецкага Саюза, але ў апошнія гады мы бачым сур'ёзную дынаміку развіцця, і ў першую чаргу ўражвае рост і развіццё IT-сектара ў Беларусі, рост і дынаміка за апошнія гады ў долі ВУП даганяюць сельскую гаспадарку, і ёсць шанец, што будуць апярэджваць ў бліжэйшы час. І вельмі хутка развіваецца фармацэўтычная галіна, тым больш, што за апошнія 2 гады з улікам пандэміі фармрынак зведаў кардынальныя змены", - кажа Даранкевіч.

Поўную версію інтэрв'ю з кіраўніком прадстаўніцтва АТ "Расійскі экспартны цэнтр" у Беларусі Віктар Даранкевіч глядзіце на відэа.

Чытайце таксама:

16
Тэги:
ВУП, Расія, Беларусь, Прадукты харчавання, Экспарт

Нарадзіўся ў канцлагеры: юны вязень - пра лёс родных і жыццё пасля вайны

22
(абноўлена 10:27 05.05.2021)
Іван Сцяпанавіч Дзячэнка нарадзіўся ў 1944 годзе ў канцлагеры пад Мюнхенам, у які фашысты ператварылі адзін з мясцовых заводаў і куды на працу ў пачатку вайны сагналі яго маці; жонка Раіса Іванаўна - з сям'і ленінградцаў, якія засталіся ў горадзе падчас блакады.

Напярэдадні 76-й гадавіны Перамогі ў Вялікай айчыннай вайне Дзячэнкі ў студыі радыё Sputnik дзеляцца асабістымі ўспамінамі з пасляваеннага дзяцінства і распавядаюць аб тым, што казалі пра вайну іх родныя, што засталіся ў жывых.

"У 1941 году мама прыехала ў Краснадон ў Луганскую вобласьць. Яны капалі акопы, там шмат дзяўчат было. Немцы акружылі, забралі іх, пагрузілі на эшалоны, павезлі ў Германію. Прывезлі іх у Мюнхен, і там размеркавалі. Адправілі на завод. Там было два лагеры. Дзяўчаты ў левым, а ў правым мужчыны. Мужчыны працавалі на станках, запчасткі рабілі, а жанчыны прыбіралі стружку. Працавалі па 12 гадзін, потым іх вярталі. І ў гэтым лагеры мама сустрэлася з бацькам ", - распавядае Іван Сцяпанавіч.

Як бацькам удавалася сустракацца, Іван Сцяпанавіч не ведае да гэтага часу. "У канцлагеры я і нарадзіўся. Паўтара гады сядзеў на нарах там. Што я мог там запомніць? Маці, калі зацяжарыла, хавала, таму што маглі расстраляць. І таму яна зацягвала жывот, каб не западозрылі. І калі мяне нарадзіла, я быў вельмі маленькі і слабы. Нямецкі лекар тады сказаў "афіцэр". Выходзілі мяне, а так мог памерці - слабы і раней часу нарадзіўся", - распавядае суразмоўца Sputnik.

Паводле слоў Івана Сцяпанавіча, яго маці "пашанцавала ў тым, што яна рабіла працу добрасумленна - уначы трэба было прыбраць, а потым ужо прыходзілі працаваць". Тых, хто не спраўляўся, расстрэльвалі. Перыядычна паставяць чалавек пяць-шэсць, расстраляюць на вачах астатніх, каб баяліся, так ўспамінала яго маці пасля вызвалення.

Жыццё пасля вызвалення

Вызвалялі лагер амерыканцы, і бацька павёз маці ў Францыю ў горад Бардо, аказалася, што дзед па лініі бацькі яшчэ ў рэвалюцыю асеў там, ажаніўшыся на францужанцы.

"Дзядуля прыняў добра. Там жа і хрысцілі - я да гэтага часу не ведаю, ці каталік я, ці праваслаўны. Хросны быў з Запарожжа - таксама вязень Сцяпан Дзячэнка. Мама ўжо тады думала, як можа вярнуцца на радзіму. Бацька з'ехаў кудысьці працаваць . І хросны ўгаварыў маці, і яна ўцякла ", - успамінае Іван Сцяпанавіч.

Маці вярнулася да пакінутага ў жывых дзядзьку ў Луганскую вобласьць, адкуль яе і зганялі на працу ў Германію. Стрыечны дзед, убачыўшы замежнае пасведчанне аб нараджэнні, спалохаўся: "І цябе, і тваё дзіцяці проста расстраляюць, каго ты прывезла", кінуў усе дакументы ў печку і спаліў.

"І выпісалі ўжо новыя дакументы, што нарадзіўся я ў горадзе Краснадон, прозвішча маё Дзячэнка Іван Сцяпанавіч. Хоць бацькі клікалі Андрэй, мама чамусьці запісала бацькам хроснага", - распавядае Іван Сцяпанавіч.

У поўнай версіі гутаркі - што маці Івана Сцяпанавіча Дзячэнка імкнулася ніколі не ўзгадваць аб знаходжанні ў лагеры ў Германіі, пра што ў савецкія часы было не прынята казаць услых пад пагрозай расстрэлу, што расказвалі пра блакаду Ленінграда родныя Раісы Іванаўны і ці атрымалася суразмоўцу Sputnik знайсці бацьку, які застаўся ў Францыі.

Чытайце таксама:

22
Тэги:
Вайна, Вязень, канцлагер

Армянскі Ван Дам: спартсмен выконвае відовішчныя трукі - відэа

0
(абноўлена 08:57 15.05.2021)
Спартсмен з Ерэвана праславіўся ў сацсетках сваімі трукамі: мужчына куляецца, садзіцца на шпагат і дэманструе валоданне баявымі мастацтвамі.

Давіт Вардумян з Ерэвана заваяваў папулярнасць у інтэрнэце пры дапамозе ролікаў са спартыўнымі трукамі: ён скача праз кальцо, садзіцца на шпагат з апорай на прадметы, якія рухаюцца, дэманструе валоданне баявымі мастацтвамі.

У дзяцінстве Давіт займаўся каратэ, аднак потым перайшоў на тхэквандо. Спачатку выступаў на чэмпіянатах, але з часам зразумеў, што відовішчныя трукі ідэальна падыходзяць для дэманстрацыі ў сацсетях.

"Спачатку, натуральна, думаем пра трукі, што можна зрабіць. І далей я мяркую, наколькі гэтым трукам будуць зацікаўлены ці няма папулярныя паблік ў сацсетях", - распавёў 32-гадовы спартсмен.

Вардумян кажа, што яго нярэдка параўноўваюць з футбалістам Златанам Ібрагімавічам, вядомым сваімі эфектнымі трукамі з мячом. А яшчэ Давіт паўтарыў знакаміты нумар Ван Дама, сеўшы на шпагат на даху двух аўтамабіляў, якія рухаюцца.

Спартсмен упэўнены, што ў яго труках няма нічога немагчымага, аднак для іх выканання патрабуюцца сур'ёзная фізічная падрыхтоўка і велізарнае жаданне.

Глядзіце таксама:

0
Тэги:
відэа, спартсмен, Арменія