Лявон Вольскі

Вольскі: Міхал Анемпадыстаў быў вельмі надзейным і сумленным

96
(абноўлена 18:13 24.01.2018)
Лявон Вольскі на радые Sputnik Беларусь узгадвае свайго сябра і калегу, мастака, дызайнера і паэта, аўтара "Народнага альбому" Міхала Анемпадыстава, што пайшоў з жыцця ўначы 24 студзеня.
Вольскі: Анемпадыстаў быў вельмі надзейным і сумленным

У ноч на сераду спынілася сэрца Міхала Анемпадыстава — вядомага беларускага мастака, паэта і дызайнера. Смерць з'явілася наступствам інсульту, што адбыўся позна ўвечары ў нядзелю, 21 студзеня. У шпіталь Анемпадыстава даставілі ў крытычным стане, амаль двое сутак ішло змаганне за ягонае жыцце, але ўратаваць артыста не ўдалося.

Шырокай грамадскасці Міхал Анемпадыстаў стаў вядомы напрыканцы 90-х, як стваральнік і аўтар амаль усіх тэкстаў песень супольнага музычнага праекту "Народны альбом", што напрыканцы тысячагоддзя стаўся ледзь не візітоўкай Беларусі. Але яшчэ раней, напрыканцы 80-х яго плакаты на надзённыя тэмы тых часоў прыцягвалі ўвагу.

"Ён быў вельмі надзейны чалавек, сумленны. Заўсёды можна было пакласціся на яго, калі нешта залежыла ад яго, дык ён усё рабіў. Быў іранічны, вясёлы. Зараз усе забываюцца, што ён быў таленавіты мастак і плакатыст, і жывапісец вельмі добры. Калісці ён выстаўляўся ў Берліне, напачатку 90-х, і ўся выстава была раскупленая адразу", — узгадвае Вольскі.

Апошнія месяцы жыцця Міхал Анемпадыстаў прысвяціў асветніцкай дзейнасці, чытаў лекцыі па дызайну і каларыстыке. Мусіла распачацца праца над новым музычна-паэтычным праектам "Марскі альбом", ідэя якога ўзнікла яшчэ ў 1997 годзе, літаральна пасля прэмьеры "Народнага альбому".

Рэдакцыя Sputnik Беларусь выказвае спачуванне родным, блізкім і сябрам Міхала Анемпадыстава.

Успамін Лявона Вольскага аб Міхале Анемпадыставе слухайце ў аўдыёзапісе радые Sputnik Беларусь.

96
Тэги:
смерть известных людей, Міхаіл Анемпадыстаў, Лявон Вольскі, Беларусь
Тэмы:
Простыя словы Міхала Анемпадыстава (11)
Салістка оперы Таццяна Траццяк і квінтэт Серэнада

Што адбываецца ў Оперным: Таццяна Траццяк аб новым канцэрце і "чужым" флэшмобе

9
(абноўлена 16:21 28.10.2020)
Сцены тэатра - не месца для палітычных акцый і флэшмобаў, адзначае салістка оперы Таццяна Траццяк, вечарам яна разам з калегамі прадставіць гледачам прэм'ерную праграму італьянскіх, іспанскіх і кубінскіх песень, канцэрт пройдзе ў камернай зале Вялікага тэатра.
Что происходит в Оперном: Татьяна Третьяк о новом концерте и "чужом" флешмобе

Суразмоўніца Sputnik з'яўляецца не толькі выканаўцам, але і аўтарам канцэрта пад назвай "Заўсёды ў маім сэрцы. Музыка Італіі, Іспаніі і Кубы", разам з самой Таццянай Траццяк на сцэну выйдуць народны артыст Беларусі Уладзімір Пятроў, лаўрэат міжнароднага конкурсу Аляксандр Міхнюк і квінтэт "Серэнада".

"Гэта будуць італьянскія песні, неапалітанскія - усімі любімыя, музыка кубінскіх кампазітараў, у першую чаргу, Эрнэста Лекоўна, і іспанская музыка. То бок, гэта будзе запал, гарачыя кубінскія мелодыі, натуральна, будуць гучаць інструментальныя творы і вакальныя. І будуць гучаць і сучасныя іспанскія мелодыі, якія добра ўсім знаёмыя, хоць гэта можа быць незвычайна ў выкананні оперных спевакоў ", - кажа Траццяк.

Прэм'ера vs пандэмія

Прэм'ерную праграму збіраліся паказаць публіцы яшчэ летам у Нясвіжы, але на тэатральныя планы паўплывала пандэмія каронавіруса. Абстаноўка з захворваннем COVID-19 у краіне па-ранейшаму пакідае жадаць лепшага, але ў тэатры прыняты ўсе магчымыя меры бяспекі, распавядае спявачка.

"Цяпер наш тэатр працуе. Вядома, сітуацыя няпростая, як і ў краіне і іншых установах, у нас хварэюць артысты - і оперы, і хору, і балета, але іх не занадта шмат, мы стараемся берагчыся і трымаемся меры бяспекі. І такім жа чынам выконваюцца меры для гледачоў, устаноўлены санітайзеры і тэатр усім рэкамендуе выкарыстоўваць маскі", - распавядае Траццяк.

Як адзначае артыстка, яна са здзіўленнем выявіла, што на канцэрце чакаецца амаль поўная зала - квіткі прададзеныя. Верагодна, гледачы засумавалі па тэатры за перыяд пандэміі.

"Мы - артысты - павінны займацца сваёй справай, а публіка, якая прыходзіць, яна ідзе паглядзець спектакль, атрымаць задавальненне і эмоцыі, а не для таго, каб ўцягвацца ў нейкія палітычныя акцыі", - разважае артыстка.

Гаворка ідзе аб інцыдэнце, які напярэдадні адбыўся ў Вялікім тэатры. Увечары ў аўторак перад паказам оперы "Царская нявеста" у глядзельнай зале загучаў гімн "Магутны Божа", на што гледачы адрэагавалі па-рознаму, хтосьці апладзіраваў, хтосьці выказваў незадаволенасць. Як распавядае суразмоўца Sputnik, "заслона была зачынена, асноўная частка артыстаў пра гэта ўвогуле не ведала, даведалася толькі потым".

"Мне б вельмі не хацелася каментаваць інцыдэнт, але без гэтага немагчыма прайсці. Тое, што я ўбачыла ў запісе відэа, я зразумела, што хор, які выконваў, гэта быў не наш хор. Хор знаходзіўся ў глядзельнай частцы, і я думаю, што гэта была спланаваная акцыя тыпу флэшмоба. Маё асабістае меркаванне, што тэатр - гэта не месца для флэшмоба, і я лічу, што палітыка не павінна быць у сценах тэатра", - перакананая артыстка.

Поўную версію размовы з салісткай беларускай оперы, ўладальніцай медаля Францыска Скарыны Таццянай Траццяк слухайце ў аўдыёзапісы.

9
Тэги:
Вялікі тэатр оперы і балета РБ
Зразумелы рычаг ціску: эксперт аб прыярытэце БелАЭС для Еўрасаюза

Зразумелы рычаг ціску: эксперт аб "прыярытэце" БелАЭС для Еўрасаюза

15
(абноўлена 10:48 28.10.2020)
Якія-небудзь умовы эксплуатацыі БелАЭС, якія Еўрасаюз з ініцыятывы Літвы можа вылучыць Беларусі, наўрад ці будуць мець дачыненне да клопату пра бяспеку атамнай станцыі, мяркуе старэйшы эксперт Інстытута энергетыкі і фінансаў Сяргей Кандрацьеў.
Понятный рычаг давления: эксперт о "приоритете" БелАЭС для Евросоюза

"Гэта цікавая і дзіўная сітуацыя", такім чынам суразмоўца Sputnik пракаментаваў нядаўнюю заяву прэзідэнта Літвы Гітанаса Наўседы, агучаную праз яго прэс-службу, пра тое, што "бяспека Астравецкай АЭС стала прыярытэтным пытаннем у ЕС па ініцыятыве Літвы".

"Напрыклад, у апошнія чатыры гады мы сутыкнуліся з сур'ёзным павелічэннем колькасці аварыйных спыненняў і аварыйных інцыдэнтаў на ўкраінскіх АЭС, але гэта ніяк не паўплывала на стаўленне краін ЕС, хоць асобныя прыгранічныя краіны, да прыкладу, Венгрыя, выказвалі апасенні, наколькі бяспечна эксплуатуюцца ўкраінскія АЭС цяпер", - прыводзіць прыклад Кандрацьеў.

Калі казаць пра беларускую АЭС, то яна пабудавана па найноўшых расійскіх тэхналогіях, якія ў поўнай меры ўлічваюць ўвесь вопыт эксплуатацыі атамных электрастанцый і ў якіх ужыты вялікі аб'ём тэхналагічных рашэнняў па пасіўных сістэмах бяспекі, якія спрацоўваюць нават тады, калі адключаецца цалкам электразабеспячэнне энергаблока, разважае эксперт.

"У гэтым сэнсе новая беларуская АЭС нашмат больш бяспечная пераважнай большасці атамных станцый, што эксплуатуюцца ў заходняй Еўропе", - робіць выснову Кандрацьеў.

Вядома, краіны ЕС могуць вылучаць якія-небудзь свае ўмовы для Беларусі, звязаныя з эксплуатацыяй БелАЭС, але "наўрад ці гэта можна растлумачыць клопатам пра бяспеку, у большай ступені гэта пытанні палітычнага ціску, і цяпер да іх далучаецца і эканамічны ціск", дадае суразмоўца.

"Беларусь у апошнія некалькі месяцаў апынулася ў вельмі няпростай сітуацыі, і гэта можа быць зразумелым рычагом ціску на беларускі бок, але да бяспекі самой атамнай станцыі гэта не мае ніякага дачынення", - перакананы Кандрацьеў.

15
Тэги:
БелАЭС, Беларусь, ЕС, Літва
Тэмы:
Будаўніцтва БелАЭС у Астраўцы
На беразе Бярэзіны знайшлі ўнікальны шлем

"Шлем Марзалюка" атрымаў статус гісторыка-культурнай каштоўнасці

0
(абноўлена 17:37 28.10.2020)
У красавіку мінулага года ў Бабруйску на беразе Бярэзіны знайшлі шлем X-XI стагоддзяў, які паспелі абвясціць шлемам полацкага князя Ізяслава. Што вядома пра артэфакт, разбіраўся Sputnik.

Нядаўна стала вядома, што ў кастрычніку на пасяджэнні Беларускага рэспубліканскага навукова-метадычнага савета было прынята рашэнне аб прысваенні шлему, знойдзенаму ў Бабруйску, статуса гісторыка-культурнай каштоўнасці.

Адразу пасля таго, як у красавіку ў ходзе работ па паглыбленні дна ракі ў затоцы правага берага Бярэзіны, быў знойдзены сярэднявечны шлем, да вывучэння знаходкі падключыўся дэпутат і па шчаслівым збегу абставінаў археолаг Ігар Марзалюк.

Дзякуючы яго намаганням шлем быў перададзены кваліфікаваным спецыялістам на рэстаўрацыю ў Беларускі дзяржаўны музей гісторыі Вялікай Айчыннай вайны. Гісторыкі прыйшлі да высновы, што дадзены артэфакт з'яўляецца нічым іншым, як помнікам зброевага мастацтва Х-ХІ стагоддзяў.

Ігар Марзалюк выказаў здагадку, што гэты статусны прадмет належаў Ізяславу, сыну полацкай князёўны Рагнеды і кіеўскага князя Уладзіміра.

Шлем, пячатка і экспедыцыя

"Менавіта такія шлемы называлі залатымі. Такія шлемы належалі, як правіла, менавіта тым, хто кіраваў дружынай, як правіла, першым у бой ішоў князь.

Усё гэта дазваляе казаць, што гэта ўнікальная рэч, якая, безумоўна, належала чалавеку з высокім сацыяльным статусам", - тлумачыў Ігар Марзалюк.

Па версіі беларускіх гісторыкаў, шлем, знойдзены ў Бабруйску, быў зроблены ў Скандынавіі, а затым ужо прывезены ў Беларусь па старажытным гандлёвым шляху "з варагаў у грэкі".

Родапачынальнік дынастыі полацкіх князёў Ізяслаў памёр прыблізна на пачатку XI стагоддзя, але інфармацыі пра месца яго пахавання няма. Адзінай вядомай археалагічнай знаходкай, якая пэўна звязана з яго імем, з'яўляецца пячатка з надпісам князь Ізяслаў і горад Полацак. У 1954 годзе яна была знойдзена на раскопках у Ноўгарадзе. Цікава, што на пячатцы таксама намаляваны трызубец - радавы знак Рурыкавічаў.

Князь Ізяслаў вядомы не толькі як палітык, які здолеў аднавіць разбураны яго бацькам Полацк, але і як дзед Усяслава Чарадзея. Пры кіраванні апошняга ў горадзе быў узведзены Сафійскі сабор як сімвал магутнасці княства.

Погляд з Кіева на бабруйскі шлем

У сваю чаргу кандыдат гістарычных навук, выкладчык кафедры гісторыі Цэнтральнай і Усходняй Еўропы Кіеўскага нацыянальнага універсітэта Арцём Папакін распавёў, што знаходка сапраўды унікальная для Беларусі, але ні пра якую сенсацыі не можа ісці і гаворкі.

"Вось так ствараюцца міфы. Цудоўнай захаванасці шлем тыпу "Чорная Магіла" (курган пад Чарнігавам, які, на думку даследчыкаў, з'яўляецца помнікам эпохі вікінгаў - Sputnik), знойдзены ў Бярэзіне каля Бабруйска - адзіная знаходка такога тыпу на тэрыторыі Беларусі - "спрытным рухам рукі" ператварылася ў шлем Ізяслава Уладзіміравіча і адначасова ў сімвал беларускай дзяржаўнасці. Разам з тым агучылі няправільную колькасць шлемаў гэтага тыпу (ужо вядома больш за 40 цэлых і фрагментаў), недарэчна параўналі з "шапкай Манамаха" і прыпісалі аўтарства выраба скандынавам", - лічыць украінскі гісторык.

Паводле яго слоў, "ні пра якую прывязку да гістарычных асобаў гаворкі быць не можа. Гэтыя шлемы разам з арабскім срэбрам і іншымі рэчамі ўсходняга паходжання распаўсюджваліся ў Х стагоддзі ў многіх рэгіёнах ваенна-гандлёвай актыўнасці ўсходніх вікінгаў: у Ноўгарадзе, Сярэднім Падняпроўі, Прусіі і Вялікай Польшчы".

Спецыяліст па гісторыі зброі упэўнены, што бабруйскі шлем варта разглядаць у кантэксце такіх знаходак, як Брылеўскі скарб (знойдзены ў Барысаўскім раёне і адносіцца да IX стагоддзя і эпохі вікінгаў - Sputnik), месца яго знаходкі паказвае не на цэнтр княжацкай улады, а на гандлёвы і ваенны шлях па Дняпры да Балтыкі.

Рэха ўнікальнай знаходкі

У маі бягучага года непадалёк ад таго месца, дзе быў знойдзены адзіны ў Беларусі шлем тыпу "Чорная магіла", атрымалася знайсці меч эпохі высокага Сярэднявечча.

Средневековый меч найден в Бобруйске на берегу Березины
© Photo : Николай Силков
Сярэднявечны меч знойдзены ў Бабруйску на беразе Бярэзіны

"Гэты меч датуецца XI-XIII стагоддзямі і адносіцца да поствікінгскай эпохі. На дзяржальні захаваліся сляды серабрэння. Стан для археалагічнага артэфакта ў яго добры", - распавёў гісторык Мікалай Сілкоў.

У цэлым меч захаваўся амаль цалкам і толькі часткова згублена лязо. Гэта дазваляе яго датаваць і аднесці да пэўнага тыпу.

Пры гэтым ён удакладніў, што цяпер меч пры захаванасці каля 80% адсоткаў важыць прыблізна 1,2 кілаграма і мае даўжыню ў 70 сантыметраў. На жаль, нельга вызначыць дакладна, дзе быў выраблены меч.

"Меч трэба чысціць і рэстаўраваць, тады можна будзе вызначыць ўсё больш дакладна. Пакуль можна казаць толькі пра тое, што ён належаў або князю ці дружынніку. Простыя воіны ў гэты час былі ўзброены дзідай і сякерай", - падкрэсліў гісторык.

Знойдзеныя ў Бабруйску шлем і меч, могуць быць паміж сабой звязаныя, таму што маглі існаваць у адзін час. Абедзве знаходкі вельмі статутныя, але сур'ёзных доказаў гэтаму пакуль няма.

0
Тэги:
Бабруйск